Luận văn thạc sĩ hay so sánh kết quả điều trị sỏi niệu quản bằng phương pháp nội soi tán sỏi sử dụng năng lượng laser holmium với xung hơi tại thái nguyên

Luận văn thạc sĩ phân tích hay so sánh kết quả điều trị sỏi niệu quản bằng phương pháp nội soi tán sỏi sử dụng năng lượng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Phạm Ngọc Minh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Đức Quý
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Ngoại khoa
• Đề tài: So Sánh Kết Quả Điều Trị Sỏi Niệu Quản Bằng Phương Pháp Nội Soi Tán Sỏi Sử Dụng Năng Lượng Laser Holmium Với Xung Hơi Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ y học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Một số đặc điểm về giải phẫu học của niệu quản
• 1.2. Giải phẫu niệu quản
• 1.3. Giải phẫu niệu quản và ứng dụng lâm sàng trong nội soi niệu quản ngược dòng
• 1.4. Cơ chế bệnh sinh hình thành sỏi tiết niệu
• 1.5. Thuyết hình thành sỏi tiết niệu và các dạng sỏi niệu
• 1.6. Một số yếu tố nguy cơ hình thành sỏi niệu
• 1.7. Biến đổi giải phẫu và sinh lí đường tiết niệu trên do sỏi niệu quản
• 1.8. Giai đoạn còn bù
• 1.9. Giai đoạn mất bù
• 1.10. Chẩn đoán sỏi niệu quản
• 1.11. Triệu chứng lâm sàng
• 1.12. Cận lâm sàng
• 1.13. Các phương pháp điều trị sỏi niệu quản
• 1.14. Điều trị nội khoa sỏi niệu quản
• 1.15. Phẫu thuật mở niệu quản lấy sỏi
• 1.16. Tán sỏi niệu quản ngoài cơ thể
• 1.17. Phẫu thuật nội soi ngược dòng tán sỏi niệu quản
• 1.18. Tình hình nghiên cứu điều trị sỏi niệu quản bằng nội soi ngược dòng tán sỏi trên thế giới và Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân
• 2.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.4. Thời gian, địa điểm nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.6. Thiết kế nghiên cứu
• 2.7. Phương pháp chọn mẫu
• 2.8. Các chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.9. Các chỉ tiêu về đặc điểm của bệnh nhân tán sỏi
• 2.10. Các chỉ tiêu về lâm sàng
• 2.11. Các chỉ tiêu về xét nghiệm
• 2.12. Chỉ tiêu thăm dò chức năng, chuẩn đoán hình ảnh
• 2.13. Chỉ tiêu trong phẫu thuật
• 2.14. Chỉ tiêu theo dõi thời gian hậu phẫu
• 2.15. Chỉ tiêu theo dõi khi khám lại
• 2.16. Quy trình kĩ thuật áp dụng trong nghiên cứu
• 2.17. Quy trình nội soi ngược dòng tán sỏi
• 2.18. Phương pháp thu thập số liệu, thống kê xử lí số liệu
• 2.19. Đạo đức nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung của nhóm bệnh nhân nghiên cứu
• 3.2. So sánh kết quả điều trị sỏi niệu quản bằng phương pháp nội soi
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm chung của hai nhóm bệnh nhân nghiên cứu
• 4.2. Tuổi bệnh nhân nghiên cứu
• 4.3. Tiền sử can thiệp ngoại khoa
• 4.4. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của hai nhóm bệnh nhân nghiên cứu
• 4.5. Đặc điểm lâm sàng
• 4.6. Đặc điểm cận lâm sàng
• 4.7. Sự phân bố và hình thái sỏi niệu quản
• 4.8. So sánh kết quả phẫu thuật NSTS niệu quản bằng Laser Holmium và xung hơi tại BVĐKTW Thái Nguyên
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về điều trị sỏi niệu quản bằng laser holmium và xung hơi

Sỏi niệu quản là một trong những bệnh lý phổ biến trong hệ tiết niệu. Việc điều trị sỏi niệu quản đã có nhiều tiến bộ, đặc biệt là với sự phát triển của công nghệ laser holmium và xung hơi. Hai phương pháp này đã được áp dụng rộng rãi và cho thấy hiệu quả điều trị cao. Nghiên cứu này sẽ so sánh hiệu quả của hai phương pháp này để tìm ra phương pháp tối ưu nhất cho bệnh nhân.

1.1. Đặc điểm của sỏi niệu quản và phương pháp điều trị

Sỏi niệu quản thường hình thành do sự di chuyển của sỏi từ thận xuống. Các phương pháp điều trị như nội soi tán sỏi bằng laser holmium và xung hơi đã được nghiên cứu và áp dụng. Mỗi phương pháp có những ưu điểm và nhược điểm riêng, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.

1.2. Tình hình nghiên cứu hiện tại về điều trị sỏi niệu quản

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ thành công của việc điều trị sỏi niệu quản bằng laser holmium cao hơn so với xung hơi. Tuy nhiên, cần có thêm các nghiên cứu để khẳng định tính hiệu quả và an toàn của từng phương pháp.

II. Vấn đề và thách thức trong điều trị sỏi niệu quản

Mặc dù có nhiều phương pháp điều trị, nhưng việc điều trị sỏi niệu quản vẫn gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như kích thước, vị trí của sỏi và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân đều ảnh hưởng đến kết quả điều trị. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp là rất quan trọng để đạt được hiệu quả cao nhất.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị

Kích thước và vị trí của sỏi là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng tán sỏi. Sỏi lớn hoặc nằm ở vị trí khó tiếp cận thường khó điều trị hơn, dẫn đến tỷ lệ thất bại cao hơn.

2.2. Tác động của tình trạng sức khỏe bệnh nhân

Tình trạng sức khỏe tổng quát của bệnh nhân cũng ảnh hưởng đến kết quả điều trị. Những bệnh nhân có bệnh lý nền như tiểu đường hoặc bệnh tim mạch có thể gặp khó khăn hơn trong quá trình điều trị.

III. Phương pháp điều trị sỏi niệu quản bằng laser holmium

Phương pháp điều trị bằng laser holmium đã được chứng minh là hiệu quả trong việc tán sỏi niệu quản. Laser holmium có khả năng phá vỡ sỏi thành các mảnh nhỏ, dễ dàng hơn cho việc loại bỏ. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ thành công của phương pháp này cao hơn so với các phương pháp truyền thống.

3.1. Cơ chế hoạt động của laser holmium

Laser holmium hoạt động bằng cách phát ra năng lượng ánh sáng mạnh, phá vỡ cấu trúc của sỏi. Điều này giúp giảm thiểu tổn thương cho niệu quản và tăng khả năng tán sỏi thành công.

3.2. Lợi ích của việc sử dụng laser holmium

Sử dụng laser holmium giúp giảm thời gian phẫu thuật, giảm đau và thời gian hồi phục cho bệnh nhân. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ biến chứng cũng thấp hơn so với các phương pháp khác.

IV. Phương pháp điều trị sỏi niệu quản bằng xung hơi

Phương pháp xung hơi cũng là một lựa chọn phổ biến trong điều trị sỏi niệu quản. Phương pháp này sử dụng sóng xung để phá vỡ sỏi, tuy nhiên, hiệu quả có thể không cao bằng laser holmium. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ thành công của phương pháp này thấp hơn, đặc biệt là với sỏi lớn.

4.1. Cơ chế hoạt động của xung hơi

Xung hơi tạo ra áp lực mạnh để phá vỡ sỏi. Tuy nhiên, áp lực này có thể gây tổn thương cho niệu quản nếu không được kiểm soát tốt.

4.2. Hạn chế của phương pháp xung hơi

Mặc dù xung hơi có thể hiệu quả với sỏi nhỏ, nhưng với sỏi lớn hoặc ở vị trí khó tiếp cận, tỷ lệ thành công thường thấp hơn. Điều này cần được xem xét khi lựa chọn phương pháp điều trị.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy phương pháp laser holmium có tỷ lệ thành công cao hơn so với xung hơi. Việc áp dụng các phương pháp này trong thực tiễn cần được cân nhắc dựa trên tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc lựa chọn phương pháp phù hợp có thể giảm thiểu biến chứng và tăng cường hiệu quả điều trị.

5.1. Tỷ lệ thành công của các phương pháp điều trị

Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ thành công của laser holmium đạt 92,55%, trong khi tỷ lệ này với xung hơi chỉ đạt 75%. Điều này cho thấy laser holmium là lựa chọn ưu việt hơn.

5.2. Ứng dụng trong thực tiễn lâm sàng

Việc áp dụng laser holmium trong điều trị sỏi niệu quản đã được triển khai tại nhiều bệnh viện và cho thấy kết quả khả quan. Cần tiếp tục nghiên cứu để tối ưu hóa quy trình điều trị.

VI. Kết luận và tương lai của điều trị sỏi niệu quản

Điều trị sỏi niệu quản bằng laser holmium và xung hơi đều có những ưu điểm riêng. Tuy nhiên, laser holmium cho thấy hiệu quả vượt trội hơn. Tương lai của điều trị sỏi niệu quản sẽ tiếp tục phát triển với sự cải tiến công nghệ và nghiên cứu sâu hơn về các phương pháp điều trị mới.

6.1. Xu hướng phát triển trong điều trị sỏi niệu quản

Công nghệ mới và các phương pháp điều trị tiên tiến sẽ tiếp tục được nghiên cứu và phát triển. Điều này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều lựa chọn hơn cho bệnh nhân.

6.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong điều trị

Nghiên cứu liên tục về hiệu quả và an toàn của các phương pháp điều trị là rất cần thiết. Điều này sẽ giúp cải thiện chất lượng điều trị và giảm thiểu biến chứng cho bệnh nhân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Sỏi tiết niệu đứng thứ 3 trong những bệnh lí hay gặp nhất của đường tiết niệu, chỉ sau nhiễm trùng niệu và bệnh lí liên quan tiền liệt tuyến. Trong đó sỏi niệu quản chiếm 20-40%, đứng thứ 2 sau sỏi thận. Sỏi niệu quản có thể kết hợp với sỏi ở vị trí khác nhau của đường tiết niệu [53]. Sỏi niệu quản được hình thành thường do sỏi thận di chuyển xuống niệu quản, niêm mạc niệu quản bị phù nề và sỏi không di chuyển được xuống bàng quang (đặc biệt ở 2 vị trí niệu quản hẹp sinh lý).

Sỏi niệu quản thường gây biến chứng tắc nghẽn làm tổn thương nặng nề về hình thái và chức năng thận [5]. Trước đây, tán sỏi nội soi ngược dòng được chỉ định cho những trường hợp sỏi niệu quản đoạn tiểu khung, không được khuyến cáo cho những sỏi niệu quản đoạn 1/3 trên do khó tiếp cận được sỏi và sỏi dễ chạy lên thận, dẫn đến cuộc mổ thất bại. Gần đây, nhờ những tiến bộ kỹ thuật với ống soi nhỏ và những phương tiện phá sỏi hiệu quả nhưng ít gây tổn thương thành niệu quản như xung hơi và Laser, nội soi niệu quản tán sỏi được chỉ định rộng rãi hơn. Theo Nguyễn Kim Tuấn nghiên cứu trên 1276 bệnh nhân nội soi tán sỏi ngược dòng, tỷ lệ tán thành công 92,55%, thất bại 7,45%, trong đó sỏi niệu quản đoạn 1/3 giữa thất bại 4,66%, sỏi 1/3 dưới niệu quản thất bại 2,79%.

Thất bại do đặt máy 2,11%, sỏi chạy lên thận khi tán bằng Laser 1,83%, khi tán bằng xung hơi là 24,52% [34]. Có nhiều phương pháp tán sỏi nội soi sỏi niệu quản như tán sỏi nội soi bằng xung hơi, bằng Laser hay bằng sóng siêu âm, mỗi phương pháp đều có ưu nhược điểm riêng và đều khẳng định được hiệu quả trong điều trị sỏi niệu quản. Tại bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên đã triển khai phẫu thuật nội soi ngược dòng tán sỏi niệu quản với nguồn năng lượng xung hơi từ năm 2002. Tháng 7/2014 áp dụng phẫu thuật nội soi ngược dòng tán sỏi niệu quản bằng năng lượng Laser Holmium và đạt được kết quả tốt.

Vì vậy, để đánh giá kết quả điều trị và đưa ra được những ưu điểm, nhược điểm của hai phương pháp điều trị trên. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chúng tôi tiến hành nghiên cứu: “So sánh kết quả điều trị sỏi niệu quản bằng phương pháp nội soi tán sỏi sử dụng năng lượng Laser Holmium với xung hơi tại Thái Nguyên”, Với mục tiêu: 1. Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh nhân sỏi niệu quản được nội soi ngược dòng tán sỏi tại khoa Ngoại Tiết Niệu Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên. So sánh kết quả điều trị sỏi niệu quản giữa bằng phương pháp nội soi ngược dòng tán sỏi sử dụng năng lượng Laser Holmium với xung hơi.

2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 TỔNG QUAN 1. Một số đặc điểm về giải phẫu học của niệu quản 1. Giải phẫu niệu quản * Vị trí và hình thể Niệu quản là một ống dẫn nước tiểu từ bể thận xuống bàng quang, nằm sau phúc mạc, dọc hai bên cột sống thắt lưng và ép sát vào thành bụng sau. Niệu quản bắt đầu từ khúc nối bể thận - niệu quản đi thẳng xuống eo trên, rồi bắt chéo động mạch chậu, chạy vào chậu hông rồi chếch ra trước và đổ vào bàng quang.

Niệu quản ở người lớn dài khoảng 25 - 28 cm, bên phải ngắn hơn bên trái khoảng 1 cm, đường kính ngoài khoảng 4–6 mm, đường kính trong khoảng 3 - 4 mm [13]. Giải phẫu niệu quản mặt trƣớc (Nguồn: Atlas giải phẫu người) [17]. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] * Cấu tạo và hình thể trong - Đường kính ngoài niệu quản khoảng 4-6mm, thành niệu quản dày 1mm có cấu trúc gồm 3 lớp: + Lớp niêm mạc: Niêm mạc niệu quản liên tục với bể thận ở trên và bàng quang ở dưới, bao gồm lớp tế bào biểu mô chuyển tiếp được đệm bởi tổ chức sợi xơ có khả năng co giãn. + Lớp cơ: Gồm 3 lớp, lớp trong là lớp cơ dọc, lớp giữa là lớp cơ vòng, lớp ngoài thô sơ gồm vài bó cơ dọc.

Lớp cơ niệu quản sắp xếp theo kiểu vòng xoắn. + Lớp bao ngoài: Lớp áo vỏ xơ ở trên, liên tiếp với lớp vỏ xơ của thận và ở dưới tiếp với vỏ xơ của bàng quang. Có nhiều mạch máu nối tiếp nhau, hệ thống thần kinh và một số tế bào hạch chi phối hoạt động của niệu quản. Cấu tạo vi thể niệu quản [27].

Đoạn niệu quản đoạn đổ vào bàng quang có cấu tạo hai lớp cơ dọc, không có cơ vòng. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Niệu quản có 3 chỗ hẹp sinh lý mà sỏi thường dừng lại khi di chuyển từ thận xuống bàng quang. Vị trí thứ nhất là chỗ nối bể thận niệu quản, đường kính khoảng 2mm (6F). Vị trí hẹp thứ hai là chỗ niệu quản bắt chéo động mạch chậu, đường kính khoảng 4mm (12F).

Vị trí thứ ba là chỗ niệu quản đổ vào bàng quang, lỗ niệu quản 3 - 4mm (9F-12F). Ba vị trí hẹp của niệu quản [27]. Theo giải phẫu niệu quản chia làm 04 đoạn từ trên xuống dưới: + Đoạn thắt lưng: Dài từ 09 - 11cm, liên quan ở sau với cơ thắt lưng, các dây thần kinh đám rối thắt lưng (thần kinh sinh dục đùi), với các mỏm ngang của đốt sống thắt lưng (L2 - L5), phía trong bên phải liên quan với tĩnh mạch chủ, bên trái với động mạch chủ, cùng đi song song với niệu quản xuống hố chậu có tĩnh mạch sinh dục. + Đoạn chậu: Dài 03 - 04 cm, bắt đầu khi đi qua cánh xương cùng tới eo trên của xương chậu, liên quan với động mạch chậu: Bên trái niệu quản bắt chéo động mạch chậu gốc trên chỗ phân nhánh 1,5 cm, bên phải niệu quản bắt chéo động mạch chậu ngoài dưới chỗ phân nhánh 1,5 cm, cả hai niệu quản đều cách đường 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] giữa 4,5 cm tại nơi bắt chéo động mạch.

Tại chỗ vắt qua động mạch niệu quản thường bị hẹp, là điều kiện thuận lợi cho sỏi dừng lại gây bệnh sỏi niệu quản. + Đoạn chậu hông: Dài 12 - 14 cm, niệu quản chạy từ eo trên xương chậu tới bàng quang, đoạn này niệu quản đi cạnh động mạch chậu trong chạy chếch ra ngoài và ra sau theo đường cong của thành bên xương chậu. Tới nền chậu hông chỗ gai ngồi thì vòng ra trước và vào trong để tới bàng quang, liên quan của niệu quản phía sau với khớp cùng chậu, cơ bịt trong, bó mạch thần kinh bịt bắt chéo phía sau niệu quản, phía trước liên quan khác nhau giữa nam và nữ. Nữ giới: niệu quản khi rời thành chậu hông đi vào đáy của dây chằng rộng tới mặt bên của âm đạo rồi đổ ra trước âm đạo và sau bàng quang.

Khi qua phần giữa dây chằng rộng niệu quản bắt chéo sau động mạch tử cung. Nam giới: niệu quản chạy phía trước trực tràng, lách giữa bàng quang và túi tinh, bắt chéo ống tinh ở phía sau. + Đoạn bàng quang: Dài từ 1 - 1,5 cm, niệu quản đi vào bàng quang theo hướng chếch từ trên xuống dưới vào trong và ra trước. Niệu quản trước khi đổ vào bàng quang đã chạy trong thành bàng quang một đoạn, tạo thành một van sinh lý có tác dụng tránh trào ngược nước tiểu từ bàng quang lên niệu quản.

Hai lỗ niệu quản cách nhau 2,5 cm khi bàng quang rỗng và 5 cm khi bàng quang đầy. Sỏi thƣờng gặp tại ba vị trí hẹp sinh lý của niệu quản [27]. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Mạch máu cung cấp cho niệu quản từ nhiều nguồn: Nhánh từ động mạch thận cấp máu cho 1/3 trên niệu quản và bể thận. Các nhánh nhỏ từ động mạch chủ bụng, động mạch mạch treo tràng dưới, động mạch chậu trong, động mạch sinh dục cấp máu cho 1/3 giữa niệu quản.

Nhánh từ động mạch bàng quang, động mạch chậu trong cấp máu cho 1/3 dưới niệu quản. Các mạch máu này tiếp nối với nhau thành một lưới mạch phong phú quanh niệu quản. - Các tĩnh mạch nhận máu từ các nhánh tĩnh mạch niệu quản đổ về tĩnh mạch bàng quang, tĩnh mạch thận ở trên. - Hệ thần kinh chi phối niệu quản là hệ giao cảm và phân bố theo động mạch.

Chúng có nguồn gốc từ đám rối thận, đám rối tinh và đám rối hạ vị, gồm sợi vận động chi phối cho cơ trơn thành niệu quản, và các sợi cảm giác mang cảm giác đau khi có sự căng đột ngột thành niệu quản [13]. Giải phẫu niệu quản và ứng dụng lâm sàng trong nội soi niệu quản ngược dòng. Khi tìm một viên sỏi niệu quản trên phim chụp hệ tiết niệu, thường người đọc hình dung ra đường đi của niệu quản liên quan với cột sống. Niệu quản nằm dọc theo cạnh bên cột sống, bắt chéo trước khớp cùng chậu, vòng ra ngoài rồi sau đó đi vào bàng quang.

Một hình cản quang nằm trên đường đi này có thể nghi ngờ là sỏi niệu quản. Chẩn đoán xác định sỏi niệu quản phải kết hợp với các phương tiện chẩn đoán hình ảnh cần thiết khác như siêu âm, chụp niệu đồ tĩnh mạch. Trong khi soi bàng quang thường thấy lỗ niệu quản hình bầu dục, nhỏ như hạt đậu. Hai lỗ niệu quản tạo với cổ bàng quang thành một tam giác cân, cách nhau 2,5cm (khi bàng quang rỗng) và 5cm khi bàng quang đầy.

Vì vậy muốn tìm lỗ niệu quản trong khi soi được thuận lợi, không nên để bàng quang quá căng làm cho 2 lỗ niệu quản cách xa nhau và bị đẩy lên cao làm cho quá trình tìm và đặt ống soi vào lỗ niệu quản khó khăn. Các biến đổi giải phẫu so với bình thường làm ảnh hưởng đến kết quả soi niệu quản, những bệnh nhân dị dạng niệu quản như niệu quản đôi thường có hẹp lòng niệu quản và cấu trúc bị yếu tại vị trí chia tách. Niệu quản đổ vào bàng quang lệch vị trí 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] như có thể đổ gần ụ núi…Những biến đổi giải phẫu trên bệnh nhân sau mổ (mổ sỏi niệu quản, mổ cắt tử cung, mổ bóc u tuyến tiền liệt…) làm co kéo niệu quản, gấp góc niệu quản .Các trường hợp khác cũng có thể gây khó khăn khi soi niệu quản do niệu quản bị chèn ép: đang mang thai, u nang buồng trứng, u xơ tử cung… 1. Cơ chế bệnh sinh hình thành sỏi tiết niệu 1.