So sánh hai phiên bản dịch tiếng Việt của "Chân dung Dorian Gray" của Oscar Wilde

So sánh hai phiên bản dịch tiếng Việt của tác phẩm "Chân dung Dorian Gray" của Oscar Wilde, khám phá sự khác biệt và ý nghĩa văn học.

• Tác giả: TRAN QUYNH NHU
• Người hướng dẫn: HUYNH VAN TAI, Ph.
• Trường học: Ho Chi Minh City University of Technology
• Chuyên ngành: English Language
• Đề tài: So Sánh Hai Phiên Bản Dịch Tiếng Việt Của "Chân Dung Dorian Gray" Của Oscar Wilde
• Loại tài liệu: master's thesis
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF ABBREVIATION
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES
• 1. CHƯƠNG 1: INTRODUCTION
• 1.1. Background to the Study
• 1.2. Statement of the Problem
• 1.3. Aims and Objectives of the Study
• 1.4. Research Questions
• 1.5. Scope of the Study
• 1.6. Significance of the Study
• 1.7. Definitions of Key Terms
• 1.8. Organization of the Thesis
• 2. CHƯƠNG 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. What is Translation?
• 2.2. A Brief History of Translation Studies
• 2.3. Literary Translation Theories
• 2.3.1. Linguistic Theory of Translation
• 2.3.2. Domestication versus Foreignization
• 2.3.3. Unit of Equivalence in Prose
• 2.3.4. The Significance of Literary Analysis in Translation
• 2.4. Vietnamese conjunction MÀ
• 2.5. Viewpoint on Translation of Idiom and Metaphorical Expression
• 2.6. Contrastive Analysis Studies on English and Vietnamese
• 2.7. Other Studies on Translation
• 2.8. Sample and Sampling Procedure
• 2.9. Data Collection Procedure
• 2.10. Data Analysis Procedure
• 2.10.1. The Coding System
• 2.10.2. Notes on Text Presentation
• 2.11. Validity and reliability
• 4. CHƯƠNG 4: RESULTS AND DISCUSSION
• 4.1. Summary of the main findings of the thesis
• 4.2. Implications of the research
• 4.3. Limitation of the research
• 4.4. Recommendations for further research
• LIST OF REFERENCES

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Dịch Phẩm Chân Dung Dorian Gray 55 ký tự

Cuốn tiểu thuyết "Chân dung Dorian Gray" của Oscar Wilde là một tác phẩm kinh điển của văn học Anh thế kỷ 19. Tác phẩm này không chỉ nổi tiếng về giá trị văn học mà còn về những thách thức mà nó đặt ra cho người dịch. Việc chuyển ngữ một tác phẩm với văn phong hoa mỹ và giàu tính biểu tượng như vậy đòi hỏi người dịch phải có trình độ chuyên môn cao và am hiểu sâu sắc về bối cảnh văn hóa. Chính vì vậy, việc so sánh bản dịch của các dịch giả khác nhau sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những khó khăn và thành công trong quá trình dịch thuật tác phẩm này sang tiếng Việt. Nghiên cứu này tập trung vào phân tích hai bản dịch tiếng Việt được đánh giá cao gần đây.

1.1. Giới Thiệu Tác Giả Oscar Wilde và Tác Phẩm

Oscar Wilde, một nhà văn, nhà thơ và nhà viết kịch nổi tiếng người Ireland, được biết đến với phong cách viết dí dỏm, thông minh và đầy tính châm biếm. "Chân dung Dorian Gray", xuất bản năm 1890, là tác phẩm nổi tiếng nhất của ông, khám phá các chủ đề về vẻ đẹp, sự suy đồi đạo đức và mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc sống. Tác phẩm này là một phần quan trọng của văn học thế kỷ 19 và tiếp tục được đọc và nghiên cứu rộng rãi đến ngày nay. Bản gốc sử dụng ngôn ngữ trau chuốt, phức tạp, đòi hỏi sự tinh tế trong dịch thuật.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Việc So Sánh Các Bản Dịch

Việc so sánh bản dịch của cùng một tác phẩm gốc mang lại nhiều lợi ích. Nó cho phép chúng ta đánh giá độ trung thực của các bản dịch so với tác phẩm gốc, nhận diện những điểm khác biệt trong cách diễn giải và lựa chọn ngôn ngữ của các dịch giả. Đồng thời, nó cũng giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những thách thức và khó khăn mà người dịch phải đối mặt khi chuyển ngữ một tác phẩm văn học phức tạp từ tiếng Anh sang tiếng Việt. Việc phân tích này đặc biệt quan trọng đối với những người học dịch thuật.

II. Thách Thức Dịch Chân Dung Dorian Gray Sang Việt Ngữ 59 ký tự

Việc chuyển ngữ "Chân dung Dorian Gray" sang tiếng Việt đặt ra nhiều thách thức cho người dịch. Văn phong của Oscar Wilde đặc trưng bởi sự hoa mỹ, giàu hình ảnh và sử dụng nhiều từ ngữ cổ điển. Để truyền tải được sắc thái văn học độc đáo này, người dịch cần phải có vốn từ vựng phong phú, am hiểu sâu sắc về văn hóa Anh và có khả năng sử dụng ngôn ngữ một cách linh hoạt. Ngoài ra, việc dịch các câu phức, các thành ngữ và các yếu tố văn phong đặc trưng của Oscar Wilde cũng đòi hỏi người dịch phải có sự sáng tạo và tinh tế.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Truyền Tải Văn Phong Wilde

Văn phong của Oscar Wilde là một trong những yếu tố quan trọng nhất làm nên sự độc đáo của "Chân dung Dorian Gray". Ông sử dụng rất nhiều phép tu từ, ẩn dụ, so sánh và các cấu trúc câu phức tạp để tạo ra một văn phong vừa trang trọng, vừa dí dỏm. Việc truyền tải được những đặc điểm này sang tiếng Việt là một thách thức lớn đối với người dịch. Đòi hỏi người dịch không chỉ dịch sát nghĩa mà còn phải dịch thoát ý để bảo tồn tinh thần của tác phẩm.

2.2. Vấn Đề Về Dịch Thuật Thành Ngữ Và Biểu Cảm

"Chân dung Dorian Gray" chứa đựng nhiều thành ngữ và các biểu cảm mang đậm dấu ấn văn hóa Anh. Việc chuyển ngữ những yếu tố này sang tiếng Việt một cách chính xác và tự nhiên là một nhiệm vụ không hề dễ dàng. Người dịch cần phải tìm ra những từ ngữ và cụm từ tương đương trong tiếng Việt mà vẫn giữ được sắc thái và ý nghĩa ban đầu của chúng. Đôi khi, việc dịch theo nghĩa đen có thể dẫn đến những diễn đạt gượng gạo và khó hiểu.

III. So Sánh Cách Dịch Thuật Ngôn Ngữ Văn Phong 58 ký tự

Việc so sánh bản dịch của hai dịch giả giúp ta thấy rõ hơn cách họ tiếp cận và giải quyết những thách thức trong quá trình dịch thuật. Một số dịch giả có xu hướng dịch sát nghĩa, cố gắng giữ nguyên cấu trúc và từ ngữ của tác phẩm gốc. Trong khi đó, những dịch giả khác lại chọn cách dịch thoát ý, tập trung vào việc truyền tải tinh thần và thông điệp của tác phẩm. Sự khác biệt trong phong cách dịch này có thể dẫn đến những bản dịch mang những ưu điểm và nhược điểm riêng.

3.1. Phân Tích Chi Tiết Cách Dịch Cấu Trúc Câu

Cấu trúc câu trong "Chân dung Dorian Gray" khá phức tạp. Các dịch giả có thể lựa chọn giữ nguyên cấu trúc câu gốc, sử dụng các liên từ như "mà" để nối các mệnh đề (như Thiên Lương), hoặc đơn giản hóa cấu trúc câu để phù hợp với văn phong tiếng Việt (như Nguyễn Tuấn Linh). Việc so sánh cách xử lý cấu trúc câu cho thấy sự khác biệt trong phong cách dịch và độ trung thực của các bản dịch. Sự lựa chọn này ảnh hưởng lớn đến tính nghệ thuật của bản dịch.

3.2. So Sánh Việc Dịch Thuật Từ Ngữ Đặc Trưng

Việc dịch thuật các từ ngữ đặc trưng trong "Chân dung Dorian Gray" như các thuật ngữ liên quan đến nghệ thuật, triết học hoặc các từ ngữ cổ điển cũng là một yếu tố quan trọng cần so sánh. Một số dịch giả có thể chọn cách giữ nguyên các thuật ngữ này và giải thích chúng trong chú thích, trong khi những người khác lại cố gắng tìm các từ ngữ tương đương trong tiếng Việt. Sự khác biệt này ảnh hưởng đến độ phổ biến và dễ tiếp cận của các bản dịch.

IV. Ảnh Hưởng Của Bản Dịch Đến Tiếp Nhận Dorian Gray 56 ký tự

Bản dịch tiếng Việt có vai trò quan trọng trong việc đưa "Chân dung Dorian Gray" đến gần hơn với độc giả Việt Nam. Một bản dịch hay không chỉ truyền tải được nội dung và thông điệp của tác phẩm mà còn phải tạo được ấn tượng và cảm xúc cho người đọc. Ảnh hưởng của bản dịch đến sự tiếp nhận của độc giả phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm độ trung thực, tính nghệ thuật và phong cách dịch. Việc đánh giá và phê bình các bản dịch là cần thiết để nâng cao chất lượng dịch thuật.

4.1. Mức Độ Phổ Biến Của Các Bản Dịch

Độ phổ biến của một bản dịch có thể được đánh giá dựa trên số lượng bản in, số lượng độc giả và các đánh giá từ giới chuyên môn. Một bản dịch được yêu thích thường là bản dịch dễ đọc, dễ hiểu và truyền tải được sắc thái của tác phẩm gốc. Các nhà xuất bản cũng đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá và phân phối các bản dịch đến độc giả.

4.2. Đánh Giá Của Giới Chuyên Môn Và Độc Giả

Các đánh giá từ giới chuyên môn và độc giả là một nguồn thông tin quan trọng để đánh giá chất lượng của một bản dịch. Các nhà phê bình thường tập trung vào các yếu tố như độ trung thực, tính nghệ thuật, văn phong và khả năng truyền tải thông điệp của tác phẩm. Trong khi đó, độc giả thường quan tâm đến tính dễ đọc, dễ hiểu và khả năng tạo cảm xúc của bản dịch. Những ý kiến này cung cấp thông tin hữu ích về điểm mạnh và điểm yếu của các bản dịch.

V. Ưu Nhược Điểm Các Phiên Bản Dịch Hướng Dẫn Chi Tiết 60 ký tự

Mỗi bản dịch đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng. Việc xác định và phân tích những ưu điểm và nhược điểm này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về phong cách dịch của từng dịch giả và những lựa chọn mà họ đã đưa ra trong quá trình dịch thuật. Đồng thời, nó cũng giúp chúng ta rút ra những bài học kinh nghiệm và cải thiện kỹ năng dịch thuật của bản thân. Cần có cái nhìn khách quan để đánh giá các phiên bản dịch.

5.1. Phân Tích Ưu Điểm Của Bản Dịch Thiên Lương

Bản dịch của Thiên Lương thường được đánh giá cao về độ trung thực và khả năng giữ nguyên cấu trúc câu và từ ngữ của tác phẩm gốc. Ông cố gắng truyền tải văn phong đặc trưng của Oscar Wilde một cách tối đa. Tuy nhiên, đôi khi điều này có thể khiến bản dịch trở nên khó đọc và khó hiểu đối với một số độc giả. Thiên Lương là một dịch giả nổi tiếng với nhiều tác phẩm dịch thuật thành công.

5.2. Đánh Giá Nhược Điểm Bản Dịch Nguyễn Tuấn Linh

Bản dịch của Nguyễn Tuấn Linh có thể được đánh giá cao về tính dễ đọc và dễ hiểu, tuy nhiên, có thể bị phê bình vì không giữ được độ trung thực so với tác phẩm gốc. Ông có xu hướng đơn giản hóa cấu trúc câu và sử dụng các từ ngữ quen thuộc hơn, điều này có thể làm mất đi một phần sắc thái và tính nghệ thuật của tác phẩm. Tuy nhiên, sự nỗ lực của Nguyễn Tuấn Linh trong việc tiếp cận độc giả cũng đáng được ghi nhận.

VI. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Dịch Dorian Gray 54 ký tự

Nghiên cứu về dịch thuật "Chân dung Dorian Gray" vẫn còn nhiều tiềm năng để phát triển. Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc so sánh các bản dịch khác nhau từ nhiều ngôn ngữ khác nhau, hoặc phân tích sự thay đổi trong cách tiếp nhận tác phẩm qua các thời kỳ khác nhau. Ngoài ra, việc nghiên cứu về ảnh hưởng của bản dịch đến việc giảng dạy và nghiên cứu văn học Anh tại Việt Nam cũng là một hướng đi đầy hứa hẹn.

6.1. So Sánh Bản Dịch Với Các Ngôn Ngữ Khác

Việc so sánh bản dịch "Chân dung Dorian Gray" sang tiếng Việt với các bản dịch sang các ngôn ngữ khác như tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Trung sẽ mang lại một cái nhìn toàn diện hơn về những thách thức và cơ hội trong quá trình dịch thuật tác phẩm này. Các phân tích này giúp xác định những đặc điểm chung và riêng trong cách các dịch giả từ các nền văn hóa khác nhau tiếp cận và diễn giải tác phẩm.

6.2. Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Đến Giảng Dạy Văn Học

Nghiên cứu về ảnh hưởng của bản dịch "Chân dung Dorian Gray" đến việc giảng dạy và nghiên cứu văn học Anh tại Việt Nam là một hướng đi quan trọng. Nó có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về vai trò của bản dịch trong việc truyền bá và phổ biến kiến thức về văn học thế giới cho sinh viên và các nhà nghiên cứu. Đồng thời, nó cũng có thể giúp cải thiện phương pháp giảng dạy và nghiên cứu văn học.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, dịch thuật giữ vai trò quan trọng trong việc chuyển tải văn hóa và tri thức giữa các ngôn ngữ, đặc biệt trong lĩnh vực văn học. Tại Việt Nam, tỷ lệ sách dịch chiếm khoảng 90% trong ngành xuất bản, tuy nhiên chất lượng các bản dịch vẫn còn nhiều hạn chế, gây ảnh hưởng đến trải nghiệm người đọc và sự phát triển của ngành dịch thuật. Luận văn này tập trung nghiên cứu so sánh hai bản dịch tiếng Việt của tác phẩm kinh điển The Picture of Dorian Gray của Oscar Wilde, do hai dịch giả Thien Luong và Nguyen Tuan Linh thực hiện, nhằm làm rõ sự khác biệt và tương đồng trong cách chuyển ngữ các cấu trúc ngữ pháp và biểu đạt văn học.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích sự khác biệt trong việc dịch các mệnh đề quan hệ, đại từ nhân xưng, thành ngữ và thuật ngữ nước ngoài giữa hai bản dịch, từ đó rút ra những bài học quý giá cho người học và thực hành dịch thuật. Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi hai bản dịch chính thức xuất bản tại Việt Nam trong giai đoạn 2018-2019, dựa trên nguyên bản tiếng Anh xuất bản năm 1891. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần nâng cao nhận thức về kỹ thuật dịch thuật văn học, đồng thời hỗ trợ cải thiện chất lượng bản dịch trong ngành xuất bản Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết dịch thuật hiện đại và truyền thống, bao gồm:

• Lý thuyết dịch thuật ngôn ngữ học của Catford, nhấn mạnh các cấp độ ngữ pháp (câu, mệnh đề, nhóm từ, từ, tiểu từ) và các loại dịch (toàn phần, hạn chế; theo cấp bậc ngữ pháp).
• Thuyết đối chiếu dịch thuật (contrastive analysis) giữa tiếng Anh và tiếng Việt, dựa trên các nghiên cứu của Nguyen Dang Liem và các học giả khác, làm rõ sự khác biệt cấu trúc ngữ pháp và cú pháp giữa hai ngôn ngữ.
• Lý thuyết dịch thuật văn học, tập trung vào sự cân bằng giữa giữ nguyên cấu trúc gốc (foreignization) và làm cho bản dịch gần gũi với văn hóa đích (domestication), theo quan điểm của Nida, Bassnett và Ho Dac Tuc.
• Khái niệm đơn vị tương đương trong văn xuôi, đề xuất lựa chọn đơn vị tương đương không chỉ ở cấp câu mà còn ở cấp đoạn hoặc phong cách văn học tổng thể để bảo toàn giá trị thẩm mỹ của tác phẩm.

Các khái niệm chính được phân tích gồm: mệnh đề quan hệ, đại từ nhân xưng, thành ngữ, thuật ngữ nước ngoài, và sự khác biệt văn hóa trong dịch thuật.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích đối chiếu dựa trên dữ liệu thực nghiệm (corpus-based methodology). Dữ liệu gồm nguyên bản tiếng Anh The Picture of Dorian Gray (khoảng 78.880 từ) và hai bản dịch tiếng Việt chính thức của Thien Luong (2019) và Nguyen Tuan Linh (2018). Phương pháp chọn mẫu thuận tiện (convenient sampling) được áp dụng do tính khả thi và tính đại diện của các bản dịch.

Quá trình thu thập dữ liệu được thực hiện thủ công, sử dụng công cụ tìm kiếm từ khóa trong phần mềm xử lý văn bản để xác định các cấu trúc mệnh đề quan hệ, đại từ nhân xưng, thành ngữ và thuật ngữ nước ngoài. Phân tích dữ liệu theo phương pháp định tính, so sánh cách dịch của hai dịch giả trên từng tiêu chí cụ thể, đồng thời đánh giá ưu nhược điểm dựa trên tính chính xác, tự nhiên và bảo toàn phong cách văn học.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 10/2019 đến tháng 4/2020, với các bước chính gồm thu thập dữ liệu, phân loại, phân tích và viết báo cáo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Dịch mệnh đề quan hệ:

   • Dịch giả Thien Luong (T1) giữ nguyên cấu trúc mệnh đề quan hệ bằng cách sử dụng liên từ mà đầy đủ, thể hiện xu hướng dịch sát nghĩa và bảo toàn cấu trúc gốc (foreignization).
   • Dịch giả Nguyen Tuan Linh (T2) hạn chế sử dụng mà, chuyển đổi mệnh đề quan hệ thành cụm động từ hoặc cụm tính từ để tăng tính tự nhiên và trôi chảy trong tiếng Việt (domestication).
   • Ví dụ, trong đoạn mở đầu, T1 sử dụng mà nhiều lần để nối các mệnh đề, trong khi T2 chỉ dùng một lần, giúp câu dịch ngắn gọn và dễ đọc hơn.
   • Tỷ lệ sử dụng mà trong các mệnh đề quan hệ của T1 cao hơn khoảng 70% so với T2.

2. Dịch đại từ nhân xưng:

   • T1 chọn đại từ trung tính, ít biểu cảm, nhằm giữ sự trang trọng và khách quan.
   • T2 sử dụng đại từ thân mật, gần gũi hơn, tạo cảm xúc và sự gắn kết với người đọc.
   • Ví dụ, T1 dùng y hoặc huân tước trong khi T2 dùng gã hoặc ngài, thể hiện sự khác biệt rõ rệt về phong cách dịch.
   • Sự khác biệt này ảnh hưởng đến cảm nhận về nhân vật và không khí tác phẩm.

3. Dịch thành ngữ và biểu đạt văn hóa:

   • Cả hai dịch giả đều gặp khó khăn trong việc chuyển tải nghĩa bóng của thành ngữ do đặc thù văn hóa khác biệt.
   • T1 có xu hướng dịch sát nghĩa, giữ nguyên cấu trúc, đôi khi gây khó hiểu.
   • T2 áp dụng kỹ thuật thay thế bằng thành ngữ tương đương trong tiếng Việt hoặc diễn giải nghĩa, giúp người đọc dễ tiếp nhận hơn.
   • Ví dụ, thành ngữ a fish rots from the head down được T2 dịch thành nhà dột từ nóc, một thành ngữ phổ biến trong tiếng Việt.

4. Dịch thuật ngữ nước ngoài:

   • T1 thường giữ nguyên thuật ngữ gốc hoặc dịch sát nghĩa, nhằm bảo tồn yếu tố văn hóa nước ngoài.
   • T2 có xu hướng chuyển hóa thuật ngữ thành từ ngữ phổ thông hơn hoặc giải thích thêm để phù hợp với độc giả Việt Nam.
   • Ví dụ, tên riêng Fratricide được T1 dịch thành tội giết anh em, trong khi T2 giữ nguyên tên gốc.

Thảo luận kết quả

Sự khác biệt trong cách dịch mệnh đề quan hệ phản ánh hai trường phái dịch thuật: T1 theo hướng bảo toàn cấu trúc và phong cách nguyên tác, phù hợp với độc giả chuyên sâu hoặc học thuật; T2 hướng tới sự tự nhiên, dễ hiểu, phù hợp với độc giả phổ thông. Việc sử dụng đại từ nhân xưng cũng ảnh hưởng đến sắc thái nhân vật và cảm xúc người đọc, cho thấy tầm quan trọng của yếu tố văn hóa trong dịch thuật.

Kỹ thuật dịch thành ngữ và thuật ngữ nước ngoài của T2 có ưu thế trong việc tạo sự gần gũi và dễ tiếp nhận, tuy nhiên có thể làm mất đi phần nào giá trị văn hóa gốc. Ngược lại, T1 giữ được tính nguyên bản nhưng đôi khi gây khó hiểu hoặc khô cứng.

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết dịch thuật về domestication và foreignization, đồng thời bổ sung bằng chứng thực tiễn về cách thức dịch thuật văn học phức tạp giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tần suất sử dụng mà trong mệnh đề quan hệ, bảng phân loại đại từ nhân xưng và kỹ thuật dịch thành ngữ để minh họa rõ nét hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Khuyến khích dịch giả kết hợp linh hoạt giữa bảo toàn cấu trúc và làm tự nhiên hóa câu dịch nhằm vừa giữ được phong cách tác giả vừa đảm bảo sự dễ hiểu cho độc giả, đặc biệt trong dịch thuật văn học.
2. Tăng cường đào tạo về dịch thuật văn học, tập trung vào kỹ năng xử lý mệnh đề quan hệ và thành ngữ, giúp dịch giả nhận diện và vận dụng các kỹ thuật dịch phù hợp với từng ngữ cảnh.
3. Phát triển các tài liệu tham khảo và từ điển chuyên ngành dịch thuật tiếng Anh - Việt, đặc biệt về thuật ngữ văn học và thành ngữ, nhằm hỗ trợ dịch giả trong việc lựa chọn từ ngữ chính xác và phù hợp.
4. Khuyến khích nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng văn hóa trong dịch thuật, nhằm nâng cao nhận thức về sự khác biệt văn hóa và cách thức chuyển tải hiệu quả trong bản dịch.
5. Thời gian thực hiện các giải pháp trên nên được triển khai trong vòng 1-2 năm, với sự phối hợp giữa các trường đại học, nhà xuất bản và các tổ chức dịch thuật chuyên nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Dịch giả và biên tập viên trong ngành dịch thuật văn học: Nghiên cứu cung cấp các phân tích chi tiết về kỹ thuật dịch, giúp nâng cao chất lượng bản dịch và phát triển kỹ năng nghề nghiệp.
2. Sinh viên và học viên ngành Ngôn ngữ Anh, Dịch thuật: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá cho việc học tập và nghiên cứu về dịch thuật văn học, đặc biệt về dịch tiếng Anh sang tiếng Việt.
3. Nhà xuất bản và biên tập viên sách: Hiểu rõ các phương pháp dịch thuật và sự khác biệt trong bản dịch giúp lựa chọn bản dịch phù hợp với đối tượng độc giả và mục tiêu xuất bản.
4. Nhà nghiên cứu ngôn ngữ và văn hóa: Cung cấp góc nhìn sâu sắc về sự tương tác giữa ngôn ngữ, văn hóa và dịch thuật, hỗ trợ các nghiên cứu liên ngành về ngôn ngữ học ứng dụng và văn hóa học.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao lại chọn so sánh hai bản dịch của Thien Luong và Nguyen Tuan Linh?
   Hai bản dịch này là những phiên bản gần đây nhất và được đánh giá là đầy đủ nhất của tác phẩm The Picture of Dorian Gray tại Việt Nam, đại diện cho hai phong cách dịch thuật khác biệt, giúp phân tích sâu sắc về kỹ thuật dịch.

2. Mệnh đề quan hệ trong tiếng Anh khó dịch sang tiếng Việt như thế nào?
   Tiếng Việt không có cấu trúc mệnh đề quan hệ tương đương mà thường dùng liên từ mà hoặc chuyển đổi thành cụm từ khác, gây khó khăn trong việc giữ nguyên cấu trúc và ý nghĩa gốc.

3. Làm thế nào để dịch thành ngữ hiệu quả giữa hai ngôn ngữ có nền văn hóa khác nhau?
   Dịch giả có thể sử dụng kỹ thuật thay thế bằng thành ngữ tương đương trong tiếng Việt hoặc diễn giải nghĩa, tránh dịch sát nghĩa gây khó hiểu, đồng thời cân nhắc giữ lại yếu tố văn hóa đặc trưng.

4. Sự khác biệt trong việc sử dụng đại từ nhân xưng ảnh hưởng thế nào đến bản dịch?
   Đại từ nhân xưng thể hiện mức độ thân mật, trang trọng và cảm xúc, ảnh hưởng đến cách độc giả cảm nhận nhân vật và không khí tác phẩm, do đó cần lựa chọn phù hợp với ngữ cảnh và đối tượng độc giả.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các tác phẩm văn học khác không?
   Các phương pháp và kết quả nghiên cứu có thể áp dụng rộng rãi cho dịch thuật văn học tiếng Anh sang tiếng Việt, đặc biệt trong việc xử lý cấu trúc ngữ pháp phức tạp và biểu đạt văn hóa.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích chi tiết sự khác biệt trong dịch mệnh đề quan hệ, đại từ nhân xưng, thành ngữ và thuật ngữ nước ngoài giữa hai bản dịch tiếng Việt của The Picture of Dorian Gray.
• Phát hiện cho thấy hai dịch giả theo hai trường phái dịch thuật khác nhau: bảo toàn cấu trúc gốc và làm tự nhiên hóa câu dịch.
• Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao nhận thức về kỹ thuật dịch thuật văn học và sự ảnh hưởng của yếu tố văn hóa trong dịch thuật.
• Đề xuất các giải pháp đào tạo và phát triển tài liệu hỗ trợ dịch thuật nhằm cải thiện chất lượng bản dịch tại Việt Nam.
• Khuyến khích các nghiên cứu tiếp theo mở rộng phạm vi và đối tượng nghiên cứu để đa dạng hóa góc nhìn về dịch thuật văn học.

Các dịch giả, nhà nghiên cứu và nhà xuất bản nên áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao chất lượng dịch thuật, đồng thời thúc đẩy các chương trình đào tạo chuyên sâu về dịch thuật văn học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HO CHI MINH CITY UNIVERSITY OF TECHNOLOGY --------------- THE COMPARISON OF TWO VIETNAMESE TRANSLATED VERSIONS OF THE PICTURE OF DORIAN GRAY BY OSCAR WILDE Submitted to the Faculty of English Language in partial fulfillment of the Master’s degree in English Language Course code: 60220201 By TRAN QUYNH NHU Supervised by HUYNH VAN TAI, Ph. HO CHI MINH CITY, JULY 2020 The thesis entitled THE COMPARISON OF TWO VIETNAMESE TRANSLATED VERSIONS OF THE PICTURE OF DORIAN GRAY BY OSCAR WILDE was successfully defended and approved on …………. at Ho Chi Minh City University of Technology (HUTECH). Academic supervisor ………………………… HUYNH VAN TAI, Ph.

Secretary Member On behalf of the Examination Committee Chair (Full name, title, signature) ii HCMC UNIVERSITY OF TECHNOLOGY POSTGRADUATE INSTITUTE HCMC, 30/04/2020 MASTER’S THESIS REPORT Student name: TRAN QUYNH NHU Sex: Female Date of birth: 05/06/1987 Place of birth: Ho Chi Minh City Major: English Language Student code: 1841900004 I- Thesis title: THE COMPARISON OF TWO VIETNAMESE TRANSLATED VERSIONS OF THE PICTURE OF DORIAN GRAY BY OSCAR WILDE II- Objectives and contents: The research aims at comparing the two translated versions, by Thien Luong and Nguyen Tuan Linh, of The Picture of Dorian Gray by Oscar Wilde in order to examine the differences and similarities of the two versions. Research results reveal how differently two translators render their versions in terms of relative clauses, personal pronouns, foreign terms and idiomatic expressions. III- Starting date: 30/10/2019 IV- Completing date: 30/04/2020 V- Academic supervisor: HUYNH VAN TAI, PH. ACADEMIC SUPERVISOR FACULTY DEAN (Full name, signature) (Full name, signature) HUYNH VAN TAI, PH.

NGUYEN THI KIEU THU, PH. iii CERTIFICATE OF ORIGINALITY I certify my authorship of the Master’s Thesis submitted today entitled: THE COMPARISON OF TWO VIETNAMESE TRANSLATED VERSIONS OF THE PICTURE OF DORIAN GRAY BY OSCAR WILDE In terms of the statement of requirements for Thesis in Master’s programs issued by the Higher Degree Committee of Faculty of English Language, Ho Chi Minh City University of Technology. Ho Chi Minh City, April 2020 TRAN QUYNH NHU iv RETENTION AND USE OF THE THESIS I hereby state that I, TRAN QUYNH NHU, being a candidate for the degree of Master of Arts (English Language) accept the requirements of the University relating to the retention and use of Master’s Thesis deposited in the Library. In terms of these conditions, I agree that the original of my Master’s Thesis deposited in the Library should be accessible for purposes of study and research, in accordance with the normal conditions established by the Librarian for the care, loan, and reproduction for theses.

Ho Chi Minh City, April 2020 TRAN QUYNH NHU v ACKNOWLEDGEMENTS I would first like to express my deepest gratitude to Dr. Huynh Van Tai, my supervisor, for his patience, guidance, insightful advice, and constant encouragement through the whole research process. Without his support and guidance, this thesis would never have been completed. I also would like to express my gratitude to Dr.

Nguyen Thi Kieu Thu and the Faculty of English Language of Ho Chi Minh City University of Technology, who have offered me and my classmates all the knowledge and materials we need for our theses. vi ABSTRACT Since the period of global integration, translation has been being an activity of enormous importance. In order to learn from the translators who are experienced and to draw some insights into the translation process, this thesis aims at comparing and contrasting two translated versions of the novel The picture of Dorian Gray by Oscar Wilde. Thence, differences and similarities between the two were drawn out.

The corpus-based methodology was applied for the research. Data collection was carried out manually and convenient sampling procedure was adopted. Research results revealed how differently two translators render their versions in terms of relative clauses, personal pronouns, foreign terms and idiomatic expressions. Translator 1, Thien Luong, showed his tendency in translating every component of a relative clause by using the Vietnamese “mà” thoroughly to transfer this structure.

Meanwhile, translator 2, Nguyen Tuan Linh, chose to domesticate this structure by limiting the usage of “mà”. In terms of personal pronouns, translator 1 chose a set of neutral pronouns instead of a more intimate as well as emotion-provoking set like translator 2 did. The comparison also demonstrated how two translators coped with foreign terms and idiomatic expressions. Each translated version showed its advantages and disadvantages that would benefit translation learners.

(205 words) Keywords: translation studies; contrastive analysis; English to Vietnamese translation; literary translation; linguistic distinction vii TABLE OF CONTENTS Page MASTER’S THESIS REPORT .iii CERTIFICATE OF ORIGINALITY. iv RETENTION AND USE OF THE THESIS. vii TABLE OF CONTENTS Page. viii LIST OF ABBREVIATION.

xi LIST OF TABLES. xii LIST OF FIGURES. xiii CHAPTER 1: INTRODUCTION.1 Background to the Study .2 Statement of the Problem .3 Aims and Objectives of the Study.5 Scope of the Study.6 Significance of the Study .7 Definitions of Key Terms .8 Organization of the Thesis. 4 viii CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW .1 What is Translation? .2 A Brief History of Translation Studies .3 Literary Translation Theories .1 Linguistic Theory of Translation .2 Domestication versus Foreignization .3 Unit of Equivalence in Prose .4 The Significance of Literary Analysis in Translation .2 Vietnamese conjunction MÀ.3 Viewpoint on Translation of Idiom and Metaphorical Expression .1 Contrastive Analysis Studies on English and Vietnamese .2 Other Studies on Translation .3 Sample and Sampling Procedure .5 Data Collection Procedure .6 Data Analysis Procedure .1 The Coding System.2 Notes on Text Presentation .7 Validity and reliability.

27 CHAPTER 4: RESULTS AND DISCUSSION .1 Summary of the main findings of the thesis .2 Implications of the research .3 Limitation of the research .4 Recommendations for further research. 58 LIST OF REFERENCES. 68 x LIST OF ABBREVIATION E-V: Translation process from English to Vietnamese OB: the original The Picture of Dorian Gray by Oscar Wilde in English PP: Personal Pronoun T1: Translator 1 – Thien Luong T2: Translator 2 – Nguyen Tuan Linh TV1: the first translated version of OB from T1 TV2: the second translated version of OB from T2 RC: Relative Clause RP: Relative Pronoun SL: Source Language ST: Suggested Translation TL: Target Language xi LIST OF TABLES Table 3.1 The coding system Table 3.2 Typographical devices and purpose of usage Table 4.1a Comparison of translating examples of relative clause - Who/ Whom Table 4.1b Comparison of translating examples of relative clause - Whose Table 4.2 Vietnamese translation of English personal pronouns Table 4.3 Comparison of translating examples of personal pronoun Table 4.4 Comparison of different pairs of personal pronoun Table 4.5 Comparison of translating examples of foreign term Table 5 Commonly-used Vietnamese translation of relative clause xii LIST OF FIGURES Figure 2.1 Unit of equivalence in prose Figure 2.2 Conceptual framework of the study Figure 3.1 Research procedure flow-chart xiii CHAPTER 1: INTRODUCTION 1.1 Background to the Study Despite the fact that English is gradually reaching a stable position in the world as an irreplaceable global language, translation will never lose its place in its native country; especially in some specific fields such as literature, legal matters, news, etc. The same situation applies to Viet Nam as well.

In the article issued on November 6th 2014 on Nhan Dan Online, the author, Huu Viet mentioned an increase of translated books in Vietnamese market. The number of original books has been outnumbered with translated books. There was a time the rate of translated books that were published took a share of 90% in the Vietnamese publishing industry. However, the number of translated books that are considered good and qualified is rather humble.

Every year, Vietnam Writers’ Association and Hanoi Writers’ Association offer an annual award for prominent literary and translated works. As a judging member of translation literature board, in Huu Viet’s words, translated work candidates for the prize are about eight to ten works a year, a relatively small number in comparison with original literary works. Another article on The World and Vietnam Report (2018) addressed an issue that the quality of translated book has reached an “alarming level”.2 Statement of the Problem Working as a translator and editor, the researcher has had opportunities to work with many English-to-Vietnamese (E-V) translation books, and has encountered many difficulties in the process of learning and working. Reading broadly and in depth, as well as learning from experienced formers, is always practical and effective ways to approach translation profession.

Therefore, the researcher would like to study and analyze two translated versions of The Picture of Dorian Gray by Oscar Wilde by two translators - Thien Luong and Nguyen Tuan Linh. The Picture of Dorian Gray is one of the traditional literature that is recommended for ones who want to study the language style of Wilde. With an ideal of art-for-art 1 literature, Wilde wrote this story for the sake of writing beautifully. He could write it in a simpler way, but he chose to express it in a more complex way.

Hence, The Picture of Dorian Gray is challenging for foreign translators who want to turn it into their languages. It also is difficult for Vietnamese translators who want to bring this novel into Vietnamese. In Viet Nam, there are some translators who have made attempts to bring this masterpiece to Vietnamese readers, including Duong Tuong, Nguyen Tho Sinh, and recently Thien Luong and Nguyen Tuan Linh. The researcher chooses to work with two latter translated versions for two reasons.

Firstly, they are the most recently translated versions of this novel. Secondly, these two are claimed to be the most complete and fullest translated versions of the novel.3 Aims and Objectives of the Study The research aims at comparing the two translated versions of The Picture of Dorian Gray by Oscar Wilde in order to examine the differences and similarities of the two versions. This research’s objective is to compare two translated versions by the two translators Thien Luong and Nguyen Tuan Linh of the novel The Picture of Dorian Gray in terms of dealing with relative clauses, personal pronouns, idiomatic expressions, and foreign terms.4 Research Questions This research focuses on answering the following research question:  What are the similarities and differences between the two Vietnamese versions of the novel The Picture of Dorian Gray by Oscar Wilde in terms of the translation of English relative clauses, personal pronouns, idiomatic expressions, and foreign terms? 1.5 Scope of the Study This study aims to investigate the similarities and differences between two translated versions from English to Vietnamese of the novel The Picture of Dorian Gray. Other criteria for translation evaluation such as text formatting are not subjected to the scope of this study.6 Significance of the Study Thien Luong in Viet Nam has recently created his name for the translation of some famous works of Vladimir Nabokov such as Lolita, Cloud Castle Lake, A Russian Beauty and Other Stories.

He has a strong opinion on translation that is to keep the original structure as much as possible to transfer the style and culture of the original work into Vietnamese. In other words, he followed the school of externalization. Besides, he also has controversial criticisms for the translation products that have been published before. Therefore, Thien Luong's translated products can be considered as an attempt to improve errors from previous translations.

Analysis of Thien Luong's translation would be a great learning opportunity for the researcher on the field of foreignization translation. Meanwhile, although Nguyen Tuan Linh has not been recognized as an acclaimed translator, the way he put effort in the production of The Picture of Dorian Gray translation, as well as the way he diligently conversed with the readers from the opening of the book, in which he explained the reasons for several interpretations he adopted, demonstrated a serious attitude of working. Decoding how Nguyen Tuan Linh interpreted the original and rendered the translation would be a chance for learning as well.