Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lý thiết bị giáo dục trường mầm non Chương 2: Thực trạng quản lý thiết bị giáo dục trường mầm non huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa. Chương 3: Biện pháp quản lý thiết bị giáo dục trường mầm non huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa. 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ GIÁO DỤC TRƢỜNG MẦM NON 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1.
Các nghiên cứu về quản lý thiết bị giáo dục trường học - Công tác quản lý cơ sở vật chất trường học nói chung và công tác quản lý TBGD nói riêng đã được rất nhiều tổ chức và cá nhân nghiên cứu. Mỗi tác giả có cái nhìn đa chiều về quản lý thiết bị giáo dục ở các cấp học khác nhau, cụ thể: Trần Quốc Đắc (2002), đã chỉ ra bản chất của TBDH và vai trò cuả nó trong việc nâng cao chất lượng giáo dục [15]. Nghiên cứu của Nguyễn Sỹ Đức (2009), Nguyễn Cao Đằng, Phạm Thành Hưng, Nguyễn Trọng Khoa chỉ rõ các nội dung thiết yếu trong công tác TBGD, nhận định vai trò của TBGD trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy trong công tác giáo dục [16]. Tác giả Lê Thị Vượng (2015) [36] và Trần Thị Xinh (2016) [38], đã nêu lên hiện trạng cơ sở vật chất hiện nay tại các trường phổ thông, chỉ ra một số biện pháp nâng cao hiệu quả trong quản lý cơ sở vạt chất.
Với nghiên cứu của mình, tác giả Hồ Ngọc Yên (2018) đã cho thấy vai trò của cơ sở vật chất hết sức quan trọng trong nâng cao chất lượng giáo dục như: Nâng cao hiệu quả tiếp cận trong học đối với học sinh [41]. - Các nhóm tác giả nghiên cứu về quản lý thiết bị tại các trường chuyên nghiệp đưa ra những nhận định về vai trò cũng như các giải pháp hoàn thiện quản lý, gồm: Tác giả Vũ Đình Tuấn (2009) chỉ rõ hiện trạng công tác quản lý thiết bị dạy học phục vụ hoạt động đào tạo của trường Đại học Công nghiệp Hà Nội gồm: mua sắm, bổ sung thiết bị dạy học; bảo quản thiết bị dạy học; về sử dụng thiết bị dạy học, quy trình quản lý thiết bị dạy học. Từ đó đề xuất được các nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý trang thiết bị phục vụ hoạt động đào tạo tại trường [31]. 6 Nghiên cứu của Nguyễn uang Cường (2014), đã đánh giá thực trạng quản lý trên các lĩnh vực và đề xuất các nhóm giải pháp hoàn thiện quản lý [14].
Tác giả Đinh Công An (2017) đã chỉ rõ: thiết bị phục vụ đào tạo phải đủ và phù hợp mới triển khai được các phương pháp dạy học một cách có hiệu quả. Đứng dưới một góc độ khác thì Thiết bị phục vụ đào tạo còn là một bộ phận không thể thiếu được của nội dung và phương pháp dạy học, chúng có thể vừa là phương tiện để nhận thức, vừa là đối tượng chứa nội dung cần nhận thức. Thiết bị phục vụ đào tạo đảm bảo chất lượng dạy và học. Các phương tiện, dụng cụ phòng thí nghiệm có vai trò và tiềm năng to lớn trong việc học tập khoa học theo phương pháp được khám phá, chứng minh kiến thức.
Tác giả chỉ ra được 5 nhóm giải pháp trong quản lý thiết bị Trường cao đẳng Công nghiệp Quốc phòng [1]. Có cái nhìn khái quát chung cho lĩnh vực quản lý thiết bị trường đại học, tác giả Đỗ Hồng Sâm (2016) đã chỉ ra 5 nhóm giải pháp: (i) Bồ dưỡng nâng cao trình độ cho cán bộ quản lý thiết bị, (ii) Cải tiến xây dựng kế hoạch mua sắm, (iii) Đổi mới kế hoạch đào tạo sửa chữa, (iv) Xây dựng kế hoạch sử dụng hợp lý, (v) Đẩy mạnh phong trào làm đồ dùng thiết bị trong sinh viên [26]. - Các nhóm tác giả nghiên cứu về quản lý thiết bị dạy học với việc nâng cao hiệu quả tại các trường giáo dục phổ thông, gồm: Nghiên cứu của Đỗ Thị Hường (2011), Lê Đình Hợi (2011) đều chỉ rõ nội dung cuả quản lý phương tiện dạy học dưới góc độ quản lý cuả Hiệu trưởng nhà trường, từ đó nhằm đề xuất các giải pháp như hiệu quả trong việc xây dựng kế hoạch, trong sử dụng , bảo quản và thanh kiểm tra; Đây được cho là các giải pháp mang tính khả thi phù hợp với điều kiện thực tế của địa bàn nghiên cứu [18],[20]. Đề tài cấp Bộ “Các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học phục vụ triển khai chương trình sách giáo khoa tiểu học và THCS” của tác giả Lê Đình Tuần (2013) chủ trì đã đưa ra những biện pháp sử dụng thiết bị có hiệu quả [30].
7 Tác giả Nguyễn Thị Minh Huế [19], Nguyễn Thị Vân [33] đã làm rõ vai trò của thiết bị giáo dục, chỉ ra các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị giáo dục. Đề tài “Nâng cao hiệu quả sử dụng TBDH ở trường phổ thông” của tác giả Trần Quốc Đắc (2014), nghiên cứu việc nâng cao hiệu quả sử dụng TBDH ở các bộ môn theo chương trình SGK. Tác giả chỉ ra công tác sử dụng TBGD của đội ngũ giáo viên chưa đạt được kết quả như mong muốn do nhận thức về vai trò và tầm quan trọng của TBGD, kỹ năng sử dụng TBGD còn hạn chế. Bên cạnh một số loại TBGD còn kém chất lượng, thiếu đồng bộ, công tác quản lý thiếu các biện pháp quyết liệt và hiệu quả [17].
Tác giả Hải Bình đã chỉ rõ biện pháp quản lý hiệu quả trong bảo quản TBDH là lập sổ “Sổ thiết bị giáo dục”, phân loại, khắc phục hư hỏng [3, tr12]. Nhóm các tác giả viết về các biện pháp nâng cao hiệu quả trong quản lý TBGD các trường phổ thông như: Trần Thị Lê Vần (2015), [34], Lê Thị Vượng (2015)[35]. Gần đây tác giả Lê Thị Yến (2018) đã chỉ rõ cách thức hiệu trưởng trường THCS cần thực hiện với các nhóm giải pháp mang tính khả thi và thực tiễn cao [42]. Các nghiên cứu về quản lý thiết bị giáo dục trường mầm non Đối với quản lý TBGD MN, hiện nay việc nghiên cứu về quản lý thiết bị giáo dục ở trường MN còn rất ít đề tài đề cập đến, việc nghiên cứu về công tác quản lý thiết bị giáo dục trường MN của Phòng GD&ĐT lại càng ít hơn.
Năm 2015, tác giả Nguyễn Thị Mây đã chỉ ra hiện trạng thiết bị và các hoạt động quản lý thiết bị trong giai đoạn 2013-2015, phân tích rõ ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân tồn tại, từ đó đã đề xuất được các giải pháp có tính khả thi trong quản lý thiết bị giáo dục tại đại bàn nghiên cứu. Tác giả Bùi Lệ Ngân (2017) đã làm rõ chủ thể quản lí thiết bị giáo dục ở trường MN và nội dung quản lí thiết bị giáo dục ở trường MN. Trong nghiên cứu của mình, tác giả đánh giá thực trạng quản lý thiết bị giáo dục ở các trường MN Quận Ngô Quyền, Thành phố Hải Phòng, từ đó đề xuất được 5 8 nhóm giải pháp có khả thi. Trong nghiên cứu này, tác giả chú trọng tới quản lý TBGD từ cấp hiệu trưởng các trường mầm non [23].
Xét riêng trong tỉnh Thanh Hóa, tác giả Phạm Thị Lan (2017) nghiên cứu về thực trạng quản lý cơ sở vật chất trang thiết bị giáo dục trẻ trong trường mầm non Xuân Lâm, Tĩnh Gia, Thanh Hoá. Nghiên cứu chỉ rõ đặc điểm của trường và đề xuất giải pháp khắc phục những khó khăn trong L cơ sở vật chất ở đơn vị. Một số tác giả khác có nghiên cứu các biện pháp quản lý TBGD trường mầm non, trong đó chú trọng việc chỉ đạo giáo viên tự làm đồ dùng, đồ chơi từ các phế liệu, nguyên vật liệu đơn giản và hướng dẫn trẻ mẫu giáo làm đồ chơi tự tạo [39], [40]. Nhìn chung, các nghiên cứu này trong một chừng mực nhất định đã tập trung làm rõ một số nội dung quản lý thiết bị giáo dục trường học nói chung và quản lý thiết bị giáo dục trường mầm non, thể hiện tính đặc thù của công tác quản lý thiết bị giáo dục đối với từng cấp học, từng địa phương.
Mặc dù, đã có nhiều đề tài nghiên cứu về quản lý thiết bị giáo dục trường học , tuy nhiên cho đến nay chưa có một công trình nào đi sâu nghiên cứu việc quản lý TBGD trường MN tỉnh Thanh Hóa, trong đó có huyện Tĩnh Gia. Từ thực tiễn QLGD ở huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa cho thấy công tác L TBGD trường MN còn rất nhiều hạn chế. Do đó nghiên cứu vấn đề Quản lý thiết bị giáo dục trường MN huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa sẽ giúp đánh giá thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lý TBGD trường MN, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ ở các trường MN huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa trong bối cảnh đổi mới GDMN hiện nay. Các khái niệm cơ bản của đề tài 1.
Thiết bị giáo dục Dưới mỗi góc nhìn khác nhau, TBGD được phân tích cụ thể khác nhau. Có quan điểm cho rằng, TBGD chính là thiết bị dạy học, phương tiện dạy học, công cụ dạy học, đồ dùng dạy học, học cụ, học liệu…- là tất cả những phương tiện vật chất có khả năng chứa đựng hay truyền tải thông tin về nội 9 dung bài học nhằm hỗ trợ giáo viên và học sinh tổ chức và tiến hành hợp lý, có hiệu quả quá trình dạy học. Thiết bị dạy học chính là yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất đến nội dung và việc đổi mới phương pháp dạy học, là công cụ mà giáo viên trực tiếp sử dụng để thực hiện hoạt động dạy của mình, thông qua đó, giúp sinh viên lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hoàn thiện nhân cách trong suốt quá trình học. Tác giả Bùi Lệ Ngân cho rằng: Thiết bị giáo dục là tất cả các phương tiện vật chất, kĩ thuật và sản phẩm khoa học - công nghệ được huy động vào các hoạt động giáo dục trong nhà trường.
Với cách hiểu như vậy thì TBGD là một phạm trù luôn được mở rộng để thích ứng với thực tiễn phát triển giáo dục và sự phát triển của khoa học và công nghệ [23, tr27]. Trong đề tài này chúng tôi quan niệm: Thiết bị giáo dục là hệ thống trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật phục vụ cho hoạt động giảng dạy, giáo dục, học tập của giáo viên và học sinh, đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục. Thiết bị giáo dục có yêu cầu như: Phải phù hợp với yêu cầu về đổi mới nội dung và đổi mới phương pháp của chương trình giáo dục; Phải phù hợp đối tượng: an toàn cho người sử dụng, phù hợp với sự phát triển tâm sinh lý lứa tuổi học sinh [4].