Luận văn thạc sĩ: So sánh tác phẩm Tùy tưởng lục của Ba Kim và bản dịch tiếng Việt

Bài viết so sánh tác phẩm "Tùy tưởng lục" của Ba Kim với bản dịch tiếng Việt, phân tích sự tương đồng và khác biệt trong nội dung, phong cách và ý nghĩa.

• Tác giả: Ba Kim
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thu Hiền
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Văn học nước ngoài
• Đề tài: So sánh văn học: Tác phẩm Tùy tưởng lục của Ba Kim và bản dịch tiếng Việt
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 0.3. Mục đích nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Cấu trúc
• 1. CHƯƠNG 1: BA KIM VÀ TUY TƯỞNG LỤC TRONG NỀN VĂN HỌC ĐƯƠNG ĐẠI TRUNG QUỐC VÀ THẾ GIỚI
• 1.1. Nhà văn Ba Kim
• 1.2. Tác phẩm Tùy tưởng lục
• 1.3. Tình hình dịch thuật và tiếp nhận Tùy tưởng lục trên thế giới
• 1.4. Xác định bản gốc nguyên tác cho bản dịch Việt ngữ
• 2. CHƯƠNG 2: NGUYÊN TẮC VÀ BẢN DỊCH TUY TƯỞNG LỤC TỪ BÌNH DIỆN SO SÁNH CẤU TRÚC TÁC PHẨM
• 2.1. Cấu trúc nguyên tác Tùy tưởng lục
• 2.2. Cấu trúc bản dịch Tùy tưởng lục
• 2.3. Những phương diện tái cấu trúc tác phẩm
• 3. CHƯƠNG 3: NGUYÊN TẮC VÀ BẢN DỊCH TUY TƯỞNG LỤC TỪ BÌNH DIỆN SO SÁNH QUAN NIỆM TIẾP NHẬN
• 3.1. Quan niệm và hành trình tiếp nhận tác phẩm Tùy tưởng lục ở Trung Quốc
• 3.2. Quan niệm tiếp nhận Tùy tưởng lục ở Việt Nam
• 3.3. Những tương đồng và biến đổi trong tiếp nhận nguyên tác và bản dịch Tùy tưởng lục
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tác giả Ba Kim và tác phẩm Tùy tưởng lục

Nhà văn Ba Kim, tên thật là Lý Nghiêu Đường, sinh năm 1904 tại Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Ông được coi là một trong những cây đại thụ của văn học Trung Quốc, có sự nghiệp sáng tác phong phú và đa dạng. Tác phẩm Tùy tưởng lục của ông được xem là một trong những tác phẩm có ảnh hưởng lớn trong thế kỷ XX, phản ánh những biến động lịch sử quan trọng của Trung Quốc. Tác phẩm này không chỉ là những hồi ký mà còn là sự phản tỉnh về Cách mạng Văn hóa. Theo thống kê, từ năm 1980 đến 2006, tác phẩm này đã phát hành khoảng 428.000 cuốn, cho thấy sức ảnh hưởng của nó trong đời sống văn học. Tuy nhiên, tại Việt Nam, Tùy tưởng lục vẫn chưa được biết đến nhiều, chỉ có một số ít bản dịch được xuất bản. Điều này đặt ra câu hỏi về sự tiếp nhận và ảnh hưởng của tác phẩm trong bối cảnh văn học Việt Nam.

1.1. Tác phẩm Tùy tưởng lục

Tác phẩm Tùy tưởng lục được viết dưới dạng ghi chép tản mạn, thể hiện những suy tư và cảm xúc sâu sắc của tác giả về cuộc sống và xã hội Trung Quốc trong thời kỳ Cách mạng Văn hóa. Tác phẩm này không chỉ đơn thuần là hồi ký mà còn là một tác phẩm văn học có giá trị tư tưởng lớn. Qua đó, độc giả có thể cảm nhận được những nỗi lòng chân thành của tác giả, cũng như những biến động xã hội mà ông đã trải qua. Tác phẩm đã được dịch ra nhiều thứ tiếng, nhưng bản dịch tiếng Việt vẫn còn hạn chế, điều này ảnh hưởng đến việc tiếp cận và hiểu biết về văn hóa và tư tưởng của Ba Kim tại Việt Nam.

II. So sánh cấu trúc giữa nguyên tác và bản dịch

Việc so sánh cấu trúc giữa nguyên tác Tùy tưởng lục và bản dịch tiếng Việt là một nhiệm vụ quan trọng trong nghiên cứu văn học. Cấu trúc của tác phẩm gốc thường mang tính chất tự do, không theo một quy tắc cố định nào, điều này phản ánh phong cách viết của Ba Kim. Trong khi đó, bản dịch tiếng Việt có thể đã bị ảnh hưởng bởi các yếu tố văn hóa và ngôn ngữ, dẫn đến sự thay đổi trong cách tổ chức nội dung. Những khác biệt này không chỉ nằm ở ngôn ngữ mà còn ở cách mà các ý tưởng và cảm xúc được truyền tải. Việc phân tích những khác biệt này giúp hiểu rõ hơn về cách mà văn hóa và ngôn ngữ ảnh hưởng đến việc tiếp nhận tác phẩm văn học.

2.1. Cấu trúc nguyên tác Tùy tưởng lục

Cấu trúc của nguyên tác Tùy tưởng lục rất linh hoạt, với nhiều đoạn văn ngắn, mỗi đoạn thể hiện một ý tưởng hoặc cảm xúc riêng biệt. Điều này cho phép tác giả tự do thể hiện suy nghĩ của mình mà không bị ràng buộc bởi một khuôn mẫu nhất định. Sự tự do này cũng phản ánh tinh thần của thời đại mà Ba Kim sống, nơi mà những tư tưởng mới mẻ và cách nhìn nhận về xã hội đang dần hình thành. Độc giả có thể cảm nhận được sự chân thành và sâu sắc trong từng câu chữ, điều này tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho tác phẩm.

III. Quan niệm tiếp nhận tác phẩm ở Trung Quốc và Việt Nam

Quan niệm tiếp nhận Tùy tưởng lục ở Trung Quốc và Việt Nam có sự khác biệt rõ rệt. Tại Trung Quốc, tác phẩm được xem như một tài liệu quý giá phản ánh tâm tư của một thế hệ đã trải qua những biến động lớn. Độc giả Trung Quốc thường tiếp cận tác phẩm với tâm thế tìm kiếm sự đồng cảm và hiểu biết về lịch sử. Ngược lại, tại Việt Nam, do sự hạn chế trong việc dịch thuật và tiếp cận, độc giả chưa có nhiều cơ hội để hiểu rõ về tác phẩm. Điều này dẫn đến việc tiếp nhận tác phẩm không đầy đủ và thiếu chiều sâu. Việc nghiên cứu sự khác biệt trong quan niệm tiếp nhận này không chỉ giúp làm rõ giá trị của tác phẩm mà còn mở ra hướng đi mới cho việc nghiên cứu văn học so sánh giữa hai nền văn hóa.

3.1. Quan niệm tiếp nhận ở Trung Quốc

Tại Trung Quốc, Tùy tưởng lục được coi là một tác phẩm có giá trị lịch sử và văn hóa lớn. Độc giả thường tiếp cận tác phẩm với tâm thế tìm kiếm sự đồng cảm và hiểu biết về những biến động xã hội mà tác giả đã trải qua. Tác phẩm không chỉ đơn thuần là hồi ký mà còn là một tài liệu quý giá phản ánh tâm tư của một thế hệ đã trải qua những biến động lớn. Điều này cho thấy sự quan tâm sâu sắc của độc giả Trung Quốc đối với những vấn đề xã hội và tư tưởng mà Ba Kim đã đề cập.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tác phẩm Tùy tưởng lục của nhà văn Ba Kim, một trong những cây đại thụ của văn học Trung Quốc thế kỷ XX, đã có ảnh hưởng sâu rộng trong lịch sử văn học, tư tưởng và văn hóa Trung Quốc. Theo thống kê của Nhà xuất bản Văn học Nhân dân, từ năm 1980 đến 2006, tổng số lượng phát hành của tác phẩm này đạt khoảng 428.000 cuốn, tương đương với tổng số phát hành toàn tập của Lỗ Tấn – một nhà văn cùng thời. Tuy nhiên, tại Việt Nam, Ba Kim và các tác phẩm của ông, đặc biệt là Tùy tưởng lục, vẫn còn khá xa lạ với độc giả phổ thông, với chỉ 59 bài được dịch và xuất bản vào năm 1998, so với số lượng tác phẩm dịch thuật của Lỗ Tấn.

Luận văn tập trung nghiên cứu sự tương đồng và khác biệt giữa nguyên tác Tùy tưởng lục và bản dịch tiếng Việt, nhằm làm rõ ảnh hưởng của quá trình dịch thuật đến cấu trúc và nội dung tác phẩm, đồng thời phân tích quan niệm tiếp nhận của độc giả Việt Nam so với Trung Quốc. Phạm vi nghiên cứu bao gồm nguyên tác xuất bản năm 1989 tại Trung Quốc và bản dịch tiếng Việt do hai dịch giả Trương Chính và Ông Văn Tùng thực hiện. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bổ sung khoảng trống nghiên cứu về Ba Kim tại Việt Nam, đồng thời góp phần nâng cao hiểu biết về dịch thuật văn học và tiếp nhận văn hóa trong bối cảnh giao lưu văn học quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn sử dụng hai khung lý thuyết chính: lý thuyết dịch thuật và lý thuyết mỹ học tiếp nhận. Lý thuyết dịch thuật giúp phân tích các biến thể ngôn ngữ, cấu trúc và nội dung trong quá trình chuyển ngữ, đồng thời làm rõ ảnh hưởng của dịch giả và môi trường văn hóa đến bản dịch. Lý thuyết mỹ học tiếp nhận tập trung vào cách thức độc giả tiếp nhận và phản hồi tác phẩm, từ đó giải thích sự khác biệt trong quan niệm tiếp nhận giữa hai cộng đồng văn hóa Trung Quốc và Việt Nam.

Ba đến năm khái niệm chuyên ngành được vận dụng gồm: “tái cấu trúc tác phẩm”, “biến thể dịch thuật”, “quan niệm tiếp nhận”, “phong trào giải phóng tư tưởng” và “Cách mạng Văn hóa”. Các khái niệm này giúp làm rõ mối quan hệ giữa hình thức và nội dung tác phẩm trong bối cảnh lịch sử – xã hội đặc thù, cũng như tác động của môi trường văn hóa đến việc tiếp nhận và đánh giá tác phẩm.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm nguyên tác Tùy tưởng lục (bản in năm 1989, Nhà xuất bản Văn học Nhân dân, Bắc Kinh) và bản dịch tiếng Việt (xuất bản năm 1998). Cỡ mẫu nghiên cứu là 150 bài tùy tưởng trong nguyên tác và 59 bài trong bản dịch, được chọn lọc và phân loại theo 5 nhóm chủ đề lớn.

Phương pháp phân tích chính là phương pháp so sánh, kết hợp với mô tả và phân tích nội dung. Các thao tác thống kê và tổng hợp được sử dụng để phân tích số lượng bài theo chủ đề, trật tự sắp xếp và sự tái cấu trúc trong bản dịch. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn sáng tác của Ba Kim từ 1978 đến 1986 và thời điểm xuất bản bản dịch tại Việt Nam vào cuối thập niên 1990.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Sự khác biệt về cấu trúc và trật tự bài viết: Nguyên tác gồm 150 bài tùy tưởng được sắp xếp theo thứ tự thời gian sáng tác từ năm 1978 đến 1986, trong khi bản dịch tiếng Việt chỉ chọn 59 bài và sắp xếp không theo thứ tự thời gian mà đảo ngược và phân bổ không đồng đều theo các tập. Ví dụ, bài đầu tiên trong bản dịch là bài thứ 130 trong nguyên tác, thể hiện ý đồ nhấn mạnh chủ đề về quá khứ và Cách mạng Văn hóa.

2. Phân bố chủ đề khác biệt: Nguyên tác tập trung nhiều nhất vào chủ đề cảm nhận xã hội hiện thực (27%), tiếp theo là phê phán Cách mạng Văn hóa (22%), suy nghĩ về văn học nghệ thuật (23%), hồi ức và thương nhớ (16%) và giao lưu quốc tế (12%). Trong khi đó, bản dịch ưu tiên nhóm chủ đề phê phán Cách mạng Văn hóa (33%) và hồi ức thương nhớ (37%), giảm mạnh chủ đề xã hội hiện thực (14%) và gần như loại bỏ chủ đề giao lưu quốc tế (2%).

3. Tái cấu trúc về thời gian sáng tác: Bản dịch tập trung dịch các bài viết sáng tác trong giai đoạn 1979-1984, bỏ qua các bài viết quan trọng ở hai mốc lịch sử 1978 và 1985-1986 – thời điểm kết thúc Cách mạng Văn hóa và đỉnh điểm phong trào giải phóng tư tưởng. Điều này làm giảm tính thời đại và sự đa chiều của tác phẩm trong bản dịch.

4. Ảnh hưởng của môi trường văn hóa và chính trị: Việc lựa chọn bài dịch và sắp xếp trật tự phản ánh quan điểm và định vị của dịch giả về tác phẩm như một công trình phê phán Cách mạng Văn hóa, phù hợp với bối cảnh tiếp nhận tại Việt Nam cuối thế kỷ XX. Sự khác biệt này cũng cho thấy ảnh hưởng của môi trường chính trị và văn hóa đến quá trình dịch thuật và tiếp nhận.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những khác biệt trên có thể giải thích bởi sự khác biệt về môi trường văn hóa, chính trị và thói quen tiếp nhận giữa Trung Quốc và Việt Nam. Trong khi nguyên tác được sáng tác trong bối cảnh phong trào giải phóng tư tưởng sau Cách mạng Văn hóa, bản dịch lại được thực hiện trong bối cảnh Việt Nam có những giới hạn nhất định về tự do ngôn luận và tiếp nhận văn hóa.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, bản dịch tiếng Nhật cũng giữ nguyên cấu trúc và nội dung gần như trọn vẹn, trong khi các bản dịch tiếng Anh, Pháp, Nga đều có sự chọn lọc và tái cấu trúc tương tự bản dịch Việt Nam. Điều này cho thấy quá trình dịch thuật không chỉ là chuyển ngữ mà còn là sự tái tạo tác phẩm phù hợp với môi trường tiếp nhận.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố số lượng bài theo chủ đề trong nguyên tác và bản dịch, cũng như bảng so sánh trật tự bài viết giữa hai phiên bản, giúp minh họa rõ nét sự tái cấu trúc và lựa chọn nội dung của dịch giả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường dịch thuật toàn diện: Khuyến nghị các nhà dịch thuật và xuất bản tại Việt Nam nên dịch trọn bộ Tùy tưởng lục để giữ nguyên vẹn giá trị nội dung và cấu trúc tác phẩm, giúp độc giả có cái nhìn toàn diện về tư tưởng và lịch sử văn học Trung Quốc.

2. Phát triển nghiên cứu so sánh dịch thuật: Khuyến khích các nhà nghiên cứu thực hiện các công trình so sánh sâu rộng giữa nguyên tác và các bản dịch khác nhau nhằm làm rõ ảnh hưởng của môi trường văn hóa đến dịch thuật và tiếp nhận.

3. Tổ chức hội thảo và tọa đàm: Chủ động tổ chức các hội thảo chuyên đề về Ba Kim và Tùy tưởng lục để trao đổi học thuật, nâng cao nhận thức và sự quan tâm của cộng đồng học thuật và độc giả.

4. Ứng dụng công nghệ số: Xây dựng cơ sở dữ liệu số về các bản dịch và nghiên cứu liên quan đến Ba Kim, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu, nghiên cứu và phổ biến tác phẩm.

Các giải pháp trên nên được thực hiện trong vòng 3-5 năm tới, với sự phối hợp của các trường đại học, viện nghiên cứu, nhà xuất bản và các tổ chức văn hóa.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành Văn học nước ngoài: Luận văn cung cấp cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu dịch thuật, giúp nâng cao kỹ năng phân tích và so sánh văn bản.

2. Dịch giả và nhà xuất bản: Giúp hiểu rõ hơn về quá trình tái cấu trúc tác phẩm trong dịch thuật, từ đó nâng cao chất lượng bản dịch và lựa chọn nội dung phù hợp.

3. Giáo viên và giảng viên văn học: Cung cấp tài liệu tham khảo để giảng dạy về văn học Trung Quốc đương đại, dịch thuật và tiếp nhận văn hóa.

4. Nhà nghiên cứu văn hóa và xã hội: Hỗ trợ nghiên cứu về ảnh hưởng của môi trường văn hóa và chính trị đến văn học và dịch thuật, đặc biệt trong bối cảnh giao lưu văn hóa Đông Á.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao Tùy tưởng lục lại quan trọng trong văn học Trung Quốc?
   Tùy tưởng lục là tác phẩm phản ánh sâu sắc quá trình lịch sử và tư tưởng Trung Quốc sau Cách mạng Văn hóa, thể hiện sự phản tỉnh và trách nhiệm của trí thức với xã hội, được coi là giai phẩm văn học và tư liệu lịch sử quan trọng.

2. Bản dịch tiếng Việt có giữ nguyên cấu trúc nguyên tác không?
   Bản dịch tiếng Việt chỉ chọn dịch 59 bài trong tổng số 150 bài của nguyên tác và sắp xếp không theo thứ tự thời gian, thể hiện sự tái cấu trúc nhằm nhấn mạnh các chủ đề phê phán Cách mạng Văn hóa và hồi ức.

3. Ảnh hưởng của môi trường văn hóa đến bản dịch như thế nào?
   Môi trường văn hóa và chính trị tại Việt Nam cuối thế kỷ XX đã ảnh hưởng đến việc lựa chọn nội dung và cách tiếp nhận tác phẩm, dẫn đến sự khác biệt trong cấu trúc và chủ đề so với nguyên tác.

4. Có những bản dịch Tùy tưởng lục nào khác trên thế giới?
   Ngoài bản dịch tiếng Việt, Tùy tưởng lục còn được dịch sang tiếng Nhật (bản dịch trọn vẹn duy nhất), tiếng Anh, Pháp, Nga, Đức và Hàn Quốc, với mức độ chọn lọc và tái cấu trúc khác nhau tùy theo môi trường tiếp nhận.

5. Làm thế nào để nghiên cứu sâu hơn về Ba Kim và Tùy tưởng lục?
   Nghiên cứu có thể mở rộng bằng cách so sánh các bản dịch, phân tích quan niệm tiếp nhận trong các nền văn hóa khác nhau, đồng thời kết hợp lý thuyết dịch thuật và mỹ học tiếp nhận để hiểu rõ hơn về tác phẩm và ảnh hưởng của nó.

Kết luận

• Ba Kim là nhà văn lớn của văn học Trung Quốc thế kỷ XX, với Tùy tưởng lục là tác phẩm tiêu biểu phản ánh sâu sắc lịch sử và tư tưởng sau Cách mạng Văn hóa.
• Bản dịch tiếng Việt đã tái cấu trúc tác phẩm bằng cách chọn lọc bài viết và thay đổi trật tự, tập trung vào chủ đề phê phán Cách mạng Văn hóa và hồi ức, làm thay đổi quan niệm tiếp nhận so với nguyên tác.
• Sự khác biệt này phản ánh ảnh hưởng của môi trường văn hóa và chính trị đến quá trình dịch thuật và tiếp nhận văn học nước ngoài tại Việt Nam.
• Luận văn góp phần bổ sung khoảng trống nghiên cứu về Ba Kim tại Việt Nam và mở ra hướng nghiên cứu dịch thuật văn học so sánh trong bối cảnh giao lưu văn hóa quốc tế.
• Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dịch thuật, phát triển nghiên cứu và phổ biến tác phẩm trong thời gian tới.

Độc giả và các nhà nghiên cứu được khuyến khích tiếp tục khám phá và phát triển các nghiên cứu liên quan đến Ba Kim và Tùy tưởng lục để làm phong phú thêm kho tàng văn học nước ngoài tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Ba Kim và Tuy fưởng lục trong nền văn học đương đại Trung Quốc và thế giới 1. Nhà văn Ba Kim 1. Tác phẩm Tùy fưởng lục 1. Tình hình dịch thuật và tiếp nhận 7y tong lục trên thế giới 1.

Xác định bản gốc nguyên tác cho bản dịch Việt ngữ Chương 2: Nguyên tác và bản dịch 7y tong lục từ bình diện so sánh cấu trúc tác pham 2. Cau trúc nguyên tác Tùy tưởng lục 2. Cau trúc bản dịch Tùy tưởng lục 2. Những phương diện tái câu trúc tác phẩm Chương 3: Nguyên tac va ban dịch Tuy fưởng lục từ bình diện so sánh quan niệm tiếp nhận 3.

Quan niệm và hành trình tiếp nhận tác phẩm 7y trong lục ở Trung Quốc 3. Quan niệm tiếp nhận Tay trong lục ở Việt Nam 3. Những tương đồng và biến đối trong tiếp nhận nguyên tác và bản dịch Tùy tưởng lục 10 Chương | BA KIM VÀ TUY TƯỞNG LUC TRONG NEN VĂN HỌC DUONG ĐẠI TRUNG QUOC CUNG NHƯ SUC ANH HUONG TREN THE GIỚI 1.1 Nha van Ba Kim 1.1 Cuộc đời va sự nghiệp van chương Ba Kim tên thật Lý Nghiêu Đường, sinh năm 1904, từ trần năm 2005, thọ 102 tuổi. Gia đình ông vốn khá giả ở Thanh Đô, tinh Tứ Xuyên, Trung Quốc.

Đại văn hào Lỗ Tan đã ca ngợi Ba Kim là một nhà văn nhiệt tình, có tư tưởng tiền bộ, một trong số ít nhà văn giỏi có thể đếm được trên đầu ngón tay. Đề ghi nhận những công lao, cống hiến của ông với nền văn học Trung Quốc, Quốc vụ viện (Chính phủ) Trung Quốc đã quyết định phong tặng ông danh hiệu “Nhà văn Nhân dân” nhân dip sinh nhật lần thứ 100 của ông. Với tư cách là bậc thầy trên văn đàn Trung Quốc, sự nghiệp sáng tác văn học của ông rất phong phú. Tuổi thanh niên, Ba Kim vào học ở Trường Ngoại ngữ Thành Đô năm 1920, đến năm 1923 ông từ bỏ gia đình phong kiến của mình ra đi rồi vào học các trường trung học ở Nam Kinh, Thượng Hải.

Năm 1927, ông sang Pháp du học và xuất bản cuốn tiểu thuyết đầu tay Diệt vong” dưới bút danh Ba Kim. Từ đó, không may người còn nhớ đến tên thật của ông nữa. Năm 1928, Ba Kim quay trở lại Thượng Hải để sáng tác và làm phiên dịch. Từ 1929 đến 1937, ông đã viết nhiều tác phẩm, trong đó đáng chú ý nhất có Gia đìnhŠ(1933), Giác mơ của biển?(1932), Ngày Thu giữa mùa Xudn!°(1932), Cuộc đời mới! (1933) , eae 9 HE =H 10 AREWKK 11 Äï# 12 Bộ ba Tình yêu Sương, Mưa, Điện!? (1936) ; các tập truyện ngắn Phuc thù!” (1931) , Tướng quân! (1934) , Thần-Quỷ-Người!Š (1935) ; các tập tản văn: Hải hành tập ký!5 (1932) , Nhớ lại” (1936) , Doan gián'Š (1937) v.

Trong số những tác phẩm đó thì Gia đình đã làm nên vị trí quan trọng của Ba Kim trong lịch sử văn học Trung Quốc thế kỷ XX. Trong tác phẩm ông đã tìm thấy sức mạnh vĩ đại của trào lưu cách mạng dâng lên làn sóng mạnh mẽ có khả năng làm thay đổi cuộc sống cũ trong tang lớp thanh niên. Với tình cảm sục sôi, kiên quyết, Ba Kim lên án và đả kích mạnh mẽ thế lực phong kiến và nhiệt thành gợi ca sự giác ngộ, tự nguyện đứng dậy, vươn lên và tiễn tới của một bộ phận tầng lớp thanh niên trí thức Trung Quốc. Chủ đề sáng tác của ông trong giai đoạn này chủ yếu thé hiện tư tưởng chống lại phong kiến và dé cao chủ nghĩa vô chính phủ!° đầy sức sống và chủ nghĩa lý tưởng, nhưng đã bị “phái tạo phản” coi là “tác phẩm phan động”, lay cớ dé dau tố và đả kích ông trong Cách mạng Văn hóa.

Sau khi cuộc chiến kháng Nhật bùng nỗ (1937), Ba Kim đã bôn ba khắp nơi tham gia kháng chiến và làm biên tập cho các báo chí như Gao thé7°, Cứu vong Nhật báo?!, hoàn thành nốt hai tiểu thuyết Mùa xuân, Mùa thu,” viết bộ ba tiểu thuyết Kháng chiến?” (còn gọi là Lửa, 1940-1945), một số tập truyện 12 fH = TBH. PSS HB 13 tu 14 GF 15 FH »* LH 16 {724i 17 12 18 ei fia 19 Anarchism, Z6 Cave FEHB E SL 20 Fy Hak 21 re Atk 22 #®#, 1 23 tì, XÍR kỳ 13 ngắn và tản văn. Trong thời gian này, Ba Kim còn đảm nhiệm chức vụ Tổng biên tập Nhà xuất bản Đời sống văn hoá, làm chủ biên một loạt sách như Van quý nguyệt san”', Văn học tùng san”. Thời kỳ cuỗi va sau khi kháng chiến thang lợi, ông đã viết một loạt tiểu thuyết dai và vừa như Phòng bệnh số 46 (1946), _ Đêm lạnh?7(1941) v.

Tác pham của ông trong giai đoạn này chủ yếu phản ánh những sự xấu xa u ám trong xã hội dưới sự thống trị của Quốc dân Đảng nhăm cô vũ ý chí chiến đấu chống Nhật của dân tộc Trung Hoa. Sau khi nước Trung Hoa mới được thành lập (1949), Ba Kim đã được giao các chức vụ quan trọng như Phó Chủ tịch Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Trung Quốc, Chủ tịch Hiệp hội nhà văn Trung Quốc, Chủ tịch Trung tâm Bút hội, Phó Chủ tịch Hội nghị Chính Hiệp nhân dân toàn quốc các khoá 6,7,8,9. Ong là đại biểu Đại hội Nhân Dân Trung Quốc (Quốc hội) các khóa 1,2,3,4,5 và là Phó Chủ tịch Quốc hội khoá 5. Ông đã nhiều lần tham gia các đoàn đại biểu đi thăm nước ngoài và các cuộc giao lưu văn học quốc tế.

Ba Kim hăng hái thâm nhập vào đời sống thực tế để sáng tác. Ông đến ham mỏ, công trường, nhà máy tìm hiểu cuộc sống của công nhân và phản ánh tâm tư, nguyện vọng của họ trong tác pham. Đầu những năm 50, ông hai lần đến Triều Tiên và Việt Nam, nhiều lần ra nước ngoài giao lưu văn hóa. Mười bảy năm trước khi xảy ra Cách mạng Văn hóa (1949 - 1966) là thời gian sáng tác sung sức nhất của Ba Kim.

Thể loại mà ông sáng tác chủ yếu là tản văn như tác phẩm Ngày Tết của Hoa Sa?3 (1951) , Câu chuyện anh hùng ”?(1953), Song 24 xZ2H1£ 25 MEET 26 AVY 27 3E 28 FEYbI ANAT 29 3/1 SE 14 giữa những người anh hàng ”'(1953), Mọi người bảo vệ tổ quốc”! (1954) , Những ngày day vui vẻ? (1957) , Tân thanh tập”? (1959) , Hữu nghị tập” (1959) , Tan ca tập”) (1960) , Tình cảm thổ lộ không hết5 (1963) , Bên bờ cau Hiển Lương” (1964) , Bắc tái hanh*®® (1965). Trong sô những tác phẩm này, Bên bờ cầu Hiển Lương là một tập tản văn mà Ba Kim viết sau chuyến đi thăm Việt Nam. Lời văn trong tác phâm tran đầy cam xúc, nói lên cảm tình đặc biệt của nhân dân Trung Quốc với cuộc đấu tranh thống nhất đất nước và xây dựng Chủ nghĩa Xã hội của nhân dân Việt Nam. Dé phù hợp với môi trường văn hóa gắn liền với chủ trương và đường lối về văn hóa nghệ thuật của Đảng Cộng sản Trung Quốc thời kỳ này, đề tài sáng tác của ông trong giai đoạn này tập trung ca ngợi đất nước mới và cuộc sống mới, phản ánh sinh động công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa trên đất nước Trung Hoa mới và thể hiện niềm phan khởi của mình.

Trong Cách mạng Văn hóa (1966-1976), ông bị đả kích và đấu tố, việc sáng tác văn học bị gián đoạn. Đại Cách mạng Văn hóa của giai cấp vô sản (thường gọi tắt là Cách mang Văn hóa?) là một phong trào chính trị xã hội tại Trung Quốc diễn ra trong 10 năm từ tháng 5 năm 1966 tới tháng 10 năm 1976, gây tác động rộng lớn và sâu sắc lên mọi mặt của đời sống chính trỊ, văn hóa, xã hội ở nội địa Trung Quôc. Cuộc cách mạng này đã làm thay đôi quan 30 ETRE SEE El 31 fRE AREA AM 32 AXCKINA 33 eR 7 HỆ1 0 34 a mà Kỹ 35HEARX SE 36 (ain AAR 37Wt [ME 38 ABET 39 SCL Kt 15 niệm xã hội, chính trị, đạo đức của Trung Quốc một cách sâu sắc và toàn diện. Phong trao này cũng gây ra những vụ bạo động, sự hỗn loạn và ton thất, nên nó cũng được gọi là “10 năm hỗn loạn” hoặc “10 năm thảm họa”.

Trong không khí ngột ngạt và dau tố ghê rợn của “cách mang văn hóa" Ba Kim bi day doa, tước đoạt hết mọi nhân quyền, trở thành “thú?” “bo*!” và bị quăng vào “chuồng bò””” tham gia lao động nặng nhọc để ““cải tạo”. Ông không chỉ bị tốn thương về thé chat và tinh thần mà còn mat cả vợ yêu Tiêu Sơn và nhiều bạn thân khác, dé lại cho ông rất nhiều đau khổ và suy nghĩ, Tất cả những điều này đều trở thành động lực lớn nhất giúp ông sáng tác nên 7y trong luc sau khi cuộc Cách mạng Văn hóa kết thúc. Sau khi đập tan "Bè lũ bốn tên"(1976), Ba Kim bước vào giai đoạn sáng tác mới. Các tác phẩm của ông được xuất bản trong thời ky mới có tản văn Mot bức thư đăng trên Văn hội Báo vào năm 1977 là tác phẩm đầu tiên Ba Kim được viết và xuất bản ké từ năm 1966.

Nhưng tản văn này cùng tản văn Giải phóng lan thứ hai đều mang dau an của thời kỳ mà Ba Kim cho rằng những da kích và đấu tố với mình trong Cách mạng Văn hóa có ý nghĩa cải tạo. Điều đáng chú ý là, Ba Kim còn tự trách trong lời cuối sách mới khi tái bản tác phâm Gia đình ,“tôi chống lại tư tưởng phong kiến nhưng không triệt để, chưa hoàn toàn phan ánh được sự bóc lột và áp bức của giai cấp địa chủ đối với người nông đâu. Nhưng I năm sau, Ba Kim lại hoàn toàn phủ nhận những quan điểm trên, “.ndm ngoái khi tái bản tác phẩm Gia, tôi cho răng bộ tiểu thuyết này đã kết thúc nhiệm vụ lịch sử của nó trong lời cuối sách viết mới, dù tôi không phải nói doi vì khi ấy tôi chưa thấu hiểu, hiện nay tôi biết tôi nhầm. ” Rõ ràng là tư tưởng Ba Kim có thay da đổi thị từ năm 1977 đến năm 1978 [36, tr.

Từ năm 1977 đến năm 1978 Ba Kim viết nhiều tản văn và truyện vừa, vừa vạch tran sự tàn ác và bạo lực của "Bè lũ bốn tên", vừa thé hiện niềm phan khởi đối với cuộc sống mới và bay tỏ long yêu nhân dân và Tổ quốc. Tháng 12 năm 1978, Ba Kim bắt tay vào sáng tác tác phẩm quan trọng nhất của mình sau Cách mang Văn hóa, đó chính là Tuy ưởng lục. Từ năm 1978 đến năm 1980, Ba Kim viết 11 bài hồi ức lục bàn về tác phẩm của mình trước khi nước Trung Hoa mới thành lập (1949).