CHƯƠNG 1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE CHAM DUT HOP DONG LAO. BONG VA QUYEN, NGHĨA VỤ CUA CAC BEN KHI CHAM DUT HOP ĐÔNG LAO BONG THEO PHÁP LUAT LAO ĐỘNG VIỆT NAM 111. Một số vấn đề ly luận về chấm đứt hop đồng lao động. Khái niệm, đặc điêm của cham dict hợp dong lao động.
HĐLP là khái niệm đã tén tai từ rất lâu trong hệ thông pháp luật của nhiêu quốc gia trên thể giới như Anh, Pháp, Mỹ, Trung Quốc,. với những cách tiếp cân khác nhau. Song nhìn chung, giữa các khái niệm này đều it nhiêu có những điểm tương ding Sự khác biệt được giải thích bối sự khác nhau về li luân khoa hoc luật lao đông, vé truyền thống pháp lý, vẻ điều kiến. cơ sở kinh tế, xã hội của nên kinh tế.
Ở Việt Nam, khái niệm HĐLĐ cũng có suthay đổi theo điều kiện kinh tế, xã hội mỗi thời kì. Theo pháp luật lao. đông Việt Nam hiện nay, HĐLĐ được định nghĩa là "sự thod thuận giữa NLD và NSDLĐ về việc làm có trả lương. điều kiện làm việc, quyên và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động” (Điều 15 BLLD năm 2013).
Khai niêm về HĐLĐ được BLLĐ năm 2019 khẳng định lai là "sự théa thuận giữa NLD và NSDLĐ về việc lâm có trả công, tiên lương, diéu kiến lao đông, quyển va nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động" (Điều 13 BLLD năm 2019). Khái niệm này đã gốp hai cụm từ "tả công” và "trả lương tức tiên lương" vào trong định nghĩa của HĐLĐ giúp khái niệm về HĐLĐ mang tinh khái quát đây đủ hơn Bên canh đó, Khoản 1 Điểu 13 BLLD năm. 2019 đã bỗ sung các dầu hiệu nhân điện HĐLĐ trong trường hợp các bên thöa thuận bằng các tên goi khác như sau: "Trưởng hop hai bên thỏa thuận bằng tên got khác nhưng có nội dung thé hiện về việc làm có trả công. tiền lương và sự quản lý, đều hành, giảm sắt của một bên thi được coi là HĐLĐ ".
Điều nay thể hiện 16 phạm vi điều chỉnh của BLLĐ năm 2019 đã có sự mỡ rộng phạm vi diéu chỉnh. lêu chỉnh cả những quan hệ có sự mong manh ranh. giới giữa hoạt động lao động chiu sự điều chỉnh của luật dân sự, thương mai hay lao động. BLLĐ năm 2019 đã tăng tính đầu hiệu nhân diên HĐLĐ trên thực tế va di tên gọi của HĐLĐ có thể hiên ở tên gọi khác nhau nhưng, vẫn là HĐLĐ dua trên hai dấu hiệu cơ bản: (i) việc kim có trả công, tiên lương va (i) sw quân lý điều hành, giám sát của một bên Nhu vay, HĐLĐ là kết quả của sự thống nhất ý chỉ giữa NSDLĐ va NLD để xác lập quan hệ lao động ma không phụ thuộc vào tên gọi của hop đồng Trong quả trình thực hiến HĐLĐ, mọi sự kiên làm phát sinh, thay đổi hoặc châm đứt HĐLĐ déu dẫn đến phat sinh, thay đổi hoặc chấm đứt quyền.
và ngiĩa cụ của các bên trong quan hệ lao đông. HĐLĐ lả sự biểu hiện cho quan hệ lao đông, nó được sác lập một cách bình đẳng trong quan hệ song phương và có tinh đích danh Moi sự kiên làm phát sinh, thay đổi hoặc chim đứt một HĐLĐ đều kéo theo việc làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm đứt một quan hệ pháp luật lao động theo hop đồng. Thông thường quan hệ lao đông là quan hệ mang tính én định nhưng nó không phải là loại quan hệ vĩnh cũu nên nó có thé cham dứt khí có sự kiên chấm dứt HĐLĐ phát sinh. Đây là sự kiên quan trong liên quan đến sự tổn tại của quan hệ lao động do đó để dam báo quyền va lợi ích của các bên tham gia quan hệ lao đông cũng như lợi ích của nhả nước va xã hội pháp luật lao động ở nước ta đã quy định rat chất chế vé việc chim đút HĐLĐ.
BLLD năm 2012 và các văn bản hướng dẫn thi hành có đưa ra nhiễu điều khoản khác nhau để quy định vẻ vẫn để châm dứt HĐLĐ như. căn cứ chấm dit HĐLĐ, quyền và nghĩa vụ của NLD và NSDLĐ khi chấm đứt HĐLĐ. Tuy nhiên lại chưa có một điều khoản cụ thể nào quy định vẻ khái "am Thị Bằng My, 2020) 'Đỗm soái ca Bộ hột ho động xăm: 2019 vi thítnuệm vì hàn thắc hợp ingso đăng", Tp a ngh lute á 3), 16-22 niêm chấm đứt HĐLĐ. Chấm đứt HĐLĐ là sự kiên pháp lý rét quan trong, ‘bai hp quả pháp li của nó là sự kết thúc quan hệ lao đông, Theo đó, các bên.
kết thúc việc thực hiện các théa thuên khi tham gia quan hệ hợp đảng, bên có nghĩa vụ không có trách nhiệm tiếp tục thực hiến ngiữa vụ và bên có quyền. 'không thể buộc bên co nghĩa vụ thực hiện nghĩa vụ được nữa. Vậy, cham dứt HĐLĐ là su kiện pháp li ma một hoặc cả hai bên không tiếp tục thực hiện HĐLĐ, chấm đứt quyên vả nghĩa vụ của hai bên đã thỏa thuận trong HĐLĐ. ? Theo cuốn Số tay thuật ngữ pháp lý thông dung (2001), chủ biên Nguyễn Duy Lam, nha xuất bin giáo duc đưa ra một Khai niệm như sau: “Châm dit HĐLĐ lả việc NSDLĐ và NLD không tiép tục tham gia quan hé lao động” ‘Tw những khái niệm nêu trên ta có thể hiểu chấm dứt HĐLĐ một cách.
khái quát như sau: "Chấm dứt HBLD là sự kiện pháp lý chấm đứt quyền và nghĩa vu của các bên đã thôa tuân trong HĐLĐ" Quy định pháp luật về chim dứt HĐLĐ bao gồm hai nội dung, các sự kiện pháp lí dẫn đến việc châm dứt HĐLĐ và quy định vẻ giải quyết hậu quả pháp lí của việc chm đút HĐLĐ. Chim đứt HĐLĐ có những đặc điểm cơ bản sau đây. Thứ nhất, chấm đít HDLD là chấm đứt sự ràng buộc về quyền và ghia vụ của các bên trong quan lộ lao động, 'Việc chấm đứt HĐLĐ sẽ lam cho các chủ thể không còn phải chịu sự rang buộc vé quyển và ngiĩa vụ được thỏa thuận trong HĐLĐ. HĐLĐ bao gém các nội dung mã hai bên théa thuận với quyển vả nghĩa vụ cụ thể phát sinh trong thời gian có hiệu lực của hợp đồng.
Trong quá trình thực hiện hop đồng, các bên có trách nhiệm tuân thủ nghiém túc các nội dung đã thỏa thuận. _ Rường Đạihọc Lut Hi Nội, Hedda gi teh dmg tho Git ho đồng, hit tdi tpi quốc si) A98) Công nahin din, 1599, 53 10 Tuy nhiên, khi HDLD cham đứt, su rang buộc giữa hai bên vé quyển và nghĩa trong quan hệ lao đồng đã giao kết cũng không còn nữa Thứ hai, chắm ditt HĐLĐ có thé hop pháp hoặc trái pháp luật Cham đứt HĐLĐ hợp pháp là trường hợp các bên chủ thể trong quan hệ lao động thực hiên viếc cham dứt HĐLĐ đảm bảo các quy đính của pháp luật vẻ căn cứ, thủ tục chấm đút HĐLĐ. Chấm dứt HĐLĐ trải pháp luật la các trường hop vi phạm các quy định của pháp luật vé căn cứ hoặc thủ tục khi cham dứt HĐLĐ. Trong quan hệ lao đông, xuất phát từ những mục đích khác nhau mà các bên cỏ thể không quan têm đến quyển lợi ich của bén kia.
Do đó, pháp luật đã quy định các trường hợp cham đút HĐLĐ khá chất chế nhằm. dung hòa quyền va lợi ich của các bên trong quan hệ lao động Thứ ba. chấm đit HDLD tạo ra những hậm quả pháp if da dang. Việc chim dứt HĐLĐ trong bat kỳ điều kiến nào cũng làm phát sinh những hau quả pháp lý nhất định vả những hậu quả nảy lại không hoàn toàn.
giống nhau mà phụ thuộc vào nguyên nhân dẫn đến sự chấm dứt HELD. Chẳng han như cham ditt HĐLĐ hợp pháp có hậu quả pháp lý khác với chém đứt HĐLĐ trái pháp luật, ngay cả trong các trường hợp chấm dứt HĐLĐ hợp pháp thi hậu quả pháp lý đổi với NLD và NSDLD cũng có sự khác nhau. Bên canh đó, quan hệ lao đông không tôn tai riêng lẻ giữa NLD và NSDLĐ mã đó Ja quan hệ của nhiều NLD có liên quan va ảnh hưởng lẫn nhau. Vì thé, khi một mỗi quan hệ lao động cham diit có thé tác động dén các quan hệ lao đông khác va có thé ảnh hưởng đến xã hội.
Như vay, chấm dit HĐLĐ la một trong những công cụ hữu hiệu ma pháp luật đành cho NLD và NSDLĐ để các chủ thé nay tự bao vệ quyền lợi của mình cũng như tự mình thực hiện quyển tư do lựa chon việc lam, tư do tuyển dung va bố trí lao động phủ hop với nhu câu sẵn xuất kinh doanh. Các trường hop chim ditt hợp đông lao động * Căn cứ vào ý chi va biểu lồ ý chỉ của các chủ thể khi chấm đút HĐLĐ có thé chia việc chấm dút HĐLĐ thành các loại: - Chấm đứt HĐLĐ do ý chí của hai bên: Cham đứt HĐLĐ do ý chí của hai bên là trường hợp NLD và NSDLĐ đều thể hiện, bay t6 sự mong muốn. được châm dit quan hệ lao động hoặc một bén dé nghi va bên kia chấp nhận. Nguyên tắc của Luật lao đồng Việt Nam là dim bảo va tôn trong sử thỏa thuận hợp pháp của các bên trong linh vực lao động, Thỏa thuận hợp pháp của các bên là những thỏa thuận hoàn toàn tình đẳng, tự nguyên trên cơ sỡ tương quan lao động và điều kiện thực tế, không trái pháp luật và các giá trị xã hội.
về quyển, ngiấa vu, lợi ích, trách nhiệm của mỗi bên trong qua trình. tham gia lao động vả sử dụng lao đông. - Chim đứt HĐLĐ do ¥ chỉ của một bên: Chim dứt HBLD do ý chí một ‘bén là những trường hợp chim đứt chỉ phụ thuộc vào ÿ chí của một bên chủ thể (NLD hoặc NSDLĐ) nhưng được pháp luật thừa nhận va dim bảo thực hiện Đổi với trường hop nay việc đơn phương châm dứt HĐLĐ có thé hợp pháp hoặc bat hợp pháp và từ đó dễ gây bat đồng vả tranh chấp bởi sự chấm. đứt nảy thưởng gây những hậu quả bat lợi cho chủ thể bị chém dứt - Chấm đứt HĐLĐ do ý chi của bên thứ ba: Cham đứt HĐLĐ do ý chỉ của bên thứ ba là những trường hợp chấm đứt HBL không phụ thuộc vao ý chi của hai bên chủthể tham gia quan hệ lao động, Khác với hai trường hợp trên, nguyên nhân din dén việc châm dit HĐLĐ déu có sw hiện dién của NLD và/hoặc NSDLĐ, việc HĐLĐ chim đút do ý chi của bên thứ ba hoàn.
toàn không bị chi phổi bối ý chí của NLĐ hay NSDLĐ như. NLD bị Toà án. tuyên bó mat năng lực hanh vi dân sự, mắt tích hoặc la đã chết, NLD bị kết án.