phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn có kết cấu gồm ba chương: hƣơng : Lý luận về quan hệ tru ền th ng - văn hóa gi a áo mạng điện tử v i sản văn hóa đƣợc UN S O c ng nhận hƣơng 2: Ph n tích thực trạng v hiệu quả việc quảng á các i sản văn hóa vật thể đƣợc UN S O c ng nhận trên áo mạng điện tử hƣơng Giải pháp n ng cao hiệu quả của việc quảng á các i sản văn hóa vật thể đƣợc UN S O c ng nhận trên áo mạng điện tử 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com hƣơng 1: L LU N V QU N HỆ TRU N TH NG - VĂN H GI O MẠNG ĐIỆN T VÀ I SẢN VĂN H ĐƢ UN S O NG NH N 1.1 Báo mạng điện tử Internet (International Network) là mạng thông tin toàn cầu, được hình thành trên cơ sở kết nối các máy tính, các website, trang thông tin điện tử trên khắp hành tinh. Sự ra đời và phát triển của Internet – xa lộ thông tin siêu tốc kết nối toàn cầu được coi là cuộc bùng n truyền thông, mở ra kỷ nguyên mới trong truyền thông và phát triển của loài người. Theo điều 3, Luật Báo chí năm 1989 (được sửa đ i và b sung tại k họp thứ 5 Quốc hội khóa X) thì MĐT là loại hình báo chí đượ thự h ện tr n mạn th n t n m y t nh. Đây là kênh truyền thông đặc thù với các đặc điểm sau đây : Thế mạnh của báo mạng điện tử BMĐT cho phép kết nối và truyền tải một dung lượng thông tin lớn, với tốc độ nhanh.
Nhờ vậy, con người trên khắp hành tinh dễ dàng truy cập, liên kết với nhau, chia sẻ, trao đ i, hình thành dư luận xã hội và tham gia giải quyết những vấn đề toàn cầu, những vấn đề khu vực hay từng quốc gia một cách nhanh chóng và hiệu quả. Đây là loại hình báo chí có năng lực hàng đầu trong việc xã hội hóa các sự kiện và vấn đề thời sự nhanh chóng, rộng khắp và phong phú sinh động nhất. BMĐT tạo ra khả năng giao lưu trực tuyến, tương tác nhiều chiều giữa đông đảo công chúng, bao gồm kết nối với các blog (một dạng website cá nhân ra đời từ những năm 90) và các mạng xã hội, các diễn đàn trực tuyến, tạo điều kiện cho mỗi người trực tiếp tiếp cận với nguồn tin, đa nguồn tin mà có thể không cần qua khâu trung gian biên tập sửa chữa ; tần suất tương tác giữa chủ thể và công chúng truyền thông có điều kiện được thực hiện tốt nhất, cho nên năng lực và hiệu quả tác động rất lớn. Từ đó, giảm tính độc quyền và áp đặt trong thông tin.
BMĐT có thể cung cấp thông tin, dữ liệu theo yêu cầu của mỗi người, theo địa chỉ thông qua đơn đặt hàng, từ việc mua bán, dạy học, nghiên cứu khoa học, chuyên giao công nghệ đến tư vấn tình cảm nhờ khả năng liên kết (Hyperlink). 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Khả năng này cho phép tạo ra nhiều tầng, nhiều lớp thông tin không giới hạn – một siêu thị thông tin đa dạng, phong phú và sinh động. Nhờ tính đa phương tiện (multimedia) của BMĐT, thông tin có thể được lưu trữ và chuyển tải qua nhiều hình thức như chữ viết, hình ảnh, âm thanh, đồ họa. Với các file video, audio, ngôn ngữ báo mạng lại được sử dụng có nét tương đồng với ngôn ngữ phát thanh và ngôn ngữ truyền hình, trong khi ngôn ngữ thông tin văn bản đọc trên màn hình lại tương đồng với ngôn ngữ báo in.
Nắm bắt được lợi thế đó, nhiều tờ báo mạng đã có sự đ i mới trong việc chuyển tải thông tin, đẩy mạnh khai thác tính đa phương tiện của báo mạng. Ở Việt Nam có thể kể đến Vietnamnet, Tuoitreonline, VOVNews, VTVweb, Vnexpress.net Trên các website này thường thấy bài báo dưới dạng văn bản, có cả chỉ dẫn như: “nghe VOV”, “nghe âm thanh”, “bấm vào đây để xem video” Thông tin cũng có thể được b sung thông qua các liên kết đến các trang web khác. Việc kết hợp nhiều yếu tố như vậy sẽ không làm rối hay nhiễu thông tin, mà trái lại, còn làm cho thông tin trở nên sinh động hấp dẫn hơn, giúp công chúng tiếp cận khách quan, từ nhiều góc độ để có cái nhìn toàn cảnh, hình dung rõ nét như là nhân chứng sự kiện. Do đó, người viết cho BMĐT luôn phải cân nhắc lựa chọn từ ngữ cho phù hợp với hình ảnh, âm thanh.
Đối với hình ảnh thì cần cận cảnh, với âm thanh thì phải mang tính thông tin cao, vừa hấp dẫn, vừa tăng tính tư liệu, chứng cứ tăng độ tin cậy hơn. BMĐT dễ dàng thăm dò dư luận (thống kê và xử lý kết quả thăm dò) ngay trên mặt báo, các loại hình báo chí khác không làm được. Người đọc điền thông tin và hồi âm bằng vài việc nhấp chuột. BMĐT có thể đếm chính xác số lượng người truy cập, từ đó có chấn chỉnh phù hợp với từng trang báo mà không mất nhiều thời gian, công sức.
Đối với nhà truyền thông chuyên nghiệp, kênh truyền thông này cho phép nắm bắt từng giờ về số lượng, cơ cấu và địa bàn công chúng nhóm đối tượng tham gia truy cập để có định hướng cho việc sản xuất và phân b thông tin ; đồng thời giúp nhà kinh doanh nghiên cứu tiếp cận thị trường Từ những thế mạnh trên đây, mạng internet, BMĐT trong môi trường số đã làm thay đ i về căn bản phong cách tư duy và làm nghề của giới báo chí – truyền 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Do vậy, hầu hết tòa soạn báo chí nước ngoài và một số cơ quan báo chí nước ta đã xây dựng tòa soạn hội tụ thay thế tòa soạn truyền thống. u thế đáng nói ở đây là ở các trang BMĐT, người làm báo có thể chỉnh sửa hoặc gỡ bỏ thông tin sau khi đã xuất bản; đồng thời tạo cơ hội cho công chúng truy cập và lưu trữ tư liệu dưới dạng file hết sức tiện lợi. BMĐT cũng tạo khả năng và cơ hội kinh doanh – dịch vụ, nhất là dịch vụ gia tăng, dịch vụ đa loại hình để tăng nguồn thu cho cơ quan báo chí.
Một số vấn đề của báo mạng điện tử Độ tin cậy của thông tin trên báo mạng điện tử không cao, vì nhiều khi nguồn tin không rõ ràng. Mạng internet như một dòng lũ kh ng lồ thu gom đủ từ các con suối, nguồn lạch, mang cả phù sa màu mỡ lẫn rác rưởi và chất độc hại rất khó hoặc không thể kiểm soát được. Internet thể hiện rõ rệt nhất tính hai mặt: lợi và hại, như con dao hai lưỡi. Màng lọc chủ yếu chính là những người khai thác sử dụng.
Do đó, khi truy cập Internet, luôn luôn chú ý tới nguồn tin. Bất cập này của Internet đã ảnh hưởng đến báo mạng điện tử, nhất là hệ thống “vành đai” của nó là các mạng xã hội, các trang thông tin điện tử, các website Vấn đề an ninh mạng luôn luôn đặt ra đối với mọi quốc gia, mọi t chức chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội; hoặc là bị mất cắp bí mật quốc gia, hoặc là bị các hacker tấn công làm tê liệt hệ thống điều hành và có khả năng mất mát tài sản – dữ liệu, nếu không có giải pháp hữu hiệu. Mạng Internet và báo mạng điện tử là kênh dẫn hữu hiệu nhất cho quá trình toàn cầu hóa truyền thông đại chúng, nhưng cũng là kênh tiềm ẩn những nguy cơ biến thành công cụ can thiệp chính trị, xâm lăng văn hóa từ nước mạnh, nước giàu sang các nước nghèo và những nước đang phát triển. Báo mạng điện tử, truyền thông xã hội và mạng xã hội đang kết nối về mọi phương diện và hình thành sức mạnh xã hội, thế lực xã hội đặc biệt quan trọng, tiềm ẩn nhiều cơ hội và nguy cơ khó lường.
Do đó, cần có cơ chế quản lý phù hợp để Internet và báo mạng điện tử phục vụ sự phát triển với tốc độ nhanh và bền vững – xét trên phạm vi quốc gia; truy cập, khai thác và sử dụng thế nào để phát triển nguồn lực – vốn con người, xét từ lý thuyết sức mạnh mềm là điều rất cần thiết. 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Thiết lập môi trường văn hóa, nhất là văn hóa gia đình, đồng thời tạo lập hành lang pháp lý n định là vấn đề rất có ý nghĩa trong việc khai thác thế mạnh và hạn chế những bất cập của báo mạng điện tử và mạng thông tin toàn cầu.2 Di sản văn hóa Văn hóa Văn hóa là sản phẩm do con người sáng tạo, có từ thuở bình minh của xã hội loài người. Việc xác định và sử dụng khái niệm văn hóa không đơn giản và thay đ i theo thời gian. Thế kỷ XX, theo A.L Kluckhohn, văn hóa được quan niệm là loại hành vi rõ ràng và ám thị đã được đúc kết và truyền lại bằng biểu tượng, và nó hình thành thành quả độc đáo của nhân loại khác với các loại hình khác, trong đó bao gồm đồ tạo tác do con người làm ra.
Các quan niệm về văn hóa cũng được giải thích trong mối tương quan với văn minh và văn hiến. Theo đó, văn minh là sự phát triển nhất định của văn hóa về phương diện vật chất, đặc trưng cho một khu vực rộng lớn, một thời đại, hoặc cả nhân loại. Còn văn hiến thiên về những giá trị tinh thần do những người có tài đức truyền tải, thể hiện tính dân tộc, tính lịch sử rõ rệt. Ở Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặt ăn, ở và các phương thức sử dụng.
Toàn bộ những sáng tạo và văn minh đó tức là văn hóa”. TS Trần Ngọc Thêm thì cho rằng: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội của mình”.1 Định nghĩa này đã nêu bật được 4 đặc trưng quan trọng của văn hóa: tính hệ thống, tính giá trị, tính lịch sử, tính nhân sinh.