Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu Tập trung nêu ra tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu, xác lập và tuyên bố mục tiêu nghiên cứu, đề ra phương pháp nghiên cứu; xây dựng đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý luận về quản trị hoạt động mua hàng trong doanh nghiệp Chương này đưa ra một số khái niệm liên quan đến mua hàng, các loại hàng hóa mua, cấu trúc tổ chức mua hàng. Tập trung nghiên cứu đi sâu vào các vấn đề liên quan đến nội dung quản trị quản trị hoạt động mua hàng và các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị hoạt động mua hàng. Chương 3: Thực trạng quản trị hoạt động mua hàng tại Công ty TNHH Thương mại và Xuất Nhập khẩu Vihaba Nội dung chương 3 giới thiệu về Công ty TNHH Thương mại và Xuất Nhập khẩu Vihaba, kết quả kinh doanh của các năm gần đây và đưa ra các kết quả phân tích dữ liệu của phỏng vấn phiếu điều tra cũng như dữ liệu thứ cấp liên quan đến quản trị hoạt động mua hàng.
Từ đó, rút ra những thành công và hạn chế của công ty trong vấn đề quản trị hoạt động mua hàng. Chương 4: Đề xuát giải pháp hoàn thiện quản trị hoạt động mua hàng của Công ty TNHH Thương mại và Xuất Nhập khẩu Vihaba Chương 4 đưa ra những xu hướng xuất khẩu mặt nông sản Việt Nam; những định hướng về hoạt động của doanh nghiệp trong thời gian tới. Từ đó, đề xuất các giải pháp và các kiến nghị đối với doanh nghiệp và nhà nước nhằm hoàn thiện công tác quản trị hoạt động mua hàng của công ty. 12 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ HOẠT DỘNG MUA HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP 2.
Một số vấn đề lý luận của quản trị hoạt động mua hàng trong doanh nghiệp 2. Khải niệm mua hàng và quản trị hoạt động mua hàng trong doanh nghiệp a) Khái niệm mua hàng Theo quan điểm truyền thống, mua là tập hợp các hoạt động nhằm tạo lập lực lượng vật tư, nguyên liệu, hàng hoá cho doanh nghiệp, đáp ứng các yêu cầu sản xuất, dự trữ và bán hàng với tổng chi phí tối ưu. Cách tiếp cận này tập trung vào các giao dịch hơn là vào các mối quan hệ, hoạt động mua được xử lý ở mức độ tác nghiệp hoặc chiến thuật hơn là chiến lược Năm 1997, Carr và Smeltzer đưa ra quan niệm mua là quá trình lập kế hoạch, thực hiện, đánh giá và kiểm soát chiến lược và vận hành các quyết định để hướng chức năng mua vào việc tìm kiếm các cơ hội phù hợp với khả năng của công ty nhằm đạt được mục tiêu dài hạn. Định nghĩa này bổ sung vào cách tiếp cận truyền thống, cho thấy mua không chỉ nhằm đạt được mức giá rẻ nhất mà còn tập trung vào việc tìm kiếm các cơ hội dài hạn có tính chiến lược.
Trong chuỗi giá trị mở rộng của M. Porter, mua được xem là liên kết chủ yếu và có vị trí kết nối then chốt giữa các thành viên chuỗi cung ứng. Mua hiệu quả cho phép tối ưu hóa giá trị cho cả bên mua và bán, từ đó tối đa hóa giá trị cho cả chuỗi cung ứng. Theo cách tiếp cận này, mua được hiểu là một phần chiến lược chuỗi cung ứng, bao gồm những hoạt động liên quan đến xác định nhu cầu, định vị và lựa chọn nhà cung cấp, đàm phán các điều khoản, theo dõi và đánh giá để đảm bảo hiệu suất và phát triển các nhà cung cấp Với quan điểm tiếp cận hoạt động mua hàng ở đây là nghiệp vụ, quá trình thực hiện các bước trong việc thu mua các nguồn lực đầu vào phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Nên khóa luận sẽ tiếp cận theo quan điểm mua hàng của Monczka & ctg, 2021, mua hàng là hệ thống các thực hiện chức năng và các quyết định nhằm có được lực lượng hàng hóa vật tư đầu vào phụ vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh, đạt được mục tiêu của doanh nghiệp. b) Khái niệm quản trị hoạt động mua hàng trong doanh nghiệp Tiếp cận theo quá trình: Quản trị mua hàng là quá trình hoạch định, tổ chức, kiểm tra và đánh giá hoạt động mua hàng của doanh nghiệp nhằm đạt được mục tiêu đề ra. Tiếp cận theo tác nghiệp : Quản trị mua hàng là hoạt động bao gồm các công việc như xác định nhu cầu, tìm kiếm và lựa chọn nhà cung cấp, thương lượng và đặt hàng, kiểm tra việc giao nhận hàng hoá và đánh giá kết quả thực hiện. Quản trị mua hàng là một quá trình phân tích để tìm ra câu trả lời cho các quyết định như mua hàng gì, mua của ai, mua với số lượng và giá cả như thế nào.
Đây là một quá trình phức tạp diễn ra liên tục và được lặp lại thành một chu kì, công tác này liên quan đến việc sử dụng các kết quả phân tích trong quản lý và cung ứng của doanh nghiệp. Mục tiêu và vai trò của mua hàng a) Mục tiêu Theo Monczka (2021) chỉ ra những mục tiêu chính trong mua hàng và quản lý nguồn cung của một tổ chưức, để đảm bảo một quá trình mua hàng hiệu quả cần nhắm đến 5 mục tiêu cơ bản sau: Đảm bảo cung ứng liên tục: Mua cần đáp ứng liên tục các yêu cầu của khách hàng nội bộ trong doanh nghiệp về cung cấp các vật tư, nguyên liệu, hàng hóa và dịch vụ đầu vào có chất lượng. Các khách hàng nội bộ có thể bao gồm: bộ phận sản xuất, các trung tâm phân phối, bộ phận kỹ thuật, bộ phận nghiên cứu và phát triển, phòng công nghệ thông tin. Quản lý quá trình mua hiệu quả: Để đạt được mục tiêu này đòi hỏi bộ phận mua phải quản lý hoạt động nội bộ của mình một cách hiệu quả thông qua việc quản lý đội ngũ nhân viên thu mua, xây dựng và duy trì các chính sách, thủ tục và quy trình mua,.
Phát triển nguồn cung ứng: Đây là mục tiêu quan trọng nhằm lựa chọn, phát triển và duy trì nguồn cung. Mục tiêu này cho phép mua bám sát các điều kiện thực tại trong thị trường cung ứng để đảm bảo: - Các nguồn cung hiện tại duy trì tính cạnh tranh. - Nắm rõ các nguồn cung tiềm năng và phát triển các mối quan hệ với nhà cung ứng. - Cải thiện và phát triển những nguồn cung không cạnh tranh.
Nhờ đó, bộ phận mua có thể quản lý tốt một mạng lưới cơ sở cung ứng có khả năng cung cấp các sản phẩm có lợi thế về giá thành, chất lượng, công nghệ, giao hàng cũng như phát triển sản phẩm mới. Duy trì mối quan hệ với các NCC bên ngoài và phát triển các nguồn cung cấp chất lượng cao, đáng tin cậy. Phát triển mối quan hệ chặt chẽ với các bộ phận chức năng khác: Mục tiêu này đòi hỏi bộ phận mua phải duy trì và phát triển mối quan hệ hợp tác lành mạnh, tích cực và chặt chẽ với các chức năng khác, cung cấp thông tin và tư vấn cần thiết để đảm bảo hoạt động hiệu quả của toàn bộ tổ chức. Như các nhóm chức năng marketing, sản xuất, kỹ thuật, công nghệ và tài chính trong tổ chức.
Hỗ trợ chiến lược chung của tổ chức: Đây là mục tiêu nhằm tạo ra sự thống nhất với mục tiêu chung của tổ chức, do mua ảnh hưởng trực tiếp (tích cực hoặc tiêu cực) đến hiệu suất tổng thể của doanh nghiệp. Khi đạt được mục tiêu này, mua được công nhận là một tài sản chiến lược, cung cấp lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ trên thị trường c) Vai trò Mua là một chức năng chiến lược liên quan đến việc quản lý và phát triển tài nguyên. Mua không chỉ giúp tiết kiệm mà cấu trúc chi phí của một sản phẩm cũng phụ thuộc rất nhiều vào chi phí nguyên vật liệu và hoạt động mua. Vì vậy, mua phải hỗ trợ mục tiêu chung để đạt được hiệu quả kinh tế, tăng cường sự hợp tác chiến lược trong chuỗi và phải đảm đương các vai trò sau: 14 Tăng cường sự thỏa mãn khách hàng: Theo cách nhìn truyền thống, mua tách rời với khách hàng và NTD.
Tuy nhiên, ở tầm nhìn chiến lược, sự thỏa mãn khách hàng phải tạo ra từ việc cung ứng các sản phẩm và dịch vụ chất lượng cao, đúng thời điểm và chi phí hợp lý. Mua đóng vai trò quan trọng trong mối quan hệ này. Mặt khác bộ phận mua cũng cần hiểu biết rõ về nhu cầu khách hàng để đưa ra các quyết định mua đúng với nhu cầu của doanh nghiệp. Liên kết, mở rộng thị trường doanh nghiệp: Mua kết nối với thị trường cung cứng nhằm nắm bắt những thông tin mới nhất về công nghệ, vật liệu, hàng hóa, dịch vụ, các nguồn cung ứng và các thay đổi về điều kiện thị trường.
Những hiểu biết về thị trường đầu vào cho phép doanh nghiệp định hình chiến lược kinh doanh nhằm nắm bắt cơ hội thị trường mới. Phát triển các nhà cung ứng và quản lý các mối quan hệ: Mua chỉ đạt được mục tiêu chiến lược dài hạn khi có một nền tảng các nhà cung ứng tốt. Chiến lược mua luôn bắt đầu bằng việc tìm kiếm các nhà cung ứng tốt và quản lý hiệu quả các mối quan hệ với các đối tác cung cấp. Nhờ duy trì tốt nhất các nhà cung ứng hiện tại, nhận ra và phát triển các nhà cung ứng mới, mua hỗ trợ doanh nghiệp có được các chiến lược thành công.
Việc nắm được các nhà cung ứng có những sản phẩm, dịch vụ mới hoặc đang có các ý tưởng đổi mới có thể giúp doanh nghiệp tìm kiếm vị trí cạnh tranh dẫn đầu hoặc sáng tạo trên thị trường Hỗ trợ các chiến lược chức năng khác trong tổ chức: Các chiến lược về mạng lưới, sản xuất, marketing, tài chính, vận hành, bán hàng, dự trữ,… đều có liên quan chặt chẽ tới chiến lược mua. Lý do là mua quyết định mọi yếu tố đầu vào của doanh nghiệp, đặc biệt ảnh hưởng tới quy mô kinh doanh và các quyết định vận hành của tổ chức. Khái quát về hàng hóa mua và cấu trúc tổ chức mua hàng trong doanh nghiệp 2. Đặc điểm của các loại hàng hóa mua Hình 2.1: Các loại hàng hóa mua (Nguồn: Slide bài giảng Bộ môn Mua và quản lý nguồn cung) Các tổ chức mua nhiều loại hàng hóa và dịch vụ khác nhau, các loại hàng mua (Category) được chia thành các nhóm chính với các đặc điểm dưới đây: Nguyên liệu thô: Nguyên liệu thô là dạng vật liệu cơ bản mà từ đó sản phẩm hoàn thiện hay vật liệu trung gian được sản xuất hay tạo ra.
Vật liệu thô biểu thị cho giá trị 15 đầu vào trong việc sản xuất các sản phẩm khác.