HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN THỊ HẰNG TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THU THUẾ TÀI NGUYÊN ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC KHOÁNG SẢN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÒA BÌNH Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: GS. Nguyễn Văn Song NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà nội, ngày….
năm 2018 Tác giả luận văn Trần Thị Hằng i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc GS. Nguyễn Văn Song đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế tài nguyên và môi trường, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức chức Văn phòng Tỉnh ủy Hòa Bình đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà nội, ngày…. năm 2018 Tác giả luận văn Trần Thị Hằng ii MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình, biểu.
viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.
Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Những đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Một số khái niệm. Đặc điểm, vai trò, chức năng của thuế tài nguyên.
Nội dung quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản. Phương pháp tính thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản. Cơ sở thực tiễn.
Thực tiễn về công tác quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản của một số nước trên thế giới. Thực tiễn quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản tại một số địa phương ở Việt Nam. Tổng quan về các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài. Bài học kinh nghiệm cho quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.
Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm của tỉnh Hòa Bình. Vị trí địa lý. Điều kiện kinh tế - xã hội.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu.
Kết quả nghiên cứu. Thực trạng công tác quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Tổng quan tình hình khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Thực trạng thực hiện các nội dung quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.
Đánh giá kết quả, hạn chế trong quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Các yếu tố thuộc về cơ chế, chính sách Nhà nước. Các yếu tố thuộc về cơ quan quản lý thuế.
Các yếu tố thuộc về đối tượng nộp thuế. Định hướng và giải pháp tăng cường quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Căn cứ đề xuất các giải pháp. Định hướng quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.
Các giải pháp chủ yếu. Kết luận và khuyến nghị. 98 Tài liệu tham khảo. 104 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVMT Bảo vệ môi trường CNTT Công nghệ thông tin CQT Cơ quan thuế DN Doanh nghiệp HTKK Hỗ trợ kê khai KTKS Khai thác khoáng sản KT-XH Kinh tế - xã hội NNT Người nộp thuế NSNN Ngân sách nhà nước SXKD Sản xuất kinh doanh Thuế TNKS Thuế tài nguyên TNKS Tài nguyên khoáng sản TT&HT Tuyên truyền và hỗ trợ TTHC Thủ tục hành chính UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
Biểu mức thuế suất đối với các loại tài nguyên năm 2014; 2015. Biểu mức thuế suất đối với các loại tài nguyên năm 2016. Mức thu các loại tài nguyên khoáng sản tại Trung Quốc. Phân bổ mẫu điều tra các doanh nghiệp có hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.
Thông tin chung về các doanh nghiệp được điều tra. Số lượng các doanh nghiệp khai thác tài nguyên. Giá tính thuế tài nguyên đối với một số loại tài nguyên của một số địa phương áp dụng năm 2016. So sánh sản lượng tài nguyên khai thác so với công suất khai thác.
Kết quả công tác tuyên truyền qua các năm. Kết quả hoạt động công tác hỗ trợ. Tình hình nộp tờ khai thuế tài nguyên (2014 - 2016). Tổng hợp số nộp thuế tài nguyên theo đơn vị thu 2014 - 2016.
Kết quả công tác kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế 2014 - 2016. Kết quả công tác thanh tra tại trụ sở người nộp thuế 2014 - 2016. Số tiền truy thu thuế tài nguyên, tiền phạt qua thanh tra, kiểm tra trong giai đoạn tư năm 2014 đến năm 2016. Tình hình nợ thuế (2014 - 2016).
Tỷ lệ nợ thuế so với số thực thu vào ngân sách từ năm 2014 - 2016. Kết quả thu ngân sách nhà nước theo từng khu vực (2014-2016). Tỷ trọng của thuế tài nguyên trên tổng số thu. 73 vii DANH MỤC HÌNH, BIỂU Hình 3.
Vị trí tỉnh Hòa Bình trong vùng Tây Bắc. Biểu đồ thực hiện dự toán thu thuế tài nguyên (2014- 2016). Số tiền truy thu, xử phạt bình quân 1 cuộc thanh tra, kiểm tra giai đoạn 2014 - 2016. Tỷ lệ nợ thuế trên số thuế thực thu giai đoạn năm 2014- 2016.
Kết quả khảo sát về nhận xét về năng lực, trình độ công chức thuế tại cơ quan thuế. Kết quả khảo sát về công tác tuyên truyền, hỗ trợ của cơ quan thuế trong lĩnh vực quản lý thuế tài nguyên. Kết quả khảo sát về thủ tục, hồ sơ trong công tác đăng ký, kê khai, nộp thuế. Kết quả khảo sát về công chức làm nhiệm vụ kiểm tra, thanh tra thuế.
82 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trần Thị Hằng Tên luận văn: Tăng cường quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Tên cở sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác quản lý thu thuế tài nguyên (thuế TN) đối với hoạt động khai thác khoáng sản (KTKS), từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý thu thuế TN đối với hoạt động KTKS trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo, các tài liệu liên quan đến các hoạt động KTKS để thu thập thông tin về thực trạng của hoạt động quản lý thu thuế TN đối với hoạt động KTKS trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra, phỏng vấn với 40 doanh nghiệp (DN) KTKS và 20 cán bộ làm việc tại Cục Thuế tỉnh Hòa Bình. Các phương pháp phân tích số liệu sử dụng trong nghiên cứu gồm: Phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh, phương pháp phân tổ thống kê nhằm phân tích thực trạng tình hình thu thuế TN đối với hoạt động KTKS trên địa bàn tỉnh Hòa Bình từ đó có định hướng để đề xuất các giải pháp phù hợp.
Kết quả chính và kết luận Nghiên cứu đã hệ thống hoá những vấn đề cơ bản về thuế TN từ góc độ lý luận và thực tiễn như: Đặc điểm, vai trò, chức năng của thuế TN, nội dung và quy trình quản lý thu thuế TN đối với hoạt động KTKS trên địa bàn tỉnh như xác định đối tượng chịu thuế, NNT và số thuế phải nộp; tuyên truyền, hỗ trợ NNT; quản lý đăng ký, kê khai, nộp thuế; thu và quyết toán thuế; kiểm tra, thanh tra và quản lý nợ thuế TN. Đồng thời, nghiên cứu đã rút ra được một số bài học kinh nghiệm cho quản lý thu thuế TN đối với hoạt động KTKS trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Kết quả nghiên cứu cho thấy, tài nguyên khoáng sản được khai thác trên địa bàn tỉnh Hòa Bình do các doanh nghiệp (DN) khai thác chủ yếu là khoáng sản làm vật liệu xây dựng và xi măng; các loại đất sét làm gạch nung, gạch tuynen; các mỏ than; quặng sắt và nước khoáng - nóng. Trong thời gian 03 năm (2014-2016), số DN có hoạt động ix KTKS có xu hướng giảm, năm 2016 còn 177 DN khai thác để làm gạch, xi măng.
Quản lý thu thuế TN đối với hoạt động KTKS do Cục Thuế tỉnh Hòa Bình đảm nhận theo đúng chức năng và nhiệm vụ được giao. Hoạt động quản lý thu thuế TN của tỉnh Hòa Bình trong 03 năm qua (2014-2016) có những chuyển biến tích cực, số thuế TN thu được năm sau cao hơn năm trước; năm 2014, số thu thuế TN đạt 31.