CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước 1. Các công trình nghiên cứu nước ngoài - Ovidiu Cretu và cộng sự [76], Risk management for Design and Construction/Quản lý rủi ro cho thiết kế và xây dựng. Trong nghiên cứu của mình các tác giả coi QLRR là trung tâm của quản lý dự án.
Cuốn sách làm sáng tỏ khái niệm về sự không chắc chắn và rủi ro của dự án; phân tích rủi ro qua việc tác động của nó đến kết quả của việc thực hiện dự án và giúp nhà quản lý dự án có thể lên kế hoạch chuẩn bị để đối phó rủi ro dự án. Tác giả sử dụng phương pháp tích hợp giữa chi phí và lập kế hoạch phân tích rủi ro. Cuốn sách này là một điều cần thiết cho các chuyên gia, những người đang tìm cách hướng tới một mô hình chủ động QLRR, và giúp những sinh viên đang nghiên cứu, khám phá những phức tạp của sự không chắc chắn và trong việc đánh giá rủi ro cũng như tìm phương pháp tối ưu nhằm hạn chế rủi ro. và Ward, Stephen [92], Project Risk Management : Processes, Techniques, and Insights/Quản lý rủi ro dự án: Quy trình, kỹ thuật và thông tin chi tiết.
Cuốn sách gồm 17 chương, dài 367 trang, cuốn sách được chia thành ba phần chính: phần một giải thích các khái niệm cơ bản về rủi ro, phần hai là một mô tả chi tiết về phương pháp luận và phần ba cung cấp các hướng dẫn về việc sử dụng nó. Tác giả nhận thấy rủi ro là những yếu tố gây sai lệch so với kế hoạch đề ra, đồng thời trình bày chín giai đoạn QLRR của phương pháp luận là: định nghĩa, mục tiêu, nhận định, cấu trúc, sở hữu, ước tính, đánh giá, khai thác và quản lý. Cuốn sách giúp nhà quản lý có cái nhìn nhận về QLRR và quản lý sự không chắc chắn nhằm mục đích cải thiện hiệu quả của dự án. Smith và cộng sự [77], Risk and Uncertainty (Construction Management Series)/Rủi ro và sự không chắc chắn (Chuỗi quản lý xây dựng).
10 Theo tác giả QLRR là quá trình hiểu rõ về dự án và đưa ra một quyết định tốt nhất cho QLDA trong tương lai và quá trình liên tục phòng tránh, giảm thiểu, chấp nhận hoặc chuyển giao rủi ro và phát hiện ra các cơ hội tiềm năng. Tác giả đã mô tả khái quát về QLRR; công cụ và kỹ thuật phân tích rủi ro; và ra quyết định trong khuôn khổ dự án xây dựng. Cuốn sách giúp nhà quản lý làm thế nào trong quá trình QLRR có thể cải thiện việc ra quyết định trong điều kiện của sự không chắc chắn và mục đích chính của QLRR là tránh các rủi ro gây thiệt hại và tìm ra các cơ hội mới. Tuy nhiên tác phẩm chưa đề cập đến các rủi ro đối với từng loại công trính cụ thể và những nguy cơ có thể xảy ra rủi ro để các nhà quản lý đặc biệt quản lý sử dụng vốn có những công cụ, kỹ năng phòng tránh và giảm thiểu rủi ro trong quá trình triển khai dự án.
- Alberto De Marco; Giulio Mangano; Anna Corinna Cagliano; and Sabrina Grimaldi [35], Public Financing into Build-Operate-Transfer Hospital Projects in Italy/Tài chính công vào các dự án xây dựng-vận hành- chuyển giao bệnh viện ở Ý. Trong nghiên cứu Tác giả tập trung nghiên cứu phân tích thực nghiệm để điều tra các yếu tố có ảnh hưởng đáng kể đến tỷ trọng nguồn vốn ngân sách nhà nước vào tổng đầu tư ban đầu cần thiết để xây dựng các dự án bệnh viện theo hình thức BOT. Dựa trên mô hình mô tả các rủi ro chính liên quan đến sự tham gia của người dân vào các dự án BOT, một phân tích hồi quy tuyến tính đã được tiến hành trên một bộ dữ liệu của các dự án bệnh viện BOT của Ý để mang lại những hàm ý. Kết quả cho thấy quy mô đầu tư, sức mạnh tài chính của nhà thầu, thời hạn của thời gian chuyển giao, số lượng dịch vụ và ưu đãi vay vốn của cơ quan y tế địa phương là những nhân tố quan trọng của mức tài trợ của nhà nước.
Nghiên cứu xác nhận rằng nguồn vốn ngân sách nhà nước được cung cấp không chỉ để trang trải phần đầu tư không tự tài trợ mà còn là một cách để thực hiện một dự án trong những khoảng thời gian gặp khó khăn về tài chính. 11 - Cheng Siew Goh; Hamzah Abdul-Rahman; and Zulkiflee Abdul Samad [39], Applying Risk Management Workshop for a Public Construction Project: Case Study in Malaysia/ Áp dụng hội thảo quản lý rủi ro cho một dự án xây dựng công cộng: Nghiên cứu điển hình ở Malaysia. Đây là một nghiên cứu QLRR cho dự án công cộng tại Malaysia thông qua các cuộc hội thảo. Tác giả chỉ ra rằng việc lựa chọn các công cụ và kỹ thuật QLRR thích hợp là rất quan trọng để ra quyết định đối phó tốt hơn.
Nghiên cứu này nhằm mục đích tìm hiểu cách QLRR có thể được sử dụng hiệu quả trong việc QLRR của dự án bằng cách học một hội thảo QLRR đã được tiến hành trong một dự án công. Ngoài việc nâng cao nhận thức của tổ chức về những rủi ro trong dự án, một hội thảo về QLRR cũng tạo cơ hội cho việc xây dựng đội ngũ. - Terry Lyons and Martin Skitmore [53], Project risk management in the Queensland engineering construction industry: a surveyQuản lý rủi ro dự án trong ngành xây dựng kỹ thuật Queensland:một cuộc khảo sát. Đây làn ghiên cứu việc sử dụng các kỹ thuật QLRR từ kết quả của một cuộc khảo sát về quản lý cấp cao liên quan đến ngành xây dựng kỹ thuật công nghiệp tại Úc.
Nghiên cứu chỉ ra rằng: việc sử dụng QLRR từ trung bình đến cao, với sự khác biệt rất nhỏ giữa các loại, quy mô và mức độ chấp nhận rủi ro của các tổ chức và kinh nghiệm và sự chấp nhận rủi ro; Sử dụng QLRR trong giai đoạn thực hiện và lập kế hoạch của chu trình thực hiện của dự án cao hơn trong giai đoạn chuẩn bị hoặc kết thúc; Nhận diện và đánh giá rủi ro là các yếu tố QLRR được sử dụng thường xuyên; thảo luận là kỹ thuật nhận dạng rủi ro phổ biến nhất được sử dụng. Các phương pháp đánh giá rủi ro định tính được sử dụng phổ biến và thường xuyên nhất. Giảm thiểu rủi ro là phương pháp ứng phó rủi ro được sử dụng thường xuyên nhất, với việc sử dụng các khoản dự phòng và chuyển giao hợp đồng theo hình thức bảo hiểm. - D F Cooper, D H MacDonald and C B Chapman [40] trong bài báo Risk analysis of a construction cost estimate/Phân tích rủi ro về dự toán chi phí xây dựng đã thực hiện nghiên cứu rủi ro trong dự toán xây dựng, nghiên 12 cứu điển hình cho dự án phát triển thủy điện.
Sau khi nhận định rằng phân tích rủi ro được thực hiện độc lập, song song với lập dự toán công trình, nó sẽ cung cấp một chỉ số đáng tin cậy cho dự toán, các tác giải đã đi sâu vào phân tích rủi ro dự toán dự án theo phương pháp CIM (control interval and memory). Với những tìm hiểu sâu về phương pháp này, thì các nhà QLDA có thể dễ dàng áp dụng CIM để phân tích rủi ro dự toán xây dựng cho các dự án tương tự. - Ang S-AH and Leon De D [37], Modeling and analysis of uncertainties for risk-informeddecisions in infrastructures engineering/Mô hình hóa và phân tích những bất ổn về quyết định rủi ro trong các dự án hạ tầng kỹ thuật, tác giả đề xuất một bộ khung cho phương pháp xử lý rủi ro trong các dự án hạ tầng kỹ thuật. Hai loại rủi ro được tổng kết trong nghiên cứu này gốm: rủi ro có tính chất may rủi xuất phát từ các yếu tố ngẫy nhiên của tự nhiên và rủi ro gắn với tri thức của con người gắn với sự hiểu biết một cách không đầy đủ và hoàn thiện.
Với cách phân chia rủi ro này, tiêu chí phân chia là rõ ràng nhưng cũng sẽ gặp khó khăn khi trong mỗi loại rủi ro lại tổng hợp rất nhiều rủi ro với nguồn gốc phát sinh khác nhau. P [52], trong ấn phẩm Neural-Risk Assessment System for Construction Projects/Hệ thống đánh giá rủi ro tri thức cho các dự án xây dựng: Tác giả đã tập trung xác định và đánh giá các rủi ro thường gặp trong các dự án cơ sở hạ tầng ở Đức. Tác giả đã giới thiệu hệ thống đánh giá rủi ro tri thức (Neural Risk Assessment System) có bộ phận cốt lõi là mạng lưới thần kinh nhân tạo (Artificial Neural Network: ANN) dùng để mô hình các hành vi rủi ro đối với dự án. Nghiên cứu này cung cấp cho nhà thầu một công cụ thay thế cho dự án chi phí có thể có của rủi ro.
- Sid Ghosh và Jakkapan Jintanapakanont [78], Identifying and assessing the critical risk factors in an underground rail project in Thailand: a factor analysis approach/ Xác định và đánh giá các yếu tố rủi ro quan trọng 13 trong một dự án đường sắt ngầm ở Thái Lan: phương pháp phân tích nhân tố. Tác giả cho rằng các dự án cơ sở hạ tầng lớn và phức tạp liên quan đến nhiều yếu tố nguy cơ rủi ro khác nhau và việc thực hiện thành công các dự án đó phụ thuộc vào việc quản lý hiệu quả các yếu tố nguy cơ rủi ro chính. Nghiên cứu xác định các biến số nguy cơ chủ yếu thông qua một cuộc khảo sát được thực hiện để cô lập và đánh giá các yếu tố nguy cơ quan trọng đối với một dự án đường sắt ngầm Chaloem Ratchamongkhon tại Thái Lan. Các phản hồi thu được trong tổ chức dự án được đánh giá bằng cách sử dụng phân tích thành phần chính để hiểu cấu trúc tiềm ẩn của các yếu tố nguy cơ quan trọng.
Các biến trong các yếu tố được kiểm tra để xác nhận độ tin cậy và tính hợp lệ của các cấu trúc. Cuối cùng, sau khi xác định danh sách chín rủi ro quan trọng nhất, tác giả tiến hành phân tích rủi ro, đánh giá tầm quan trọng và tác động của chúng đối với QLDA. Các kết quả nghiên cứu được hỗ trợ bởi nhận thức của ban quản lý cấp cao trong tổ chức dự án. van Staveren [44], ấn phẩm Uncertainty and Ground Conditions: A Risk Management Approach/Sự không chắc chắn và các điều kiện nền móng: Một phương pháp tiếp cận rủi ro đã nghiên cứu các rủi ro về nền móng công trình.
Các rủi ro được xem xét trong bối cảnh chi phí đổ cho việc xử lý các điều kiện về nền móng dự báo tăng cao.
