MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong chiến lược phát triển đất nước, Đảng và Nhà nước ta đã chỉ rõ: “Nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục là nhằm xây dựng con người và thế hệ thiết tha, gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường, xây dựng và bảo vệ tổ quốc; thực hiện sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá của dân tộc là những người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội ”, "Bình đẳng giới là mục tiêu cho sự phát triển bền vững của xã hội, là một trong những tiêu chí quan trọng đánh giá sự phát triển của mỗi quốc gia". Trong thời gian năm qua, bình đẳng giới đã đạt được những thành tựu quan trọng, nổi bật là việc hoàn thiện khung pháp luật, chính sách về BĐG như ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật như: Luật Bình đẳng giới, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, Bộ luật Lao động, Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Bảo hiểm xã hội, Bộ luật Dân sự… Bộ chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng tiếp tục ban hành các Nghị quyết quan trọng nhằm thúc đẩy công tác cán bộ nữ và công tác phụ nữ như Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 27/4/2007 về “Công tác phụ nữ trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước”; Chỉ thị 21/CT-TW ngày 20/01/2018 của Ban Bí thư về tiếp tục đẩy mạnh công tác phụ nữ trong tình hình mới. Riêng với lĩnh vực giáo dục và đào tạo (GDĐT), Luật Bình đằng giới năm 2006 đã đề cập và khẳng định nam, nữ bình đẳng về độ tuổi đi học, đào tạo, bồi dưỡng; bình đẳng trong việc lựa chọn ngành, nghề học tập, đào tạo, tiếp cận và hưởng thụ các chính sách về giáo dục, đào tạo.Với trách nhiệm quản lý nhà nước được quy định trong Luật và thực hiện nhiệm vụ trong Chiến lược Quốc gia, Bộ GD&ĐT đã tiến hành lồng ghép giới vào chương trình sách giáo khoa giáo dục phổ thông và thực hiện rà soát vi phạm bình 1 đẳng giới trong sách giáo khoa hiện hành.
Công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức bình đẳng giới cho cán bộ, giáo viên, người lao động của ngành Giáo dục cũng đã đạt những kết quả đáng kể. Tuy nhiên, việc thực hiện bình đằng giới trong lĩnh vực giáo dục đào tạo vẫn còn một số hạn chế trong công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thông, nâng cao nhận thức; cơ hội giáo dục cho trẻ em gái và phụ nữ ở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số; tỷ lệ nữ giáo viên ở các cấp mầm non, tiểu học, trung học phổ thông chiến tỷ lệ lớn; định kiến giới trong các tài liệu giáo dục và sách giáo khoa vẫn còn tồn tại. Đối với tổ chức Hội LHPN, tại Điều 30 Luật Bình đẳng giới đã quy định rõ trách nhiệm, chăm lo bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp cho phụ nữ và trẻ em gái, giúp đỡ, hỗ trợ phụ nữ, tập huấn, bồi dưỡng nữ đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn để ứng cử, phản biện xã hội đối với pháp luật, chính sách về. "Xác định được trách nhiệm, tầm quan trọng, ý nghĩa của giáo dục bình đẳng giới, trong thời gian qua, Hội liên hiệp Phụ nữ các cấp tập trung tuyên truyền sâu rộng đến hội viên phụ nữ, tập huấn về BĐG cho đội cán bộ chủ chốt các cấp, giám sát việc thực hiện luật pháp, chính sách về bình đẳng giới, tham mưu đề xuất cho UBND tỉnh ban hành chính sách riêng hỗ trợ cho cán bộ nữ đi đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ trong và ngoài tỉnh, cán bộ nữ đi học có con dưới 36 tháng tuổi; chăm lo bảo vệ quyền và lợi ích của phụ nữ và trẻ em thông qua các hoạt động phối hợp với các sở, ngành chức năng như Giáo dục, Lao động Thương binh và xã hội, Tỉnh đoàn, Công an, Tòa án nhân dân tỉnh.; phối hợp tham mưu công tác cán bộ nữ của tỉnh.
Theo các nhà nghiên cứu cho rằng giáo dục về giới, BĐG phải bắt đầu từ nhỏ, nhất là từ những năm đầu đời là rất quan trọng để tác động đến phát triển nhận thức và xã hội lâu dài nhằm ngăn chặn và xóa bỏ bất bình đẳng giới, tiền thân của bạo lực giới, đồng thời xuất phát từ vai trò của gia đình, phụ nữ trong chăm sóc, giáo dục trẻ, Hội LHPN nhận thấy hoạt động phối hợp với ngành Giáo dục để tuyên truyền giáo dục về giới, bình đẳng giới hết 2 sức quan trọng. Trong thời gian qua, Hội LHPN và ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn đã tích cực tham mưu cho UBND, Ban vì sự tiến bộ của phụ nữ tỉnh một số chỉ tiêu liên quan đến chức năng, nhiệm vụ của 2 ngành, đồng thời cụ thể hóa xây dựng kế hoạch triển khai theo hệ thống ngành dọc. Hai ngành đã ký kết chương trình phối hợp thực hiện công tác giáo dục, nuôi dạy thế hệ trẻ trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2017 - 2022 với mục đích tăng cường công tác giáo dục ý thức chấp hành pháp luật; tích cực tham gia công tác giáo dục đạo đức, lối sống, làm cho học sinh biết trân trọng, bảo vệ và phát huy nền tảng đạo đức, các giá trị truyền thống tốt đẹp của quê hương, dân tộc, đáp ứng yêu cầu phát triển GD&ĐT trong giai đoạn mới; phối hợp chỉ đạo và triển khai thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ chăm sóc, giáo dục trẻ em, học sinh nhằm xây dựng môi trường an toàn, thân thiện, đảm bảo cơ hội học tập và phát triển bình đẳng cho mọi trẻ em, học sinh. Từ nội dung ký kết, định hướng chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện mục tiêu BĐG hằng năm của Hội LHPN tỉnh, Sở GD& ĐT, Hội LHPN, Phòng GD& ĐT cấp huyện, Hội cơ sở và các nhà trường đã chủ động phối kết hợp tổ chức các hoạt động thiết thực, phù hợp, nổi bật là thông tin, tuyên truyền phổ biến chính sách pháp luật, kiến thức về giới, bình đẳng giới, Luật Trẻ em, phòng, chống tệ nạn xã hội, mua bán người, bạo lực, xâm hại phụ nữ và trẻ em, an toàn cho phụ nữ và trẻ em, giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên, xây dựng gia đình hạnh phúc.
với các hình thức diễn đàn, ngoại khóa, truyền thông qua sân khấu hóa thu hút giáo viên, học sinh; thực hiện xã hội hóa giáo dục, cuộc vận động “Tiếp bước cho em đến trường” nhằm huy động sự tham gia của toàn xã hội, chung tay xây dựng môi trường học tập thân thiện, hỗ trợ giúp đỡ học sinh khó khăn để tiếp sức cho các em đến trường, giảm tỷ lệ học sinh nghỉ, bỏ học do hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt ở các xã biên giới, vùng cao, vùng khó khăn; phối hợp trong xóa mù chữ, tái mù chữ.Kết quả từ chương trình phối hợp đã nâng cao nhận thức, vai trò trách nhiệm của cán bộ Hội, hội viên phụ nữ, cán bộ quản lý, giáo viên, nhân 3 viên và học sinh toàn ngành giáo dục về thực hiện bình đẳng giới; thu hẹp khoảng cách bất bình đẳng giữa nam và nữ về cơ hội tiếp cận, tham gia, hưởng lợi trong lĩnh vực GD&ĐT; quan tâm và tạo mọi điều kiện để phụ nữ thực hiện có hiệu quả các quyền cơ bản, phát huy vai trò của phụ nữ trong mọi lĩnh vực của đời sống chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh. Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động phối hợp giữa Hội LHPN và ngành Giáo dục trong thực hiện mục tiêu BĐG của tỉnh nói chung, chương trình ký kết 2 ngành nói riêng cũng còn những hạn chế, khó khăn như việc cụ thể hóa hoạt động phối hợp tại cơ sở chưa thường xuyên, linh hoạt; nội dung, hình thức tổ chức tuyên truyền cho giáo viên, học sinh, phụ huynh tại các Nhà trường chưa thu hút, lôi cuốn; huy động nguồn lực của tổ chức Hội cho giáo dục còn hạn chế; bạo lực học đường, gia đình vẫn diễn ra.nguyên nhân chủ yếu: đối tượng tác động của hoạt động phối hợp rộng, nhất là học sinh bao gồm các cấp học nên ảnh hưởng tới chất lượng, hiệu quả tuyên truyền, hỗ trợ; nguồn lực cho thực hiện chương trình phối hợp chủ yếu lồng ghép từ chuyên môn của 2 ngành; mô hình gia đình ít con dẫn đến sự nuông chiều con cái, sự phát triển của môi trường mạng đã và đang ảnh hưởng đến giáo dục BĐG trong nhà trường; định kiến giới vẫn còn tồn tại và là nguyên nhân cốt yếu của bất BĐG, phân biệt đối xử giữa con trai, con gái. Trên cơ sở kết quả 10 năm thực hiện Luật Bình đẳng giới của ngành Giáo dục, Hội LHPN, của tỉnh, kết quả đạt được, hạn chế, khó khăn trong thực hiện chương trình phối hợp giữa ngành Giáo dục và Hội LHPN thời gian qua, đặc biệt là đối tượng tác động là học sinh trong hoạt động phối hợp còn quá rộng do đó cần thiết phải tập trung khuôn lại đối tượng. Mặt khác, giáo dục BĐG cho lứa tuổi học sinh THPT cũng rất quan trọng với những lý do: đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh THPT các em đã được coi là người lớn, thực hiện các quyền và nghĩa vụ như người lớn; thực hiện 4 mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông 2018 nhằm hình thành và phát triển cho học sinh những phẩm chất chủ yếu sau "Sống yêu thương, sống tự chủ, sống trách nhiệm", đồng thời góp phần triển khai thực hiện Nghị quyết 28 -NQ/CP ngày 03/3/2021 của Chính phủ ban hành Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021-2030, trong đó có 3 nhóm chỉ tiêu liên quan đến học sinh.
Với những lý do như đã trình bày ở trên, tác giả chọn đề tài: “Quản lý hoạt động phối hợp giữa ngành Giáo dục và Hội liên hiệp Phụ nữ trong giáo dục Bình đẳng giới cho học sinh Trung học phổ thông tỉnh Lạng Sơn” nhằm nghiên cứu cơ sở lý luận, thực trạng quản lý và đưa ra những biện pháp quản lý công tác giáo dục BĐG cho học sinh đáp ứng yêu cầu nâng cao nhận thức, chuyển đổi hành vi về BĐG, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho HS Trường THPT tỉnh Lạng Sơn. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về quản lý hoạt động phối hợp giữa ngành Giáo dục và Hội LHPN tỉnh trong giáo dục BĐG cho học sinh các Trường THPT trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện cho HS THPT. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 3.