I. Vì sao quản trị rủi ro tín dụng là yếu tố sống còn tại BIDV
Hoạt động tín dụng là nguồn mang lại lợi nhuận chính cho mọi ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất. Đối với Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Mỹ Phước (BIDV Mỹ Phước), việc xây dựng một hệ thống quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà còn là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển bền vững. Thực tế cho thấy, tổn thất từ rủi ro tín dụng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả kinh doanh, uy tín của chi nhánh và sự ổn định của toàn hệ thống. Do đó, việc hiểu rõ bản chất, nguyên nhân và quy trình quản trị rủi ro là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Một hệ thống quản trị rủi ro vững chắc giúp ngân hàng nhận diện sớm các nguy cơ, đưa ra quyết định cấp tín dụng chính xác, tối ưu hóa lợi nhuận trên cơ sở rủi ro có thể chấp nhận, và duy trì chất lượng tín dụng ở mức an toàn. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ từ khâu hoạch định chính sách, thẩm định, phê duyệt cho đến giám sát và xử lý nợ sau cho vay.
1.1. Khái niệm và sự cần thiết của quản trị rủi ro tín dụng
Rủi ro tín dụng (RRTD) được định nghĩa là khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động ngân hàng do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết. Theo Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng (2000), quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả là một bộ phận cốt tử cho sự thành công dài hạn của ngân hàng. Sự cần thiết của công tác này thể hiện rõ qua các đại án trong ngành ngân hàng Việt Nam, nơi công tác quản trị yếu kém đã gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng. Những vụ việc như của Huỳnh Thị Huyền Như hay Phạm Công Danh là bài học đắt giá về hậu quả của việc buông lỏng kiểm soát, thiếu minh bạch và các lỗ hổng trong quy trình. Vì vậy, quản trị RRTD không đơn thuần là một chức năng phòng thủ mà còn là công cụ tạo ra lợi thế cạnh tranh, giúp ngân hàng phân bổ nguồn vốn hiệu quả và xây dựng lòng tin với khách hàng cũng như nhà đầu tư.
1.2. Các nguyên nhân chính gây ra rủi ro tín dụng hiện nay
Nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng có thể xuất phát từ yếu tố khách quan và chủ quan. Về mặt khách quan, sự biến động của môi trường kinh tế vĩ mô, chu kỳ kinh tế suy thoái, thay đổi chính sách pháp luật, hay sự bất ổn chính trị đều tác động trực tiếp đến khả năng trả nợ của khách hàng. Về phía khách hàng, rủi ro phát sinh khi năng lực quản lý yếu kém, tình hình tài chính không minh bạch, cố tình cung cấp thông tin sai lệch hoặc sử dụng vốn vay sai mục đích. Tuy nhiên, các nguyên nhân chủ quan từ phía ngân hàng thường mang tính quyết định. Các nguyên nhân này bao gồm: một chính sách tín dụng quá thông thoáng hoặc không rõ ràng; năng lực thẩm định của cán bộ quản lý khách hàng còn hạn chế; chạy theo chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng mà bỏ qua các nguyên tắc an toàn; và đặc biệt là công tác giám sát sau cho vay lỏng lẻo. Thiếu một cơ chế kiểm tra, kiểm soát nội bộ chặt chẽ cũng tạo điều kiện cho các sai phạm phát sinh, gây tổn thất nghiêm trọng.
1.3. Quy trình 6 bước quản trị rủi ro tín dụng theo chuẩn mực
Một quy trình quản trị rủi ro tín dụng toàn diện thường bao gồm 6 nội dung chính, liên kết chặt chẽ với nhau. Thứ nhất là nhận biết và dự báo rủi ro, thông qua phân tích môi trường kinh doanh, danh mục cho vay và đánh giá khách hàng. Thứ hai là đo lường rủi ro, sử dụng các công cụ định tính và định lượng như hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ để phân loại mức độ rủi ro của từng khoản vay. Thứ ba là thiết lập chính sách tín dụng, bao gồm các quy định về quy mô, cơ cấu danh mục, lãi suất và tài sản đảm bảo. Thứ tư là thiết lập quy trình tín dụng chuẩn hóa từ khâu tiếp nhận hồ sơ đến giải ngân, thu nợ. Thứ năm là kiểm soát rủi ro tín dụng thông qua các cơ chế giám sát, kiểm tra nội bộ và vai trò thẩm định độc lập. Cuối cùng là áp dụng các biện pháp phòng ngừa và xử lý rủi ro, như trích lập dự phòng, cơ cấu lại nợ hoặc xử lý tài sản đảm bảo để thu hồi nợ.
II. Thực trạng đáng báo động về rủi ro tín dụng tại BIDV Mỹ Phước
Phân tích hoạt động kinh doanh giai đoạn 2015-2017 cho thấy bức tranh nhiều thách thức đối với công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Mỹ Phước. Mặc dù các chỉ tiêu về doanh thu và quy mô tín dụng có sự tăng trưởng, lợi nhuận lại không tương xứng do chi phí dự phòng rủi ro tăng đột biến. Điều này phản ánh những yếu kém và hạn chế trong hệ thống quản trị rủi ro của chi nhánh, đặc biệt là sự gia tăng nhanh chóng của nợ xấu. Các số liệu cho thấy một tình trạng đáng báo động, đòi hỏi phải có những đánh giá nghiêm túc và giải pháp can thiệp kịp thời. Thực trạng này không chỉ ảnh hưởng đến kết quả tài chính mà còn làm giảm thứ hạng của chi nhánh trong toàn hệ thống BIDV, tác động tiêu cực đến động lực của cán bộ nhân viên và uy tín trên địa bàn. Việc xác định rõ các điểm yếu trong từng khâu của quy trình là bước đi cần thiết để xây dựng kế hoạch cải thiện.
2.1. Phân tích kết quả kinh doanh và tỷ lệ nợ xấu giai đoạn 2015 2017
Số liệu từ báo cáo tổng kết của BIDV Mỹ Phước cho thấy, dư nợ tín dụng tăng trưởng mạnh, kéo theo doanh thu tăng đều qua các năm. Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế chỉ tăng nhẹ, tương ứng 7,98% (năm 2016) và 8,15% (năm 2017). Nguyên nhân chính là sự gia tăng của nợ xấu. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ đã tăng từ 1,87% năm 2015 lên 2,75% năm 2016 và đạt đỉnh điểm 5,25% vào cuối năm 2017. Con số này đã vượt xa mức giới hạn an toàn 3% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Để đối phó, chi nhánh đã phải tăng mạnh trích lập quỹ dự phòng rủi ro tín dụng, từ 18,84 tỷ đồng (2015) lên 77,01 tỷ đồng (2017), làm xói mòn phần lớn lợi nhuận tạo ra. Tình trạng này là hệ quả trực tiếp của những hạn chế trong công tác quản trị RRTD.
2.2. Những hạn chế trong nhận biết và đo lường rủi ro tín dụng
Công tác nhận biết và dự báo rủi ro tại BIDV Mỹ Phước được đánh giá là còn sơ sài. Việc phân tích các yếu tố môi trường bên ngoài chủ yếu dựa vào kinh nghiệm cá nhân của cán bộ mà thiếu các công cụ phân tích hệ thống. Quá trình thu thập thông tin khách hàng còn hạn chế, chưa khai thác đa dạng các nguồn tin từ bên ngoài. Về đo lường rủi ro, mặc dù đã có hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ, nhưng việc áp dụng chưa thực sự hiệu quả và phù hợp với thực tế. Các mô hình chấm điểm chưa được cập nhật thường xuyên, dẫn đến việc đánh giá rủi ro khách hàng chưa chính xác. Chi nhánh cũng chưa áp dụng các phương pháp đo lường rủi ro danh mục tiên tiến, khiến việc quản lý rủi ro tổng thể còn bị động. Những hạn chế này làm giảm khả năng cảnh báo sớm, khiến ngân hàng chỉ có thể phản ứng khi rủi ro đã xảy ra.
2.3. Bất cập trong chính sách quy trình và mô hình kiểm soát rủi ro
Luận văn gốc chỉ ra nhiều bất cập trong khung khổ quản trị rủi ro của chi nhánh. Chính sách tín dụng có một số điểm chưa hợp lý, đặc biệt là quy định về tỷ lệ tài sản đảm bảo tối thiểu còn lỏng lẻo, dẫn đến tỷ lệ cho vay không có tài sản đảm bảo tăng lên. Quy trình cấp tín dụng còn một số bước chưa chặt chẽ, tạo kẽ hở cho rủi ro phát sinh. Đáng chú ý nhất là mô hình kiểm soát rủi ro chưa đề cao vai trò của Phòng Quản lý Rủi ro (QLRR). Chức năng thẩm định độc lập của phòng QLRR còn yếu, chưa tạo ra một hàng rào kiểm soát hiệu quả. Bên cạnh đó, mức ủy quyền phán quyết tín dụng cho chi nhánh được cho là quá cao, có thể dẫn đến các quyết định cho vay rủi ro để chạy theo chỉ tiêu. Công tác kiểm soát trong và sau khi cấp tín dụng cũng chưa được thực hiện quyết liệt.
III. Phương pháp hoàn thiện nhận biết và đo lường rủi ro tín dụng
Để giải quyết gốc rễ các vấn đề tại BIDV Mỹ Phước, việc cải thiện hai khâu đầu tiên của quy trình quản trị là nhận biết và đo lường rủi ro có ý nghĩa then chốt. Một hệ thống nhận biết nhạy bén và các công cụ đo lường chính xác sẽ là nền tảng cho mọi quyết định tín dụng sau này. Hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Mỹ Phước cần chuyển đổi từ cách tiếp cận bị động, dựa trên kinh nghiệm sang một phương pháp chủ động, dựa trên dữ liệu và các mô hình khoa học. Điều này đòi hỏi sự đầu tư vào cả công nghệ, quy trình và năng lực con người. Việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế, chẳng hạn như các nguyên tắc của Basel II, cần được xem là mục tiêu dài hạn để nâng cao năng lực quản trị. Mục tiêu là xây dựng một bức tranh toàn diện và lượng hóa được về rủi ro của từng khách hàng và toàn bộ danh mục cho vay.
3.1. Tăng cường phân tích môi trường vĩ mô và danh mục tín dụng
Thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm cá nhân, ngân hàng cần xây dựng một quy trình chính thức để phân tích các yếu tố vĩ mô. Phòng QLRR cần định kỳ phát hành các báo cáo phân tích về xu hướng kinh tế, thay đổi chính sách pháp luật, và các rủi ro ngành nghề cụ thể. Những báo cáo này cung cấp thông tin đầu vào quan trọng cho việc xây dựng chính sách tín dụng và định hướng cho vay. Đồng thời, việc phân tích danh mục tín dụng cần được thực hiện thường xuyên để nhận diện sớm các rủi ro tập trung, chẳng hạn như tập trung quá nhiều vào một ngành, một nhóm khách hàng hoặc một loại tài sản đảm bảo. Điều này giúp ban lãnh đạo có cái nhìn tổng thể và đưa ra các biện pháp điều chỉnh danh mục kịp thời, hướng tới sự đa dạng hóa và giảm thiểu rủi ro hệ thống.
3.2. Cải tiến hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ theo chuẩn quốc tế
Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ (IRB) là công cụ cốt lõi để đo lường rủi ro tín dụng. BIDV Mỹ Phước cần rà soát và cải tiến lại hệ thống này. Cụ thể, cần cập nhật các chỉ tiêu chấm điểm tài chính và phi tài chính cho phù hợp với đặc thù các ngành kinh tế trên địa bàn. Trọng số của các chỉ tiêu cũng cần được điều chỉnh dựa trên phân tích dữ liệu lịch sử về các khoản nợ xấu. Ngân hàng cần xây dựng một cơ sở dữ liệu tín dụng đầy đủ và sạch để làm nền tảng cho việc hiệu chỉnh và kiểm định (back-testing) mô hình xếp hạng. Mục tiêu là đảm bảo kết quả xếp hạng phản ánh chính xác xác suất vỡ nợ (PD) của khách hàng, từ đó làm cơ sở cho việc phê duyệt, định giá và thiết lập giới hạn tín dụng một cách khoa học và nhất quán.
3.3. Áp dụng các mô hình đo lường tổn thất tín dụng tiên tiến
Bên cạnh việc xếp hạng tín dụng, việc tiếp cận các mô hình đo lường tổn thất theo chuẩn mực Basel II là một bước tiến quan trọng. Các ngân hàng hiện đại quản trị rủi ro dựa trên việc lượng hóa Tổn thất dự kiến (EL) và Tổn thất ngoài dự kiến (UL). Công thức cơ bản EL = EAD x PD x LGD (trong đó EAD là dư nợ tại thời điểm vỡ nợ, PD là xác suất vỡ nợ, và LGD là tỷ lệ tổn thất khi vỡ nợ) cung cấp một khuôn khổ để định giá rủi ro. Việc tính toán được các tham số này, dù ở mức độ cơ bản, sẽ giúp ngân hàng xác định mức lãi suất cho vay tương xứng với rủi ro và tính toán mức vốn kinh tế cần thiết để hấp thụ các tổn thất tiềm tàng, nâng cao đáng kể hiệu quả quản trị RRTD.
IV. Cải cách chính sách và quy trình tín dụng tại BIDV Mỹ Phước
Một hệ thống chính sách tín dụng và quy trình cấp tín dụng chặt chẽ, minh bạch là bộ khung xương sống cho hoạt động quản trị rủi ro tín dụng. Những bất cập được chỉ ra tại BIDV Mỹ Phước cho thấy sự cần thiết phải rà soát và cải cách toàn diện bộ khung này. Các chính sách không chỉ cần tuân thủ quy định của NHNN và Hội sở chính BIDV mà còn phải phù hợp với khẩu vị rủi ro và đặc thù kinh doanh của chi nhánh. Quy trình cần được thiết kế lại để đảm bảo sự cân bằng giữa hiệu quả hoạt động và yêu cầu kiểm soát, tránh các bước rườm rà không cần thiết nhưng phải siết chặt các khâu trọng yếu. Trọng tâm của việc cải cách là nâng cao tính độc lập và vai trò của các đơn vị kiểm soát, đảm bảo các quyết định tín dụng được đưa ra một cách khách quan và thận trọng, hạn chế rủi ro đạo đức và sai sót do con người.
4.1. Điều chỉnh chính sách tín dụng giới hạn cho vay và tài sản đảm bảo
Chính sách tín dụng cần được điều chỉnh theo hướng thận trọng hơn. Cụ thể, cần thiết lập các giới hạn cho vay (hạn mức) chặt chẽ hơn đối với các ngành nghề có độ rủi ro cao hoặc có tính chu kỳ. Chi nhánh cần xây dựng một danh mục các ngành nghề ưu tiên, hạn chế và cấm cho vay dựa trên định hướng chiến lược và phân tích rủi ro. Đối với chính sách tài sản đảm bảo, cần nâng cao tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản đảm bảo (LTV) đối với các tài sản có tính thanh khoản thấp. Quy định về việc chấp nhận các loại tài sản đảm bảo cũng cần được rà soát kỹ lưỡng, hạn chế nhận thế chấp các tài sản khó định giá hoặc khó xử lý khi phát sinh nợ xấu. Việc định giá lại tài sản đảm bảo cũng cần được thực hiện định kỳ và độc lập để phản ánh đúng giá trị thị trường.
4.2. Tối ưu hóa các bước trong quy trình cấp tín dụng hiện hành
Quy trình cấp tín dụng cần được chuẩn hóa và tối ưu hóa để tăng cường khả năng kiểm soát. Cần phân định rõ ràng trách nhiệm của từng cá nhân, bộ phận trong từng bước của quy trình, từ tiếp xúc khách hàng, thu thập hồ sơ, thẩm định, phê duyệt, đến giải ngân và quản lý sau vay. Đặc biệt, khâu thẩm định cần được tăng cường, yêu cầu cán bộ phải thực hiện thẩm định thực tế tại cơ sở sản xuất kinh doanh của khách hàng, xác minh tính xác thực của thông tin. Việc ứng dụng công nghệ thông tin để tự động hóa một số bước, quản lý hồ sơ và theo dõi tình trạng xử lý có thể giúp giảm thiểu sai sót, rút ngắn thời gian xử lý nhưng vẫn đảm bảo tính tuân thủ và kiểm soát chặt chẽ.
4.3. Nâng cao vai trò thẩm định độc lập của phòng Quản lý Rủi ro
Đây là một trong những giải pháp quan trọng nhất. Vai trò của Phòng Quản lý Rủi ro (QLRR) phải được nâng lên thành một đơn vị thẩm định độc lập và có quyền phủ quyết đối với các đề xuất tín dụng từ khối kinh doanh. Ý kiến của phòng QLRR phải mang tính quyết định, dựa trên các phân tích rủi ro khách quan. Để làm được điều này, phòng QLRR cần được trang bị đầy đủ nhân lực có chuyên môn cao, được đào tạo bài bản về phân tích rủi ro. Ban Giám đốc chi nhánh phải xây dựng một cơ chế hoạt động đảm bảo tính độc lập của phòng QLRR, tránh sự can thiệp từ các bộ phận kinh doanh. Một hàng rào kiểm soát rủi ro độc lập và mạnh mẽ là điều kiện tiên quyết để hạn chế việc cấp các khoản tín dụng dưới chuẩn.
V. Bí quyết nâng cao năng lực kiểm soát rủi ro tín dụng toàn diện
Để hoạt động quản trị rủi ro tín dụng thực sự đi vào chiều sâu, việc xây dựng chính sách và quy trình là chưa đủ. Yếu tố con người và hệ thống kiểm soát đóng vai trò quyết định đến hiệu quả thực thi. Tại BIDV Mỹ Phước, việc nâng cao năng lực kiểm soát toàn diện đòi hỏi một cách tiếp cận đa chiều, từ việc áp dụng các mô hình kiểm soát hiện đại, đầu tư vào phát triển nguồn nhân lực cho đến ứng dụng công nghệ tiên tiến. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một văn hóa quản trị rủi ro, trong đó mọi cán bộ nhân viên đều nhận thức được tầm quan trọng của việc kiểm soát rủi ro trong từng hành động nghiệp vụ. Một hệ thống kiểm soát mạnh mẽ không chỉ giúp phòng ngừa tổn thất mà còn góp phần nâng cao chất lượng tín dụng và hiệu quả kinh doanh một cách bền vững. Đây là chặng đường đòi hỏi sự quyết tâm và cam kết mạnh mẽ từ cấp lãnh đạo.
5.1. Xây dựng mô hình kiểm soát rủi ro bốn mắt theo Basel II
Nguyên tắc "bốn mắt" (four-eye principle) là một chuẩn mực trong quản trị hiện đại, được khuyến nghị bởi Basel II. Theo mô hình này, một quyết định tín dụng quan trọng phải được đưa ra bởi ít nhất hai cá nhân hoặc hai bộ phận độc lập. Áp dụng tại BIDV Mỹ Phước, điều này có nghĩa là một khoản vay phải được phê duyệt đồng thời bởi bộ phận Quan hệ khách hàng (đề xuất) và Phòng Quản lý Rủi ro (thẩm định và đồng phê duyệt). Mô hình này giúp giảm thiểu rủi ro do sai sót cá nhân, hạn chế các hành vi tiêu cực hoặc rủi ro đạo đức. Việc triển khai mô hình hai quyết định này sẽ tạo ra một cơ chế kiểm tra và đối trọng hiệu quả, đảm bảo các quyết định được cân nhắc kỹ lưỡng trên cả góc độ kinh doanh và góc độ rủi ro, nâng cao chất lượng của danh mục tín dụng.
5.2. Phát triển nguồn nhân lực và cơ chế khen thưởng xử phạt công minh
Con người là trung tâm của mọi hoạt động quản trị. Cần có kế hoạch đào tạo chuyên sâu, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý khách hàng và cán bộ quản lý rủi ro. Nội dung đào tạo cần tập trung vào kỹ năng phân tích tài chính, nhận diện rủi ro ngành, thẩm định dự án và các quy định pháp lý mới. Bên cạnh đào tạo, việc xây dựng một cơ chế khen thưởng và xử phạt công minh là rất cần thiết. Cơ chế này cần gắn kết quả thực hiện của cá nhân và bộ phận với các chỉ tiêu về chất lượng tín dụng và quản lý rủi ro, chứ không chỉ dựa vào chỉ tiêu tăng trưởng dư nợ. Khen thưởng những cá nhân có thành tích tốt trong việc kiểm soát nợ xấu, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy trình, quy định sẽ tạo ra động lực đúng đắn và góp phần xây dựng văn hóa quản trị rủi ro.
5.3. Ứng dụng công nghệ và cải tiến phần mềm quản lý rủi ro
Công nghệ là công cụ đắc lực hỗ trợ quản trị rủi ro tín dụng. Chi nhánh cần đề xuất với Hội sở chính để cải tiến, nâng cấp các phần mềm quản lý. Một hệ thống công nghệ thông tin hiện đại cần đảm bảo cơ sở dữ liệu khách hàng được tập trung, đầy đủ và chính xác. Phần mềm cần tích hợp các công cụ hỗ trợ như hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ tự động, hệ thống cảnh báo sớm các dấu hiệu suy giảm khả năng trả nợ của khách hàng (ví dụ: tài khoản thanh toán biến động bất thường, chậm trả lãi...). Việc kết hợp hiệu quả giữa quản lý rủi ro tín dụng và quản lý rủi ro tác nghiệp trên cùng một nền tảng công nghệ sẽ giúp ngân hàng có một cái nhìn toàn diện hơn về rủi ro, từ đó đưa ra các biện pháp phòng ngừa kịp thời và hiệu quả.
VI. Hướng đi tương lai cho quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV
Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Mỹ Phước là một quá trình liên tục, đòi hỏi tầm nhìn chiến lược và sự phối hợp đa cấp. Các giải pháp trước mắt tập trung vào việc khắc phục những điểm yếu hiện tại, nhưng về lâu dài, mục tiêu phải hướng đến việc xây dựng một hệ thống quản trị rủi ro tiên tiến, theo chuẩn mực quốc tế. Hướng đi này không chỉ giúp chi nhánh vượt qua giai đoạn khó khăn, cải thiện chất lượng tín dụng mà còn tạo ra nền tảng vững chắc cho sự phát triển trong tương lai. Nó đòi hỏi sự hỗ trợ từ cấp cao hơn như Hội sở chính BIDV và Ngân hàng Nhà nước, đồng thời cần một sự thay đổi trong tư duy, xem quản trị rủi ro là một bộ phận tạo ra giá trị chứ không chỉ là một trung tâm chi phí. Tầm nhìn này sẽ định hình các bước đi tiếp theo của chi nhánh trên con đường hội nhập và phát triển.
6.1. Khuyến nghị chiến lược đối với Hội sở chính BIDV và NHNN
Để các giải pháp tại chi nhánh phát huy hiệu quả, cần có sự hỗ trợ từ cấp vĩ mô. Đối với Hội sở chính BIDV, cần xem xét lại cơ chế phân cấp ủy quyền phán quyết cho chi nhánh một cách hợp lý hơn, có thể hạ thấp mức ủy quyền để tăng cường kiểm soát. Hội sở cũng cần đẩy mạnh đầu tư vào hệ thống công nghệ thông tin, cung cấp các công cụ và mô hình quản trị rủi ro tiên tiến cho các chi nhánh áp dụng. Đối với Ngân hàng Nhà nước (NHNN), cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về hoạt động tín dụng và xử lý nợ xấu. Đặc biệt, cần nâng cao chất lượng và sự đầy đủ của thông tin tại Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC) để các tổ chức tín dụng có nguồn thông tin tham khảo tin cậy khi thẩm định khách hàng.
6.2. Tầm nhìn hướng tới một hệ thống quản trị rủi ro theo giá trị VBM
Kinh nghiệm từ các ngân hàng quốc tế hàng đầu như KDB (Hàn Quốc) cho thấy mô hình quản trị rủi ro tiên tiến nhất là quản trị dựa trên giá trị (Value-Based Management - VBM). Theo cách tiếp cận này, rủi ro không chỉ được xem là yếu tố cần kiểm soát, mà còn là cơ sở để định giá và ra quyết định kinh doanh. Ngân hàng sẽ sử dụng các thước đo rủi ro đã được lượng hóa (như Tổn thất dự kiến, vốn kinh tế) để tính toán lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro (Risk-Adjusted Return on Capital - RAROC). Dựa trên chỉ số này, ngân hàng sẽ phân bổ vốn vào những khách hàng, sản phẩm, lĩnh vực mang lại giá trị cao nhất. Mặc dù đây là một mục tiêu dài hạn, việc định hướng và từng bước tiếp cận mô hình VBM sẽ giúp BIDV Mỹ Phước chuyển đổi từ tư duy quản trị rủi ro phòng thủ sang chủ động tạo ra giá trị, đảm bảo sự tăng trưởng bền vững.
