phần mở đầu và kết luận, nội dung chính của chuyên đề gồm 4 chƣơng: - Chƣơng 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu và những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý tín dụng cho hộ nghèo của Ngân hàng chính sách xã hội - Chƣơng 2. Phƣơng pháp nghiên cứu.Thực trạng quản lý tín dụng cho hộ nghèo của NHCSXH tỉnh Hà Tĩnh. Giải pháp hoàn thiện quản lý tín dụng cho hộ nghèo tại NHCSXH tỉnh Hà Tĩnh.
3 z CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÍN DỤNG CHO HỘ NGHÈO CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI CẤP TỈNH 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 1. Những công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý tín dụng hộ nghèo tại NHCSXH Việt Nam nói chung Vấn đề XĐGN và tín dụng ƣu đãi đối với hộ nghèo và các đối tƣợng chính sách khác đã đƣợc nhiều ngƣời nghiên cứu, trên phạm vi cả nƣớc cũng nhƣ từng địa phƣơng. Trong số các công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý tín dụng hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam nói chung có các công trình tiêu biểu sau: - Ngân hàng Thế giới (2013) công bố “Báo cáo đánh giá nghèo Việt Nam 2012” với chủ đề “Khởi đầu tốt, nhƣng chƣa phải đã hoàn thành: Thành tựu ấn tƣợng của Việt Nam trong giảm nghèo và những thách thức mới”.
Trong báo cáo này, Ngân hàng Thế giới nhận định Việt Nam đã đạt đƣợc thành tích lớn về tăng trƣởng kinh tế và giảm nghèo trong hai thập kỷ qua, trên cả khía cạnh thu nhập lẫn các khía cạnh đời sống khác. Báo cáo tập trung vào việc cập nhật hệ thống theo dõi nghèo đói của Việt Nam so với Ngân hàng Thế giới để xây dựng bức tranh nghèo cập nhật. Thách thức mới nổi trong giảm nghèo là tình trạng bất bình đẳng ngày càng tăng. Ngoài các báo cáo về tình hình nghèo trên cả nƣớc, còn có một số nghiên cứu về tình hình nghèo tại từng địa phƣơng nhƣ “Đánh giá nghèo có sự tham gia của cộng đồng tại Thành phố Hồ Chí Minh”, “Đánh giá nghèo có sự tham gia của cộng đồng tại Quảng Trị”, “Đánh giá nghèo theo vùng - Vùng đồng bằng sông Hồng”.
- Luận án “Hoàn thiện các chính sách xóa đói giảm nghèo chủ yếu của 4 z Việt Nam đến năm 2015” của Tiến sĩ Nguyễn Thị Hoa hoàn thành vào năm 2009. Dựa vào khung lý thuyết về tấn công đói nghèo của Ngân hàng thế giới và phƣơng pháp đánh giá chính sách đói nghèo, luận án đã tiến hành đánh giá chính sách xóa đói giảm nghèo của Việt Nam. Từ đó, tác giả đã chỉ ra những tác động tích cực và tiêu cực của mỗi chính sách và đề xuất những định hƣớng và giải pháp hoàn thiện chính sách xóa đói giảm nghèo của Việt Nam đến năm 2015. Cụ thể, luận án đã hệ thống hóa lý luận về đói nghèo và các phƣơng pháp đánh giá chính sách xóa đói giảm nghèo và chỉ ra chính sách xóa đói giảm nghèo cần bao phủ một cách toàn diện đến các khía cạnh của đói nghèo.
Chính phủ đóng một vai trò đặc biệt trọng trong việc đƣa ra các chính sách giải quyết tính đa chiều của đói nghèo. Bên cạnh việc đƣa ra các giải pháp chung cho hoàn thiện khâu hoạch định, thực hiện và giám sát đánh giá chính sách, luận án đã đề xuất giải pháp cụ thể cho bốn chính sách xóa đói giảm nghèo chủ yếu và xây dựng một ma trận khung hoàn thiện chính sách xóa đói giảm nghèo với mong muốn đảm bảo tính đồng bộ cũng nhƣ thống nhất trong công cuộc tấn công đói nghèo ở Việt Nam. Luận án của Tiến sĩ Nguyễn Thị Hoa có phân tích về hoạt động tín dụng cho ngƣời nghèo nhƣng lại chƣa bàn sâu về công tác quản lý tín dụng, từ việc xây dựng mạng lƣới cho tới việc sử dụng lãi suất, quy định về bảo đảm tiền vay, cách thức cung cấp tín dụng thông qua Tổ TK&VV và ủy thác qua các tổ chức CT-XH. - Dƣơng Quyêt Thắng (2013): Hoàn thiện mô hình tổ tiết kiệm và vay vốn góp phần quản lý tín dụng chính sách hiệu quả, tạp chí ngân hàng số 12/2013.
Bài viết đánh giá kết quả hoạt động của NHCSXH Việt Nam sau hơn 10 năm thành lập, Đó là tập trung nguồn lực lớn, tạo bƣớc đột phá trong công tác giảm nghèo, nâng cao chât lƣợng và hiệu quả vốn tín dụng chính sách. Tách tín dụng chính sách ra khỏi tín dụng thƣơng mại, huy động lực lƣợng toàn xã hội tham gia vào sự nghiệp xóa đói giảm nghèo và góp phần 5 z hạn chế nạn cho vay nặng lãi ở khu vực nông thôn. Bài viêt đi sâu nghiên cứu mô hình tổ TK&VV, thành viên tổ TK&VV không phân biệt hội viên của các tổ chức chính trị xã hội miễn là thuộc đối tƣợng hộ nghèo và các đối tƣợng chính sách khác có nhu cầu vay vốn NHCSXH. Đến cuối năm 2012 cả nƣớc đã có 200.000 tổ TK&VV.
Tổ TK&VV trong thực tế đang tồn tại nhiêu loại hình khác nhau và đƣợc vận dụng một cách linh hoạt. Tuy nhiên việc tồn tại nhiều loại hình tổ TK&VV khác nhau, nhiều cơ cơ cấu và cấp độ quản lý khác nhau dẫn tới không thể có đƣợc một cơ chế hoạt động thống nhất và không thể điều hành hoạt động theo một quy chuẩn nhất định. Trong thực tiễn đã phát sinh những bất cập trong việc quản lý cho vay của tổ TK&VV. Xuất phát từ thực tế đó, tác giả đã đƣa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện mô hình tổ TK&VV.
Những nghiên cứu về quản lý tín dụng hộ nghèo tại Ngân hàng chính sách xã hội ở một số địa phương - Nguyễn Thu Quyên (2015): Chất lượng tín dụng đối với hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách Xã hội - Chi nhánh Thành phố Hà Nội, luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Sau khi hệ thống hóa cơ sở lý luận về chất lƣợng tín dụng đối với hộ nghèo tại ngân hàng chính sách xã hội, luận văn tập trung phân tích chất lƣợng tín dụng đối với hộ nghèo tại ngân hàng chính sách xã hội Hà Nội; chỉ ra những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân. - Lê Hải Hà (2015): Công tác xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện Như Xuân - Thanh Hóa, luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là hoạt động xóa đói giảm nghèo.
Khi bàn đến các giải pháp thực hiện xóa đói giảm nghèo, luận văn đã bàn đến một giải pháp quan trọng là sự hỗ trợ của nhà nƣớc thông qua ngân hàng chính sách xã hội. Luận văn đã đƣa ra những gợi ý bổ ích cho việc hỗ trợ ngƣời nghèo bằng nguồn tín dụng của ngân hàng chính sách xã hội. 6 z - Nguyễn Thị Ngọc Huyền (2015): Thực hiện các chính sách an sinh xã hội đối với nhóm người yếu thế ở Việt Nam, luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội đối với nhóm ngƣời yếu thế.
Một trong các giải pháp của các chính sách đó là hỗ trợ tín dụng của ngân hàng chính sách xã hội cho những ngƣời yếu thế. - Hoàng Thị Xuân (2015): Chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo trên địa bàn huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định, luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Luận văn đã hệ thống hóa lý luận về thực hiện chính sách an sinh xã hội đối với hộ nghèo trên địa bàn huyện, trong đó giải pháp quan trọng là tạo việc làm cho ngƣời nghèo. Một trong các giải pháp để hỗ trợ cho họ là cấp tín dụng từ ngân hàng chính sách xã hội.
- Lê Thị Thúy Nga (2011): Giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng đối với hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Thanh Hóa, luận văn thạc sỹ kinh tế. Trong công trình này, tác giả đã hệ thống hoá những vấn đề lý luận cơ bản về đói nghèo, tín dụng đối với hộ nghèo. Phân tích, đánh giá thực trạng và hiệu quả tín dụng đối với hộ nghèo tại NHCSXH tỉnh Thanh Hóa, đồng thời đề xuất một hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả tín dụng hộ nghèo tại NHCSXH tỉnh Thanh Hóa. Đó là các giải pháp: Một là phải đặc biệt coi trọng vai trò của các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phƣơng, tranh thủ tối đa sự chỉ đạo trực tiếp của Đảng bộ và chính quyền các cấp; Hai là NHCSXH và các tổ chức CT- XH cần phải có sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất, công khai từ cấp cơ sở, tạo cơ hội cho ngƣời nghèo và các đối tƣợng chính sách đƣợc tiếp cận với dịch vụ tài chính ngân hàng; Ba là thƣờng xuyên làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách cho vay hộ nghèo; Bốn là thực hiện sơ kết, tổng kết các phong trào thi đua khen thƣởng, động viên kịp thời; Năm là thƣờng xuyên nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ NHCSXH, cán bộ quản lý vốn của các tổ chức hội, đoàn thể, Tổ 7 z TK&VV; Sáu là thực hiện cải cách thủ tục hành chính, đơn giản quy trình, thủ tục, hồ sơ vay vốn tạo nhiều thuận lợi để đối tƣợng thụ hƣởng dễ dàng tiếp cận với chính sách tín dụng ƣu đãi cũng là nguyên nhân tạo nên sự thành công trong thực hiện các chƣơng trình.
- Nguyễn Văn Hùng (2014): Quản lý hoạt động tín dụng tại Ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Nghệ An cho các huyện thuộc chương trình 30A tỉnh Nghệ An, luận văn thạc sỹ kinh tế. Trong công trình này, tác giả đã hệ thống hoá những vấn đề lý luận cơ bản về tín dụng và hoạt động tín dụng. Phân tích, đánh giá thực trạng về tín dụng và hoạt động quản lý tín dụng của NHCSXH tại các huyện 30A tỉnh Nghệ An. Đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý tín dụng của Ngân hàng Chính sách xã hội tại các huyện 30A tỉnh Nghệ An.
Đó là các giải pháp: Thứ nhất, Tranh thủ sự chỉ đạo của Hội đồng quản trị, Ban điều hành NHCSXH; sự lãnh đạo của Đảng bộ, chính quyền các cấp, sự phối hợp tích cực của các Hội đoàn thể làm ủy thác, các ngành liên quan; Thứ hai, Tổ chức thực hiện tốt phƣơng thức cho vay uỷ thác từng phần thông qua các tổ chức chính trị xã hội; Thứ ba, Làm tốt công tác quản trị, điều hành đối với cơ sở theo phƣơng châm “kiên quyết, tập trung, dân chủ và hiệu quả”.