Chương I: Tổng quan về quy hoạch giao thông tĩnh s* Kết cầu kiến trúc các công trình xây dựng: Phương tiện càng tiếp cận với các công trình xây dựng, nhu cầu đỗ xe càng nhỏ. Các công trình giao thông tĩnh càng xây cao tầng hoặc ngầm dưới mặt đất càng làm giảm yêu cầu quỹ đất dành cho giao thông tĩnh. s* Phương pháp bảo quản phương tiện: Phương pháp đỗ có ảnh hưởng trực tiếp đến diện tích bãi đỗ. Một số phương pháp bảo quản thường được áp dụng như bảo quản lộ thiên, bảo quản kín và bán lộ thiên.
Bảo quản lộ thiên yêu cầu chỉ phí đầu tư cho giao thông tĩnh nhỏ nhưng chất lượng bảo quản không cao. Diện tích chiếm dụng tĩnh của phương tiện thay đồi tuỳ theo phương pháp bồ trí phương tiện. Thực tế các nhân tó trên có ảnh hưởng đồng thời, ở các mức độ khác nhau trong những điều kiện cụ thể.Các mô hình tố chức -thiết kế và quản lý giao thông tĩnh đô thị a. Tổng quan về mô hình tổ chức dải đỗ xe trên đường và hè phó.
“ Khái niệm về dải đỗ xe Đái đỗ xe có thể được hiểu là một bộ phận của hệ thống giao thông tĩnh, là một hình thức đỗ xe dọc đường và hè phó, phục vụ nhu cầu đỗ xe của các mục đích đi lại khá thuần tuý và đối tượng phục vụ là toàn thể dân cư và hoạt động của đô thị tại các điểm được chính quyền lựa chọn, quy định và cho phép hoạt động theo từng mức độ khác nhau tuỳ theo các hoạt động của nền kinh tế - xã hội đô thị trong từng thời gian. Mang tính chất phục vụ dịch vụ công cộng. s* Các hình thức bố trí Khi phương tiện cá nhân đã phát triển, người đi làm sử dụng xe làm phương tiện đi làm hoặc đi mua sắm thì phải bố trí nơi đỗ xe cho họ trên đường (hè phố) hoặc khuôn viên. Nguyên tắc chung là không nên bó trí đỗ xe trên đường chính, chỉ trong những trường hợp đường chính có thiết kế dải đỗ xe phải có biển báo và có vạch sơn trên đường, chiều rộng của đải đỗ xe con là 2.0 mét, chiều dài cần thiết cho một xe con là 6.
Nơi đỗ xe trên đường phải được làm bờ viền và được bảo vệ bằng cách phân luồng tránh xa tuyến đường xe chạy. Các hình thức bó trí đỗ xe trên đường và hè phó gồm: bó trí thăng góc, bố trí xiên góc và bố trí song song. Đối với các mô hình tổ chức đỗ xe trên đường và hè phố như trên theo kiến nghị của các chuyên gia chỉ nên dùng cho các tuyến đường có lưu lượng xe không quá đông và có bề rộng mặt đường tương đối rộng, mặt khác tận dụng các via hè, giải phân cách có diện tích rộng đề bó trí các điểm đỗ cho phù hợp với từng tuyến đường cũng như từng loại đô thị. Phạm Quang Sơn - K46 14 Chương I: Tổng quan về quy hoạch giao thông tĩnh Ưu điểm: Tận dụng được các via hè, lòng đường, giải phân cách có diện tích rộng; đỗ được nhiều chủng loại xe, có tính cơ động cao, tần suất sử dụng cao; khả năng tiếp cận với hệ thống giao thông nhanh và thuận tiện; chỉ phí cho quản lý là rất nhỏ.
Nhuoc điểm: Bảo quản phương tiện kém; gây mất mỹ quan đô thị; các điểm đỗ chỉ mang tính tạm thời; và có thể gây nguy hiểm cho phương tiện lưu thông trên đường.Thiết kế các công trình đỗ xe. Hiện nay quỹ đất dành cho giao thông tĩnh tại các đô thị chỉ đáp ứng được khoảng 5% — 10% nhu cầu so với thực tế, mặt khác tại đô thị của các nước đang phát triển do quy hoạch chưa được hoàn thiện, vì vậy các đô thị này quỹ đất dành cho giao thông tĩnh thiếu trầm trọng theo như thống kê hiện nay quỹ đất chỉ chiếm khoảng 1% - 2% nhu cầu. Bên cạnh đó hiện nay tại các khu vực trung tâm, khu hạn chế phát triển của các đô thị thì quỹ đất dành cho giao thông tĩnh lại càng thiếu và không đáp ứng đủ nhu cầu. Do đó, chúng tôi kiến nghị đưa ra các mô hình công trình bãi đỗ xe công cộng như sau: s* Các giải pháp bố trí các đái đỗ xe trên đường phố công cộng Khi đỗ xe ở dọc đường ta có thể bố trí các hình thức đỗ xe như sau: Hình 1.
Mô hình bố trí đỗ xe trên tuyến, đường phố trong nội đô. a, 2 RST OOO000— mm» —<<<<<<<<<<< - -— (Sooo 4 5 Ghi chú: 1) đỗ song song; 2) đỗ thăng góc; 3) đỗ chéo góc; 4), 5) đỗ ở tim đường và ở via hè Trong ba hình thức trên dạng song song với đường xe chạy chiếm chiều rộng đường ít nhất, nhưng đỗ dài dọc đường. Nếu tính cùng chiều dài đường thì số lượng xe đỗ theo dạng này là ít hơn 1,5 lần so với dạng khác. Bố trí đỗ xe theo dạng thắng góc với đường xe chạy số lượng đỗ xe được nhiều nhất nhưng chiếm chiều rộng của đường nhiều, có thể tới 9m.
Phạm Quang Sơn —- K46 15 Chương I: Tổng quan về quy hoạch giao thông tĩnh Dạng bó trí đỗ xe theo xiên góc ở góc 30°, 45° va 60° chiém chiéu rộng đường 6,5m + 7.5m rất thuận lợi cho xe ra vào. Kích thước nơi đỗ xe xiên góc có thê tham khảo qua bảng 1. Kích thước nơi đỗ xe kiểu xiên góc Góc xiên z°. Chiều rộng lan dé (a), Chiều rộng a° // Chiều sâu sân đỗ 45 2,5 3.0 (Nguồn: Nguyễn Xuân Trục, Quy hoạch giao thông vận tải và thiết kế công trình đô thị) Ghi chú: Góc xiên ơ, chiều rộng làn đỗ (a), chiều rộng a` song song với đường và chiều sâu sân đỗ sân đỗ về mặt ý nghĩa có thể hiểu như hinh1.12 sau đây: Hình 1.
Sơ đồ bố trí đỗ xe xiên góc với đường (ví dụ này là đỗ 45°) ỗ êu sâu đ sân Lối vào chỉ Mép phần xe chạy Nhìn chung diện tích xe chiếm chỗ ở các dạng không khác nhau nhiều: Đối với xe con 20 + 25m’, còn đối với xe tải 35 +40m” kể cả đường xe chạy ra vào. Khi thiết kế dải đỗ xe chú ý cách thức phân tán xe tùy theo công trình cho xe ra vào để quyết định hình thức đỗ xe, như vậy xe đi xe đến không ảnh hưởng lẫn nhau. Phạm Quang Sơn —- K46 16 Chương I: Tổng quan về quy hoạch giao thông tĩnh Đối với các mô hình đỗ xe như trên chúng tôi kiến nghị nên dùng cho các tuyến đường có lưu lượng xe không quá đông và có bề rộng mặt đường tương đối rộng, mặt khác tận dụng các vỉa hè, giải phân cách có diện tích rộng dé bé tri các điểm đỗ cho phù hợp với từng tuyến đường cũng như từng loại đô thị. + Ưu điểm - Tận dụng được các via hè, lòng đường, giải phân cách có diện tích rộng.
Đỗ được nhiều chủng loại xe. -_ Có tính cơ động cao. Tần suất sử dụng điểm đỗ cao. Khả năng tiếp cập với hệ thống giao thông nhanh và thuận tiện.
Chi phi cho quản lý và xây dựng rất nhỏ. + Nhược điểm Bảo quản phương tiện kém. Gây mắt mỹ quan đô thị. Các điểm đỗ chỉ mang tính chất tạm thời.
Nhiều khi các điểm đỗ xe này gây nên ùn tắc giao thông khi luồng tuyến được chọn bố trí có lưu lượng xe lưu thông lớn. s* Định dạng các khu chức năng cơ bản của bãi đỗ xe công cộng Tuỳ thuộc vào tính chất, quy mô của bãi đỗ xe mà các bộ phận có thẻ khác nhau. Bãi đỗ xe có thê gồm các khu chức năng dưới bảng sau: Phạm Quang Sơn —- K46 17 Chương I: Tống quan về quy hoạch giao thông tinh Bang 1.5: Cấu tạo khu chức năng cúa bãi đỗ xe TH Et lider Sức chứa của bãi đỗ xe (xe) 300 600 1000 1 |Biểnbáo + + + 2 __ | Chỉ dẫn + bảo vệ + + + 3 | Khu đỗ xe chờ vào ô đỗ + + + 4 | Cung cấp nhiên liệu - ae + 5 Rua xe + + + 6 Dịch vụ kỹ thuật - + + 7 Tram thu phi + + + 8 Dich vu ăn uống, giải khát - + + 9 Điện thoại công cộng - + + 10 | Dịch vụ y tế = + + 11 | Phòng vệ sinh tổng hợp + + + 12 | Phòng phục vụ lao động + fp + 13 | Phòng điều độ & truyền thanh - - - 14 | Các phòng làm việc - - + 15 | Phòng ngủ lái xe - - + 16 | Phòng vệ sinh nội bộ - + + 17 | Thiết bị phòng cháy, chứa cháy se + at Ghi chú: (+) chức năng, cần phải có; (-) chức năng có thể không cần s* Mô hình bãi, điểm đỗ xe nhiều tang. (Nguồn: Nguyễn Xuân Trục, Quy hoạch giao thông vận tải và thiết kế công trình đô thị) a) Sàn đỗ xe kiếu thềm dốc Trong đô thị, bãi đỗ xe kiểu thềm dốc được thiết kế với chiều cao tối đa là 5 tầng va sức chứa khoảng 500 xe.
Khi bó trí và thiết kế thềm dóc, người ta dựa vào cơ sở khổ gầm xe hiện tại. Phạm Quang Sơn - K46 18 Chương I: Tống quan về quy hoạch giao thông tĩnh - Thêm dốc song song: Hình 1. Mô hình bãi đỗ xe có thềm dốc song song Thêm dốc hai chiều (hình 1) là loại đơn giản nhất. Tuy vậy nó có nhược điểm là xe chạy 2 chiều trên một thềm dốc và bao giờ cũng phải chạy qua một vòng 360” giữa hai tang theo hai hướng.
Đề khắc phục nhược điểm của thềm dốc hai chiều, người ta có thể tách ra thành đường lờn và lối xuống (hỡnh 2) bằng cách làm thềm dốc phía bên kia toà nhà và có luồng xe hai chiều trên sàn nhà. Hệ thống này thích hợp khi lối vào và lối ra có thể bó trớ phía đối diện của toà nhà. - Thêm dốc ngược nhau: Để loại trừ luồng xe hai chiều trong bãi đỗ ô tô có thể làm theo loại các thềm dốc ngược nhau (hình a). Trong hệ thống này các luồng xe lên và xe xuống vẫn theo hướng như trên sàn nhà.
Nếu các thềm dốc được làm tách ra và được bố trí ở hai phía đối diện nhau của toà nhà (hình b) thì luồng xe lên tách biệt với luồng xe xuống, đường đi sẽ rút ngắn và vòng quay xe giữa cac tầng còn 180°.