Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ DỰ ÁN XÂY DỰNG VÀ VẬN HÀNH CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 Khái niệm và nội dung quản trị dự án xây dựng của doanh nghiệp 1.1 Khái niệm quản trị dự án Trong doanh nghiệp nói chung “Quản trị dự án” có vai trò rất quan trọng trong tương lai nó quyết định sự thành bại của doanh nghiệp dựa trên kết quả của quản trị dự án. Quản trị dự án trong doanh nghiệp là một công việc đã được xác định trước có tiến độ rõ ràng từ thời điểm bắt đầu đến thời điểm kết thúc, tùy theo mức độ của dự án mà chủ đầu tư là doanh nghiệp sẽ đưa ra các cách thức quản trị riêng cho từng dự án, thông thường chủ đầu tư trước khi thực hiện một dự án nào đó là thành lập ra ban quản lý dự án, lựa chọn các nhân tố phù hợp với tính chất của dự án rồi tuyển chọn nhân lực quản trị theo từng chuyên môn phù hợp cho quản lý nhằm đáp ứng các yêu cầu đã đề ra. Nói cách khác “ Quản trị dự án là sự áp dụng một cách phù hợp các kiến thức, kỹ năng, công cụ và kỹ thuật vào trong quá trình đề xuất dự án, lập kế hoạch dự án, thực hiện dự án, theo dõi giám sát thi công dự án và kết thúc dự án”. Quản trị dự án bao gồm: - Xác định các yêu cầu ở đây Tập đoàn xi măng Thevissai đã xác định là thành lập dự án nhà máy chế tạo cơ khí và bảo trì thiết bị công nghiệp xi măng nhằm mục đích gia công, chế tạo, phục hồi các thiết bị cơ khí thiết yếu để thay thế và sửa chữa kịp thời cho các nhà máy sản xuất xi măng trong Tập đoàn tiết kiệm được về chi phí và thời gian đặt hàng.
- Xác định và đáp ứng các nhu cầu, các mối quan tâm và mong đợi của các chủ thể dự án trong quá trình lập kế hoạch và thực hiện dự án. Là các vấn đề chủ yếu như xác định tài chính, tiến độ, chất lượng, cho dự án. - Cân đối hài hòa giữa các yêu cầu, ràng buộc các vấn đề liên quan khác nhau như: Tài chính – tiến độ - chất lượng – nguồn lực – rủi do nằm trong phạm vi của dự án. Mỗi dự án cụ thể có những yêu cầu ràng buộc nhất định đòi hỏi nhà quản lý dự án phải nhạy bén xác định được thời điểm ưu tiên cho các nội dung ràng buộc nêu trên, 14 tức là các ràng buộc có mối quan hệ với nhau nếu bất cứ ràng buộc nào thay đổi thì dẫn đến các ràng buộc khác sẽ thay đổi theo và sẽ kéo dự án đi theo chiều hướng khác so với kế hoạch.2 Nội dung quản trị dự án 1.1 Quản lý tổng thể dự án: Quản lý tổng thể dự án là tất cả các quá trình và hoạt động cần thiết để phát hiện, xác định kết hợp, hợp nhất và phối hợp các quá trình và các hoạt động quản lý dự án, từ khi bắt đầu đến khi kết thúc phải trải qua các giai đoạn khác nhau, để quản lý tốt quá trình thực hiện dự án đảm bảo cho dự án thành công đạt được các mục tiêu đề ra đòi hỏi phải quản lý thống nhất mọi quá trình diễn ra trong suốt quá trình thực hiện dự án.
Trong phạm vi quản lý dự án, tính tổng thể bao gồm sự thống nhất, sự hợp nhất, sự phát biểu cụ thể và rõ ràng bằng văn bản, các hoạt động tiến hành mang tính chất toàn cục có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc thực hiện dự án và quản lý các yêu cầu của dự án. Quản lý tổng thể dự án bao gồm việc đưa ra quyết định lựa chọn về phân bổ nguồn lực, chấp nhận sự đánh đổi giữa các mục tiêu cạnh tranh và phương án khác nhau và quản lý các mối quan hệ phụ thuộc tương tác lẫn nhau giữa các lĩnh vực chuyên môn trong quản lý dự án. Quản lý tổng thể bao gồm những nội dung công việc sau: Thứ nhất, phát triển văn kiện dự án: Khái niệm : Phát triển văn kiện dự án là quá trình phát triển một bộ tài liệu dự án chính thức cho phép dự án được thực hiện và văn bản hóa những yêu cầu ban đầu nhằm đáp ứng nhu cầu và mong đợi của các chủ thể dự án. - Dự án được quyết định thực hiện bởi chủ đầu tư do đoa ban quản lý dự án nên được phê duyệt và bổ nhiệm ngay từ đầu vào quá trình phát triển văn kiện dự án bởi vì văn kiện dự án xác định trách nhiệm, quyền hạn của nhà quản lý dự án trong việc huy động các nguồn lực để thực hiện dự án.
- Phát triển văn kiện dự án cần căn cứ vào bản mô tả sản phẩm/dịch vụ mà dự án dự kiến sẽ tạo ra, nhu cầu của doanh nghiệp, nhu cầu của thị trường, nhu cầu về mặt tổ chức của công ty, yêu cầu đề xuất từ khách hàng, chất lượng, kỹ thuật, quy định 15 pháp luật.và dự trên phân tích các điều kiện về môi trường (Tiêu chuẩn quốc gia hoặc nghành) và các cơ sở dự liệu khảo sát sẵn có. Văn kiện dự án bao gồm các nội dung sau: Lý do tiến hành và mục tiêu của dự án Các mục tiêu định lượng và tiêu chuẩn đánh giá dự án Các yêu cầu chung về dự án Mô tả khái quát vè dự án Những rủi do chính Bảng tiến độ dự án Dự toán ngân sách cho dự án Báo cáo khả thi dự án được các cấp, bộ, sở, ban nghành phê duyệt Quyết định thành lập ban quản lý dự án và các quyết định bổ nhiệm các thành viên ban quản lý dự án Đơn vị bảo trợ dự án (Bảo hiểm) Thứ hai, phát triển kế hoạch quản lý dự án: Khái niệm : Phát triển kế hoạch quản lý dự án là quá trình văn bản hóa các hoạt động cần thiết để xác định, chuẩn bị, tích hợp và phối hợp một cách thống nhất tất cả các kế hoạch bộ phận. Bản kế hoạch quản lý dự án cho ta thấy dự án sẽ được triển khai, quản lý, thực hiện, giám sát như thế nào bao gồm các nội dung chính sau: Các giai đoạn thực hiện dự án Nôi dung công việc và các hoạt động cụ thể từng giai đoạn Cách thức và biện pháp thực hiện Quản lý những thay đổi và điều chỉnh dự án khi có thay đổi Cách thức tổng hợp các kế hoạch bộ phận và thống nhất Cách thức báo cáo và thông tin liên lạc trong quản lý dự án và các bên liên quan Những cuộc họp trao đổi thông tin trực tiếp giữa các bên tham gia. Thứ ba, lãnh đạo và quản lý các hoạt động dự án: 16 Lãnh đạo và quản lý các hoạt động của dự án là quá trình thực hiện các hoạt động đã được xác định trong bản kế hoạch quản lý dự án để đạt được các mục tiêu tốt nhất, ban quản lý dự án chỉ đạo việc thực hiện các công việc theo kế hoạch và quản lý các mối tương tác về các mặt tổ chức, chuyên môn trong dự án.
Trong quá trình thực hiện dự án theo tình hình thực tế có thể phải điều chỉnh các hoạt động sao cho phù hợp với các điều kiện hiện tại trong tương lai - Các hoạt động điều chỉnh nhằm đưa kết quả thực hiện về đúng theo kế hoạch - Các hoạt động phòng ngừa nhằm hạn chế các rủi ro trong dự án - Các hoạt động khắc phục sai sót bao gồm sửa chữa hoặc loại bỏ các chi tiết không đạt yêu cầu Việc tiến hành điều chỉnh trong quá trình thực hiện dự án có thể có những yêu cầu thay đổi phạm vị công việc như tài chính, tiến độ, chất lượng công trình do đó những yêu cầu điều chỉnh này có thể từ một lý do nào đó tác động từ bên trong hay bên ngoài dự án cho nên việc quyết định điều chỉnh phải được thống nhất giữa các bên liên quan từ thiết kế, quản lý và thi công, Trong quá trình thực hiện dự án bộ phận giám sát phải luôn luôn cập nhật thông tin để điều chỉnh kịp thời khi có sai sót sảy ra. Thứ tư, theo dõi giám sát hoạt động dự án: Theo dõi giám sát các hoạt động của dự án là quá trình tìm chứng cứ, phân tích và điều chỉnh quá trình thực hiện để đạt được mục tiêu của dự án. Theo dõi giám sát là một mảng quan trọng trong quản lý dự án bao gồm kiểm soát các hạng mục công trình, thu thập dữ liệu thi công, đo lường tổng hợp dữ liệu, truyền đạt và báo cáo thông tin tình hình thực hiện, đánh giá các kết quả và dự báo xu hướng để đưa ra những đề xuất. Theo dõi, giám sát dự án liên quan đến các hoạt động sau: So sánh kết quả thực hiện với kế hoạch và các tiêu chuẩn Phân tích, đánh giá kết quả thực hiện so với kế hoạch và các tiêu chuẩn phù hợp để đưa ra các đề xuất điều chỉnh 17 Nhận diện các nguy cơ về rủi ro, thu thập dữ liệu bằng chứng sai sót đã được xác định, phân tích các nguy cơ có thể sẩy ra và đề xuất phương án ngăn ngừa.
Duy trì và cập nhật cơ sở dữ liệu chính xác và liên tục theo các mã hiệu hạng mục làm cơ sở để nghiệm thu công trình. Lập nhật ký giám sát và làm báo cáo ngày, tháng, quý. Thứ năm, quản lý sự thay đổi của dự án: Quản lý sự thay đổi của dự án là quá trình xem xét tất cả các đề xuất thay đổi, phê duyệt thay đổi về các sản phẩm của dự án như các nguồn lực, tài liệu, thiết kế, các chi tiết so với kế hoạch ban đầu, Quản lý sự thay đổi được thực hiện từ việc đề xuất các ý tưởng từ bất cứ các chủ thể nào làm thay đổi so với kế hoạch nhưng chỉ được phê duyệt khi sự thay đổi đó làm cho dự án được tốt hơn.