Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Đại Chúng Việt Nam – Chi Nhánh Huế

Quản trị rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong hoạt động của ngân hàng thương mại. 108 trang · Đại học Huế · 2022.

• Tác giả: Nguyễn Thị Huyền Trang
• Người hướng dẫn: Th.S Phan Nhật Quang
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế Toán Tài Chính
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam – Chi Nhánh Huế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
• 1. PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu của bài Khóa luận
• 2. PHẦN 2: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tín dụng ngân hàng và vai trò của tín dụng ngân hàng trong nền kinh tế thị trường
• 1.1.1. Khái niệm, bản chất của tín dụng ngân hàng
• 1.1.2. Phân loại tín dụng ngân hàng
• 1.1.3. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với nền kinh tế
• 1.2. Các khái niệm cơ bản về rủi ro tín dụng
• 1.2.1. Khái niệm rủi ro tín dụng
• 1.2.2. Khái niệm rủi ro
• 1.2.3. Khái niệm rủi ro tín dụng ngân hàng
• 1.2.4. Đặc điểm của rủi ro tín dụng
• 1.3. Nguyên nhân dẫn tới rủi ro tín dụng
• 1.3.1. Nguyên nhân khách quan
• 1.3.2. Nguyên nhân chủ quan
• 1.4. Phân loại rủi ro tín dụng
• 1.5. Những căn cứ chủ yếu xác định mức độ rủi ro tín dụng
• 1.6. Hậu quả của rủi ro tín dụng
• 1.7. Quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại
• 1.7.1. Khái niệm quản trị rủi ro tín dụng
• 1.7.2. Sự cần thiết phải quản trị rủi ro tín dụng
• 1.7.3. Các dấu hiệu nhận biết rủi ro tín dụng
• 1.7.4. Quy trình tín dụng chung của các ngân hàng thương mại
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG PVCOMBANK – CHI NHÁNH HUẾ
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế
• 2.1.2. Thông tin về ngân hàng
• 2.1.3. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.4. Lĩnh vực kinh doanh
• 2.1.5. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế
• 2.1.6. Chức năng và nhiệm vụ
• 2.1.7. Các sản phẩm và dịch vụ tín dụng cung cấp chính
• 2.2. Kết quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế giai đoạn 2019 - 2021
• 2.2.1. Kết quả hoạt động kinh doanh chung
• 2.2.2. Tình hình huy động vốn của Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế giai đoạn 2019 – 2021
• 2.3. Thực trạng tín dụng và rủi ro tín dụng tại Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế giai đoạn 2019 - 2021
• 2.3.1. Doanh số cho vay tại Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế giai đoạn 2019 – 2021
• 2.3.2. Cơ cấu dư nợ tại Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế giai đoạn 2019 - 2021
• 2.3.3. Thực trạng nợ quá hạn tại Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế giai đoạn 2019 – 2021
• 2.3.4. Một số chỉ tiêu đánh giá rủi ro tín dụng tại Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế giai đoạn 2019 – 2021
• 2.3.5. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng tại Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế
• 2.4. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế
• 2.4.1. Bộ máy quản trị rủi ro tín dụng và quy trình tín dụng tại Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế
• 2.4.2. Phòng ngừa, phát hiện và hạn chế rủi ro tín dụng
• 2.4.3. Công tác xử lý nợ xấu
• 2.4.4. Đánh giá hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG PVCOMBANK – CHI NHÁNH HUẾ
• 3.1. Định hướng phát triển của Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế
• 3.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế
• 3. PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Kiến nghị với ngân hàng nhà nước
• 3.2. Kiến nghị với Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế
• 3.3. Kiến nghị với địa phương
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam Huế

Quản trị rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong hoạt động của ngân hàng thương mại. Tại Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam - Chi nhánh Huế, việc quản lý rủi ro tín dụng không chỉ giúp bảo vệ lợi ích của ngân hàng mà còn đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng, ngân hàng cần có những chiến lược hiệu quả để giảm thiểu rủi ro tín dụng.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản trị rủi ro tín dụng

Quản trị rủi ro tín dụng là quá trình nhận diện, đánh giá và kiểm soát các rủi ro liên quan đến hoạt động cho vay. Vai trò của nó không chỉ giúp ngân hàng duy trì lợi nhuận mà còn bảo vệ uy tín và sự phát triển bền vững.

1.2. Tình hình rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam Huế

Tình hình rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam - Chi nhánh Huế đã có những diễn biến phức tạp trong những năm gần đây. Việc gia tăng nợ xấu và nợ quá hạn đã đặt ra nhiều thách thức cho ngân hàng trong việc duy trì hoạt động ổn định.

II. Những thách thức trong quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP

Quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam Huế đang đối mặt với nhiều thách thức. Các yếu tố như biến động kinh tế, sự thay đổi trong chính sách tín dụng và sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác đã làm gia tăng mức độ rủi ro. Để vượt qua những thách thức này, ngân hàng cần có những biện pháp quản lý hiệu quả.

2.1. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng gia tăng

Rủi ro tín dụng gia tăng do nhiều nguyên nhân, bao gồm sự suy giảm kinh tế, sự thay đổi trong hành vi của khách hàng và các yếu tố bên ngoài như dịch bệnh. Những nguyên nhân này đã ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng trả nợ của khách hàng.

2.2. Hệ quả của rủi ro tín dụng đối với ngân hàng

Rủi ro tín dụng không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng mà còn có thể dẫn đến sự mất uy tín và niềm tin từ phía khách hàng. Điều này có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng.

III. Phương pháp quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả tại ngân hàng TMCP

Để quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả, ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam Huế cần áp dụng các phương pháp hiện đại và linh hoạt. Việc xây dựng quy trình cho vay chặt chẽ và sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý rủi ro là những giải pháp cần thiết.

3.1. Quy trình thẩm định tín dụng

Quy trình thẩm định tín dụng cần được thực hiện một cách nghiêm ngặt, bao gồm việc đánh giá khả năng tài chính của khách hàng và phân tích rủi ro. Điều này giúp ngân hàng đưa ra quyết định cho vay chính xác hơn.

3.2. Sử dụng công nghệ trong quản trị rủi ro

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý rủi ro tín dụng. Việc áp dụng các phần mềm quản lý rủi ro giúp ngân hàng theo dõi và phân tích dữ liệu một cách hiệu quả, từ đó đưa ra các quyết định kịp thời.

IV. Ứng dụng thực tiễn quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam Huế

Việc áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam Huế đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Ngân hàng đã giảm thiểu được tỷ lệ nợ xấu và nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay.

4.1. Kết quả đạt được trong quản trị rủi ro tín dụng

Ngân hàng đã đạt được những kết quả khả quan trong việc giảm tỷ lệ nợ xấu xuống dưới mức trung bình của ngành. Điều này cho thấy sự hiệu quả trong công tác quản lý rủi ro tín dụng.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam Huế cho thấy tầm quan trọng của việc liên tục cải tiến quy trình và áp dụng công nghệ mới.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho quản trị rủi ro tín dụng

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy quản trị rủi ro tín dụng là một yếu tố sống còn đối với sự phát triển bền vững của ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam Huế. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực quản lý và áp dụng công nghệ mới.

5.1. Định hướng phát triển trong quản trị rủi ro tín dụng

Ngân hàng cần xây dựng một chiến lược quản trị rủi ro tín dụng toàn diện, bao gồm việc đào tạo nhân viên và cải tiến quy trình cho vay.

5.2. Khuyến nghị cho ngân hàng trong tương lai

Để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng, ngân hàng cần tăng cường hợp tác với các tổ chức tài chính khác và áp dụng các công nghệ mới trong quản lý rủi ro.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Xu thế tự do hóa trong lĩnh vực tài chính cùng sự điều chỉnh chính sách thương mại tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng mở rộng quy mô tăng trưởng tín dụng và tiếp cận công nghệ quản lý hiện đại từ các quốc gia phát triển. Tuy nhiên, bối cảnh cạnh tranh giữa các tổ chức tài chính cũng gia tăng mức độ rủi ro hệ thống. Trong cơ cấu hoạt động của các ngân hàng thương mại, tín dụng là nghiệp vụ chiếm tỷ trọng cao nhất, mang lại nguồn thu nhập chủ yếu (chiếm từ 1/2 đến 2/3 tổng thu nhập ngân hàng), nhưng đồng thời cũng là mảng kinh doanh phức tạp nhất và chiếm đến 70% tổng rủi ro trong hoạt động ngân hàng.

Giai đoạn từ năm 2020 trở đi, nền kinh tế chịu tác động tiêu cực từ đại dịch Covid-19, đặt ra thách thức lớn đối với công tác bảo toàn vốn và quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại. Nếu rủi ro tín dụng phát sinh ở quy mô lớn, thiệt hại không chỉ giới hạn ở phạm vi đơn vị cấp tín dụng mà còn có nguy cơ lan truyền tới tính thanh khoản của toàn hệ thống tài chính và sự ổn định kinh tế vĩ mô. Xuất phát từ bối cảnh đó, đề tài khóa luận "Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đại chúng Việt Nam – Chi nhánh Huế" được thực hiện.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Tập trung phân tích thực trạng rủi ro tín dụng và công tác quản trị rủi ro tín dụng tại đơn vị nghiên cứu; nhận diện các mặt đạt được cùng hạn chế tồn tại, từ đó đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến tín dụng, rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động của ngân hàng thương mại.
   • Phân tích, đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng cũng như quy trình quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) – Chi nhánh Huế giai đoạn 2019 – 2021.
   • Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị có tính ứng dụng nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng rủi ro tín dụng và hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam – Chi nhánh Huế.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam – Chi nhánh Huế, địa chỉ tại số 190 Nguyễn Trãi, phường Tây Lộc, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ việc phân tích, đánh giá thực trạng được thu thập trong giai đoạn 3 năm từ năm 2019 đến năm 2021; các định hướng và giải pháp đề xuất được định hình áp dụng đến năm 2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận thiết lập hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các tài liệu chuyên ngành ngân hàng thương mại và văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam:

• Khung lý thuyết và khái niệm chuyên ngành: Tác giả tiếp cận các khái niệm về bản chất tín dụng ngân hàng, phân loại rủi ro tín dụng theo thời hạn, mục đích, hình thức bảo đảm và xuất xứ tín dụng dựa trên Giáo trình Nghiệp vụ Ngân hàng Thương mại (Nguyễn Đăng Dờn, 2014); khái niệm và bản chất rủi ro ngân hàng theo Nguyễn Văn Tiến (2019), Phan Thị Thu Hà (2013), Lê Văn Tề (2013); tác động lây lan của rủi ro tín dụng đến hệ thống kinh tế theo Võ Văn Nhị (2011); sự cần thiết của công tác quản trị rủi ro tín dụng theo Lê Thị Tuyết Hoa và Đặng Văn Dần (2017).
• Phân loại rủi ro theo nguồn gốc phát sinh: Vận dụng mô hình phân loại rủi ro tín dụng của Nguyễn Minh Kiều (2009), chia rủi ro tín dụng thành rủi ro giao dịch (gồm rủi ro lựa chọn, rủi ro bảo đảm, rủi ro nghiệp vụ) và rủi ro danh mục (gồm rủi ro nội tại và rủi ro tập trung).
• Cơ sở pháp lý về phân loại nợ và trích lập dự phòng: Áp dụng tiêu chuẩn phân loại 5 nhóm nợ theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/04/2005 và Quyết định số 18/2007/QĐ-NHNN ngày 25/04/2007 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Nhóm nợ	Tên phân loại	Tiêu chuẩn phân loại theo thời gian và tình trạng khoản nợ
Nhóm 1	Nợ đủ tiêu chuẩn	Nợ trong hạn có khả năng thu hồi đầy đủ cả gốc và lãi đúng hạn; nợ quá hạn dưới 10 ngày được đánh giá có khả năng thu hồi đầy đủ.
Nhóm 2	Nợ cần chú ý	Nợ quá hạn từ 10 ngày đến 90 ngày; nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu.
Nhóm 3	Nợ dưới tiêu chuẩn	Nợ quá hạn từ 91 ngày đến 180 ngày; nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn; nợ được miễn hoặc giảm lãi do khách hàng không đủ khả năng chi trả.
Nhóm 4	Nợ nghi ngờ	Nợ quá hạn từ 181 ngày đến 360 ngày; nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn dưới 90 ngày theo hạn cơ cấu; nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ hai.
Nhóm 5	Nợ có khả năng mất vốn	Nợ quá hạn trên 360 ngày; nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn từ 90 ngày trở lên; nợ cơ cấu lại lần hai quá hạn; nợ cơ cấu lại lần ba trở lên; nợ khoanh, nợ chờ xử lý.

Văn bản quy định thời gian thử thách để thăng hạng nợ (từ nhóm có rủi ro cao lên nhóm thấp hơn) là 6 tháng đối với khoản nợ trung và dài hạn, 3 tháng đối với nợ ngắn hạn, tính từ thời điểm khách hàng hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi.

• Hệ thống chỉ tiêu định lượng đánh giá rủi ro tín dụng:

  • Tỷ lệ nợ quá hạn: $$\text{Tỷ lệ nợ quá hạn} = \frac{\text{Số dư nợ quá hạn}}{\text{Tổng dư nợ}} \times 100%$$ (Quy định an toàn của Ngân hàng Nhà nước yêu cầu tỷ lệ này không vượt quá 5%).
  • Tỷ lệ nợ xấu: $$\text{Tỷ lệ nợ xấu} = \frac{\text{Tổng nợ xấu (Nhóm 3 + Nhóm 4 + Nhóm 5)}}{\text{Tổng dư nợ}} \times 100%$$
  • Hệ số khả năng thu hồi nợ quá hạn: $$\text{Tỷ lệ nợ quá hạn có khả năng thu hồi} = \frac{\text{Nợ quá hạn có khả năng thu hồi}}{\text{Tổng nợ quá hạn}} \times 100%$$
  • Vòng quay vốn tín dụng: $$\text{Vòng quay vốn tín dụng} = \frac{\text{Doanh số thu nợ}}{\text{Dư nợ bình quân}}$$ (Trong đó: Dư nợ bình quân = [Dư nợ đầu kỳ + Dư nợ cuối kỳ] / 2).
  • Hệ số thu nợ: $$\text{Hệ số thu nợ} = \frac{\text{Tổng dư nợ}}{\text{Doanh số cho vay}} \times 100%$$
  • Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng: $$\text{Tỷ lệ trích lập dự phòng RRTD} = \frac{\text{Dự phòng rủi ro tín dụng}}{\text{Tổng dư nợ}} \times 100%$$

• Phương pháp thu thập dữ liệu:

  • Dữ liệu thứ cấp: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tài chính, bảng cân đối kế toán, báo cáo thống kê lao động và số liệu phân loại nợ của PVcomBank – Chi nhánh Huế từ năm 2019 đến năm 2021.
  • Dữ liệu sơ cấp và phỏng vấn chuyên gia: Thực hiện thảo luận, phỏng vấn mở trực tiếp với đội ngũ cán bộ quản lý và chuyên viên nghiệp vụ tại chi nhánh, bao gồm Giám đốc chi nhánh, Kế toán trưởng, cán bộ Khối Quản trị rủi ro và cán bộ Khối Tài chính - Kế toán.

• Phương pháp phân tích số liệu:

  • Phương pháp so sánh: So sánh các chỉ tiêu tài chính qua các mốc thời gian (2019, 2020, 2021) bằng số tuyệt đối và số tương đối để xác định xu hướng biến động và tốc độ tăng trưởng.
  • Phương pháp liên hệ, đối chiếu: Xem xét mối liên hệ giữa các luồng dịch chuyển vốn, tính cân đối giữa huy động vốn và dư nợ cho vay, tỷ trọng nợ theo tài sản bảo đảm và phân khúc khách hàng.
  • Phương pháp dự báo: Giới thiệu cơ sở toán kinh tế thông qua mô hình hồi quy (đơn biến hoặc đa biến) nhằm hỗ trợ công tác dự báo các chỉ tiêu tài chính và rủi ro trong tương lai.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở khoa học về vấn đề nghiên cứu

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các lý luận cơ bản về hoạt động tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng ngân hàng:

• Bản chất và vai trò của tín dụng: Tín dụng là giao dịch tài sản (tiền hoặc hàng hóa) có hoàn trả giữa tổ chức cấp tín dụng và bên đi vay dựa trên nguyên tắc tin tưởng, cam kết thanh toán vốn gốc và lãi đúng hạn. Tín dụng giữ vai trò điều tiết quá trình luân chuyển vốn, thúc đẩy tập trung sản xuất, hỗ trợ hạch toán kinh tế và tạo điều kiện hội nhập quốc tế.
• Đặc điểm của rủi ro tín dụng: Tác giả phân tích ba đặc tính cốt lõi gồm tính tất yếu (luôn song hành với hoạt động sinh lời của ngân hàng), tính gián tiếp (phát sinh chủ yếu từ những thất bại, biến động trong hoạt động sản xuất kinh doanh của khách hàng vay vốn) và tính đa dạng, phức tạp (nhiều nguyên nhân, quy mô và hình thức biểu hiện).
• Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng: Được cấu trúc thành nguyên nhân khách quan (thiên tai dịch bệnh, tính biến động của môi trường kinh tế vĩ mô, sự thiếu hoàn thiện của môi trường pháp lý, tình trạng bất cân xứng thông tin) và nguyên nhân chủ quan (từ phía khách hàng: sử dụng vốn sai mục đích, thiếu năng lực quản trị, báo cáo tài chính không trung thực; từ phía ngân hàng: chính sách tín dụng chạy theo tăng trưởng nóng, lỏng lẻo trong kiểm tra nội bộ, sai sót định giá tài sản bảo đảm, đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng).
• Quy trình tín dụng chuẩn gồm 6 bước: (1) Lập hồ sơ tín dụng; (2) Phân tích tín dụng; (3) Ra quyết định tín dụng; (4) Giải ngân; (5) Giám sát tín dụng; (6) Thanh lý hợp đồng. Tác giả lưu ý hai sai lầm cơ bản khi ra quyết định: chấp thuận cho vay một khách hàng xấu và từ chối cho vay một khách hàng tốt.

Chương 2: Phân tích thực trạng rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế

Chương 2 phản ánh chi tiết về đơn vị khảo sát và cấu trúc vận hành công tác quản trị rủi ro:

• Tổng quan đơn vị nghiên cứu: Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) thành lập ngày 16/09/2013 dựa trên sự hợp nhất giữa Tổng công ty Tài chính Cổ phần Dầu khí Việt Nam (PVFC) và Ngân hàng TMCP Phương Tây (WesternBank), đi vào hoạt động chính thức từ 01/10/2013 với vốn điều lệ ban đầu 9.000 tỷ đồng. Tính đến giai đoạn nghiên cứu, toàn hệ thống có 109 chi nhánh/phòng giao dịch tại 28 tỉnh, thành phố với 4.158 cán bộ nhân viên, quy mô tổng tài sản đạt gần 200.000 tỷ đồng. PVcomBank – Chi nhánh Huế do ông Văn Đức Dũng làm Giám đốc, đặt trụ sở tại 190 Nguyễn Trãi, Tây Lộc, Huế.
• Bộ máy tổ chức và danh mục sản phẩm: Cơ cấu chi nhánh gồm Ban Giám đốc (Giám đốc và 2 Phó Giám đốc) điều hành các phòng ban: Khối Tín dụng và Quản lý rủi ro; Phòng Phân tích tín dụng - đầu tư; Phòng Giao dịch; Phòng Quan hệ định chế tài chính và kinh doanh tiền tệ; Phòng Quan hệ khách hàng; Phòng Kế hoạch - tiếp thị; Phòng Dịch vụ khách hàng; Phòng Tài chính - kế toán; Phòng Hành chính, thanh tra, giám sát. Danh mục sản phẩm chia thành hai nhóm đối tượng:
  • Khách hàng cá nhân, hộ gia đình: Cho vay bổ sung vốn lưu động và trung hạn sản xuất kinh doanh, vay tiêu dùng, du học, cầm cố sổ tiết kiệm/chứng chỉ tiền gửi, mua xe máy trả góp, mua ô tô, mua bất động sản, xây sửa nhà, đầu tư trang thiết bị nhà xưởng.
  • Khách hàng doanh nghiệp: Cho vay đầu tư tài sản cố định, tài trợ dự án nhà ở/đất ở, cho vay đầu tư xe vận tải, bổ sung vốn lưu động, tài trợ nhập khẩu nguyên vật liệu, tài trợ sản xuất gia công hàng xuất khẩu.
• Khung phân tích thực trạng tín dụng 2019 – 2021: Tác giả xây dựng hệ thống 18 bảng số liệu và biểu đồ chuyên đề nhằm phân tích toàn diện:
  • Kết quả hoạt động kinh doanh tổng hợp và thực trạng huy động vốn theo đối tượng, kỳ hạn.
  • Doanh số cho vay và cơ cấu dư nợ chi tiết theo 4 tiêu chí phân loại: kỳ hạn (ngắn hạn, trung - dài hạn), tài sản bảo đảm (có bảo đảm, không có bảo đảm), đối tượng khách hàng (cá nhân, doanh nghiệp) và loại tiền tệ (VNĐ, ngoại tệ).
  • Tình hình nợ quá hạn và phân loại nợ theo 5 nhóm nợ (nhóm 1 đến nhóm 5), phân loại nợ quá hạn theo kỳ hạn, tài sản bảo đảm và loại tiền.
  • Các chỉ tiêu chất lượng tín dụng: vòng quay vốn tín dụng, hệ số thu hồi nợ và tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro.
• Thực trạng quy trình quản trị rủi ro và đánh giá chung: Đánh giá công tác thẩm định hồ sơ vay vốn, quy chuẩn bảo đảm tiền vay, hoạt động phòng ngừa nợ xấu, việc giám sát sau giải ngân và xử lý tài sản thế chấp. Tác giả chỉ ra các điểm nghẽn về việc kiểm soát thông tin tài chính khách hàng và sự phối hợp giữa các bộ phận chức năng.

Chương 3: Định hướng và giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế

Dựa trên phân tích ma trận SWOT và định hướng kinh doanh đến năm 2025, chương này xây dựng hệ thống giải pháp ứng dụng:

• Nhóm giải pháp về chính sách và quy trình tín dụng: Rà soát và hoàn thiện chính sách cấp tín dụng; chuẩn hóa quy trình phân tích tín dụng ngay từ khâu khởi tạo khoản vay; tái thiết lập tiêu chuẩn trong khâu thẩm định và xét duyệt giải ngân.
• Nhóm giải pháp về thông tin và kiểm soát nợ: Nâng cao chất lượng thu thập và khai thác dữ liệu khách hàng; triển khai hệ thống các chỉ tiêu cảnh báo sớm về suy giảm khả năng trả nợ; tăng cường cơ chế xử lý nợ có vấn đề và thu hồi nợ xấu.
• Nhóm giải pháp phát triển nhân sự: Nâng cao năng lực chuyên môn và ý thức tuân thủ đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ tín dụng; bồi dưỡng năng lực thẩm định cho cấp quản lý; thiết lập chính sách đãi ngộ gắn liền với chất lượng tín dụng và thu hút nhân lực chất lượng cao.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và trình bày các dữ kiện quản trị và dữ liệu tổ chức của PVcomBank – Chi nhánh Huế:

• Dữ liệu tổ chức và chỉ số quy chuẩn: Ghi nhận cấu trúc quy mô của ngân hàng mẹ với vốn điều lệ 9.000 tỷ đồng, mạng lưới 109 điểm giao dịch, 4.158 nhân sự; ghi nhận tỷ trọng rủi ro tín dụng chiếm xấp xỉ 70% tổng rủi ro hoạt động ngân hàng. Khóa luận định hình chuẩn mực kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn không vượt quá 5% theo trần của Ngân hàng Nhà nước.
• Hệ thống hóa quy trình nghiệp vụ và quản trị rủi ro: Khóa luận xác lập chi tiết sơ đồ bộ máy quản trị rủi ro, phân định trách nhiệm kiểm soát độc lập giữa Khối Tín dụng và Quản lý rủi ro với các bộ phận kinh doanh trực tiếp. Quy trình 6 bước cấp tín dụng được đối chiếu rõ ràng với thực tế vận hành tại địa bàn Thừa Thiên Huế.
• Hệ thống giải pháp đồng bộ: Đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể: (1) Hoàn thiện chính sách tín dụng và khẩu vị rủi ro; (2) Tối ưu hóa quy trình từ khâu khởi tạo, thẩm định đến giám sát sau vay; (3) Thiết lập hệ thống chỉ tiêu cảnh báo sớm rủi ro tín dụng và quy trình giám sát thu hồi nợ xấu; (4) Nâng cao năng lực chuyên môn và đạo đức cán bộ tín dụng.
• Đóng góp về mặt kiến nghị: Tác giả đưa ra các nhóm kiến nghị riêng biệt đối với ba cấp quản lý: Ngân hàng Nhà nước (hoàn thiện khung pháp lý và hoạt động thanh tra giám sát), Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế (tăng cường kiểm soát nội bộ và quản trị dòng tiền vay), và chính quyền địa phương (hỗ trợ xác minh thông tin pháp lý tài sản và hỗ trợ thủ tục phát mãi tài sản bảo đảm).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Khóa luận được thực hiện trong khoảng thời gian có hạn bởi sinh viên thực tập, nguồn lực nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn chuyên sâu còn giới hạn. Phạm vi dữ liệu thứ cấp tập trung chủ yếu vào số liệu nội bộ của PVcomBank – Chi nhánh Huế trong giai đoạn 2019 – 2021, chưa mở rộng so sánh tương quan với các chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần khác trên cùng địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Đề tài mở ra hướng tiếp tục nghiên cứu việc ứng dụng các mô hình đo lường rủi ro hiện đại (như xếp hạng tín dụng nội bộ tự động, ứng dụng dữ liệu lớn trong thẩm định khách hàng cá nhân) và mở rộng phạm vi đánh giá tác động dài hạn của các chính sách cơ cấu lại nợ hậu Covid-19 trong giai đoạn kinh tế phục hồi đến năm 2025.

Giá trị tham khảo

Khóa luận mang lại giá trị tham khảo rõ ràng trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng:

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kế toán - Tài chính đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc nghiên cứu khoa học về rủi ro hoạt động; học viên cao học cần tài liệu thực tế về quy trình kiểm soát tín dụng tại chi nhánh ngân hàng cấp cơ sở; cán bộ tín dụng và nhân viên quản trị rủi ro tại các tổ chức tín dụng.
• Nội dung đáng tham khảo:
  • Khung lý thuyết và phương pháp luận tính toán chi tiết 6 chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng (tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, hệ số thu nợ, vòng quay vốn, tỷ lệ trích lập dự phòng).
  • Khung quy chuẩn phân loại 5 nhóm nợ theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN và Quyết định số 18/2007/QĐ-NHNN.
  • Thiết kế sơ đồ bộ máy quản lý và quy trình phối hợp 6 bước trong chu kỳ tín dụng ngân hàng thương mại.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng các căn cứ pháp lý và tiêu chuẩn nào để phân loại nợ của ngân hàng?
Khóa luận căn cứ vào Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/04/2005 và Quyết định số 18/2007/QĐ-NHNN ngày 25/04/2007 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước để phân loại nợ thành 5 nhóm: Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn), Nhóm 2 (Nợ cần chú ý), Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn), Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ) và Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn). Nợ xấu được xác định là tổng dư nợ thuộc các nhóm 3, 4 và 5.

2. Công thức tính vòng quay vốn tín dụng và hệ số thu nợ được tác giả xác định như thế nào?
Vòng quay vốn tín dụng được tính bằng công thức: $\text{Doanh số thu nợ} / \text{Dư nợ bình quân}$, trong đó dư nợ bình quân bằng trung bình cộng của dư nợ đầu kỳ và dư nợ cuối kỳ. Hệ số thu nợ được xác định bằng tỷ lệ phần trăm giữa $\text{Tổng dư nợ} / \text{Doanh số cho vay} \times 100%$.

3. Khóa luận phân loại rủi ro tín dụng theo nguyên nhân phát sinh dựa trên mô hình nào?
Khóa luận áp dụng mô hình phân loại của Nguyễn Minh Kiều (2009), chia rủi ro tín dụng thành hai nhóm chính: Rủi ro giao dịch (gồm rủi ro lựa chọn, rủi ro bảo đảm, rủi ro nghiệp vụ) và Rủi ro danh mục (gồm rủi ro nội tại từ phía ngành nghề hoạt động của người vay và rủi ro tập trung do cấp tín dụng quá mức vào một nhóm đối tượng, ngành nghề hoặc địa bàn).

4. Quy trình tín dụng chuẩn trình bày trong khóa luận gồm những bước nào?
Quy trình tín dụng chuẩn gồm 6 bước liên hoàn: Bước 1: Lập hồ sơ tín dụng; Bước 2: Phân tích tín dụng; Bước 3: Ra quyết định tín dụng; Bước 4: Giải ngân; Bước 5: Giám sát tín dụng; Bước 6: Thanh lý hợp đồng.

5. Đơn vị khảo sát thực tế của khóa luận có quy mô và thông tin pháp nhân như thế nào?
Đơn vị nghiên cứu là Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam – Chi nhánh Huế, đặt tại 190 Nguyễn Trãi, phường Tây Lộc, thành phố Huế, do ông Văn Đức Dũng làm Giám đốc. Ngân hàng mẹ (PVcomBank) được thành lập năm 2013 từ sự hợp nhất giữa PVFC và WesternBank, sở hữu quy mô vốn điều lệ 9.000 tỷ đồng, tổng tài sản xấp xỉ 200.000 tỷ đồng với 109 điểm giao dịch trên 28 tỉnh thành.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Thị Huyền Trang đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý thuyết về tín dụng, các cấp độ rủi ro và khung quản trị rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Thông qua việc khảo sát tại Ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Huế giai đoạn 2019 – 2021, công trình đã làm rõ đặc điểm tổ chức bộ máy, danh mục sản phẩm tín dụng và quy trình giám sát khoản vay của đơn vị. Trên cơ sở nhận diện các nguyên nhân chủ quan và khách quan ảnh hưởng đến an toàn tín dụng, tác giả đã đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ về chính sách, thẩm định, nhân sự và cảnh báo sớm nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa rủi ro cho chi nhánh đến năm 2025.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Tín dụng ngân hàng và vai trò của tín dụng ngân hàng trong nền kinh tế thị trường 1. Khái niệm, bản chất của tín dụng ngân hàng Tuỳ theo góc độ nhìn nhận của mỗi người mà tín dụng được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau: - Xét trong một quan hệ tài chính cụ thể, tín dụng là một giao dịch về tài sản trên cơ sở có hoàn trả.

- Xét trên góc độ chuyển dịch quỹ, tín dụng là sự chuyển dịch quỹ cho vay từ người cho vay sang người đi vay. - Xét ở góc độ tín dụng là một chức năng cơ bản của ngân hàng thì tín dụng là một giao dịch về tài sản (tiền hoặc hàng hóa) giữa bên cho vay (Ngân hàng và các định chế tài chính) và bên đi vay (cá nhân, doanh nghiệp và các chủ thể kinh tế khác), trong đó bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận, bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vốn gốc và lãi cho bên cho vay khi đến hạn thanh toán. Bản chất của tín dụng: - Tài sản giao dịch trong quan hệ tín dụng ngân hàng bao gồm hai hình thức là cho vay (bằng tiền) và cho thuê bất động sản, động sản. - Xuất phát từ nguyên tắc hoàn trả, người cho vay khi chuyển giao tài sản cho người đi vay sử dụng phải dựa trên cơ sở lòng tin và phải tin rằng người đi vay sẽ trả đúng hạn.

- Bên đi vay phải hoàn trả vô điều kiện cho bên cho vay sau khi hết thời hạn sử dụng thỏa thuận. 6 - Ngân hàng tham gia quan hệ tín dụng với 2 tự cách: Vừa là người đi vay vừa là người cho vay. Phân loại tín dụng ngân hàng Theo Giáo trình Nghiệp vụ ngân hàng thương mại (Nguyễn Đăng Dờn, 2014), các loại tín dụng ngân hàng được phân loại như sau: Xét theo thời hạn: - Cho vay ngắn hạn: Là loại vay có thời hạn đến 12 tháng. - Cho vay trung hạn: Là loại vay có thời hạn trên 12 tháng đến 5 năm - Cho vay dài hạn: Là loại vay có thời hạn trên 5 năm và thời hạn tối đa có thể lên đến 20-30 năm tùy thuộc vào dự án và giấy phép đầu tư.

Một số trường hợp cá biệt có thể lên tới 40 năm. Xét theo mục đích: - Cho vay cá nhân: Là loại để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng như mua sắm các vật dụng đắt tiền và các khoản cho vay để trang trải các chi phí thông thường của đời sống thông qua phát hành thẻ tín dụng. - Cho vay công nghiệp và thương mại: Là loại cho vay ngắn hạn để bổ sung vốn lưu động cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại và dịch vụ. - Cho vay nông nghiệp: Nhằm hỗ trợ nông dân trong sản xuất như cho vay để trang trải các chi phí sản xuất như phân bón, thuốc trừ sâu, giống cây trồng, thức ăn gia súc, lao động, nhiên liệu.

- Cho vay kinh doanh bất động sản: Gồm các khoản cho vay liên quan đến việc mua sắm và xây dựng bất động sản nhà cửa, đất đai,… - Cho vay các định chế tài chính: Bao gồm cấp tín dụng cho các ngân hàng, công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính,… 7 - Cho thuê: Cho thuê các định chế tài chính bao gồm hai loại cho thuê vận hành và cho thuê tài chính. Xét theo tài sản đảm bảo: - Cho vay không đảm bảo: là loại vay không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc sự bảo lãnh của người thứ ba, việc cấp tín dụng dựa vào mức độ tín nhiệm và uy tín của khách hàng, năng lực tài chính của khách hàng. - Cho vay có đảm bảo: Là loại vay dựa trên cơ sở các tài sản đảm bảo như thế chấp, cầm cố bằng tài sản của khách hàng; hoặc phải có sự bảo lãnh cầm cố, thế chấp bằng tài sản của người thứ ba; hay cho vay bằng tài sản hình thành từ vốn vay. Căn cứ vào phương thức hoàn trả: - Cho vay có thời hạn: Là loại cho vay có thỏa thuận thời hạn cụ thể trong hợp đồng.

- Cho vay không thời hạn: Là loại cho vay mà ngân hàng có thể yêu cầu người đi vay trả nợ bất cứ lúc nào, nhưng phải báo trước một thời gian hợp lý đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng. Căn cứ vào xuất xứ tín dụng: - Cho vay trực tiếp: Ngân hàng cấp vốn trực tiếp cho người có nhu cầu, đồng thời người đi vay trực tiếp hoàn trả nợ vay cho ngân hàng. - Cho vay gián tiếp: Là khoản vay được thực hiện thông qua việc mua lại các khế ước hoặc chứng từ nợ đã phát sinh và còn trong thời hạn thanh toán. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với nền kinh tế - Tín dụng đáp ứng nhu cầu vốn để duy trì quá trình tái sản xuất đồng thời góp phần đầu tư vào phát triển kinh tế, hoạt động tín dụng đã góp phần vào quá trình luân chuyển vốn trong nền kinh tế diễn ra nhanh hơn, giúp cho người cần vốn có thể tìm được vốn nhanh 8 - Tín dụng thúc đẩy quá trình tập trung vốn và tập trung sản xuất, bản chất đặc trưng là huy động vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi, phân tán trong nền kinh tế, trong xã hội để thực hiện cho vay các đơn vị kinh tế có nhu cầu vốn phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh.

- Tín dụng thúc đẩy quá trình luân chuyển hàng hóa và luân chuyển tiền tệ, góp phần đẩy nhanh quá trình luân chuyển tiền tệ trong nền kinh tế thị trường, hạn chế thấp nhất sự ứ đọng vốn trong sản xuất kinh doanh, đẩy nhanh vòng quay vốn. - Tín dụng góp phần thúc đẩy chế độ hạch toán kinh tế, các doanh nghiệp khi sử dụng vốn vay của ngân hàng phải quan tâm đến việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận của doanh nghiệp, chấp hành các quy định ràng buộc trách nhiệm. - Tín dụng tạo điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, là công cụ giúp đỡ các doanh nghiệp trong nước có đủ năng lực để tham gia vào thị trường thế giới như tài trợ việc mua bán chịu hàng hóa, mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm cho phù hợp với yêu cầu về quy mô và chất lượng của thị trường thế giới. Các khái niệm cơ bản về rủi ro tín dụng 1.

Khái niệm rủi ro tín dụng 1. Khái niệm rủi ro Cho đến nay chưa có được định nghĩa thống nhất về rủi ro. Những trường phái khác nhau, các tác giả khác nhau đưa ra những định nghĩa rủi ro khác nhau. Rủi ro là những biến cố không mong đợi khi xảy ra dẫn đến tổn thất về tài sản của ngân hàng, giảm sút lợi nhuận thực tế so với dự kiến hoặc phải bỏ ra thêm một khoản chi phí để có thể hoàn thành được một nghiệp vụ tài chính nhất định (Nguyễn Văn Tiến, 2019).

Theo tác giả, rủi ro được xem là sự không may mắn, đó là sự tổn thất về tài sản hay giảm sút lợi nhuận thực tế so với dự kiến, rủi ro còn là những bất trắc ngoài 9 ý muốn xảy ra trong quá trình kinh doanh, sản xuất của doanh nghiệp, tác động xấu đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp 1. Khái niệm rủi ro tín dụng ngân hàng Trong hoạt động kinh doanh ngân hàng, tín dụng là hoạt động kinh doanh đem lại lợi nhuận chủ yếu của ngân hàng nhưng cũng là nghiệp vụ tiềm ẩn rủi ro rất lớn. Các thống kê và nghiên cứu cho thấy, rủi ro tín dụng chiếm đến 70% trong tổng rủi ro hoạt động ngân hàng. Mặc dù hiện nay đã có sự chuyển dịch trong cơ cấu lợi nhuận của ngân hàng, theo đó thu nhập từ hoạt động tín dụng có xu hướng giảm xuống, thu dịch vụ có xu hướng tăng lên nhưng thu nhập từ tín dụng vẫn chiếm từ 1/2 đến 2/3 thu nhập ngân hàng.

Kinh doanh ngân hàng là kinh doanh rủi ro, theo đuổi lợi nhuận với rủi ro chấp nhận được là bản chất ngân hàng. Rủi ro tín dụng là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây tổn thất và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng kinh doanh ngân hàng. Có nhiều định nghĩa khác nhau về rủi ro tín dụng: - Rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất ngoài dự kiến cho ngân hàng do khách hàng vay không trả nợ đúng hạn, không trả hoặc không trả đầy đủ vốn và lãi. Hay nói cách khác là người vay không thực hiện đúng cam kết vay vốn theo hợp đồng tín dụng, không tuân thủ nguyên tắc hoàn trả khi đáo hạn (Phan Thị Thu Hà, 2013).

- Rủi ro tín dụng là loại rủi ro xảy ra khi người vay không thanh toán được nợ theo thỏa thuận hợp đồng dẫn đến sai hẹn trong nghĩa vụ trả nợ. Cùng với rủi ro lãi suất, rủi ro tín dụng là một trong những rủi ro chủ yếu trong hoạt động cho vay của ngân hàng. Một khi ngân hàng nắm giữ tài sản sinh lợi, rủi ro xảy ra khi khách hàng sai hẹn – có nghĩa là khách hàng không thanh toán vốn gốc và lãi theo thỏa thuận (Lê Văn Tề, 2013). Chúng ta có thể rút ra các nội dung cơ bản của rủi ro tín dụng như sau: 10 - Rủi ro tín dụng gắn liền với hoạt động quan trọng nhất, có quy mô lớn nhất của ngân hàng thương mại – hoạt động tín dụng.

Khi thực hiện một hoạt động tài trợ cụ thể, ngân hàng cố gắng phân tích các yếu tố của người vay sao cho độ an toàn là cao nhất. - Rủi ro tín dụng khi người vay sai hẹn trong thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng, bao gồm lỗ hoặc lãi. Sự sai hẹn có thể là trễ hạn hoặc không thanh toán. - Rủi ro tín dụng sẽ dẫn đến tổn thất tài chính, tức là giảm thu nhập ròng và giảm giá trị thị trường của vốn.

Trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến thua lỗ, hoặc ở mức độ cao hơn có thể dẫn đến phá sản. Đặc điểm của rủi ro tín dụng 1. Rủi ro tín dụng mang tính tất yếu Rủi ro tín dụng có tính tất yếu tức luôn tồn tại và gắn liền với hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại. Các ngân hàng cần đánh giá cơ hội kinh doanh dựa trên mối quan hệ rủi ro – lợi ích nhằm tìm ra những cơ hội đạt được lợi ích xứng đáng với mức rủi ro chấp nhận.