Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước Của Cục Thuế Xuất Nhập Khẩu

Khám phá luận văn về quản lý thu ngân sách nhà nước của Cục Thuế Xuất Nhập Khẩu Tổng Cục Hải Quan, phân tích và đánh giá hiệu quả quản lý tài chính.

• Tác giả: Nguyễn Quang Minh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Bích Thuỷ
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước Tại Cục Thuế Xuất Nhập Khẩu
• Loại tài liệu: Đề án tốt nghiệp thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do lựa chọn đề án
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Quy trình và phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu đề án
• 2. PHẦN 01: CƠ SỞ XÂY DỰNG ĐỀ ÁN
• 2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA CỤC THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU, TỔNG CỤC HẢI QUAN
• 2.1.1. Các khái niệm cơ bản
• 2.1.2. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thu ngân sách nhà nước
• 2.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ ÁN QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA CỤC THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU, TỔNG CỤC HẢI QUAN
• 2.2.1. Kinh nghiệm thực tiễn về Quản lý thu NSNN của cơ quan Tổng cục Thuế (Bộ Tài chính)
• 2.2.2. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Cục Thuế XNK, Tổng cục Hải quan trong công tác Quản lý thu NSNN
• 2.3. CƠ SỞ PHÁP LÝ CỦA ĐỀ ÁN QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA CỤC THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU, TỔNG CỤC HẢI QUAN
• 3. PHẦN 02: NỘI DUNG CỦA ĐỀ ÁN
• 3.1. KHÁI QUÁT VỀ CỤC THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU, TỔNG CỤC HẢI QUAN
• 3.1.1. Giới thiệu về Cục Thuế XNK, Tổng cục Hải quan
• 3.1.2. Một số kết quả hoạt động của Cục Thuế XNK
• 3.1.3. Phân tích các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến Quản lý thu NSNN của Cục Thuế XNK, Tổng cục Hải quan
• 3.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA CỤC THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU, TỔNG CỤC HẢI QUAN
• 3.2.1. Thực trạng công tác Dự toán thu NSNN từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu
• 3.2.2. Thực trạng công tác tham mưu, quản lý, hướng dẫn và kiểm tra Thực hiện dự toán thu NSNN từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu
• 3.2.3. Thực trạng công tác Quyết toán và đánh giá thu NSNN từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu
• 3.3. KẾT LUẬN TỪ PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA CỤC THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU, TỔNG CỤC HẢI QUAN
• 3.3.1. Những kết quả đạt được
• 3.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
• 3.4. CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA CỤC THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU, TỔNG CỤC HẢI QUAN
• 3.4.1. Giải pháp hoàn thiện công tác Dự toán thu NSNN từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu
• 3.4.2. Giải pháp hoàn thiện công tác tham mưu, quản lý, hướng dẫn và kiểm tra Thực hiện dự toán thu NSNN từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu
• 3.4.3. Giải pháp hoàn thiện công tác Quyết toán và đánh giá thu NSNN từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu
• 3.4.4. Một số giải pháp hoàn thiện khác
• 4. PHẦN 03: CÁC ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. ĐỀ XUẤT TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA CỤC THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU, TỔNG CỤC HẢI QUAN
• 4.1.1. Bối cảnh thực hiện đề án
• 4.1.2. Phân công trách nghiệm thực hiện đề án
• 4.2. KIẾN NGHỊ VỀ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ ÁN QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ĐẾN QUỐC HỘI, CHÍNH PHỦ, BỘ TÀI CHÍNH VÀ TỔNG CỤC HẢI QUAN
• 4.2.1. Kiến nghị đến Quốc hội
• 4.2.2. Kiến nghị đến Chính phủ và Bộ Tài chính
• 4.2.3. Kiến nghị đến Tổng cục Hải quan
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC PHỤ LỤC
• Phụ lục 01. Kết quả hoạt động công tác của Cục Thuế XNK giai đoạn 2021-2023
• Phụ lục 02. Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Cục Thuế XNK giai đoạn 2021-2023
• Phụ lục 03. Danh sách các đề án chính sách thực hiện dự toán thu NSNN của Cục Thuế XNK, Tổng cục Hải quan giai đoạn 2021-2023
• Phụ lục 04. Tình hình kim ngạch XNK chịu thuế giai đoạn 2021-2023

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước NSNN tại Cục Thuế XNK

Quản lý thu ngân sách nhà nước (NSNN) tại Cục Thuế Xuất Nhập Khẩu (Cục Thuế XNK) đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo nguồn lực tài chính cho quốc gia. Đây là quá trình phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, đặc biệt là Tổng cục Hải quan. Hoạt động này không chỉ đơn thuần là thu thuế mà còn bao gồm việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả. Mục tiêu cuối cùng là tối đa hóa nguồn thu, đảm bảo tính minh bạch, công bằng và tuân thủ pháp luật. Việc quản lý thuế hiệu quả không chỉ góp phần vào sự ổn định kinh tế mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu. Theo Luật Ngân sách nhà nước năm 2015, NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định, nhằm bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Cục Thuế XNK đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ này, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng.

1.1. Khái Niệm Đặc Điểm Thu Ngân Sách Nhà Nước Xuất Nhập Khẩu

Thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu là một phần quan trọng của tổng thu NSNN, bao gồm các khoản thuế xuất nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt hàng nhập khẩu, và các loại thuế khác liên quan đến hoạt động ngoại thương. Đặc điểm của các khoản thu này là phụ thuộc lớn vào tình hình kinh doanh xuất nhập khẩu, chính sách thương mại quốc tế và các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam tham gia. Thu NSNN đòi hỏi phải có tính dự toán, với kế hoạch thu được chuẩn bị xây dựng khoa học và tuân theo quy định của nhà nước trong một khoảng thời gian được xác định, thường là 12 tháng. Tổng cục Hải quan là một trong những đơn vị trọng yếu của Bộ Tài chính, có nhiệm vụ quản lý thu ngân sách nhà nước đối với lĩnh vực hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, đóng góp quan trọng vào nguồn thu NSNN hàng năm ở Việt Nam.

1.2. Vai Trò Của Cục Thuế Xuất Nhập Khẩu trong Quản Lý Thu NSNN

Cục Thuế Xuất Nhập Khẩu đóng vai trò then chốt trong việc quản lý và thực hiện thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu. Cục có trách nhiệm tham mưu, đề xuất các chính sách thuế xuất nhập khẩu, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các chính sách này, và phối hợp với các cơ quan liên quan để chống gian lận, trốn thuế. Cục Thuế XNK là đơn vị nòng cốt, trực thuộc cơ quan Tổng cục Hải quan Việt Nam, có nhiệm vụ tham mưu và hỗ trợ lãnh đạo Tổng cục Hải quan thực hiện công tác quản lý thu NSNN đối với lĩnh vực xuất nhập khẩu theo sự phân bổ dự toán thu ngân sách của Quốc hội, chỉ thị thu ngân sách của Chính phủ và phấn đấu chỉ tiêu thu ngân sách của Bộ Tài chính. Theo Quyết định số 628/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 20/05/2022 về Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2030, công tác quản lý thu NSNN là nhiệm vụ chính trị quan trọng của toàn ngành Hải quan.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Quản Lý Thuế Xuất Nhập Khẩu Hiện Nay

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, công tác quản lý thu thuế xuất nhập khẩu hiện nay vẫn đối mặt với không ít thách thức. Tình trạng gian lận thương mại, trốn thuế, khai sai mã hàng, giá trị hàng hóa diễn ra ngày càng tinh vi. Sự biến động của kinh tế thế giới, chính sách thương mại thay đổi, và sự phát triển của thương mại điện tử xuyên biên giới cũng tạo ra những khó khăn mới. Bên cạnh đó, nguồn lực, cơ sở vật chất, và trình độ chuyên môn của cán bộ thuế còn hạn chế cũng là một trở ngại lớn. Hơn nữa, sự phức tạp của hệ thống pháp luật về thuế xuất nhập khẩu và sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các cơ quan chức năng cũng ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý thuế.

2.1. Gian Lận Thương Mại Trốn Thuế Trong Hoạt Động Xuất Nhập Khẩu

Gian lận thương mại và trốn thuế là những vấn đề nhức nhối trong hoạt động xuất nhập khẩu, gây thất thu lớn cho ngân sách nhà nước. Các hình thức gian lận phổ biến bao gồm khai sai mã hàng, khai thấp giá trị hàng hóa, sử dụng hóa đơn giả, và buôn lậu. Các hành vi này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh, ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh. Cục Thuế XNK cần tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, và phối hợp với các cơ quan chức năng để phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

2.2. Tác Động Của Biến Động Kinh Tế Đến Thu Ngân Sách Xuất Nhập Khẩu

Sự biến động của kinh tế thế giới, đặc biệt là các yếu tố như lạm phát, suy thoái kinh tế, và xung đột thương mại, có tác động trực tiếp đến thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu. Khi kinh tế suy thoái, nhu cầu tiêu dùng giảm, hoạt động xuất nhập khẩu cũng bị ảnh hưởng, dẫn đến giảm thuế xuất nhập khẩu. Ngoài ra, các chính sách thương mại bảo hộ của một số quốc gia cũng gây khó khăn cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam. Cục Thuế XNK cần chủ động theo dõi, phân tích tình hình kinh tế để có các biện pháp ứng phó kịp thời.

III. Cách Hoàn Thiện Dự Toán Thuế Xuất Nhập Khẩu Giải Pháp Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả quản lý thu ngân sách, việc hoàn thiện công tác dự toán thuế xuất nhập khẩu là vô cùng quan trọng. Điều này đòi hỏi việc thu thập, phân tích thông tin chính xác, đầy đủ về tình hình xuất nhập khẩu, chính sách thuế, và các yếu tố kinh tế vĩ mô. Đồng thời, cần áp dụng các phương pháp dự báo hiện đại, khoa học để đưa ra các con số dự toán sát thực tế. Ngoài ra, việc tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan và công khai, minh bạch hóa quy trình dự toán cũng là yếu tố then chốt.

3.1. Nâng Cao Chất Lượng Thông Tin Đầu Vào Cho Dự Toán Thuế XNK

Chất lượng thông tin đầu vào là yếu tố quyết định đến độ chính xác của dự toán thuế xuất nhập khẩu. Cần thu thập thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm dữ liệu hải quan, thống kê, thông tin từ các hiệp hội ngành nghề, và các tổ chức nghiên cứu thị trường. Thông tin cần phải được kiểm tra, đối chiếu, và phân tích kỹ lưỡng để đảm bảo tính chính xác và tin cậy. Cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để thu thập, xử lý, và phân tích dữ liệu một cách nhanh chóng và hiệu quả.

3.2. Áp Dụng Phương Pháp Dự Báo Hiện Đại Để Dự Toán Thuế XNK

Việc áp dụng các phương pháp dự báo hiện đại, khoa học sẽ giúp nâng cao độ chính xác của dự toán thuế xuất nhập khẩu. Các phương pháp có thể áp dụng bao gồm phân tích hồi quy, mô hình kinh tế lượng, và các kỹ thuật dự báo chuỗi thời gian. Cần lựa chọn phương pháp phù hợp với đặc điểm của từng loại thuế và từng giai đoạn kinh tế. Đồng thời, cần thường xuyên đánh giá, điều chỉnh phương pháp dự báo để đảm bảo tính hiệu quả.

3.3 Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan trong dự toán Thuế XNK

Việc phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan liên quan như Tổng cục Hải quan, Tổng cục Thuế, Bộ Tài chính, và các bộ ngành khác sẽ giúp nâng cao chất lượng dự toán thuế xuất nhập khẩu. Cần thiết lập cơ chế trao đổi thông tin thường xuyên, tổ chức các cuộc họp định kỳ để thảo luận, đánh giá tình hình, và thống nhất các giải pháp. Sự phối hợp đồng bộ sẽ giúp giảm thiểu sai sót, tránh trùng lặp, và đảm bảo tính khả thi của dự toán.

IV. Bí Quyết Tăng Cường Quản Lý Thực Hiện Thuế Xuất Nhập Khẩu

Quản lý thực hiện thuế xuất nhập khẩu là khâu then chốt để đảm bảo thu đúng, thu đủ, và thu kịp thời vào ngân sách nhà nước. Để tăng cường công tác này, cần tập trung vào việc nâng cao năng lực cán bộ thuế, tăng cường kiểm tra, giám sát, áp dụng công nghệ thông tin, và cải cách thủ tục hành chính. Đồng thời, cần tăng cường công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế để nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật.

4.1. Đào Tạo Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Thuế Xuất Nhập Khẩu

Cán bộ thuế là yếu tố quyết định đến hiệu quả quản lý thuế. Cần có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, và đạo đức công vụ cho cán bộ thuế. Nội dung đào tạo cần tập trung vào các kiến thức mới về thuế xuất nhập khẩu, kỹ năng kiểm tra, giám sát, và kỹ năng giao tiếp, ứng xử với người nộp thuế. Cần khuyến khích cán bộ thuế tự học tập, nghiên cứu để nâng cao trình độ.

4.2. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý Thuế XNK Chìa Khóa

Ứng dụng công nghệ thông tin là xu hướng tất yếu trong quản lý thuế hiện đại. Cần xây dựng hệ thống thông tin quản lý thuế đồng bộ, tích hợp, và kết nối với các hệ thống thông tin của các cơ quan liên quan. Hệ thống này cần có các chức năng như đăng ký thuế, kê khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế, kiểm tra thuế, và quản lý rủi ro. Việc ứng dụng công nghệ thông tin sẽ giúp giảm thiểu thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian, chi phí, và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

4.3. Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Thuế Xuất Nhập Khẩu

Thủ tục hành chính rườm rà, phức tạp là một trong những nguyên nhân gây khó khăn cho người nộp thuế và làm giảm hiệu quả quản lý thuế. Cần rà soát, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, cắt giảm các giấy tờ không cần thiết, và công khai, minh bạch hóa quy trình giải quyết thủ tục. Cần tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuế một cách dễ dàng và nhanh chóng.

V. Kiểm Soát Đánh Giá Thu Ngân Sách XNK Kinh Nghiệm Thực Tiễn

Kiểm soát và đánh giá là khâu không thể thiếu trong quy trình quản lý thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu. Công tác này giúp phát hiện các sai sót, gian lận, và đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý thuế. Từ đó, có thể đưa ra các giải pháp điều chỉnh, hoàn thiện để nâng cao hiệu quả thu ngân sách. Cần xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá phù hợp, thực hiện đánh giá định kỳ, và công khai kết quả đánh giá.

5.1. Xây Dựng Hệ Thống Chỉ Số Đánh Giá Hiệu Quả Quản Lý Thuế XNK

Việc xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá hiệu quả quản lý thuế xuất nhập khẩu là cần thiết để đo lường và so sánh hiệu quả hoạt động giữa các đơn vị, các giai đoạn. Các chỉ số có thể bao gồm tỷ lệ hoàn thành dự toán thu, tỷ lệ nợ thuế, số lượng vụ gian lận thương mại phát hiện, và mức độ hài lòng của người nộp thuế. Các chỉ số cần được xác định rõ ràng, có thể đo lường được, và liên quan đến mục tiêu quản lý thuế.

5.2. Thực Hiện Đánh Giá Định Kỳ Công Khai Kết Quả Quản Lý Thuế XNK

Cần thực hiện đánh giá định kỳ (hàng tháng, hàng quý, hàng năm) về hiệu quả quản lý thuế xuất nhập khẩu. Quá trình đánh giá cần có sự tham gia của các bên liên quan, bao gồm cán bộ thuế, người nộp thuế, và các chuyên gia độc lập. Kết quả đánh giá cần được công khai, minh bạch để tạo sự đồng thuận và thúc đẩy trách nhiệm giải trình. Các kết quả đánh giá là cơ sở để điều chỉnh, hoàn thiện các biện pháp quản lý thuế.

VI. Kết Luận Tương Lai Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước Hiệu Quả

Nâng cao hiệu quả quản lý thu ngân sách nhà nước tại Cục Thuế Xuất Nhập Khẩu là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự nỗ lực, sáng tạo, và đổi mới không ngừng. Với sự quyết tâm của các cấp lãnh đạo, sự đồng lòng của cán bộ thuế, và sự ủng hộ của cộng đồng doanh nghiệp, chắc chắn chúng ta sẽ xây dựng được một hệ thống quản lý thuế hiệu quả, minh bạch, và công bằng, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước. Việc hoàn thiện quy trình thu thuế xuất nhập khẩu, và chính sách thuế xuất nhập khẩu cần được tiếp tục chú trọng.

6.1. Định Hướng Phát Triển Quản Lý Thuế Xuất Nhập Khẩu Đến Năm 2030

Đến năm 2030, hệ thống quản lý thuế xuất nhập khẩu cần phải đạt được các mục tiêu sau: (1) Thu đúng, thu đủ, thu kịp thời vào ngân sách nhà nước; (2) Giảm thiểu gian lận thương mại, trốn thuế; (3) Tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp; (4) Nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Để đạt được các mục tiêu này, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao năng lực cán bộ, và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin.

6.2. Kiến Nghị Giải Pháp Để Hoàn Thiện Quản Lý Thu Ngân Sách XNK

Để hoàn thiện quản lý thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan nhà nước, sự ủng hộ của cộng đồng doanh nghiệp, và sự tham gia của người dân. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về pháp luật thuế, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người nộp thuế. Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế tiếp cận thông tin, thực hiện nghĩa vụ thuế một cách dễ dàng và nhanh chóng. Cần có cơ chế giám sát, phản biện xã hội để đảm bảo tính minh bạch và công bằng của hệ thống quản lý thuế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam phát triển mạnh mẽ và hội nhập sâu rộng vào thị trường quốc tế, công tác quản lý thu ngân sách nhà nước (NSNN) từ hoạt động xuất nhập khẩu (XNK) trở thành nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa chiến lược đối với ngành tài chính. Cục Thuế Xuất nhập khẩu (XNK), Tổng cục Hải quan giữ vai trò then chốt trong việc quản lý thu NSNN từ lĩnh vực này, chiếm tỷ trọng khoảng 25-30% tổng thu ngân sách quốc gia. Giai đoạn 2021-2023, Cục Thuế XNK đã hoàn thành nhiều nhiệm vụ quan trọng, với tổng thu NSNN đạt lần lượt 378.889 tỷ đồng (2021), 437.351 tỷ đồng (2022) và 369.093 tỷ đồng (2023), trong đó tỷ lệ thu hồi nợ thuế có sự biến động đáng chú ý, tăng từ 4,71% năm 2022 lên 17,29% năm 2023.

Nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng quản lý thu NSNN của Cục Thuế XNK trong giai đoạn này, đánh giá các kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý thu NSNN giai đoạn 2024-2026, tầm nhìn đến năm 2030. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các hoạt động dự toán, tham mưu, quản lý, kiểm tra, thu hồi nợ và quyết toán thu NSNN tại Cục Thuế XNK, Tổng cục Hải quan, với dữ liệu thu thập từ báo cáo nội bộ, văn bản pháp luật và số liệu thống kê chính thức.

Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện công tác quản lý thu NSNN, góp phần đảm bảo nguồn thu ổn định, bền vững, hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực thuế xuất nhập khẩu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý thu ngân sách nhà nước, trong đó:

• Lý thuyết quản lý thu NSNN: Nhấn mạnh tính dự toán, tổ chức điều hành và giám sát đánh giá trong quá trình quản lý thu, nhằm đảm bảo thu đúng, thu đủ, tối ưu hóa nguồn lực tài chính cho nhà nước.
• Lý thuyết quản lý công theo hiệu suất: Áp dụng để phân tích hiệu quả công tác dự toán, thu hồi nợ và kiểm tra giám sát, tập trung vào việc nâng cao hiệu quả và minh bạch trong quản lý thuế.
• Khái niệm về quản lý thuế xuất nhập khẩu: Bao gồm các khái niệm về dự toán thu, quản lý thuế, thu hồi nợ thuế, kiểm tra giám sát và quyết toán thu NSNN từ hoạt động XNK.
• Mô hình phân cấp quản lý thu NSNN ngành Hải quan: Tổng cục Hải quan giữ vai trò chỉ đạo, Cục Thuế XNK tham mưu và hỗ trợ, các Cục Hải quan địa phương thực hiện thu và kiểm tra.

Các khái niệm chính bao gồm: dự toán thu NSNN, quản lý thuế XNK, thu hồi nợ thuế, kiểm tra giám sát thuế, quyết toán thu NSNN.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, kết hợp cả lý thuyết và thực tiễn với các bước cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo của Cục Thuế XNK, Tổng cục Hải quan, Bộ Tài chính, các văn bản pháp luật liên quan, cùng các tài liệu chuyên khảo và nghiên cứu học thuật.
• Phương pháp phân tích thống kê mô tả: Sử dụng số liệu thu NSNN, nợ thuế, tỷ lệ hoàn thành dự toán để mô tả thực trạng và biến động trong giai đoạn 2021-2023.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Tổng hợp các kết quả phân tích để đánh giá hiệu quả công tác quản lý thu NSNN, xác định hạn chế và nguyên nhân.
• Phương pháp so sánh: So sánh số liệu thu NSNN thực tế với dự toán và cùng kỳ các năm trước để đánh giá hiệu quả quản lý.
• Phương pháp quy nạp - diễn dịch: Quy nạp từ số liệu thực tế để xây dựng nhận định tổng thể, diễn dịch để kiểm chứng các giả thuyết và lý thuyết quản lý thu NSNN.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ số liệu thu NSNN, nợ thuế và các báo cáo kiểm tra, thanh tra của Cục Thuế XNK trong giai đoạn 2021-2023. Phương pháp chọn mẫu là toàn bộ dữ liệu có sẵn nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2021-2023 cho phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2024-2026, tầm nhìn đến 2030.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả dự toán thu NSNN:

   • Dự toán thu NSNN từ hoạt động XNK được xây dựng dựa trên các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô như tăng trưởng GDP, giá dầu thô và tác động của các hiệp định thương mại tự do (FTA).
   • Tỷ lệ hoàn thành dự toán các đề án chính sách giai đoạn 2021-2023 đạt trung bình trên 100% vào các năm 2022 và 2023, thể hiện sự vượt chỉ tiêu trong công tác tham mưu xây dựng chính sách.
   • Dự toán thu NSNN năm 2021 đạt 315.075 tỷ đồng, năm 2022 đạt 352.000 tỷ đồng, năm 2023 dự toán 425.000 tỷ đồng.

2. Kết quả thu NSNN thực tế và biến động:

   • Năm 2021, tổng thu NSNN từ XNK đạt 378.889 tỷ đồng, vượt 19,56% so với dự toán.
   • Năm 2022, tổng thu đạt 437.351 tỷ đồng, vượt 24,25% dự toán, tăng 24,58% so với năm trước.
   • Năm 2023, tổng thu giảm còn 369.093 tỷ đồng, chỉ đạt 86,85% dự toán, giảm 15,61% so với năm 2022 do tác động tiêu cực từ kinh tế toàn cầu.
   • Thuế GTGT chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng thu NSNN, đạt trên 73% trong các năm 2021-2022.

3. Quản lý nợ thuế và thu hồi nợ:

   • Tổng nợ thuế cuối năm 2021 là khoảng 7.853 tỷ đồng, tăng nhẹ 1,2% năm 2022 và giảm 17,7% năm 2023 xuống còn khoảng 6.460 tỷ đồng.
   • Tỷ lệ thu hồi nợ thuế tăng từ 4,71% năm 2022 lên 17,29% năm 2023, cho thấy sự cải thiện trong công tác thu hồi nợ.
   • Nợ khó thu vẫn chiếm tỷ trọng lớn, tăng nhẹ qua các năm, đòi hỏi tập trung xử lý.

4. Công tác kiểm tra và giám sát:

   • Các cuộc thanh tra, kiểm tra được thực hiện đúng kế hoạch tại nhiều địa phương, phát hiện nhiều sai phạm về hoàn thuế và phân loại hàng hóa.
   • Việc không thực hiện kiểm tra tại một số địa phương làm giảm hiệu quả tổng thể.
   • Khả năng phát hiện và ngăn chặn rủi ro trong lĩnh vực hoàn thuế và phân loại hàng hóa được đánh giá tích cực.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy Cục Thuế XNK đã thực hiện tốt công tác dự toán và quản lý thu NSNN trong bối cảnh nhiều biến động kinh tế và chính sách. Việc vượt dự toán thu NSNN trong các năm 2021 và 2022 phản ánh sự nỗ lực trong quản lý thuế, ứng dụng công nghệ thông tin và cải cách thủ tục hành chính. Tuy nhiên, năm 2023 ghi nhận sự sụt giảm thu NSNN do tác động của lạm phát toàn cầu, xung đột địa chính trị và giảm cầu tiêu thụ, phù hợp với xu hướng kinh tế thế giới.

Công tác thu hồi nợ thuế có sự cải thiện rõ rệt năm 2023, nhưng tỷ lệ nợ khó thu vẫn cao, cho thấy cần tăng cường các biện pháp xử lý nợ và nâng cao năng lực phân loại nợ. Việc kiểm tra, giám sát đã góp phần phát hiện sai phạm, tuy nhiên còn tồn tại hạn chế về phạm vi và nguồn lực thực hiện.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành tài chính và hải quan, kết quả này phù hợp với xu hướng hiện đại hóa quản lý thuế và áp dụng công nghệ số nhằm nâng cao hiệu quả thu NSNN. Việc duy trì sự linh hoạt trong dự toán và quản lý thuế là cần thiết để thích ứng với các biến động kinh tế và chính sách quốc tế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện biến động tổng thu NSNN, tỷ lệ thu hồi nợ thuế, cơ cấu nợ thuế và tỷ lệ hoàn thành dự toán qua các năm, giúp minh họa rõ nét hiệu quả và thách thức trong công tác quản lý thu NSNN của Cục Thuế XNK.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thu NSNN

   • Đẩy mạnh phát triển hệ thống thuế điện tử, hải quan số và kết nối dữ liệu liên ngành nhằm nâng cao tính minh bạch, giảm thủ tục hành chính và tăng tốc độ xử lý hồ sơ.
   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ thu thuế điện tử lên trên 95% vào năm 2026.
   • Chủ thể thực hiện: Cục Thuế XNK phối hợp với Cục Công nghệ Thông tin và các ngân hàng.
   • Timeline: 2024-2026.

2. Nâng cao năng lực chuyên môn và quản lý cán bộ thuế

   • Tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ thuế XNK, kỹ năng phân tích và xử lý tình huống cho cán bộ công chức.
   • Mục tiêu: 100% cán bộ thuế được đào tạo chuyên sâu hàng năm.
   • Chủ thể thực hiện: Cục Thuế XNK phối hợp với Trường Hải quan Việt Nam và các tổ chức đào tạo.
   • Timeline: Hàng năm từ 2024.

3. Hoàn thiện quy trình quản lý nợ thuế và tăng cường thu hồi nợ

   • Rà soát, phân loại nợ thuế chính xác, xây dựng kế hoạch thu hồi nợ cụ thể cho từng nhóm nợ, đặc biệt nợ khó thu.
   • Mục tiêu: Giảm tổng nợ thuế xuống dưới 5.000 tỷ đồng vào năm 2026, tăng tỷ lệ thu hồi nợ trên 20%.
   • Chủ thể thực hiện: Cục Thuế XNK phối hợp với các Cục Hải quan địa phương.
   • Timeline: 2024-2026.

4. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm

   • Mở rộng phạm vi kiểm tra, đảm bảo thực hiện đầy đủ kế hoạch kiểm tra tại tất cả các địa phương.
   • Áp dụng công nghệ phân tích dữ liệu để phát hiện sớm các rủi ro và sai phạm trong khai báo thuế.
   • Mục tiêu: Tăng số cuộc kiểm tra đúng hạn lên 100%, giảm tỷ lệ vi phạm thuế.
   • Chủ thể thực hiện: Cục Thuế XNK phối hợp với Vụ Thanh tra-Kiểm tra Tổng cục Hải quan.
   • Timeline: 2024-2026.

5. Cải tiến công tác dự toán thu NSNN linh hoạt và sát thực tế

   • Áp dụng các mô hình dự báo kinh tế vĩ mô hiện đại, cập nhật kịp thời các biến động thị trường quốc tế và chính sách thuế mới.
   • Mục tiêu: Tăng độ chính xác dự toán thu NSNN lên trên 90%.
   • Chủ thể thực hiện: Cục Thuế XNK phối hợp với các đơn vị nghiên cứu kinh tế.
   • Timeline: 2024-2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý và chuyên viên ngành Hải quan, Thuế

   • Lợi ích: Nắm bắt thực trạng, phương pháp và giải pháp quản lý thu NSNN từ hoạt động xuất nhập khẩu, nâng cao hiệu quả công tác chuyên môn.
   • Use case: Áp dụng kiến thức để cải tiến quy trình nghiệp vụ, tham mưu chính sách.

2. Nhà hoạch định chính sách tài chính, ngân sách

   • Lợi ích: Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến thu NSNN, cơ sở pháp lý và thực tiễn để xây dựng chính sách phù hợp.
   • Use case: Xây dựng dự toán ngân sách, điều chỉnh chính sách thuế phù hợp với bối cảnh kinh tế.

3. Các tổ chức nghiên cứu, học thuật trong lĩnh vực quản lý kinh tế, tài chính công

   • Lợi ích: Tham khảo khung lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn để phát triển nghiên cứu sâu hơn.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, giảng dạy chuyên ngành.

4. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và các hiệp hội ngành nghề

   • Lợi ích: Hiểu rõ quy trình quản lý thuế, chính sách hỗ trợ và các rủi ro liên quan đến thuế XNK.
   • Use case: Tối ưu hóa hoạt động kinh doanh, tuân thủ pháp luật thuế, giảm thiểu rủi ro.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý thu NSNN của Cục Thuế XNK có vai trò gì trong ngân sách quốc gia?
   Quản lý thu NSNN của Cục Thuế XNK đóng góp khoảng 25-30% tổng thu ngân sách quốc gia, là nguồn thu quan trọng giúp cân đối thu chi và phát triển kinh tế xã hội.

2. Các yếu tố nào ảnh hưởng lớn đến công tác quản lý thu NSNN từ hoạt động xuất nhập khẩu?
   Yếu tố khách quan gồm biến động kinh tế toàn cầu, giá nguyên liệu, chính sách thương mại quốc tế; yếu tố chủ quan là năng lực chuyên môn và quản lý của cán bộ thuế.

3. Tại sao tỷ lệ thu hồi nợ thuế lại biến động lớn trong giai đoạn 2021-2023?
   Do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, biến động kinh tế và sự thay đổi trong chính sách quản lý nợ, năm 2023 có sự cải thiện nhờ các biện pháp thu hồi quyết liệt và nâng cao năng lực quản lý.

4. Cục Thuế XNK đã áp dụng những giải pháp gì để hiện đại hóa công tác quản lý thuế?
   Đẩy mạnh thuế điện tử, xây dựng hải quan số, cải cách thủ tục hành chính, hợp tác với ngân hàng và ứng dụng công nghệ thông tin trong xử lý hồ sơ thuế.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả dự toán thu NSNN trong tương lai?
   Cần áp dụng mô hình dự báo kinh tế hiện đại, cập nhật kịp thời biến động thị trường, tăng cường phối hợp liên ngành và nâng cao năng lực phân tích dự báo của cán bộ thuế.

Kết luận

• Quản lý thu NSNN của Cục Thuế XNK đóng vai trò quan trọng, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thu ngân sách quốc gia, góp phần ổn định tài chính công.
• Giai đoạn 2021-2023, công tác dự toán, thu, thu hồi nợ và kiểm tra giám sát đạt nhiều kết quả tích cực, tuy nhiên vẫn còn tồn tại hạn chế về nợ khó thu và phạm vi kiểm tra.
• Các yếu tố khách quan và chủ quan đều ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý thu NSNN, đòi hỏi sự linh hoạt và nâng cao năng lực quản lý.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao năng lực cán bộ, hoàn thiện quản lý nợ, tăng cường kiểm tra và cải tiến dự toán thu.
• Tiếp tục triển khai các giải pháp trong giai đoạn 2024-2026, tầm nhìn đến 2030 nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý thu NSNN, góp phần phát triển kinh tế bền vững.

Các cơ quan quản lý, cán bộ thuế và nhà nghiên cứu cần phối hợp chặt chẽ, áp dụng các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả quản lý thu NSNN, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá và điều chỉnh chính sách phù hợp với bối cảnh kinh tế trong nước và quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danh mục phụ lục kết cấu của đề án gồm 3 phần như sau: Phần 01: Cơ sở xây dựng đề án Phần 02: Nội dung của đề án Phần 03: Các đề xuất và kiến nghị 5 PHẦN 01: CƠ SỞ XÂY DỰNG ĐỀ ÁN 1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA CỤC THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU, TỔNG CỤC HẢI QUAN 1.1 Các khái niệm cơ bản 1.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thu ngân sách nhà nước Thu ngân sách nhà nước là một nội dung quan trọng trong lĩnh vực NSNN và thuật ngữ thu NSNN được gắn với khái niệm NSNN. Luật Ngân sách nhà nước năm 2015, giải thích rõ: “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.”3 Hiểu một cách khoa học: “thu ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu của Nhà nước, chủ yếu thu từ thuế, phí, lệ phí và từ các nguồn thu khác của nhà nước, được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước.” 4 Đặc điểm của thu NSNN đòi hỏi phải có tính dự toán, với kế hoạch thu được chuẩn bị xây dựng khoa học và tuân theo quy định của nhà nước trong một khoảng thời gian được xác định, thông thường là một năm (12 tháng). Thu NSNN đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn vốn cho các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước và hỗ trợ các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Ngoài ra, thu NSNN còn là công cụ để Nhà nước điều tiết thu nhập xã hội thông qua chính sách thuế.

Nhà nước còn sử dụng chính sách thuế để định hướng cơ cấu kinh tế và tiêu dùng, đảm bảo hài hoà lợi ích nhà nước với các chủ thế khác trong xã hội.2 Khái niệm, đặc điểm, mục tiêu và nguyên tắc quản lý thu ngân sách nhà nước “Quản lý thu ngân sách nhà nước được hiểu là quá trình các cơ quan thu xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, theo dõi và đánh giá quá trình thực hiện kế hoạch thu ngân sách nhà nước”5 Trong đó, cơ quan quản lý thu ngân sách bao gồm cơ quan thuế, cơ quan hải quan và các cơ quan nhà nước khác có quyền giao hoặc uỷ quyền tổ chức chịu trách nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước. 3 Xem: Khoản 14, Điều 4, Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015.TS Hoàng Thị Thuý Nguyệt, TS. Đào Thị Bích Hạnh (đồng chủ biên), Giáo trình Quản lý thu ngân sách nhà nước, Học viện Tài chính, Nxb,Tài chính, Hà Nội,2017, tr5-7.TS Hoàng Thị Thuý Nguyệt, TS. Đào Thị Bích Hạnh (đồng chủ biên), Giáo trình Quản lý thu ngân sách nhà nước, Học viện Tài chính, Nxb,Tài chính, Hà Nội, tr10.

6 Quản lý thu NSNN bao gồm ba đặc điểm chính chính: kế hoạch hóa, tổ chức điều hành, và giám sát đánh giá. Những đặc điểm này không chỉ đảm bảo tuân thủ các quy định mà còn tối ưu hóa quá trình huy động nguồn lực tài chính cho nhà nước. Và quản lý thu NSNN hướng đến mục tiêu là đảm bảo nguồn thu ổn định và bền vững cho ngân sách, đáp ứng nhu cầu chi tiêu của nhà nước và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, quản lý thu NSNN còn nhằm tối ưu hóa hiệu quả thu, bằng cách thu đúng, thu đủ và giảm thiểu chi phí, qua đó đóng góp vào sự ổn định và phát triển bền vững của tài chính quốc gia.

Quản lý thu NSNN với những nguyên tắc: Thứ nhất, toàn bộ các khoản thu NSNN phải được dự toán, tổng hợp đầy đủ vào ngân sách nhà nước. Thứ hai, toàn bộ các khoản thu NSNN phải được nộp qua Tài khoản Kho bạc của Nhà nước tại ngân hàng thương mại hoặc nộp trực tiếp tại Kho bạc Nhà nước. Thứ ba, các khoản thu NSNN phải được hạch toán theo đúng chế độ kế toán nhà nước, đúng mục lục ngân sách nhà nước, đúng niên độ ngân sách. Thứ tư, thủ tục thu NSNN phải được công khai.3 Phân cấp Quản lý thu NSNN của Cục Thuế XNK, Tổng cục Hải quan Quản lý thu NSNN của ngành Hải quan có sự phân cấp như sau: Tổng cục Hải quan6 giữ vai trò chỉ đạo cao nhất, thực hiện nhiệm vụ tham mưu cho Bộ Tài chính và Quốc hội trong việc xây dựng dự toán thu NSNN từ hoạt động XNK, đề xuất chính sách thuế và giám sát hoạt động thu thuế trên toàn quốc.

Cục Thuế XNK 7là đơn vị chuyên trách, trực tiếp tham mưu, hỗ trợ Tổng cục Hải quan trong công tác dự toán, quản lý, điều hành các hoạt động thu NSNN, hướng dẫn và kiểm tra nghiệp vụ thuế tại các địa phương. Cục Hải quan tỉnh, thành phố 8chịu trách nhiệm quản lý và thực hiện thu NSNN tại các địa bàn cụ thể, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật và thực hiện đúng các chỉ tiêu thu NSNN được giao. Trong khi đó, Chi cục Hải quan tại các cửa khẩu, 6 Xem Đ1, Đ2, Quyết định số: 65/2015/QĐ-TTg ngày 17/12/2015 của Thủ tướng Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Hải quan trực thuộc Bộ Tài chính. 7 Xem Đ1, Đ2, Quyết định số: 1837/QĐ-BTC ngày 20/06/2016, Quyết định Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Thuế xuất nhập khẩu trực thuộc Tổng cục Hải quan.

8 Xem Đ1, Đ2, Quyết định số: 1919/QĐ-BTC ngày 06 tháng 09 năm 2016, Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. 7 điểm giao nhận hàng hóa là đơn vị trực tiếp tiến hành thu thuế, kiểm tra và giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu, đảm bảo các khoản thu NSNN được thực hiện đầy đủ và đúng quy định.2 Quản lý thu NSNN của Cục Thuế XNK, Tổng cục Hải quan Quản lý thu ngân sách nhà nước của Cục Thuế xuất nhập khẩu, Tổng cục Hải quan là một nhiệm vụ công tác trọng tâm nhằm hướng đến mục tiêu đảm bảo ổn định nguồn thu NSNN từ các hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu. Quá trình thực hiện nhiệm vụ công tác này là sự tổng hợp các biện pháp chuyên môn nghiệp vụ nhằm hoàn thành chỉ tiêu công tác quản lý thu NSNN hàng năm của đơn vị cũng như toàn ngành Hải quan.1 Nội dung Quản lý thu NSNN của Cục Thuế XNK, Tổng cục Hải quan Thứ nhất, công tác Dự toán thu NSNN từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu Dự toán thu NSNN từ hoạt động XNK được xây dựng dựa trên các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô như: tăng trưởng GDP, giá dầu thô quốc tế và tác động của các hiệp định thương mại tự do (FTA). Những yếu tố này ảnh hưởng đến giá trị hàng hóa và các loại thuế, do đó việc lập dự toán phải sát với thực tế để quản lý thu hiệu quả.

Cục Thuế XNK tham mưu cho lãnh đạo Tổng cục Hải quan ban hành công văn hướng dẫn xây dựng dự toán thu hàng năm cho các Cục Hải quan địa phương. Đồng thời, Cục Thuế XNK giám sát và thúc đẩy các Cục Hải quan địa phương về việc lập dự toán, gửi báo cáo kết quả dự toán kịp thời về Tổng cục. Nếu có thay đổi chính sách, Cục Thuế XNK sẽ tham mưu để ban hành hướng dẫn bổ sung kịp thời, đảm bảo tính chính xác và khả thi của dự toán. Cục Hải quan địa phương chịu trách nhiệm tổng hợp, kiểm tra và đảm bảo chất lượng dự toán của các Chi cục Hải quan, dựa trên tình hình thu ngân sách hiện tại và dự báo cho các năm tiếp theo, báo cáo kịp thời về cho Cục Thuế XNK.

Các đơn vị trong Tổng cục, Cục Công nghệ Thông tin và Thống kê Hải quan cung cấp số liệu kim ngạch xuất nhập khẩu hàng tháng, ước tính cho năm hiện tại và dự kiến cho 3-5 năm tiếp theo, bao gồm cả kim ngạch chịu thuế. Các đơn vị chuyên môn như Cục Kiểm tra sau thông quan, Cục Điều tra chống buôn lậu và Vụ Thanh tra- Kiểm tra của Tổng cục Hải quan có trách nhiệm đánh giá thực hiện chính sách thuế, thủ tục hải quan và báo cáo kết quả. Căn cứ nội dung báo cáo lập dự toán từ các Cục hải quan địa phương và các số liệu, thống kê từ đơn vị liên quan trong Tổng cục, Cục Thuế XNK thực hiện tổng 8 hợp, khảo sát, đánh giá kết quả thực hiện dự toán dựa trên phân tích kim ngạch xuất nhập khẩu và báo cáo từ các Cục Hải quan địa phương, cùng với khảo sát thực tế khi cần. Sau đó, Cục Thuế XNK lập kế hoạch dự toán dựa trên chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư của Bộ Tài chính, phối hợp thu thập thông tin chính sách thuế và dự báo kế hoạch XNK.

Tổ chức thảo luận dự toán với các đơn vị liên quan để thống nhất lập dự toán khi xét thấy cần thiết. Cuối cùng, Cục Thuế XNK tổng hợp kết quả và lập báo cáo thuyết minh dự toán thu, trình lãnh đạo Tổng cục Hải quan phê duyệt để báo cáo Lãnh đạo Bộ Tài chính báo cáo các cấp có thẩm quyền. Thứ hai, công tác tham mưu, quản lý, hướng dẫn và kiểm tra Thực hiện dự toán thu NSNN từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu Công tác Tham mưu xây dựng đề án chính sách thực hiện dự toán thu NSNN Cục Thuế XNK có nhiệm vụ tham mưu, hỗ trợ cho lãnh đạo Tổng cục Hải quan và Bộ Tài chính trong quá trình hoạch định chính sách thuế xuất nhập khẩu. Công tác tham mưu này không chỉ dừng lại ở việc đề xuất, mà còn yêu cầu khả năng phân tích, đánh giá các tác động của chính sách hiện hành, từ đó xây dựng các đề án cải cách, bổ sung hoặc điều chỉnh chính sách nhằm đáp ứng kịp thời theo diễn biến thị trường và nhu cầu của nền kinh tế.

Cục Thuế XNK có trách nghiệm trình bày các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật pháp luật, quy định chính sách trước lãnh đạo Tổng cục Hải quan và lãnh đạo Bộ Tài chính xem xét, ban hành, tham gia xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật pháp luật theo chức năng nhiệm vụ được phân công. Đảm bảo các chính sách pháp luật, quy định ngành tham mưu phải phản ánh đúng thực tiễn, đúng quy định pháp luật và tuân thủ các cam kết quốc tế liên quan.