Luận văn thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng cá trắm đen tại hợp tác xã thủy sản núi cốc thái nguyên

Quy trình chăm sóc cá trắm đen tại HTX Thủy sản Núi Cốc được thực hiện bài bản và khoa học. 50 trang · Đại học Nông Lâm Thái Nguyên · 2020.

• Tác giả: Nguyễn Văn Sơn
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Thị Bích Ngọc
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng cá trắm đen hiệu quả tại HTX Thủy sản Núi Cốc Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2.1. Mục tiêu của chuyên đề
• 1.2.2. Yêu cầu của chuyên đề
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên và cơ sở vật chất của cơ sở thực tập
• 2.1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1.2. Cơ sở vật chất của cơ sở thực tập
• 2.2. Tổng quan tài liệu các vấn đề liên quan đến đề tài
• 2.2.1. Đặc điểm sinh học
• 2.2.1.1. Nguồn gốc và phân bố
• 2.2.1.2. Phân loại và đặc điểm hình thái cá trắm đen
• 2.2.1.3. Đặc điểm sinh sản
• 2.2.1.4. Đặc điểm sinh trưởng
• 2.2.1.5. Đặc điểm dinh dưỡng
• 2.2.1.6. Môi trường nuôi cá trắm đen
• 2.2.1.7. Giá trị kinh tế, y học của cá trắm đen
• 2.2.2. Kỹ thuật nuôi
• 2.2.2.1. Vật liệu làm lồng nuôi
• 2.2.2.2. Cách lắp ráp lồng nuôi cá
• 2.2.2.3. Vị trí đặt lồng nuôi
• 2.2.2.4. Nuôi thương phẩm cá trắm đen
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi thủy sản tại HTX Thủy sản Núi Cốc
• 4.2. Kết quả theo dõi môi trường nuôi cá trắm đen tại hợp tác xã thủy sản Núi Cốc
• 4.3. Kết quả thực hiện biện pháp vệ sinh phòng bệnh
• 4.4. Kết quả theo dõi tăng trưởng cá trắm đen
• 4.5. Kết quả nuôi sống của cá trắm đen
• 4.6. Hệ số chuyển đổi thức ăn của cá trắm đen
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH CỦA ĐỀ TÀI

Tóm tắt

I. Quy trình chăm sóc cá trắm đen

Quy trình chăm sóc cá trắm đen tại HTX Thủy sản Núi Cốc được thực hiện bài bản và khoa học. Quy trình này bao gồm việc theo dõi môi trường nước, kiểm soát chất lượng thức ăn, và áp dụng các biện pháp phòng bệnh. Môi trường nước được kiểm tra định kỳ để đảm bảo các thông số như pH, oxy hòa tan, và nhiệt độ luôn ở mức tối ưu. Thức ăn được chọn lọc kỹ lưỡng, đảm bảo đủ dinh dưỡng cho sự phát triển của cá. Các biện pháp phòng bệnh được áp dụng nghiêm ngặt, bao gồm vệ sinh lồng nuôi và sử dụng thuốc phòng bệnh định kỳ.

1.1. Theo dõi môi trường nước

Môi trường nước là yếu tố quan trọng trong quy trình chăm sóc cá trắm đen. Tại HTX Thủy sản Núi Cốc, các thông số như pH, oxy hòa tan, và nhiệt độ được kiểm tra định kỳ. pH lý tưởng cho cá trắm đen là từ 6.5 đến 8. Hàm lượng oxy hòa tan cần duy trì trên 5 mg/l. Nhiệt độ nước cũng được kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo không vượt quá ngưỡng chịu đựng của cá. Việc theo dõi môi trường nước giúp phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn, từ đó có biện pháp xử lý kịp thời.

1.2. Kiểm soát thức ăn

Thức ăn là yếu tố quyết định đến sự phát triển của cá trắm đen. Tại HTX Thủy sản Núi Cốc, thức ăn được chọn lọc kỹ lưỡng, đảm bảo đủ dinh dưỡng. Thành phần thức ăn bao gồm protein, lipid, và các vi chất cần thiết. Thức ăn được cung cấp đều đặn, với liều lượng phù hợp với từng giai đoạn phát triển của cá. Việc kiểm soát thức ăn không chỉ giúp cá phát triển tốt mà còn hạn chế được các vấn đề về sức khỏe.

II. Kỹ thuật nuôi dưỡng cá trắm đen

Kỹ thuật nuôi dưỡng cá trắm đen tại HTX Thủy sản Núi Cốc được thực hiện dựa trên các nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm thực tiễn. Kỹ thuật này bao gồm việc chọn giống, thả giống, và quản lý mật độ nuôi. Cá giống được chọn lọc kỹ lưỡng, đảm bảo khỏe mạnh và không có dấu hiệu bệnh lý. Mật độ nuôi được điều chỉnh phù hợp với điều kiện môi trường, đảm bảo cá có đủ không gian để phát triển. Quá trình nuôi dưỡng được theo dõi chặt chẽ, từ đó đưa ra các điều chỉnh kịp thời.

2.1. Chọn giống và thả giống

Chọn giống là bước đầu tiên trong kỹ thuật nuôi dưỡng cá trắm đen. Tại HTX Thủy sản Núi Cốc, cá giống được chọn lọc kỹ lưỡng, đảm bảo khỏe mạnh và không có dấu hiệu bệnh lý. Cá giống có kích cỡ đồng đều, từ 30-50g/con hoặc 200-300g/con. Thời điểm thả giống thường vào tháng 2-3 hoặc sau mùa lũ. Việc thả giống được thực hiện cẩn thận, đảm bảo cá thích nghi tốt với môi trường mới.

2.2. Quản lý mật độ nuôi

Mật độ nuôi là yếu tố quan trọng trong kỹ thuật nuôi dưỡng cá trắm đen. Tại HTX Thủy sản Núi Cốc, mật độ nuôi được điều chỉnh phù hợp với điều kiện môi trường. Trên sông, mật độ nuôi thường là 30-35 con/m³. Tuy nhiên, tại hồ chứa, mật độ nuôi thường thấp hơn để đảm bảo cá có đủ không gian phát triển. Việc quản lý mật độ nuôi giúp hạn chế các vấn đề về sức khỏe và dịch bệnh.

III. Hiệu quả nuôi cá trắm đen tại HTX Thủy sản Núi Cốc

Hiệu quả nuôi cá trắm đen tại HTX Thủy sản Núi Cốc được đánh giá cao nhờ việc áp dụng các quy trình chăm sóc và kỹ thuật nuôi dưỡng khoa học. Kết quả nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ sống của cá đạt trên 90%, tốc độ tăng trưởng nhanh, và hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) thấp. Cá trắm đen nuôi tại đây đạt kích cỡ thương phẩm sau 2-3 năm, với trọng lượng trung bình từ 2.5-5kg. Hiệu quả kinh tế của mô hình nuôi cá trắm đen tại HTX Thủy sản Núi Cốc đã góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

3.1. Tỷ lệ sống và tăng trưởng

Tỷ lệ sống và tăng trưởng của cá trắm đen tại HTX Thủy sản Núi Cốc được theo dõi chặt chẽ. Kết quả cho thấy, tỷ lệ sống của cá đạt trên 90%, tốc độ tăng trưởng nhanh, đặc biệt là từ năm thứ 2 đến năm thứ 4. Cá trắm đen nuôi tại đây đạt kích cỡ thương phẩm sau 2-3 năm, với trọng lượng trung bình từ 2.5-5kg. Điều này chứng tỏ hiệu quả của các quy trình chăm sóc và kỹ thuật nuôi dưỡng được áp dụng.

3.2. Hiệu quả kinh tế

Hiệu quả kinh tế của mô hình nuôi cá trắm đen tại HTX Thủy sản Núi Cốc được đánh giá cao. Với tỷ lệ sống cao, tốc độ tăng trưởng nhanh, và hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) thấp, mô hình nuôi cá trắm đen đã mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân địa phương. Giá bán cá trắm đen trên thị trường luôn ở mức cao, đặc biệt là cá có trọng lượng từ 3-5kg. Điều này khẳng định tiềm năng phát triển của mô hình nuôi cá trắm đen tại Thái Nguyên.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Nuôi trồng thủy sản nước ngọt giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam. Theo thống kê của Tổng cục Thủy sản năm 2018, diện tích nuôi trồng thủy sản nước ngọt cả nước đạt khoảng 450 nghìn ha với sản lượng ước tính 2.613 nghìn tấn, đóng góp 36,79% tổng sản lượng thủy sản quốc gia. Trong các loài thủy sản truyền thống, cá trắm đen (Mylopharyngodon piceus) là đối tượng nước ngọt có giá trị thương phẩm cao, thịt chứa hàm lượng đạm lớn (19,5% protein, 5,2% lipid), giàu khoáng chất (canxi, phospho, sắt) và các vitamin (B1, B2, PP). Ngoài giá trị thực phẩm, thịt và mật cá trắm đen còn được ghi nhận trong y học cổ truyền với công dụng bồi bổ sức khỏe, tăng cường miễn dịch và hỗ trợ điều trị một số bệnh lý.

Tại tỉnh Thái Nguyên, hoạt động nuôi trồng thủy sản nước ngọt tập trung vào các hệ thống sông Cầu, sông Công và các hồ chứa nhân tạo. Trong đó, hồ Núi Cốc (diện tích mặt nước trung bình 25 km², dung tích trữ nước từ 160 triệu đến 200 triệu m³, chiều sâu tối đa đạt 46,2 m) sở hữu nguồn nước sạch từ lưu vực rừng núi, mật độ cư dân ven bờ thấp và chưa bị tác động bởi nước thải công nghiệp. Đây là điều kiện tự nhiên thích hợp để phát triển nghề nuôi cá lồng thương phẩm. Tuy nhiên, trước đây cá trắm đen tại địa phương chủ yếu chỉ được nuôi ghép trong ao đất với mật độ thưa (từ 0,1 đến 0,8 con/m²), dẫn đến năng suất hạn chế và thời gian nuôi kéo dài. Nhằm đánh giá khả năng sinh trưởng, tỷ lệ sống và sự thích nghi của đối tượng này trong hệ thống lồng nuôi tại hồ chứa nhân tạo, đề tài khóa luận "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cá trắm đen tại HTX Thủy sản Núi Cốc - Thái Nguyên" đã được triển khai.

Mục tiêu nghiên cứu của chuyên đề được xác định rõ:

1. Nắm được phương pháp nghiên cứu nuôi thương phẩm cá trắm đen trong lồng.
2. Theo dõi tốc độ sinh trưởng, tỷ lệ sống và biến động các chỉ tiêu môi trường nước nuôi cá trắm đen tại Hợp tác xã Thủy sản Núi Cốc.

Nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu:

1. Vận dụng kiến thức chuyên ngành Chăn nuôi Thú y vào thực tế sản xuất, đồng thời tiếp thu kỹ năng và kinh nghiệm thực tiễn từ cơ sở nuôi cá lồng.
2. Cung cấp hệ thống dữ liệu thực nghiệm về các chỉ tiêu sinh trưởng, tỷ lệ sống, hệ số chuyển đổi thức ăn và kiểm soát mầm bệnh làm cơ sở kỹ thuật hỗ trợ người chăn nuôi xây dựng biện pháp chăm sóc, nuôi dưỡng phù hợp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn cá trắm đen (Mylopharyngodon piceus) giai đoạn nuôi thương phẩm ban đầu (cỡ giống thả trung bình 110 g/con).
• Phạm vi không gian: Hệ thống lồng bè nuôi tại Hợp tác xã Thủy sản Núi Cốc, xã Tân Thái, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên (đặt trên vùng nước mặt hồ Núi Cốc có độ sâu từ 6 đến 12 m, cách bờ khoảng 20 m).
• Phạm vi thời gian: Đề tài tiến hành từ tháng 5 năm 2019 đến tháng 11 năm 2020; trong đó chu kỳ theo dõi nuôi thực nghiệm thực tế diễn ra trong 6 tháng (150 ngày), bắt đầu thả giống từ ngày 05/10/2019 và kết thúc thu mẫu đánh giá vào ngày 01/10/2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết lập dựa trên các cơ sở sinh học và quy chuẩn kỹ thuật nuôi trồng thủy sản hiện hành:

• Cơ sở lý thuyết sinh học: Phân loại học, tập tính dinh dưỡng và vòng đời của cá trắm đen (Mylopharyngodon piceus thuộc bộ Cypriniformes, họ Cyprinidae). Cá có khả năng thích ứng nhiệt độ từ 0,5°C đến 40°C, nhiệt độ sinh sản thích hợp từ 18°C đến 30°C, ngưỡng pH chịu đựng từ 6,0 đến 10,0 (tối ưu từ 7,0/7,5 đến 8,5), ngưỡng chịu đựng oxy hòa tan tối thiểu là 2,0 mg/l. Cá thành thục sau 3 năm tuổi, đặc tính bắt mồi động vật đáy (nhuyễn thể như trai, ốc, hến, giáp xác) nhờ răng cối phát triển; khi nuôi công nghiệp có thể sử dụng thức ăn viên nhân tạo có hàm lượng đạm cao.
• Khung quy chuẩn kỹ thuật: Áp dụng QCVN 02-22:2015/BNNPTNT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Cơ sở nuôi cá lồng/bè nước ngọt - Điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường).
• Tài liệu đối sánh: Các nghiên cứu nuôi ghép cá trắm đen trong ao của Mai Đình Yên (1998), Thái Bá Hồ và Ngô Trọng Lự (2004), Nguyễn Thị Diệu Phương và cs. (2009), dự án nuôi cá trắm đen trong ao tại Thái Nguyên của Kim Văn Vạn (2012-2013), cùng các công trình nghiên cứu sử dụng thức ăn công nghiệp cho cá trắm đen của Michael và cs. (2004, 2006).

Thiết kế thí nghiệm và phương pháp bố trí:

• Quy mô khảo nghiệm: Bố trí tại 6 lồng nuôi cá thương phẩm đặt liền kề, xếp thành cụm dạng hình chữ nhật giữa lòng hồ. Thể tích nước nuôi hữu dụng của mỗi lồng là 100 m³ (kích thước khung lồng 6 m x 6 m x 3,5 m, chiều sâu ngập nước đạt 3,0 m).
• Vật liệu lồng: Khung lồng chế tạo bằng ống sắt mạ kẽm; hệ thống nổi bằng phao gắn vào 4 cạnh nắp lồng cách mặt nước 10 cm; lưới lồng làm bằng sợi dù chuyên dụng, kích thước mắt lưới 2a = 20 mm; lối đi được lát tấm nhựa; xung quanh cụm lồng có nhà nổi quản lý và hệ thống neo cố định.
• Nguồn cá giống và mật độ thả: Cá giống do Trung tâm Giống Thủy sản tỉnh Tuyên Quang cung ứng, ngoại hình khỏe mạnh, không xây xát, kích cỡ đồng đều với khối lượng bình quân 110 g/con. Mật độ thả là 10 con/m³ (tương ứng 1.000 con/lồng; tổng số lượng khảo nghiệm trên 6 lồng là 6.000 con). Trước khi thả, cá được ngâm bao trong lồng 10-15 phút để cân bằng nhiệt độ, sau đó tắm xử lý nấm và ký sinh trùng bằng dung dịch muối ăn (NaCl) nồng độ 2% (pha tỷ lệ 2 kg muối trong 100 lít nước) có sục khí oxy.

Chế độ dinh dưỡng và kỹ thuật cho ăn:

• Nguồn thức ăn: Sử dụng hoàn toàn thức ăn công nghiệp dạng viên nổi do Công ty TNHH CJ Vina Agri sản xuất, kích cỡ viên 4 mm.
• Thành phần dinh dưỡng thức ăn: Protein thô tối thiểu 40%, chất béo thô tối thiểu 6%, xơ thô tối đa 5%, độ ẩm tối đa 11%, lysine tổng số tối thiểu 1,7%, methionine + cysteine tối thiểu 1,1%, canxi từ 1,0% đến 2,5%, hoàn toàn không chứa chất kháng sinh.
• Chế độ cho ăn: Cho ăn 2 bữa/ngày vào 08h00 sáng và 16h30 chiều. Khẩu phần ăn được điều chỉnh ở mức khoảng 3% tổng khối lượng đàn cá/ngày; thức ăn được té từ từ xuống máng đặt giữa lồng để kiểm soát lượng ăn thừa thiếu. Định kỳ trộn thêm vitamin C vào thức ăn (liều lượng 2-3 g/kg thức ăn, định kỳ 7 ngày/lần) nhằm tăng cường sức đề kháng cho cá.

Phương pháp thu thập dữ liệu và công thức tính toán:

• Quan trắc môi trường nước: Tiến hành đo 2 lần/ngày (07h00-08h00 và 16h00-17h00). Nhiệt độ nước xác định bằng nhiệt kế thủy ngân đặt trong các chai nước thu mẫu ở độ sâu ngập 2,0 m tại 3 điểm khác nhau của khu lồng. Độ pH xác định bằng giấy quỳ tím chuyên dụng nhúng sâu 30 giây rồi so màu. Hàm lượng oxy hòa tan (DO) đo trực tiếp bằng máy đo cầm tay.
• Quan trắc sinh trưởng: Định kỳ kiểm tra bằng cách kéo lưới lồng, thu ngẫu nhiên mẫu cá khoảng 5 kg/lần kiểm tra, xác định khối lượng bằng cân đồng hồ Nhơn Hòa và đếm số lượng cá thể để tính khối lượng cá bình quân. Tốc độ tăng trọng bình quân ngày (ADG, g/con/ngày) được tính theo công thức: $$\text{ADG} = \frac{W_2 - W_1}{t_2 - t_1}$$ (Trong đó: $W_1$ là khối lượng bình quân lần đo trước, $W_2$ là khối lượng bình quân lần đo sau, $t_2 - t_1$ là khoảng cách giữa hai lần đo tính theo ngày).
• Tỷ lệ sống (TLS, %): $$\text{TLS} = \frac{\text{Số cá khi kết thúc thí nghiệm}}{\text{Số cá ban đầu}} \times 100$$
• Hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR): $$\text{FCR} = \frac{\text{Tổng khối lượng thức ăn tiêu tốn (kg)}}{\text{Tổng khối lượng cá tăng trọng (kg)}}$$
• Phương pháp kiểm vi sinh: Phân tích định tính sự hiện diện của ba nhóm vi khuẩn gây bệnh gồm Streptococcus sp., Aeromonas sp., và Pseudomonas sp. trong nước nuôi từ tháng 5 đến tháng 11; định lượng mật độ vi khuẩn Aeromonas sp. tổng số (CFU/ml) trong các tháng xuất hiện.
• Xử lý số liệu: Số liệu thu thập được xử lý bằng các công cụ toán học thống kê sinh học và phần mềm Microsoft Excel 2007.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tổng quan về tiềm năng nuôi trồng thủy sản nước ngọt tại Việt Nam với tốc độ tăng trưởng sản lượng bình quân đạt 12,77%/năm trong giai đoạn 17 năm (tính đến báo cáo ngành năm 2013). Phần mở đầu nhấn mạnh giá trị thương phẩm và đặc tính dinh dưỡng nổi trội của cá trắm đen (Mylopharyngodon piceus) so với các loài cá nước ngọt truyền thống như cá chép, cá quả. Tác giả xác lập tính cấp thiết của việc thử nghiệm nuôi cá trắm đen trong lồng bè tại hồ Núi Cốc nhằm khai thác tiềm năng mặt nước lòng hồ, chuyển đổi từ mô hình nuôi ghép quảng canh trong ao sang nuôi chuyên canh công nghiệp trong lồng. Phần này công bố cụ thể 2 mục tiêu và 2 yêu cầu cốt lõi định hướng toàn bộ nội dung khóa luận.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Phần này hệ thống hóa các tài liệu khoa học liên quan đến đề tài theo bốn cụm nội dung chính:

• Điều kiện tự nhiên và cơ sở vật chất của cơ sở thực tập: Cung cấp số liệu địa lý, khí hậu tỉnh Thái Nguyên (lượng mưa trung bình 1.500 mm/năm, nhiệt độ chênh lệch giữa tháng nóng nhất 28,9°C và tháng lạnh nhất 15,2°C). Mô tả đặc điểm thủy văn hồ Núi Cốc (diện tích mặt nước 25-32 km², dung tích trữ 160-200 triệu m³, có 89 hòn đảo, nguồn nước sạch ít bị ô nhiễm). Giới thiệu cơ sở vật chất Hợp tác xã Thủy sản Núi Cốc (thành lập từ tháng 10/2016, quy mô 8 thành viên, sở hữu 5 lồng nuôi cá thương phẩm, 15 lồng sản xuất giống, 200 m³ bể xây, thực hiện nuôi cá lăng chấm, cá bỗng, cá anh vũ và thử nghiệm trên 5.000 con trai ngọc nước ngọt).
• Đặc điểm sinh học của cá trắm đen: Phân tích nguồn gốc phân bố lưu vực sông Hồng, sông Mã, sông Lam; đặc điểm hình thái (thân tròn dẹp bên ở cuống đuôi, răng cối nghiền thức ăn cứng, số lượng đốt sống 37, bóng hơi 2 ngăn); tập tính bắt mồi động vật đáy (trai, ốc, hến, giáp xác, cá 4 tuổi tiêu thụ 1-2 kg ốc/ngày, tiêu tốn 15-20 kg ốc để tạo 1 kg tăng trọng); đặc tính sinh trưởng ngoài tự nhiên theo Mai Đình Yên (1998) và khả năng dung nạp thức ăn công nghiệp.
• Kỹ thuật nuôi và biện pháp phòng trị bệnh: Trình bày quy cách thiết kế lồng lưới khung sắt/ống kẽm kích thước chuẩn 6 m x 6 m x 3 m; yêu cầu kỹ thuật chọn vị trí đặt lồng trên hồ chứa (độ sâu > 4 m, lưu tốc dòng chảy 0,3-0,5 m/s, đáy lồng cách nền hồ tối thiểu 0,5 m, khoảng cách giữa các lồng 3-5 m, khoảng cách giữa các cụm lồng 15-20 m). Phân tích bệnh học và phác đồ điều trị ba loại bệnh phổ biến: bệnh viêm ruột xuất huyết (dùng Florfenicol 30-50 mg/kg thể trọng hoặc Fish Health 1 g/kg thức ăn trong 5 ngày liên tục kèm vitamin C), bệnh đốm đỏ (do vi khuẩn cơ hội xâm nhập khi cá xây xát) và hiện tượng ngạt do thiếu khí oxy.
• Tình hình nuôi cá trắm đen trong nước và quốc tế: Tổng hợp các kết quả nuôi ghép tại Đồng bằng sông Hồng với mật độ thấp (0,1 con trắm đen/m² ao); kết quả dự án nuôi ao của Kim Văn Vạn (2012-2013) tại Thái Nguyên (mật độ 0,8 trắm đen/m², tỷ lệ sống 70-71%, năng suất 10,11-10,59 tấn/ha, FCR = 3,0). Tổng thuật các nghiên cứu quốc tế: công trình của Ben-ami và Heller (2001) về kiểm soát ốc hại; nghiên cứu dinh dưỡng của Leng và Wang (2003); nghiên cứu sinh thái thức ăn của Ismail và El-Deeb (2004); các thử nghiệm thức ăn viên đậu tương của Hiệp hội Đậu tương Hoa Kỳ (Michael và cs., 2004, 2006) tại Trung Quốc đạt FCR từ 0,95 đến 1,32 và tỷ lệ sống từ 94,3% đến 95,7%.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Tác giả trình bày chi tiết địa điểm nghiên cứu tại Hợp tác xã Thủy sản Núi Cốc (xã Tân Thái, huyện Đại Từ), thời gian từ tháng 5/2019 đến tháng 11/2020. Thiết lập thí nghiệm nuôi lồng với các thông số kỹ thuật rõ ràng: 6 lồng thể tích hữu ích 100 m³, 6.000 con cá giống khối lượng ban đầu 110 g/con, mật độ thả 10 con/m³. Trình bày thông số môi trường chuẩn của hồ Núi Cốc theo đơn vị cung cấp (pH từ 6,5-8,5; DO ≥ 4 mg/l; NH₄⁺ < 1 mg/l; độ trong ≥ 30 cm; độ kiềm 60-180 mg CaCO₃/l). Mô tả đầy đủ thành phần dinh dưỡng thức ăn viên nổi CJ Vina Agri (độ đạm 40%), quy trình kỹ thuật cho ăn, vệ sinh lồng lưới định kỳ, phương pháp treo túi vôi (2-4 kg/túi) và tạt vôi định kỳ (2-3 kg/lần sau mỗi 7-10 ngày). Đưa ra các công thức toán học xác định các chỉ tiêu sinh trưởng (ADG), tỷ lệ sống (TLS), hệ số thức ăn (FCR) và phương pháp kiểm vi sinh nước hồ.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này công bố và phân tích toàn bộ số liệu thu thập qua 7 tiểu mục và các bảng số liệu thực nghiệm:

• Đánh giá hiện trạng sản xuất tại Hợp tác xã Thủy sản Núi Cốc qua bảng số liệu biến động từ năm 2018 đến 2020 (sản lượng trắm đen giống giảm từ 10.000 con năm 2018 xuống 7.000 con năm 2019 và 5.000 con năm 2020; cá rô phi thịt duy trì 1.000-3.000 kg; cá anh vũ giống duy trì 15.000 con; thử nghiệm nuôi trai ngọc nước ngọt).
• Quan trắc chất lượng nước hồ qua 5 tháng theo dõi (tháng 6 đến tháng 10): Nhiệt độ biến thiên từ 19,70°C đến 25,60°C (trung bình 21,84 ± 1,35°C); pH duy trì từ 7,00 đến 7,30 (trung bình 7,14 ± 0,07); oxy hòa tan đạt từ 7,25 đến 9,05 mg/l (trung bình 8,384 ± 0,06 mg/l). Tác giả lý giải hàm lượng DO tăng cao vào các tháng 8, 9, 10 do nhiệt độ nước hạ thấp làm giảm quá trình oxy hóa hữu cơ và tăng độ hòa tan oxy.
• Đánh giá công tác vệ sinh thú y: Ứng dụng máy xịt rửa áp lực cao vệ sinh lưới định kỳ hàng tháng, thay lưới mới khi bám bẩn nặng, treo và thay túi vôi định kỳ 1-2 tháng/lần, đảm bảo khử trùng nguồn nước tại lồng nuôi.
• Đánh giá sinh trưởng: Sau 150 ngày nuôi, khối lượng trung bình của cá ở cả 6 lồng tăng từ 110 g/con lên mức 815 - 880 g/con. Tốc độ sinh trưởng ngày (ADG) đạt từ 5,88 đến 6,42 g/con/ngày (bình quân toàn bộ đàn nuôi đạt khoảng 6,11 g/con/ngày).
• Tỷ lệ sống: Đạt mức trung bình 99,53% trên toàn bộ 6 lồng nuôi (biến động từ 98,9% ở lồng 3 đến 100% ở lồng 5), cao hơn rõ rệt so với tỷ lệ sống trong các ao đất truyền thống (70-71%).
• Hệ số tiêu tốn thức ăn: FCR trên 6 lồng dao động trong biên độ hẹp từ 2,44 đến 2,55; giá trị bình quân đạt 2,5. Tác giả thảo luận FCR nuôi lồng thấp hơn FCR nuôi ao của Kim Văn Vạn (FCR = 3,0).
• Kết quả kiểm tra vi sinh vật gây bệnh: Xét nghiệm nước nuôi từ tháng 5 đến tháng 11 xác nhận hoàn toàn âm tính với Streptococcus sp. và Pseudomonas sp. Vi khuẩn Aeromonas sp. chỉ xuất hiện trong tháng 7 (3,3 x 10² CFU/ml) và tháng 8 (3,7 x 10² CFU/ml), đều nằm dưới ngưỡng giới hạn cho phép của tiêu chuẩn ngành (≤ 10³ CFU/ml), không làm bùng phát dịch bệnh trên đàn cá.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng hợp về tính khả thi của mô hình nuôi lồng trắm đen tại hồ Núi Cốc với các thông số môi trường tối ưu, cá thích nghi tốt, sinh trưởng đồng đều, tỷ lệ sống đạt 99-100% và FCR đạt 2,5. Đề xuất tiếp tục duy trì và mở rộng đề tài theo dõi trọn vẹn chu kỳ nuôi thương phẩm đến khi cá đạt kích cỡ thu hoạch hoàn chỉnh (≥ 2,5 - 3,0 kg/con), đồng thời đề xuất nhân rộng kỹ thuật nuôi lồng ra các hồ chứa nước ngọt khác tại địa phương.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã ghi nhận đầy đủ hệ thống dữ liệu thực nghiệm tại 6 lồng nuôi cá trắm đen thương phẩm qua 150 ngày theo dõi, được tổng hợp trong các bảng sau:

Bảng 1: Kết quả theo dõi các chỉ tiêu môi trường nước khu vực lồng nuôi

Chỉ tiêu quan trắc	Giá trị thấp nhất (Min)	Giá trị cao nhất (Max)	Giá trị trung bình	Ngưỡng cho phép (QCVN 02-22:2015)
Oxy hòa tan - DO (mg/l)	7,25 ± 0,05	9,05 ± 0,08	8,384 ± 0,06	$\ge$ 4,0
Độ pH	7,00 ± 0,06	7,30 ± 0,08	7,14 ± 0,07	6,5 – 8,5
Nhiệt độ nước (°C)	19,70 ± 1,25	25,60 ± 1,20	21,84 ± 1,35	Phù hợp sinh thái

Bảng 2: Kết quả theo dõi sinh trưởng, tỷ lệ sống và hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR)

Lồng nuôi	Số cá thả (con)	Cỡ cá thả (g/con)	Số cá thu hoạch (con)	Tỷ lệ sống (%)	Khối lượng cuối (g/con)	Khối lượng tăng (g/con)	Tốc độ sinh trưởng ADG (g/con/ngày)	Tổng thức ăn tiêu thụ (kg)	Hệ số FCR
Lồng 1	1.000	110	995	99,5	830	720	6,00	1.746,6	2,44
Lồng 2	1.000	110	993	99,3	815	705	5,88	1.776,2	2,54
Lồng 3	1.000	110	989	98,9	880	770	6,42	1.916,0	2,52
Lồng 4	1.000	110	998	99,8	825	715	5,96	1.754,8	2,46
Lồng 5	1.000	110	1.000	100,0	847	737	6,14	1.879,4	2,55
Lồng 6	1.000	110	997	99,7	864	754	6,28	1.863,5	2,48
Trung bình	1.000	110	995,3	99,53	843,5	733,5	6,11	1.822,75	2,50

Bảng 3: Kết quả phân tích vi sinh vật gây bệnh trong nước lồng nuôi

Nhóm vi khuẩn	Kết quả định tính (Tháng 5 - 11)	Mật độ định lượng Tháng 7 (CFU/ml)	Mật độ định lượng Tháng 8 (CFU/ml)	Giới hạn tiêu chuẩn ngành
Streptococcus sp.	Âm tính (-)	Không phát hiện	Không phát hiện	-
Pseudomonas sp.	Âm tính (-)	Không phát hiện	Không phát hiện	-
Aeromonas sp.	Dương tính (+) vào tháng 7, 8	3,3 $\times$ 10²	3,7 $\times$ 10²	$\le$ 10³

Các giải pháp và kỹ thuật được tác giả đúc kết:

• Quy trình chuẩn bị và xử lý lồng bè: Sử dụng khung ống kẽm 6 m x 6 m x 3,5 m, phao nổi giữ nắp lồng cách mặt nước 10 cm, đáy lồng cách nền đáy hồ > 0,5 m để dòng nước lưu chuyển tự nhiên cuốn trôi cặn bã.
• Biện pháp phòng bệnh sinh học và hóa học: Tắm cá giống bằng muối ăn 2% trước khi thả; định kỳ sử dụng máy bơm áp lực xịt rửa bùn bám trên mắt lưới; treo túi vôi nông nghiệp 2-4 kg/túi tại đầu nguồn nước lồng nuôi và tạt vôi bột 2-3 kg định kỳ 7-10 ngày/lần để khử trùng; trộn vitamin C định kỳ 7 ngày/lần với liều lượng 2-3 g/kg thức ăn công nghiệp.
• Kiểm soát khẩu phần: Cho ăn thức ăn viên nổi có hàm lượng đạm cao (40%) với khẩu phần khoảng 3% khối lượng thân chia 2 lần/ngày qua máng ăn để tránh thất thoát thức ăn vào lòng hồ.

Đóng góp so với các nghiên cứu trước được tác giả chỉ ra:

• Khẳng định tính hiệu quả của phương thức nuôi chuyên canh cá trắm đen trong lồng trên hồ chứa nhân tạo với mật độ cao (10 con/m³ nước), khác biệt hoàn toàn với tập quán nuôi ao truyền thống chỉ thả ghép ở mật độ rất thấp (0,1 - 0,8 con/m²) như nghiên cứu của Nguyễn Thị Diệu Phương và cs. (2009) hay Kim Văn Vạn (2012-2013).
• Tỷ lệ sống của cá nuôi trong lồng đạt trung bình 99,53% (cá biệt có lồng đạt 100%), vượt trội so với tỷ lệ sống nuôi ghép trong ao đất tại Thái Nguyên của Kim Văn Vạn chỉ đạt 70 - 71%. Tác giả chứng minh ưu thế của môi trường nước hồ rộng, hàm lượng oxy hòa tan dồi dào (trung bình 8,38 mg/l) giúp cá khỏe mạnh và không mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
• Hệ số tiêu tốn thức ăn FCR đạt 2,5 khi sử dụng thức ăn viên nổi công nghiệp 40% protein, thấp hơn mức FCR = 3,0 của mô hình nuôi trắm đen trong ao đất tại Thái Nguyên.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận được tác giả thẳng thắn chỉ ra các giới hạn thực tế:

• Giới hạn thời gian khảo nghiệm: Do hạn chế về thời gian thực tập tốt nghiệp và nguồn kinh phí nghiên cứu, đề tài mới chỉ theo dõi giai đoạn đầu của chu kỳ nuôi thương phẩm trong 6 tháng (150 ngày), khối lượng cá mới đạt bình quân 815 - 880 g/con từ cỡ giống 110 g/con, chưa theo dõi đến khi cá đạt kích cỡ xuất bán thương phẩm hoàn chỉnh (thường yêu cầu từ 2,5 đến 3,0 kg/con trở lên, cần chu kỳ nuôi kéo dài từ 12 đến 24 tháng).
• Giới hạn về đánh giá FCR: Tác giả lưu ý rằng ở giai đoạn nhỏ, sinh trưởng của cá diễn ra nhanh hơn và tiêu tốn thức ăn thấp hơn giai đoạn sau, đồng thời có hiện tượng cạnh tranh thức ăn của cá tạp tự nhiên (như tép dầu) lọt vào lồng, do đó hệ số FCR = 2,5 cần tiếp tục được kiểm chứng ở các giai đoạn nuôi cá lớn tiếp theo.

Hướng nghiên cứu đề xuất:

• Tiếp tục theo dõi thực nghiệm quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn cá trắm đen này trong giai đoạn nuôi thương phẩm thứ hai (từ cỡ 0,8 kg lên trên 2,5 - 3,0 kg/con) để hoàn thiện đầy đủ chỉ tiêu kỹ thuật và hiệu quả kinh tế cho toàn chu kỳ nuôi lồng.
• Triển khai nghiên cứu mở rộng và chuyển giao mô hình nuôi cá trắm đen thương phẩm trong lồng bè tại các địa phương có hồ chứa nước ngọt tương tự trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận mang lại giá trị thực tiễn và tài liệu học thuật hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Đối với sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi Thú y và Nuôi trồng thủy sản: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về phương pháp bố trí thí nghiệm thủy sản thực địa, kỹ thuật thu thập mẫu nước, quy trình đo đạc các thông số DO, pH, nhiệt độ, phương pháp đánh giá vi sinh vật trong nước mặt và công thức tính toán các chỉ tiêu năng suất chăn nuôi (ADG, TLS, FCR).
• Đối với các kỹ sư khuyến ngư, hợp tác xã và hộ nuôi thủy sản tại hồ chứa: Tài liệu cung cấp quy trình kỹ thuật cụ thể về lắp ráp khung lồng ống mạ kẽm (6 m x 6 m x 3,5 m), quy cách mắt lưới, mật độ thả giống tối ưu (10 con/m³), lựa chọn thức ăn viên nổi (40% protein, cỡ viên 4 mm), chế độ cho ăn và biện pháp vệ sinh thú y phòng bệnh bằng vôi bột và vitamin C nhằm đạt tỷ lệ sống trên 99%.

Câu hỏi thường gặp

1. Tốc độ sinh trưởng bình quân ngày (ADG) và khối lượng cuối cùng của cá trắm đen sau 6 tháng nuôi lồng đạt bao nhiêu?
Sau 150 ngày nuôi thực nghiệm từ cá giống có khối lượng ban đầu 110 g/con, đàn cá ở 6 lồng đạt khối lượng trung bình lần đo cuối từ 815 g/con đến 880 g/con (khối lượng tăng thêm đạt từ 705 đến 770 g/con). Tốc độ sinh trưởng bình quân ngày dao động từ 5,88 đến 6,42 g/con/ngày, trong đó giá trị bình quân toàn đợt nuôi được tác giả tổng kết đạt 6,11 g/con/ngày.

2. Tỷ lệ sống của cá trắm đen nuôi lồng tại HTX Thủy sản Núi Cốc đạt kết quả như thế nào và nguyên nhân dẫn đến kết quả này?
Tỷ lệ sống trung bình sau 6 tháng nuôi đạt 99,53% (lồng thấp nhất đạt 98,9% ở lồng 3; lồng cao nhất đạt 100% ở lồng 5). Kết quả này cao hơn hẳn so với tỷ lệ sống nuôi ao (70-71%) nhờ nguồn nước hồ Núi Cốc sạch, dung tích lớn ít biến động, hàm lượng oxy hòa tan dồi dòa (trung bình 8,38 mg/l) và công tác vệ sinh lồng lưới, phòng bệnh bằng vôi nông nghiệp được thực hiện định kỳ.

3. Khóa luận sử dụng loại thức ăn nào và hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) được xác định là bao nhiêu?
Khóa luận sử dụng thức ăn công nghiệp dạng viên nổi cỡ 4 mm của Công ty TNHH CJ Vina Agri có hàm lượng protein thô tối thiểu 40% và chất béo tối thiểu 6%. Hệ số chuyển đổi thức ăn FCR tính toán được trên 6 lồng dao động từ 2,44 đến 2,55; giá trị bình quân đạt 2,50 (thấp hơn hệ số FCR = 3,0 khi nuôi cá trắm đen ghép trong ao đất).

4. Kết quả kiểm tra các nhóm vi khuẩn gây bệnh trong môi trường nước nuôi cá tại hồ Núi Cốc ra sao?
Kết quả phân tích mẫu nước từ tháng 5 đến tháng 11 xác định hoàn toàn không có sự hiện diện của hai nhóm vi khuẩn gây bệnh nguy hiểm là Streptococcus sp. và Pseudomonas sp. Nhóm vi khuẩn Aeromonas sp. (tác nhân gây bệnh đốm đỏ, viêm ruột xuất huyết) chỉ xuất hiện trong tháng 7 (mật độ 3,3 $\times$ 10² CFU/ml) và tháng 8 (3,7 $\times$ 10² CFU/ml), đều nằm dưới ngưỡng an toàn theo tiêu chuẩn ngành quy định ($\le$ 10³ CFU/ml).

5. Quy trình kỹ thuật phòng bệnh cho cá trắm đen được thực hiện bằng các biện pháp cụ thể nào tại cơ sở?
Cơ sở áp dụng quy trình phòng bệnh tổng hợp: tắm cá giống bằng dung dịch nước muối 2% trong 5 phút có sục khí trước khi thả; định kỳ sử dụng máy bơm rửa áp lực cao để làm sạch lưới lồng; treo các túi vôi nông nghiệp từ 2 đến 4 kg/túi ở vị trí đầu nguồn nước vào lồng (thay túi sau 1-2 tháng); hòa tan 2-3 kg vôi tạt trực tiếp vào trong và xung quanh khu lồng sau mỗi 7-10 ngày; đồng thời định kỳ 7 ngày/lần trộn vitamin C vào thức ăn công nghiệp với tỷ lệ 2-3 g/kg thức ăn để nâng cao đề kháng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Văn Sơn đã đánh giá toàn diện việc thực hiện quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng cá trắm đen (Mylopharyngodon piceus) trong hệ thống lồng nuôi tại hồ Núi Cốc, tỉnh Thái Nguyên. Kết quả khảo nghiệm 6 lồng nuôi trong 150 ngày với mật độ 10 con/m³ cho thấy các chỉ tiêu môi trường nước mặt hồ hoàn toàn đạt tiêu chuẩn kỹ thuật (DO trung bình 8,38 mg/l, pH 7,14, nhiệt độ 21,84°C), cá thích nghi tốt, đạt tốc độ sinh trưởng bình quân 6,11 g/con/ngày từ cỡ giống 110 g lên khối lượng 815 - 880 g/con. Mô hình ghi nhận tỷ lệ sống rất cao đạt 99,53% và hệ số chuyển đổi thức ăn FCR đạt 2,50 khi sử dụng thức ăn viên nổi 40% protein kết hợp các biện pháp vệ sinh phòng bệnh bằng vôi và vitamin C. Đây là cơ sở khoa học và thực tiễn có độ tin cậy cao, chứng minh tiềm năng phát triển nuôi cá trắm đen thương phẩm quy mô công nghiệp trong lồng bè tại các hồ chứa nước ngọt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Nước ta với hệ thống sông ngòi dày đặc và có đường biển dài rất thuận lợi phát triển hoạt động khai thác và nuôi trồng thủy sản (NTTS). Theo báo cáo ngành thủy sản năm 2013, sản lượng thủy sản Việt Nam đã duy trì tăng trưởng liên tục trong suốt 17 năm qua với mức tăng bình quân là 9,07%/năm. Với chủ trương thúc đẩy phát triển của chính phủ, hoạt động nuôi trồng thủy sản đã có những bước phát triển mạnh, sản lượng liên tục tăng cao trong các năm qua, bình quân đạt 12,77%/năm, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng tổng sản lượng thủy sản của cả nước. Theo thống kê của Tổng cục Thủy Sản năm 2018, Diện tích nuôi trồng thủy sản nước ngọt của Việt Nam khoảng 450 nghìn ha, sản lượng khoảng 2.613 nghìn tấn, chiếm 36,79% tổng sản lượng thủy sản, trong đó chủ yếu là một số đối tượng như cá tra, rô phi, tôm càng xanh và các loài cá truyền thống.

Trong các loài cá nuôi truyền thống, cá trắm đen là loài cá nước ngọt có giá trị kinh tế cao, thịt cá thơm ngon có hàm lượng dinh dưỡng rất cao nên được nhiều người ưa chuộng. Trong y học, thịt cá trắm đen có tính bình, vị ngọt, có rất nhiều tác dụng như chữa đau dạ dày mãn tính, phù nề, viêm gan, thận, tê thấp, sưng đau, nâng cao sức đề kháng, tăng cường miễn dịch (Phó Thu Hương, 2006)[6], người Trung Quốc thường sử dụng cá trắm đen như một vị thuốc quý (Nico và cs. Mật cá trắm đen cũng là dược liệu quý chữa mờ mắt, mắt đỏ kéo màng, đau họng, tắc họng, trẻ con đờm dãi tắc. Vì vậy, để hiểu biết thêm về nuôi trồng thủy sản và khả năng thích nghi sinh trưởng của cá trắm đen tại Thái Nguyên, tôi xin tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cá trắm đen tại HTX thủy sản Núi Cốc-Thái Nguyên” m 2 1.

Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu của chuyên đề - Nắm được phương pháp nghiên cứu nuôi thương phẩm cá trắm đen trong lồng. - Theo dõi tốc độ sinh trưởng, tỉ lệ sống, môi trường nuôi cá trắm đen, tại HTX thủy sản Núi Cốc. Yêu cầu của chuyên đề - Vận dụng những kiến thức đã học được vào thực tiễn sản xuất đồng thời học tập bổ sung thêm những kiến thức mới từ thực tiễn sản xuất.

- Kết quả của đề tài là cơ sở thực tiễn quan trọng giúp người chăn nuôi có biện pháp nuôi dưỡng, chăm sóc phù hợp với điều kiện thực tế nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi cá trắm đen. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2. Điều kiện tự nhiên và cơ sở vật chất của cơ sở thực tập 2.

Điều kiện tự nhiên Thái Nguyên là một tỉnh miền núi thuộc vùng Trung Du Miền Núi Bắc Bộ (TDMNBB), có diện tích tự nhiên 353.Thái Nguyên có 6 huyện, 2 thành phố và 1 thị xã: - Phía Bắc giáp với Bắc Kạn - Phía Tây giáp với Vĩnh Phúc và Tuyên Quang - Phía Đông giáp với Lạng Sơn - Phía Nam giáp với Thủ đô Hà Nội và tỉnh Bắc Giang. Với vị trí địa lý như vậy, Thái Nguyên là trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội của vùng TDMNBB và là cửa ngõ giao lưu kinh tế - xã hội giữa vùng TDMNBB với vùng Đồng Bằng Sông Hồng (ĐBSH). Vị trí này đã và đang tạo điều kiện cho Thái Nguyên trở thành trung tâm kinh tế vùng TDMNBB thuận lợi cho việc giao lưu, tiêu thụ nông sản hàng hóa. Địa hình tỉnh Thái Nguyên chủ yếu là đồi núi dốc, đặc biệt là khu vực phía Bắc, có nhiều sông, suối nhỏ thuộc hệ thống sông Cầu và sông Công.

Khí hậu của tỉnh Thái Nguyên chia làm hai mùa rõ rệt, mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10 và mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Theo số liệu của Tổng cục Khí tượng Thuỷ văn, lượng mưa trung bình hàng năm khoảng 1.500 mm, cao nhất vào tháng 8 và thấp nhất vào tháng 1. Nhiệt độ trung bình chênh lệch giữa tháng nóng nhất (28,9 oC- tháng 6) với tháng lạnh nhất (15,2oC- tháng 1) là 13,7oC. Tổng số giờ nắng trong năm dao động từ 1.

Thời kỳ lạnh (nhiệt độ trung bình tháng dưới 18oC) chỉ trong 3 tháng. m 4 Với lượng mưa khá lớn, trung bình 1.500 mm, tổng lượng nước mưa tự nhiên của tỉnh Thái Nguyên dự tính lên tới 6,4 tỷ m3/năm. Tuy nhiên, lượng mưa phân bố không đều theo thời gian và không gian. Theo không gian lượng mưa tập trung nhiều ở TP.

Thái Nguyên, huyện Đại Từ, trong khi đó tại huyện Võ Nhai, Phú Lương lượng mưa tập trung ít hơn. Theo thời gian, lượng mưa tập trung khoảng 87% vào mùa mưa (từ tháng 5 đến tháng 10) trong đó riêng lượng mưa tháng 8 chiếm đến gần 30% tổng lượng mưa cả năm và vì vậy thường gây ra những trận lũ lụt lớn làm ảnh hưởng không nhỏ tới nuôi trồng thủy sản của tỉnh. Thái Nguyên không có nhiều hồ, trong đó hồ Núi Cốc là hồ nổi bật, đây là hồ nhân tạo được hình thành do việc chặn dòng sông Công. Hồ có độ sâu 35m và diện tích mặt hồ rộng 25km², dung tích của hồ ước tính từ 160 triệu - 200 triệu m³.

Hồ được tạo ra nhằm mục đích cung cấp nước, thoát lũ cho sông cầu và du lịch. Hiện hồ đã có một vài khu du lịch đang được quy hoạch để trở thành khu du lịch trọng điểm quốc gia. Đặc điểm hồ Núi Cốc Hồ Núi Cốc là tên một hồ nước ngọt nhân tạo tại tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam, nằm cách trung tâm thành phố Thái Nguyên 16 km về phía tây, được tạo nên sau khi đập ngăn sông Công được xây dựng trong các năm 1973 đến 1982. Hồ có diện tích mặt nước trung bình 25 km vuông, ở thời điểm lũ tối đa là 32 km vuông; độ sâu 46,2 m, thời điểm cường lũ tối đa là dung tích toàn bộ 175,5 – 200 triệu mét khối, dung tích hữu ích 168 triệu mét khối.

Hồ được tạo ra nhằm các mục đích:  Cung cấp nước tưới cho 12.  Cấp 40-70 triệu m³ nước mỗi năm cho công nghiệp  Giảm nhẹ lũ hạ lưu sông Cầu.  Đáp ứng dịch vụ du lịch, nghỉ dưỡng và nuôi cá, cải thiện môi trường. m 5 Trong một số năm hạn hán, hồ Núi Cốc còn còn tiếp nước cho hệ thống thủy nông sông Cầu (Bắc Giang) khoảng 30 triệu đến 50 triệu mét khối/năm.

Hệ thống thủy lợi hồ Núi Cốc cũng có tác dụng cắt lũ cho vùng hạ lưu sông Công. Hồ gồm một đập chính dài 480 m và 7 đập phụ. Mặt hồ rộng mênh mông với hơn 89 hòn đảo lớn nhỏ: đảo rừng xanh, đảo cò, đảo dê. Nước trong hồ đã được thu mẫu phân tích và được đánh giá là nguồn nước sạch và rất thích hợp để phát triển ngành nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi cá lồng.

Lý do là xung quanh hồ Núi Cốc là rừng núi và các hòn đảo, nhà dân xung quanh hồ thưa, không có nhiều nên ít chịu ảnh hưởng của nước thải sinh hoạt, và chưa có các công ty công nghiệp hoạt động gần khu vực nên nguồn nước vẫn giữ được chất lượng rất tốt. Hiện nay tại hồ Núi Cốc, tỉnh Thái Nguyên đang cho triển khai dự án nuôi trai lấy ngọc và tăng cường phát triển nuôi trồng thủy sản nhằm tận dụng điều kiện thuận lợi hiện có của hồ Núi Cốc. Cơ sở vật chất của cơ sở thực tập Hợp tác xã bắt đầu hoạt động từ tháng 10/2016 đến nay hợp tác xã đã hoạt động được gần 4 năm. Bao gồm 8 thành viên.

Hoạt động HTX trong lĩnh vực thủy sản bao gồm sản xuất giống, nuôi trồng, khai thác và hoạt động kinh doanh sản phẩm thủy sản. Hiện tại HTX bao gồm 5 lồng nuôi cá thương phẩm, 15 lồng phục vụ cho sản xuất giống, 200 m³ bể xây, một nhà điều hành, 1 nhà kho, các trang thiết bị phục vụ khác. Đối tượng sản xuất chủ yếu của HTX là sản xuất giống và nuôi thương phẩm các loài cá đặc sản. Sản xuất giống các loại cá như cá lăng chấm, bỗng, anh vũ và nuôi thương phẩm cá lăng chấm, bỗng, anh vũ, chép, rô phi.

HTX đang nuôi thử nghiệm trai ngọc nước ngọt với số lượng trên 5. Tổng quan tài liệu các vấn đề liên quan đến đề tài 2.1 Đặc điểm sinh học m 6 2.Đặc điểm sinh học của cá trắm đen  Nguồn gốc và phân bố Tên chính thức của cá trắm đen : Mylopharyngodon pineus(Richardson, 1846). Cá sống chủ yếu ở vùng hạ lưu và thường đẻ ở vùng trung lưu các sông lớn như sông Hồng, sông Thái bình, sông Mã, sông Lam; cá có nhiều ở vùng đồng bằng Bắc bộ và Bắc Trung bộ. Giới hạn thấp nhất của loài cá này là sông Lam -Nghệ An.

Trên thế giới: Cá trắm đen được phân bố ở những lưu vực Thái Bình Dương thuộc Đông Nam Á từ khu vực sông Amua tới phía đông Liên Xô và miền bắc Việt Nam nhưng chủ yếu phân bố ở Trung Quốc (Nico và cs.  Phân loại và đặc điểm hình thái cá trắm đen Phân loại cá trắm đen: Tên khoa học:Mylopharyngodon piceus Giới: Animalia Ngành: Chordata Lớp:Actinopterygii Bộ:Cypriniformes Họ:Cyprinidae * Đặc điểm hình thái cá trắm đen: Cá trắm đen:Thân dài, gần tròn, đầu vừa phải, phần cuống đuôi dẹp bên. Mắt bé so với đầu, ở hai bên đầu. Khoảng cách 2 ổ mắt rộng.Miệng hướng về phía trước hình móng ngựa.Xương hàm trên và xương hàm dưới bằng nhau.Rãnh sau môi đứt quãng ở giữa.Lỗ mũi hơi lớn và gần mắt hơn mõm.

Màng mang rộng liền với eo. Lược mang thưa ngắn.Răng hình cối nghiền.Vây lưng có khởi điểm tương đương với khởi điểm vây bụng, gần gốc vây đuôi hơn mút mõm, viền sau bằng hoặc hơi lồi.Các vây đều không có gai m 7 cứng.Vây ngực chưa đạt tới vây bụng.Vây bụng chưa đạt tới vây hậu môn.Vây đuôi phân thuỳ sâu, hai thuỳ bằng nhau. Hậu môn nằm sát gốc vây hậu môn. Đường bên hoàn toàn đi vào giữa thân và giữa cán đuôi.

Vẩy to, xếp chặt chẽ.Gốc vây bụng có vẩy nách nhỏ, chỉ dài bằng 1/4 chiều dài vây bụng.Bụng tròn, phủ vẩy.Đốt sống toàn thân 37 bóng hơi hai ngăn.Thân cá và các vây có màu xám đen, lưng đậm hơn bụng.1: Cá trắm đen (Mylopharyngodon piceus)  Đặc điểm sinh sản Cá thành thục sau 3 năm tuổi, cá đẻ trứng trôi nổi.Mùa vụ sinh sản từ tháng 5 đến tháng 7 nhưng tập trung nhất vào tháng 6 và tháng 7.Cũng như các loài cá trôi, mè, cá trắm đen không sinh sản ở vùng hạ lưu mà thường di cư lên vùng trung lưu của các con sông tìm nơi có nước chảy mạnh đủ điều kiện đẻ trứng.