mở đầu, bài viết nêu ra một loạt đẫn chứng về cách ăn mặc để rút ra nhận xét về vấn đề gì ? Hai luận điểm chính trong văn bản là gì ? Tác gìả đã dùng phép lập luận nào để rút ra hai luận điểm đó ? b) Sau khi đã nêu một số biểu hiện của "những quy tắc ngắm" về trang phục, bài viết đã dùng phép lập luận gì để "chốt" lại vấn đề ? Phép lập luận này thường đặt ở vị trí nào trong bải văn ? Ghĩ nhớ e Để lầm rõ ý nghĩa của một sự vật, hiện tượng nào đó, người ta thường dùng phép phân tích và tống hợp. e Phân tích là phép lập luận trình bày từng bộ phận, phương diện của một vấn đề nhằm chỉ ra nội dung của sự vật hiện tượng. Để phán tích nội dung của sự vật, hiện tượng, người ta có thể vận dụng các biện pháp nêu giả thiết, so sánh, đối chiếu,. và cả phép lập luận giải thích, chứng mính.
e Tổng hợp là phép lập luận rút ra cái chung từ những điều đã phân tích. Không có phân tích thì không có tống hợp. Lập luận tổng hợp thường đặt ở cuối đoạn hay cuối bài, ở phần ké† luận của một phần hoặc toàn bộ văn bản. Il - LUYEN TAP Tìm hiểu kĩ năng phân tich trong van ban Ban về đọc sách của Chu Quang Tiềm.
Tác giả đã phân tích như thế nào để làm sáng tổ luận điểm : "Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là một con đường quan trọng của học vấn" ? (Gợi ý: Chú ý thứ tự khi phân tích : Học vấn là của nhân loại -> Học vấn của nhân loại do sách lưu truyền lại Sách là kho tàng quý báu —> Nếu chúng ta. Nếu xoá bỏ. làm kẻ lạc hậu. Tác giả đã phân tích những lí do phải chọn sách để đọc như thế nào ? 3.
Tác giá đã phân tích tâm quan trọng của cách đọc sách như thế nào ? 4. Qua đó, em hiểu phân tích có vai trò như thế nào trong lập luận ? 10 LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH VA TONG HOP 1. Đọc các đoạn trích sau và cho biết tác giá đã vận dựng phép lập luận nào và vận dụng như thế nào. a) Thơ hay là hay cả hôn lẫn xác, hay cả bài j.j không thể tóm tắt thơ được, mà phải đọc lại.
Cái thú vị của bài "Thu điểu" ở các điệu xanh - xanh ao, xanh bờ, xanh sóng, xanh tre, xanh trời, xanh bèo, có một màu vàng đâm ngang của chiếc lá thu rơi ; ở những cử động : chiếc thuyền con lâu lâu mới nhích, sóng gon ti, lá đưa vèo, tầng mây lơ lứng, ngõ trúc quanh, chiếc cần buông, con cá động „ Ở các vần thơ : không phải chỉ giỏi vì là những tử vận hiếm hóc mà chính hay vì kết hợp với từ, với nghĩa chữ, đên một cách thoái mát đúng chỗ, do một nhà nghệ sĩ cao tay ; ca bài thơ không non ép một chữ nào, rnháf là hai câu 3, 4 : Sóng biếc theo làn hot gon th đối với : Lắ vàng trước gió khế đưa veo. thật tai tinh ; nha tho aa tim được cái tốc độ bay của lá : vèo, để tương xứng với cất mức độ gợn của sóng : tí. | (Toan tap Xudn Diéu, tap 6) b) Mau chét ctia thanh đạt là ở đâu ? Có người nói thành đạt là do gặp thời, có người lại cho là do hoản cảnh bức bách, có người cho là do có điều kiện được học tập, có người lại cho là do có tài năng trời cho. Các ý kiến đó môi ý chỉ nói tới một nguyên nhân, mà lại đều là nguyên nhân khách quan, họ quên mất nguyên nhân chú quan cua con người.
Gặp thời tức là gặp may, có cơ hội, nhưng nếu chủ quan không chuẩn bị thì cơ hội cũng sẽ qua đi. Hoàn cảnh bức bách tức là hoàn cảnh khó khăn buộc phải khắc phục. Nhưng gặp hoàn cảnh ấy có người bi quan, thất vọng, chán nán, thối chí ; có người lại sông mình vượt qua. Điều kiện học tập cũng vậy, có người được cha mẹ tạo cho mọi điều kiện thuận lợi nhưng lại mái chơi, ăn diện, kết quả học tập rất bùnh thường, Nói tỚI tài năng thì ai cũng có chút tài, nhưng đó chỉ mới là một khả năng tiềm tàng, nếu khóng tìm cách phát huy thì nó cũng bị thui chót.
Rút cuộc mấu chốt của thành đạt là ở bản thân chủ quan mối người, ở tỉnh thần kiên trì phần đâu, học tập không mệt mỏi, lại phải 11 trau đồi đạo đức cho tốt đẹp. Không nên quên rằng, thành đạt tức là làm được một cái gì có ích cho mọi người, cho xã hội, được xã hội thừa nhận. Hiện nay có một số học sinh học qua loa, đối phó, không học thật sự. Em hãy phân tích bản chất của lối học đối phó để nêu lên những tác hại của nó.
Dua vao van ban Ban vé doc sách của Chu Quang Tiểm, em hãy phân tích các lí do khiến mọi người phải đọc sách. Hãy viết đoạn văn tổng hợp những điều đã phân tích trong bài ðản về đọc sách. BÀI 19 _ Kết quả cần đạt « Hiểu được sức mạnh, khả năng kì diệu của văn nghệ đối với đời sống con người qua tác phẩm nghị luận ngắn gọn, chặt chẽ và giàu hình ảnh của Nguyễn Đình Thi ; hiểu thêm cách viết một bài văn nghị luận. ÖỔ Vấm được đặc điểm và công dụng của các thành phần biệt lập tình thái, cảm thán trong câu „ biết đặt câu có thành phần tình thái, thành phần cảm thán.
e Hiéu và biết cách làm bài nghị luận về một sự việc hiện tượng trong đời sông xã hỘi. Nắm được yêu cầu của Chương trình địa phương phần Tập làm văn để thực hiện ở bài 28. VĂN BẢN TIẾNG NÓI CỦA VĂN NGHỆ Tác phẩm nghệ thuật nào cũng xây dựng bằng những vật liệu mượn ở thực tại. Nhưng nghệ sĩ không những ghi lại cái đã có rồi mà còn muốn nói 12 một điều gì mới mẻ.
Anh gửi vào tác phẩm một lá thư, một lời nhắn nhủ, anh muốn đem một phần của mình góp vào đời sống chưng quanh. Nguyễn Du viết : Có non xanh tân chân trời, Cành lê trắng điểm một vài bông hoa. nào phải để cho ta biết cảnh mùa xuân ra sao mà thôi, hai câu thơ làm chúng ta rung động với cái đẹp lạ lùng mà tác giả đã nhìn thấy trong cảnh vật, rung động với cảnh thiên nhiên mỗi mùa xuân lại như tái sinh, tươi trẻ mãi, và cảm thấy trong lòng ta có những sự sống tươi trẻ luôn luôn tái sinh ấy. Tất cả những cảnh, những tình, những con người, những sự việc của một cuốn tiểu thuyết, nếu chỉ làm cho trí tò mò hiểu biết của ta thoả mãn thì đóng quyển sách lại cũng không còn gì.
Nhưng chúng ta đọc các dòng cuối cùng rồi, chúng ta biết hết đầu đuôi câu chuyện rồi, chúng ta biết nàng Kiều mười lăm năm đã chìm nổi những gì, hay là An-na Ca-rê-nhi-naf đã chết thảm khốc ra sao, chúng ta không còn cần biết gì thêm, mà vẫn còn ngồi mãi trước trang sách chưa muốn gấp, đầu óc bâng khuâng nặng những suy nghĩ, trong lòng ˆ còn vương vất những vui buồn không bao giờ quên được nữa : chúng ta vừa nghe thấy lời gửi từ mấy trăm năm trước của Nguyễn Du hay Tôn-xtôi. Lời gửi của nghệ thuật không những là một bài học luân lí hay một triết lí về đời người, hay những lời khuyên xử thế, hay một sự thực tâm lí, hoặc xã hội. Nếu 7ruyện Kiêu rút ra chỉ còn là: Trăm năm trong cõi người ta, Chư tài chư mệnh khéo là ghét nhau. hoặc : Thiện căn ở tại lòng ta, Chư tâm kia mới băng ba chữ tài.
thì tác phẩm của Nguyễn Du sẽ biến thành một thứ "Phật giáo diễn ca", cũng như An-na Ca-rê-nhi-na sẽ biến thành "Bác ái? giáo điễn thuyết". Không, lời gửi của một Nguyễn Du, một Tôn-xtôi cho nhân loại phức tạp hơn, cũng phong phú và sâu sắc hơn. Chúng ta nhận của những nghệ sĩ vĩ đại ấy không những là mấy học thuyết luân líỂ), triết học”, mà tất cả những say sưa, vui buồn, yêu ghét, mơ mộng, phẫn khích, và biết bao nhiêu tư tướng của từng, câu thơ, từng trang sách, bao nhiêu hình ảnh đẹp đẽ mà đáng lẽ chúng ta 13 không nhận ra được hằng ngày chung quanh ta, một ánh nắng, một lá cỏ, một tiếng chim, bao nhiêu bộ mặt con người trước kia ta chưa nhìn thấy, bao nhiêu vẻ mới mẻ, bao nhiêu vấn để mà ta ngạc nhiên tìm ra ngay trong tâm hồn chúng ta nữa. Mỗi tác phẩm lớn như rọi vào bên trong chúng ta một ánh sáng riêng, không bao giờ nhoà đi, ánh sáng ấy bấy giờ biến thành của ta, và chiếu toa lén mọi việc chúng ta sống, mọi con người ta gặp, làm cho thay đổi hắn mắt ta nhìn, óc ta nghĩ.
Những nghệ sĩ lớn đem tới được cho cả thời đại họ một cách sống của tâm hồn.Ì Chúng ta nhận rõ cái kì điệu của văn nghệ khi chúng ta nghĩ đến những người rất đông, không phải ở trốn trong một cơ quan bí mật, không phải bị giam trong một nha pha”), ma bj tu chung than trong cuộc đời u tối, vất vá không mở được mắt. Những người đàn bà nhà quê lam lũ ngày trước, suốt đời đầu tắt mặt tối, sống tối tăm, vậy mà biến đổi khác hẳn, khi họ ru con hay hát pghẹo nhau bằng một câu ca dao, khi họ chen nhau say mê xem một buổi chèo. Câu ca dao tự bao giờ truyền lại đã gieo vào bóng tối những cuộc đời cực nhọc ấy một ánh sáng, lay động những tình cảm, ý nghĩ khác thường. Và ánh đèn buổi chèo, những nhân vật ra trò, những lời nói, những câu hát, làm cho những con người ấy trong một buổi được cười hả đạ hay rỏ giấu một glọt nước mắt.
Văn nghệ đã làm cho tâm hồn họ thực được sống. Lời gửi của văn nghệ là sự sống. Sự sống ấy toá đều cho mọi vẻ, mọi mặt của tâm hồn. Văn nghệ nói chuyện với tất cả tâm hồn chúng ta, không riêng gì trí tuệ, nhất là trí thức.
Có lẽ văn nghệ rất kị "trí thức hoa" nifa. Một nghệ thuật đã trí thức hoá thường là trừu tượng, khô héo. Nhưng văn nghệ nói nhiều nhất với cảm xúc, nơi đụng chạm của tâm hồn với cuộc sống hằng ngày. Vì văn nghệ không thể sống xa lìa cuộc sống và sống là gì, nếu không phải trước hết là hành động, là làm lụng, là cần lao”.
