Sách giáo khoa Âm nhạc và Mĩ thuật lớp 7 - Tái bản lần 11 (2014)

• Chuyên ngành: Âm nhạc và Mỹ thuật
• Đề tài: Sách giáo khoa Âm nhạc và Mỹ thuật 7
• Loại tài liệu: Sách giáo khoa
• Năm xuất bản: 2014

Tóm tắt

I. Tổng quan về sách giáo khoa Âm nhạc và Mỹ thuật 7

Sách giáo khoa Âm nhạc và Mỹ thuật 7 (New1) do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành là tài liệu học tập chính thức dành cho học sinh lớp 7. Cuốn sách được biên soạn theo chương trình giáo dục phổ thông mới, kết hợp hai lĩnh vực nghệ thuật: âm nhạc và mỹ thuật. Nội dung sách bao gồm các bài học về hát, đọc nhạc, nhạc lý và âm nhạc thường thức. Mỗi tiết học được thiết kế với cấu trúc rõ ràng, giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách hệ thống. Sách giới thiệu nhiều tác phẩm tiêu biểu của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam, từ những bài hát thiếu nhi đến các ca khúc truyền thống. Các nhạc sĩ được đề cập trong sách bao gồm Hoàng Việt, Bùi Đình Thảo, Đỗ Nhuận, Đỗ Hoà An và nhiều tác giả khác. Đặc biệt, sách chú trọng phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc, rèn luyện kỹ năng hát và đọc nhạc cho học sinh. Phiên bản New1 được tái bản lần thứ 11, chứng tỏ giá trị và sự phổ biến của cuốn sách trong hệ thống giáo dục Việt Nam.

1.1. Cấu trúc tổng thể của sách giáo khoa

Sách giáo khoa Âm nhạc và Mỹ thuật 7 (New1) được chia thành nhiều bài học, mỗi bài tập trung vào một chủ đề cụ thể. Cấu trúc điển hình bao gồm phần học hát với các ca khúc mới, phần tập đọc nhạc để phát triển kỹ năng đọc nốt nhạc, và phần âm nhạc thường thức giới thiệu kiến thức lý thuyết. Mỗi tiết học được đánh số thứ tự rõ ràng, ví dụ Tiết 1, Tiết 2, giúp giáo viên và học sinh dễ dàng theo dõi tiến trình. Sách còn tích hợp các bài đọc thêm, mở rộng kiến thức ngoài chương trình chính.

1.2. Đối tượng và mục tiêu sử dụng sách

Sách giáo khoa Âm nhạc và Mỹ thuật 7 phục vụ đối tượng chính là học sinh lớp 7 trong hệ thống giáo dục phổ thông Việt Nam. Mục tiêu của sách là phát triển năng lực cảm thụ nghệ thuật, hình thành kỹ năng cơ bản về hát, đọc nhạc và hiểu biết mỹ thuật. Giáo viên sử dụng sách làm tài liệu giảng dạy chính, kết hợp với các phương pháp sư phạm để đạt hiệu quả tối ưu. Phụ huynh cũng có thể tham khảo sách để hỗ trợ con em trong quá trình học tập tại nhà.

II. Phân tích nội dung chương trình âm nhạc lớp 7

Chương trình âm nhạc trong sách giáo khoa lớp 7 được xây dựng với nội dung phong phú và đa dạng. Phần học hát giới thiệu nhiều ca khúc tiêu biểu như bài "Mái trường mến yêu" của nhạc sĩ Lê Quốc Thắng, bài "Đi học" với nhạc sĩ Bùi Đình Thảo và lời Minh Chính. Các bài hát này không chỉ có giai điệu đẹp mà còn chứa đựng ý nghĩa giáo dục sâu sắc về tình yêu quê hương, mái trường và thầy cô. Phần tập đọc nhạc (TĐN) giúp học sinh làm quen với các nốt nhạc Đô - Rê - Mi - Fa - Son, nhận biết các hình nốt đen, nốt trắng và nốt móc đơn. Chương trình còn giới thiệu về cung và nửa cung, dấu hóa trong nhạc lý cơ bản. Phần âm nhạc thường thức cung cấp kiến thức về các nhạc sĩ Việt Nam và thế giới, trong đó có nhà soạn nhạc lừng danh Beethoven. Bài học được thiết kế theo tiến trình từ dễ đến khó, đảm bảo học sinh tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên.

2.1. Các bài hát tiêu biểu trong chương trình

2.2. Nội dung nhạc lý và tập đọc nhạc

III. Giải pháp học tập hiệu quả với sách Âm nhạc và Mỹ thuật 7

Để học tập hiệu quả với sách giáo khoa Âm nhạc và Mỹ thuật 7 (New1), học sinh cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Trước hết, việc nghe và hát theo các bài hát trong sách là cách tốt nhất để phát triển kỹ năng thanh nhạc. Học sinh nên luyện tập đọc nhạc hàng ngày, bắt đầu từ các bài TĐN đơn giản trước khi chuyển sang phức tạp hơn. Việc tìm hiểu tiểu sử các nhạc sĩ được giới thiệu trong sách sẽ giúp hiểu sâu hơn về bối cảnh sáng tác và giá trị nghệ thuật của từng tác phẩm. Giáo viên nên kết hợp phương pháp nghe - hát - đọc để tạo hứng thú cho học sinh. Sử dụng các phương tiện nghe nhìn hiện đại như máy tính, điện thoại để nghe mẫu các bài hát cũng là giải pháp hữu ích. Ngoài ra, việc tham gia các hoạt động văn nghệ tại trường sẽ giúp học sinh áp dụng kiến thức đã học vào thực tiễn. Phụ huynh nên khuyến khích con em thường xuyên ôn tập và chuẩn bị bài trước khi đến lớp.

3.1. Phương pháp học hát và cảm thụ âm nhạc

3.2. Kỹ thuật đọc nhạc và nắm vững nhạc lý

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn của sách giáo khoa

Sách giáo khoa Âm nhạc và Mỹ thuật 7 (New1) đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục nghệ thuật cho học sinh trung học cơ sở. Cuốn sách không chỉ cung cấp kiến thức âm nhạc cơ bản mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển thẩm mỹ và tình yêu nghệ thuật cho thế hệ trẻ. Nội dung sách được xây dựng khoa học, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giữa truyền thống và hiện đại. Các bài hát trong sách mang giá trị giáo dục cao, giúp học sinh hiểu biết về lịch sử, văn hóa và tinh thần dân tộc. Chương trình còn giới thiệu nhạc sĩ Beethoven, mở ra cánh cửa tiếp cận âm nhạc thế giới. Việc học tập với sách giáo khoa này giúp học sinh phát triển toàn diện cả về trí tuệ lẫn cảm xúc. Giáo viên có thể sử dụng sách làm nền tảng để xây dựng kế hoạch bài dạy sáng tạo, phù hợp với đặc điểm từng lớp học. Sách giáo khoa Âm nhạc và Mỹ thuật 7 thực sự là người bạn đồng hành không thể thiếu trong hành trình khám phá nghệ thuật của mỗi học sinh.

4.1. Giá trị giáo dục và nghệ thuật của cuốn sách

4.2. Ứng dụng trong giảng dạy và học tập hiện đại

Trích đoạn nội dung tài liệu

nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc viÖt nam CM YK (T¸i b¶n lÇn thø mðêi mét) Nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc viÖt nam CM YK B¶n quyÒn thuéc Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc ViÖt Nam - Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o. 01 - 2014/CXB/225 - 1062/GD M‰ sè : 2H715T4 CM YK CM YK CM YK Bµi 1  Häc h¸t : Bµi M¸i trðêng mÕn yªu  TËp ®äc nh¹c (T§N) : T§N sè 1  ¢m nh¹c thðêng thøc : Nh¹c sÜ Hoµng ViÖt vµ bµi h¸t Nh¹c rõng TiÕt 1 - Häc h¸t : Bµi M¸i trðêng mÕn yªu - Bµi ®äc thªm : Nh¹c sÜ Bïi §×nh Th¶o vµ bµi h¸t §i häc M¸i trðêng mÕn yªu Nh¹c vµ lêi : Lª Quèc Th¾ng 5 CM YK Bµi h¸t M¸i trðêng mÕn yªu gîi lªn h×nh ¶nh ng«i trðêng quen thuéc víi nh÷ng hµng c©y xanh th¾m, cã ®µn chim vui hãt trong vßm l¸. N¬i ®©y cã c¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o suèt ®êi g¾n bã víi sù nghiÖp trång ngðêi. Víi mét t×nh yªu tha thiÕt v× ®µn em nhá thð¬ng yªu, thÇy c« ®‰ d¹y dç vµ ®em tíi cho c¸c em bao hoµi b‰o, ðíc m¬ tð¬i ®Ñp, ch¾p c¸nh cho c¸c em bay vµo tð¬ng lai ngêi s¸ng. NÐt nh¹c nhÑ nhµng, tha thiÕt cña bµi h¸t l¾ng s©u trong t©m hån tuæi th¬ h×nh ¶nh m¸i trðêng vµ c¸c thÇy c« yªu quý. 6 CM YK bµi ®äc thªm nh¹c sÜ bïi ®×nh th¶o vµ bµi h¸t ®i häc Nh¹c sÜ Bïi §×nh Th¶o (1931 - 1997) quª ë thÞ trÊn §ång V¨n, huyÖn Duy Tiªn, tØnh Hµ Nam. ¤ng b¾t ®Çu s¸ng t¸c ca khóc tõ n¨m 1956. Suèt cuéc ®êi g¾n bã víi sù nghiÖp v¨n ho¸ v¨n nghÖ, gÇn gòi víi n«ng th«n, trong ca khóc cña m×nh, «ng thðêng nãi vÒ nh÷ng con ngðêi b×nh dÞ cña xãm lµng trong lao ®éng s¶n xuÊt vµ chiÕn ®Êu gi÷ nðíc. Giai ®iÖu trong c¸c bµi h¸t cña «ng dung dÞ, ®Çm Êm, mÒm m¹i, mang ©m hðëng ©m nh¹c d©n gian. Nh¹c sÜ Bïi §×nh Th¶o ®‰ dµnh nhiÒu t©m søc viÕt cho thiÕu nhi. S¸ng t¸c cña «ng cßn ®äng l¹i nh÷ng bµi nhð : Em ®i gi÷a biÓn vµng (th¬ NguyÔn Khoa §¨ng), Bµ thð¬ng em, Bµn tay mÑ (lêi Phong Thu), S¸ch bót th©n yªu ¬i ! . vµ næi tiÕng lµ bµi §i häc (lêi : Minh ChÝnh - Bïi §×nh Th¶o). “Hð¬ng rõng th¬m ®åi v¾ng Nðíc suèi trong thÇm th× Cä xoÌ « che n¾ng R©m m¸t ®ðêng em ®i”. Bµi h¸t §i häc ra ®êi n¨m 1970 nhðng ®Õn nay vÉn ®ðîc mäi ngðêi yªu thÝch. §©y lµ mét ca khóc xinh x¾n, víi giai ®iÖu kh¸ ®éc ®¸o, lêi th¬ ®Ñp, nhiÒu h×nh ¶nh sinh ®éng. §i häc nãi vÒ c¸c em bÐ miÒn nói lÇn ®Çu tiªn theo mÑ ®Õn líp, ®Õn trðêng trong mét khung c¶nh thiªn nhiªn th¬ méng. Nh¹c sÜ ®‰ vËn dông chÊt liÖu d©n ca Tµy h×nh thµnh mét giai ®iÖu duyªn d¸ng, ®Çy søc truyÒn c¶m, mang râ phong c¸ch ©m nh¹c miÒn nói phÝa B¾c. KÓ tªn mét vµi bµi h¸t viÕt vÒ m¸i trðêng vµ thÇy, c« gi¸o mµ em biÕt. Em t×m trong bµi h¸t M¸i trðêng mÕn yªu cã nh÷ng c©u h¸t nµo giai ®iÖu hoµn toµn gièng nhau ? 7 CM YK TiÕt 2 - ¤n tËp bµi h¸t : M¸i trðêng mÕn yªu - TËp ®äc nh¹c : T§N sè 1 - Bµi ®äc thªm : C©y ®µn bÇu TËp ®äc nh¹c : T§N sè 1 Ca ngîi Tæ quèc (TrÝch) Nh¹c vµ lêi : Hoµng V©n ✽ NhËn xÐt T§N sè 1 : - VÒ cao ®é : dïng c¸c nèt §« - Rª - Mi - Pha - Son. - VÒ trðêng ®é : cã c¸c h×nh nèt mãc ®¬n, nèt ®en, nèt tr¾ng. T×m c¸c nèt nh¹c cã trong bµi T§N sè 1 vµ s¾p xÕp l¹i trªn khu«ng nh¹c theo thø tù tõ thÊp lªn cao. Em h‰y tËp ®äc ®óng cao ®é c¸c nèt ®ã. Häc thuéc bµi T§N sè 1 vµ kÕt hîp gâ theo ©m h×nh tiÕt tÊu trong bµi. 8 CM YK bµi ®äc thªm C¢Y §µN BÇU §µn bÇu lµ mét trong nh÷ng nh¹c cô ®éc ®¸o vµ l©u ®êi cña ViÖt Nam. Lóc ®Çu, ®µn bÇu kh¸ ®¬n gi¶n, chØ gåm mét èng bð¬ng, mét d©y ®µn, mét cÇn ®µn vµ mét qu¶ bÇu hay nöa c¸i g¸o dõa. Trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn, c©y ®µn bÇu ®ðîc c¶i tiÕn kh«ng ngõng. §µn bÇu phæ biÕn hiÖn nay gåm cã : th©n ®µn h×nh hép dµi, phÇn ®Çu nhá h¬n phÇn cuèi, mÆt ®µn h¬i phång lµm b»ng gç nhÑ, cã lç tho¸t ©m. ë ®Çu ®µn cã mét cÇn ®µn lµm b»ng tre, mÒm dÎo, ®Çu vãt nhá dÇn vµ uèn cong ; cÇn ®µn xuyªn qua vá qu¶ bÇu giµ c¾t ®¸y vµ c¾m xuèng th©n ®µn. Cuèi ®µn cã mét trôc b»ng gç hoÆc b»ng kim lo¹i ®Ó lªn d©y. D©y ®µn b»ng kim lo¹i ®ðîc buéc vµo cÇn ®µn, m¾c vµo trôc ®µn. Que gÈy b»ng tre hoÆc song vãt nhän. VÒ nguyªn lÝ ph¸t ©m, ®µn bÇu dïng ©m båi. Khi ch¬i ®µn, nh¹c c«ng gÈy vµo d©y, ®ång thêi c¹nh bµn tay ch¹m nhÑ vµo ®iÓm nót cña d©y t¹o nªn ©m båi. KÜ thuËt diÔn tÊu cña bµn tay ph¶i cã gÈy, cã vª, tay tr¸i nh¹c c«ng uèn cÇn ®µn. Do sù ®µn håi cña d©y khi c¨ng khi chïng mµ ©m thanh n©ng cao hay h¹ thÊp, luyÕn l¸y uyÓn chuyÓn, ®iªu luyÖn. KÜ thuËt tay tr¸i cã ngãn rung, ngãn nhÊn, ngãn chïn, ngãn nhón. §µn bÇu cã thÓ ®¸nh ®ðîc b¸n ©m, 1/3 hay 1/4 ©m. TÇm c÷ ©m cña ®µn bÇu réng ba qu‰ng t¸m. ¢m s¾c cña ®µn bÇu ãng chuèt, ngät ngµo, quyÕn rò, s©u th¼m, lµm say mª ngðêi nghe. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, ngðêi ta ®‰ thµnh c«ng trong viÖc khuÕch ®¹i ©m, lµm cho ©m thanh ®µn bÇu vang to nhðng vÉn gi÷ ®ðîc mµu ©m ®éc ®¸o truyÒn thèng. §µn bÇu thðêng ®ðîc sö dông ®Ó ®éc tÊu hoÆc ®Öm khi ng©m th¬. GÇn ®©y, ®µn 9 CM YK TiÕt 3 - ¤n tËp bµi h¸t : M¸i trðêng mÕn yªu - ¤n tËp TËp ®äc nh¹c : T§N sè 1 - ¢m nh¹c thðêng thøc : Nh¹c sÜ Hoµng ViÖt vµ bµi h¸t Nh¹c rõng ¢m nh¹c thðêng thøc nh¹c sÜ hoµng viÖt vµ bµi h¸t nh¹c rõng 1. Nh¹c sÜ Hoµng ViÖt (1928 - 1967) Tªn khai sinh cña nh¹c sÜ lµ Lª ChÝ Trùc. ¤ng sinh n¨m 1928, quª ë x‰ An H÷u, huyÖn C¸i BÌ, tØnh TiÒn Giang. Nh¹c sÜ lµ t¸c gi¶ cña nhiÒu ca khóc næi tiÕng nhð : Lªn ngµn, L¸ xanh, Mïa lóa chÝn, T×nh ca, . T¸c phÈm Quª hð¬ng cña «ng lµ b¶n giao hðëng nhiÒu chð¬ng ®Çu tiªn cña nÒn ©m nh¹c ViÖt Nam hiÖn ®¹i. ¤ng ®‰ hi sinh n¨m 1967 ë miÒn Nam, trªn ®ðêng ®i c«ng t¸c trong thêi k× chèng MÜ cøu nðíc. Tõ n¨m 1985, ë Thµnh phè Hå ChÝ Minh cã mét ®ðêng phè mang tªn «ng. N¨m 1996, «ng ®ðîc Nhµ nðíc truy tÆng Gi¶i thðëng Hå ChÝ Minh vÒ V¨n häc - NghÖ thuËt. Bµi h¸t Nh¹c rõng Bµi h¸t Nh¹c rõng ®ðîc nh¹c sÜ Hoµng ViÖt s¸ng t¸c n¨m 1953 ë Nam Bé, trong thêi k× kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p. Bµi h¸t viÕt ë nhÞp3 , ©m nh¹c vui tð¬i, trong s¸ng, nhÞp nhµng thÓ hiÖn vÎ 4 ®Ñp cña rõng miÒn §«ng Nam Bé. Bµi h¸t nhð mét bøc tranh sinh ®éng, trµn ®Çy ©m thanh cña thiªn nhiªn. Nh÷ng tiÕng chim, tiÕng suèi, tiÕng l¸ rõng . cïng hoµ quyÖn vµo nhau t¹o nªn mét b¶n “nh¹c rõng” bÊt tËn, trong ®ã næi lªn h×nh ¶nh c¸c anh bé ®éi trÎ tuæi l¹c quan yªu ®êi, say mª ca h¸t vµ còng rÊt anh dòng chiÕn ®Êu chèng qu©n thï. §©y lµ mét trong sè nh÷ng bµi h¸t hay ®ðîc viÕt trong thêi k× kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p. Bµi h¸t cã søc sèng l©u bÒn trong sinh ho¹t ca nh¹c cña 10 CM YK Nh¹c rõng Nh¹c vµ lêi : Hoµng ViÖt 11 CM YK c©u hái vµ bµi tËp 1. ¤n tËp bµi h¸t M¸i trðêng mÕn yªu vµ T§N sè 1. Em h‰y ph¸t biÓu c¶m nghÜ sau khi nghe bµi h¸t Nh¹c rõng. 12 CM YK Bµi  Häc h¸t : 2 Bµi LÝ c©y ®a  Nh¹c lÝ : - Nèt trßn - NhÞp44 - NhÞp lÊy ®µ  TËp ®äc nh¹c : T§N sè 2, sè 3  ¢m nh¹c thðêng thøc : S¬ lðîc vÒ mét vµi nh¹c cô phð¬ng T©y TiÕt 4 - Häc h¸t : Bµi LÝ c©y ®a - Bµi ®äc thªm : Héi Lim LÝ c©y ®a D©n ca quan hä B¾c Ninh 13 CM YK B¾c Ninh lµ mét tØnh ë phÝa B¾c, gi¸p víi Thñ ®« Hµ Néi. Vïng Kinh B¾c xða cã truyÒn thèng h¸t quan hä tõ l©u ®êi. Nh÷ng lµn ®iÖu quan hä duyªn d¸ng, tr÷ t×nh, cã phong c¸ch riªng biÖt, t¹o nªn mét miÒn d©n ca næi tiÕng ë nðíc ta. NhiÒu bµi d©n ca quan hä ®‰ ®ðîc phæ biÕn réng r‰i nhð : Hoa th¬m bðím lðîn, Ngðêi ë ®õng vÒ, Trèng c¬m, Ba mð¬i s¸u thø chim, TrÌo lªn tr¸i nói thiªn thai, Cßn duyªn, Qua cÇu giã bay, Tho¶ nçi nhí mong . D©n ca quan hä B¾c Ninh cã hµng tr¨m bµi kh¸c nhau. LÝ c©y ®a lµ mét trong nh÷ng bµi d©n ca quan hä quen thuéc. “TrÌo lªn qu¸n dèc Ngåi gèc c©y ®a Cho ®«i m×nh gÆp Xem héi ®ªm r»m . Tõ lêi th¬ trªn, «ng cha ta ®‰ s¸ng t¸c thµnh mét bµi ca hoµn chØnh vµ cßn lðu truyÒn ®Õn ngµy nay. Víi chÊt nh¹c vui tð¬i, dÝ dám, mÒm m¹i, bµi h¸t gîi nªn kh«ng khÝ cña ngµy héi quan hä. Chó ý h¸t ®óng nh÷ng tiÕng cã dÊu luyÕn. KÓ tªn mét vµi bµi d©n ca quan hä B¾c Ninh mµ em biÕt. 14 CM YK bµi ®äc thªm héi lim Vïng Kinh B¾c xða cã ®Õn 49 lµng h¸t quan hä. Héi Lim chÝnh lµ héi Chïa lµng Lim ®ðîc tæ chøc trªn ®åi Lim ë x‰ Néi DuÖ, huyÖn Tiªn Du, tØnh B¾c Ninh. H»ng n¨m, cø ®Õn ngµy 13 th¸ng Giªng ©m lÞch, c¸c “b¹n” quan hä lµng Lim l¹i mêi c¸c “b¹n” quan hä kÕt nghÜa víi m×nh tõ lµng BÞu vµ Tam S¬n sang lµng Lim h¸t víi nhau. Sau khi chñ, kh¸ch vµo Chïa Lim lÔ PhËt, chñ ®ãn kh¸ch vÒ nhµ tiÕp ®‰i vµ më canh h¸t. Trªn ®åi Lim, c¸c b¹n quan hä vÉn tiÕp tôc ca h¸t. Quan hä lµ lèi h¸t ®èi ®¸p nam n÷ ®¹t tr×nh ®é cao vÒ ©m nh¹c. Vµo ®Çu canh h¸t, c¸c “liÒn anh”, “liÒn chÞ” h¸t c¸c giäng “lÒ lèi” sau chuyÓn sang c¸c giäng “vÆt” vµ cuèi cïng lµ c¸c giäng “gi‰ b¹n” ®Ó chia tay. Cho ®Õn nay, ngðêi ta ®‰ sðu tÇm ®ðîc trªn 200 lµn ®iÖu quan hä. Mét vïng d©n ca giµu lµn ®iÖu nhð quan hä B¾c Ninh th× ngay c¶ trªn thÕ giíi còng hiÕm thÊy. 15 CM YK TiÕt 5 - ¤n tËp bµi h¸t : LÝ c©y ®a - Nh¹c lÝ : NhÞp4 4 - TËp ®äc nh¹c : T§N sè 2 Nh¹c lÝ : NhÞp 4 4 1. NhÞp 4 4 NhÞp 4 cßn cã kÝ hiÖu lµ nhÞp C, mçi nhÞp cã 4 ph¸ch, mçi ph¸ch b»ng mét nèt ®en.