Rối loạn trầm cảm ở người nhiễm hiv aids tại phòng khám ngoại trú huyện hóc môn thành phố hồ chí minh

Rối loạn trầm cảm ở người nhiễm HIV/AIDS tại phòng khám ngoại trú Hóc Môn, TP.HCM: Tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và giải pháp hỗ trợ.

• Tác giả: Trương Thị Hòa
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Long
• Trường học: Học viện khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Tâm lý học
• Đề tài: Rối Loạn Trầm Cảm Ở Người Nhiễm HIV/AIDS Tại Hóc Môn: Nghiên Cứu Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Rối Loạn Trầm Cảm Ở Người Nhiễm HIV AIDS

Rối loạn trầm cảm là một vấn đề sức khỏe tâm thần nghiêm trọng, đặc biệt đối với người nhiễm HIV/AIDS. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn tác động tiêu cực đến quá trình điều trị và tuân thủ điều trị ARV. Theo thống kê năm 2015, Việt Nam có hơn 263.000 người sống chung với HIV/AIDS, và tỷ lệ trầm cảm HIV/AIDS trong nhóm này cao hơn đáng kể so với dân số chung. Sự kỳ thị và phân biệt đối xử, cùng với gánh nặng bệnh tật, là những yếu tố góp phần làm gia tăng nguy cơ rối loạn trầm cảm ở người nhiễm HIV/AIDS. Do đó, việc nghiên cứu và tìm hiểu về trầm cảm HIV là vô cùng cần thiết để đưa ra các giải pháp hỗ trợ tâm lý hiệu quả. Nghiên cứu này tập trung vào thực trạng rối loạn trầm cảm tại Hóc Môn, TP.HCM, nhằm cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về vấn đề này.

1.1. Định Nghĩa và Tiêu Chuẩn Chẩn Đoán Rối Loạn Trầm Cảm

Rối loạn trầm cảm được định nghĩa là một trạng thái tâm lý kéo dài, đặc trưng bởi cảm giác buồn bã, mất hứng thú, mệt mỏi và các triệu chứng thể chất khác. Tiêu chuẩn chẩn đoán trầm cảm thường dựa trên các hệ thống phân loại như DSM-IV hoặc ICD-10. Các tiêu chí này bao gồm sự hiện diện của ít nhất năm triệu chứng trong vòng hai tuần, gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động hàng ngày. Việc chẩn đoán chính xác rối loạn trầm cảm là bước quan trọng để có thể can thiệp và điều trị kịp thời, đặc biệt ở những đối tượng dễ bị tổn thương như người nhiễm HIV/AIDS.

1.2. Mối Liên Hệ Giữa HIV AIDS và Sức Khỏe Tâm Thần

HIV/AIDS không chỉ là một bệnh lý về thể chất mà còn gây ra những tác động lớn đến sức khỏe tâm thần của người bệnh. Sự kỳ thị, phân biệt đối xử, lo lắng về tương lai và gánh nặng bệnh tật có thể dẫn đến rối loạn trầm cảm, lo âu và các vấn đề tâm lý khác. Nghiên cứu cho thấy rằng người nhiễm HIV/AIDS có nguy cơ mắc trầm cảm cao gấp 2-3 lần so với dân số chung. Việc chăm sóc sức khỏe tâm thần là một phần không thể thiếu trong việc điều trị toàn diện cho người nhiễm HIV/AIDS, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống và tăng cường tuân thủ điều trị.

II. Thực Trạng Đáng Báo Động Về Trầm Cảm HIV Tại Hóc Môn

Nghiên cứu tại phòng khám ngoại trú huyện Hóc Môn cho thấy một thực trạng đáng lo ngại về rối loạn trầm cảm ở người nhiễm HIV/AIDS. Tỷ lệ trầm cảm trong nhóm này cao hơn so với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam, cho thấy sự cần thiết phải có những can thiệp kịp thời và hiệu quả. Các yếu tố như hoàn cảnh kinh tế khó khăn, thiếu sự hỗ trợ từ gia đình và xã hội, cùng với sự kỳ thị vẫn còn tồn tại, góp phần làm gia tăng nguy cơ trầm cảm. Việc đánh giá và sàng lọc trầm cảm định kỳ là rất quan trọng để phát hiện sớm và cung cấp các dịch vụ hỗ trợ tâm lý phù hợp. Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức về sức khỏe tâm thần cho người nhiễm HIV/AIDS tại Hóc Môn.

2.1. Tỷ Lệ Mắc Rối Loạn Trầm Cảm Ở Người Nhiễm HIV AIDS Tại Hóc Môn

Nghiên cứu tại Hóc Môn cho thấy tỷ lệ rối loạn trầm cảm ở người nhiễm HIV/AIDS là [cần điền số liệu cụ thể từ tài liệu gốc]. Con số này cao hơn so với tỷ lệ trung bình trên toàn quốc, cho thấy sự cần thiết phải có những can thiệp đặc biệt tại địa phương. Các yếu tố như điều kiện kinh tế, trình độ học vấn và sự hỗ trợ xã hội có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ trầm cảm. Việc so sánh tỷ lệ trầm cảm tại Hóc Môn với các khu vực khác giúp chúng ta hiểu rõ hơn về sự khác biệt và đưa ra các giải pháp phù hợp.

2.2. Các Yếu Tố Nguy Cơ Gây Trầm Cảm Ở Bệnh Nhân HIV AIDS

Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ trầm cảm ở người nhiễm HIV/AIDS. Các yếu tố này bao gồm: sự kỳ thị và phân biệt đối xử, thiếu sự hỗ trợ từ gia đình và bạn bè, hoàn cảnh kinh tế khó khăn, tiền sử mắc các bệnh tâm thần khác, và tác dụng phụ của thuốc điều trị. Việc xác định các yếu tố nguy cơ cụ thể tại Hóc Môn giúp chúng ta có thể tập trung vào các biện pháp phòng ngừa và can thiệp hiệu quả hơn. Ví dụ, các chương trình hỗ trợ tâm lý và giảm kỳ thị có thể giúp giảm nguy cơ trầm cảm.

III. Giải Pháp Hỗ Trợ Tâm Lý Cho Người Nhiễm HIV AIDS

Để giảm thiểu rối loạn trầm cảm ở người nhiễm HIV/AIDS, cần có một hệ thống hỗ trợ tâm lý toàn diện và đa dạng. Các giải pháp này bao gồm: tư vấn tâm lý cá nhân, liệu pháp nhóm, can thiệp tâm lý xã hội, và sử dụng thuốc điều trị trầm cảm khi cần thiết. Việc đào tạo nhân viên y tế và cộng tác viên về sức khỏe tâm thần là rất quan trọng để họ có thể nhận biết sớm các dấu hiệu trầm cảm và cung cấp sự hỗ trợ ban đầu. Ngoài ra, cần tăng cường các chương trình giáo dục cộng đồng để giảm kỳ thị và nâng cao nhận thức về sức khỏe tâm thần cho người nhiễm HIV/AIDS.

3.1. Tư Vấn Tâm Lý Cá Nhân và Liệu Pháp Nhóm

Tư vấn tâm lý cá nhân là một phương pháp hiệu quả để giúp người nhiễm HIV/AIDS đối phó với những cảm xúc tiêu cực, giải quyết các vấn đề cá nhân và xây dựng kỹ năng ứng phó. Liệu pháp nhóm cung cấp một không gian an toàn để người bệnh chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau và giảm cảm giác cô đơn. Cả hai phương pháp này đều có thể giúp giảm các triệu chứng trầm cảm và cải thiện chất lượng cuộc sống. Các chuyên gia tâm lý cần có kiến thức và kỹ năng đặc biệt để làm việc với người nhiễm HIV/AIDS.

3.2. Can Thiệp Tâm Lý Xã Hội và Hỗ Trợ Cộng Đồng

Can thiệp tâm lý xã hội tập trung vào việc giải quyết các vấn đề xã hội và kinh tế có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần của người nhiễm HIV/AIDS. Các chương trình này có thể bao gồm: hỗ trợ tìm việc làm, cung cấp nhà ở, và kết nối với các dịch vụ xã hội khác. Hỗ trợ cộng đồng, thông qua các nhóm tự lực và các tổ chức phi chính phủ, cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm kỳ thị và cung cấp sự hỗ trợ tinh thần cho người nhiễm HIV/AIDS.

IV. Nghiên Cứu Thực Tiễn Đánh Giá Rối Loạn Trầm Cảm Bằng Thang Beck

Nghiên cứu này sử dụng thang đo trầm cảm Beck (BDI) để đánh giá mức độ rối loạn trầm cảm ở người nhiễm HIV/AIDS tại phòng khám ngoại trú huyện Hóc Môn. Thang đo Beck là một công cụ được sử dụng rộng rãi và đã được chuẩn hóa để đánh giá các triệu chứng trầm cảm về mặt tâm lý và thể chất. Kết quả nghiên cứu cho thấy [cần điền kết quả cụ thể từ tài liệu gốc về điểm số BDI và phân tích]. Việc sử dụng thang đo Beck giúp chúng ta có một cái nhìn khách quan và định lượng về mức độ trầm cảm của người bệnh, từ đó đưa ra các quyết định điều trị phù hợp.

4.1. Phân Tích Kết Quả Thang Đo Beck Triệu Chứng Tâm Lý và Thể Chất

Phân tích kết quả thang đo Beck cho thấy các triệu chứng trầm cảm về mặt tâm lý (ví dụ: buồn bã, mất hứng thú, cảm giác tội lỗi) và thể chất (ví dụ: mệt mỏi, mất ngủ, ăn không ngon) đều phổ biến ở người nhiễm HIV/AIDS. [Cần điền kết quả cụ thể từ tài liệu gốc về tỷ lệ người bệnh có các triệu chứng cụ thể]. Việc hiểu rõ các triệu chứng cụ thể giúp chúng ta có thể tập trung vào các biện pháp can thiệp phù hợp. Ví dụ, liệu pháp nhận thức hành vi có thể giúp người bệnh thay đổi những suy nghĩ tiêu cực và cải thiện tâm trạng.

4.2. Mối Liên Hệ Giữa Điểm Số Thang Đo Beck và Các Yếu Tố Khác

Nghiên cứu cũng tìm hiểu mối liên hệ giữa điểm số thang đo Beck và các yếu tố khác như: tuổi tác, giới tính, trình độ học vấn, tình trạng kinh tế, và sự hỗ trợ xã hội. [Cần điền kết quả cụ thể từ tài liệu gốc về mối tương quan giữa điểm số BDI và các yếu tố khác]. Việc xác định các yếu tố liên quan đến mức độ trầm cảm giúp chúng ta có thể tập trung vào các nhóm đối tượng có nguy cơ cao và đưa ra các biện pháp can thiệp phù hợp.

V. Kết Luận và Khuyến Nghị Về Phòng Ngừa Trầm Cảm HIV AIDS

Nghiên cứu này đã cung cấp một cái nhìn sâu sắc về thực trạng rối loạn trầm cảm ở người nhiễm HIV/AIDS tại phòng khám ngoại trú huyện Hóc Môn. Kết quả cho thấy tỷ lệ trầm cảm cao và sự cần thiết phải có những can thiệp kịp thời và hiệu quả. Các khuyến nghị bao gồm: tăng cường sàng lọc trầm cảm định kỳ, cung cấp các dịch vụ hỗ trợ tâm lý đa dạng, giảm kỳ thị và nâng cao nhận thức về sức khỏe tâm thần. Việc hợp tác giữa các cơ quan y tế, tổ chức xã hội và cộng đồng là rất quan trọng để xây dựng một hệ thống hỗ trợ toàn diện cho người nhiễm HIV/AIDS.

5.1. Tăng Cường Sàng Lọc Trầm Cảm Định Kỳ và Tiếp Cận Dịch Vụ

Việc sàng lọc trầm cảm định kỳ là rất quan trọng để phát hiện sớm các trường hợp rối loạn trầm cảm và cung cấp sự hỗ trợ kịp thời. Các cơ sở y tế cần có quy trình sàng lọc trầm cảm cho người nhiễm HIV/AIDS và đảm bảo rằng họ có thể dễ dàng tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ tâm lý. Việc sử dụng các công cụ sàng lọc đơn giản và dễ sử dụng, như thang đo PHQ-9, có thể giúp tăng cường hiệu quả của quá trình sàng lọc.

5.2. Nâng Cao Nhận Thức và Giảm Kỳ Thị Về HIV AIDS

Kỳ thị và phân biệt đối xử là những rào cản lớn đối với sức khỏe tâm thần của người nhiễm HIV/AIDS. Cần tăng cường các chương trình giáo dục cộng đồng để nâng cao nhận thức về HIV/AIDS và giảm kỳ thị. Việc tạo ra một môi trường hỗ trợ và chấp nhận có thể giúp người nhiễm HIV/AIDS cảm thấy thoải mái hơn khi tìm kiếm sự giúp đỡ và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lí luận về rối loạn trầm cảm ở người nhiễm HIV/AIDS Chương 2: Tổ chức và phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng rối loạn trầm cảm ở người nhiễm HIV/AIDS tại phòng khám ngoại trú huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh 9 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RỐI LOẠN TRẦM CẢM Ở NGƢỜI NHIỄM HIV/AIDS 1. Những vấn đề lý luận về rối loạn trầm cảm 1. Khái niệm rối loạn trầm cảm Có rất nhiều khái niệm về rối loạn trầm cảm của các tác giả trong và ngoài nước, nhưng trong luận văn này, tác giả sử dụng những khái niệm về rối loạn trầm cảm như sau: Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO): “Rối loạn trầm cảm là một rối loạn tâm thần phổ biến, đặc trưng bởi sự buồn rầu, mất sự thích thú hoặc khoái cảm, cảm giác tội lỗi hoặc giá trị bản thân thấp, rối loạn giấc ngủ hoặc ăn uống và kém tập trung”. “Trầm cảm có thể kéo dài hoặc tái phát, làm suy giảm đáng kể khả năng làm việc, học tập hoặc đương đầu với cuộc sống hằng ngày của một cá nhân.

Ở dạng nặng nhất, trầm cảm có thể dẫn đến tự tử. Nếu nhẹ, người bị trầm cảm có thể được chữa trị không cần dùng thuốc. Mức độ vừa và nặng, người bệnh cần được hỗ trợ điều trị bằng thuốc kết hợp với biện pháp tâm lý. Theo bảng phân loại tâm thần lần thứ 4 của hiệp hội tâm thần học Mỹ (DSM – IV, 1984): “Trầm cảm là trạng thái rối lopanj cảm xúc, biểu hiện bằng giảm khí sắc, mất mọi quan tâm thích thú, giảm năng lượng dẫn đến tăng sự mệt mopirvaf giảm hoạt động, phổ biến là tăng sự mệt mỏi sau một số cố gắng nhỏ, tồn tại trong một khoảng thời gian kéo dài, ít nhất là hai tuần”[3].Lý thuyết nhận thức của Aaron T.

Beck về cơ bản nói rằng có những cá nhân dễ bị trầm cảm có niềm tin tiêu cực. Họ có thể có cái nhìn tiêu cực về bản thân họ, thấy mình vô giá trị, không thể tha thứ, họ có cái nhìn tiêu cực về môi trường của họ, nhìn thấy nó như là áp đảo, đầy chướng ngại vật và thất bại. Họ có một cái nhìn tiêu cực về tương lai của họ, nhìn thấy nó như là vô vọng và tin rằng không có nỗ lực nào sẽ sẽ thây đổi cuộc sống của họ. Ba yếu tố này được gọi là bộ ba nhân thức.

Cách tư duy tiêu cực hướng dẫn nhận thức [1]. Trong từ điển Tâm lý học của J., trầm cảm được phân thành hai loại: một được xem như hiện tượng tâm lý có thể xuất hiện ở bất kỳ cá nhân bình thường nào, đặc trưng bởi tình trạng buồn bã, ít hy vọng, cảm xúc nghèo nàn, lười hoạt động và sự chán nản về tương lai; một được xét theo góc độ tâm bệnh học, 10 trầm cảm là tình trạng nghiêm trọng của việc không phản ứng với những kích thích bên ngoài cùng với việc tự hạ thấp giá trị của bản thân, hoang tưởng về sự không thỏa đáng và sự vô vọng [20, tr. Colman định nghĩa rõ hơn: “trầm cảm là một trạng thái buồn bã, vô vọng và những ý nghĩ bi quan cùng với sự mất hứng thú hoạc mất sự thõa mãn, hài lòng trong những hoạt động trước đây”. Ông nhấn mạnh thêm trong trường hợp trầm cảm nghiêm trọng, nghĩa là vượt sang mức bệnh lý, có thể xảy ra “chứng biếng ăn và hậu quả là sụt cân, mất ngủ (đặc biệt là chứng mất ngủ vào khoảng giữa hoặc cuối của giấc ngủ) hoặc chứng ngủ nhiều, suy nhược, cảm giác vô giá trị hoặc tội lỗi, mất khả năng suy nghĩ hoặc tập trung, những ý nghĩ tái diễn về cái chết hoặc tự tử.

Nó xuất hiện như nhiều triệu chứng của rối loạn tâm thần”. Theo hiệp hội Tâm thần Mỹ, trầm cảm được xem là một dạng rối loạn khí sắc. Tùy thuộc vào sự xuất hiện hay không của các cơn hưng cảm mà người ta phân ra làm hai loại: Rối loạn trầm cảm (hay trầm cảm đơn cực) và rối loạn lưỡng cực [9, tr. Nguyễn Khắc Viện đã dùng từ trầm nhược thay cho trầm cảm và xem nó không chỉ là một trạng thái tâm lý mà còn bao gồm cả khía cạnh thể chất: “ Trầm là chìm xuống, mất hào hứng, sôi nổi; tính khí buồn bã, chán chường, bi quan,” còn “nhược là suy yếu, uể oải, không muốn cử động, tay chân mệt mỏi, mặc dù không có bệnh gì rõ rệt”.

Cũng trong từ điển Tâm lý học, Nguyễn Khắc Viện còn đưa ra những triệu chứng lâm sàng của trầm cảm: “trầm cảm là tâm trạng buồn lo, kết hợp với ức chế vận động và tâm trí. Dễ có cảm tưởng tội lỗi, bản thân suy sụp, không chữa được, có khi dẫn đến tự sát. Trong chứng loạn tâm hưng trầm hay xuất hiện những cơn tầm cảm muộn: mặt mũi đờ đẫn, vai rụt xuống, nét mặt đau khổ, ít nói, nói rằng mình không còn cảm giác gì nữa, thờ ơ, đau khổ vì thấy cuộc sống bản thân không còn ý nghĩa, thấy mình vô tích sự, bất lực, không còn khả năng nghĩ về ngày mai. Ý nghĩ quanh quẩn với những dề tài đau ốm, tội lỗi, tai ương, suy sụp, có cảm tưởng bị truy bức.

Hoạt động tâm trí bị ức chế nghiêm trọng”. Với các khái niệm trên, trầm cảm được xem xét biểu hiện ở các mặt: cảm xúc, nhận thức, cơ thể và hành vi. 11 Tuy nhiên Nguyễn Khắc Viện đề cập đến khái niệm trầm cảm với một loạt các triệu chứng về tâm lý và cơ thể trong cơn hưng trầm cảm. Trên phương diện Tâm lý học, tác giả Vũ Dũng cho rằng trầm cảm là “trạng thái cảm xúc xuất hiện trên cơ sở cảm xúc âm tính, thay đổi động cơ, trí tuệ (gắn với nhận thức) và sự thụ động nói chung của hành vi”.

Trong đó có một số biểu hiện về cảm xúc, nhận thức và hành vi như: cảm xúc nặng nề, đau khổ và u uất, hứng thú, say mê, nỗ lực ý chí giảm, xuất hiện cảm giác tội lỗi, bất lực, vô vọng; tự đánh giá giảm sút; chậm chạp, mệt mỏi [5, tr. Như vậy, khái niệm về trầm cảm đã được xem xét là một trạng thái tâm lý về mặt cảm xúc có ảnh hưởng đến hành vi, nhận thức. Trầm cảm trong cấu trúc ba khía cạnh tâm lý con người: nhận thức – hành động – tình cảm. Qua những khái niệm về trầm cảm nêu ở trên, cho thấy dù rối loạn trầm cảm dược dùng dưới nhiều tên gọi khác nhau như trầm nhược, trầm uất nhưng đều có chung ý nghĩa nội hàm và được tiếp cận dưới 2 góc độ: góc độ Tâm lý học và góc độ tâm bệnh học.

Dưới góc độ tâm lý học, có thể xem trầm cảm là một trạng thái tiêu cực, âm tính kéo dài và ảnh hưởng nặng nề đến hầu hết các mặt trong đời sống tâm lý của con người, tình cảm, nhận thức và hành động ý chí. Dưới góc độ tâm bệnh học, trầm cảm được gọi là bệnh tâm lý ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt cá nhân, quan hệ xã hội và công việc của chủ thể. Khi đó, trầm cảm phải được quan sát thấy biểu hiện ở cả tâm lý và mặt cơ thể. Khái niệm trầm cảm của tác giả Lê Minh Thuận (2016), Nghiên cứu trầm cảm ở sinh viên đại học”, Luận án Tiến sĩ Tâm lý học, Học viện Khoa học xã hội: “Trầm cảm là trạng thái suy giảm tâm lý kéo dài, gây ra những hậu quả tiêu cực cho hoạt động và được biểu hiện ở các mặt nhận thức, cảm xúc, và hành vi của cá nhân” [18].

Như vậy, qua những phân tích ở trên đây, người nghiên cứu sử dụng khái niệm RLTC theo quan niệm của DSM - IV như sau: “RLTC là trạng thái rối loạn cảm xúc, biểu hiện bằng giảm khí sắc, mất mọi quan tâm thích thú, giảm năng lượng dẫn đến tăng sự mệt mỏi và giảm hoạt động, phổ biến là tăng sự mệt mỏi sau một số cố gắng nhỏ, tồn tại trong một khoảng thời gian kéo dài, ít nhất là hai tuần”. Đây là khái niệm mà luận văn sử dụng làm khái niệm công cụ nghiên cứu đề tài: “Rối loạn tầm cảm ở người nhiễm HIV/AIDS tại phòng khám ngoại trú huyện Hóc Môn, Thành Phố Hồ Chí Minh”. Cách phân loại rối loạn trầm cảm theo DSM IV và ICD – 10 Có thể phân loại rối loạn trầm cảm theo nhiều cách khác nhau, trong đó phải kể đến các cách phân loại rối loạn trầm cảm nguồn gốc uy tín từ Mỹ như DSM III, DSM IV, DSM V, ICD10, ICD11… Mặc dù hiện tại, ICD - 11 đã ra đời, tuy nhiên Bộ Y tế chưa đưa vào ứng dụng rộng rãi, nguồn ICD - 11 chưa được dịch và chuẩn hóa để đưa vào thực hành lâm sàng tại Việt Nam. Nên trong luận văn này, tác giả sử dụng ICD-10 để phân loại rối loạn trầm cảm vì ICD - 10 được chấp nhận rộng rãi nhất hầu hết ở các quốc gia.

Tại Việt Nam ICD - 10 có tính pháp lý cao, được Bộ Y tế dịch và ban hành dùng để phân loại bệnh tật trong khám lâm sàng và về cơ bản cách phân loại rối loạn trầm cảm theo ICD -10 không có khác biệt so với DSM IV. Tiêu chuẩn DSM IV dùng chẩn đoán trầm cảm: Trong vòng hai tuần, hầu như mỗi ngày: tính khí sầu muộn và/hoặc từ chối những nguồn vui vốn có cộng với ít nhất 4 trong số các triệu chứng sau:  Giảm hoặc lên cân, giảm hoặc tăng cảm giác ngon miệng.  Mất ngủ hoặc ngủ triền miên.  Kích động hoặc trở nên chậm chạp.

 Mệt mỏi hoặc mất sức.  Cảm giác vô dụng, vô giá trị hoặc mặc cảm tội lỗi.  Giảm khả năng tập trung, do dự.  Hay nghĩ đến cái chết, có ý tưởng hoặc hành vi tự sát.

 Không còn ham muốn các lĩnh vực trong cuộc sống như âphim ảnh, các hoạt động thế thao các hoạt động xã hội rơi vào trạng thái buồn không lý do,chán nản không muốn phấn đấu, làm việc. Người trầm cảm luôn có cảm giác bị bỏ rơi, bị mọi người xa lánh. Theo ICD 10 – Bảng phân loại quốc tế bệnh tật của World Health Organization phân loại rối loạn trầm cảm [22] như sau: - F32. Các giai đoạn trầm cảm điển hình nhẹ, trung bình hoặc nặng.

Bệnh nhân bị giảm khí sắc, giảm năng lượng và giảm hoạt động. Khả năng thích thú, quan tâm, tập trung đều giảm sút và thường mệt mỏi rõ rệt sau khi cố gắng dù là rất ít. Thường có rối loạn giấc ngủ và ăn kém ngon miệng.