Luận án về quản lý nghiên cứu khoa học tại các cơ sở bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục

Quản lý nghiên cứu khoa học (quản lý nghiên cứu) tại các cơ sở bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục (bồi… 224 trang · Viện Khoa Học Giáo Dục Việt Nam · 2015.

• Tác giả: Ngô Viết Sơn
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Xuân Thức
• Trường học: Viện Khoa Học Giáo Dục Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Nghiên Cứu Khoa Học Tại Các Cơ Sở Bồi Dưỡng Cán Bộ Quản Lý Giáo Dục
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Lý do lựa chọn đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Giả thuyết khoa học
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Phương pháp tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
• Luận điểm bảo vệ
• Những đóng góp mới của luận án
• Cấu trúc của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: Cơ sở lý luận về quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu về quản lý NCKH
• 1.1.1. Nghiên cứu quản lý NCKH ở nước ngoài
• 1.1.2. Nghiên cứu quản lý NCKH ở Việt Nam
• 1.1.3. Nhận định về tổng quan nghiên cứu
• 1.2. Nghiên cứu khoa học tại các CSBD CBQLGD
• 1.2.1. Khái niệm cơ sở bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục
• 1.2.2. Khái niệm nghiên cứu khoa học tại các CSBD CBQLGD
• 1.2.3. Nội dung NCKH tại các CSBD CBQLGD
• 1.2.4. Đề tài NCKH cấp cơ sở tại các CSBD CBQLGD
• 1.2.4.1. Quá trình thực hiện đề tài
• 1.2.4.2. Quy trình cụ thể
• 1.3. Quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD
• 1.3.1. Khái niệm quản lý trong khoa học quản lý
• 1.3.2. Khái niệm quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD
• 1.3.3. Nội dung quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD
• 1.3.4. Quản lý đề tài NCKH cấp cơ sở tại các CSBD CBQLGD
• 1.3.4.1. Cơ cấu tổ chức trong quản lý đề tài NCKH cấp cơ sở
• 1.3.4.2. Vai trò, trách nhiệm và hành động cụ thể của chủ thể quản lý và các chủ thể có liên quan
• 1.3.4.3. Nội dung quản lý đề tài NCKH cấp cơ sở
• 1.3.4.3.1. Quản lý TVXĐ vấn đề nghiên cứu
• 1.3.4.3.2. Quản lý TVTC thuyết minh
• 1.3.4.3.3. Quản lý triển khai nghiên cứu và kiểm tra
• 1.3.4.3.4. Quản lý đánh giá, nghiệm thu
• 1.3.4.3.5. Quản lý thực hiện quyền tác giả và quyền sở hữu KQNC
• 1.3.4.3.6. Quản lý áp dụng KQNC vào thực tiễn
• 1.3.5. Các yếu tố cơ bản ảnh hưởng tới quản lý đề tài NCKH cấp cơ sở
• 1.3.5.1. Yếu tố chủ quan
• 1.3.5.2. Các yếu tố khách quan cơ bản
• 1.4. Hiệu quả NCKH tại các CSBD CBQLGD
• 1.4.1. Khái niệm hiệu quả
• 1.4.2. Khái niệm hiệu quả NCKH tại các CSBD CBQLGD
• 1.4.3. Những biểu hiện NCKH có hiệu quả tại các CSBD CBQLGD
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: Thực trạng quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD
• 2.1. Khái quát về các CSBD CBQLGD
• 2.1.1. Sự phát triển CSBD CBQLGD
• 2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của các CSBD CBQLGD
• 2.1.3. Những đặc trưng giống nhau ở các CSBD CBQLGD
• 2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Phạm vi (đơn vị, thời gian) và nội dung khảo sát
• 2.2.3. Mẫu khách thể khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát
• 2.3. Thực trạng NCKH tại các CSBD CBQLGD
• 2.3.1. Mức độ nhận thức về tầm quan trọng của NCKH
• 2.3.2. Mức độ thực hiện NCKH
• 2.3.3. Mức độ thực hiện các đề tài NCKH
• 2.3.4. Mức độ thực hiện theo quy trình cụ thể
• 2.3.5. Mức độ thực hiện hai nhiệm vụ giảng dạy và NCKH
• 2.4. Thực trạng nội dung quản lý đề tài NCKH cấp cơ sở tại các CSBD CBQLGD
• 2.4.1. Quản lý TVXĐ vấn đề nghiên cứu cấp cơ sở
• 2.4.2. Quản lý TVTC thuyết minh nghiên cứu đề tài NCKH cấp cơ sở
• 2.4.3. Quản lý triển khai nghiên cứu và kiểm tra đề tài NCKH cấp cơ sở
• 2.4.4. Quản lý đánh giá, nghiệm thu đề tài NCKH cấp cơ sở
• 2.4.5. Quản lý thực hiện quyền tác giả và quyền sở hữu KQNC đề tài NCKH cấp cơ sở
• 2.4.6. Quản lý áp dụng KQNC đề tài NCKH cấp cơ sở vào thực tiễn
• 2.5. Thực trạng các yếu tố cơ bản ảnh hưởng tới quản lý đề tài NCKH cấp cơ sở tại các CSBD CBQLGD
• 2.5.1. Yếu tố chủ quan
• 2.5.2. Yếu tố khách quan cơ bản
• 2.6. Đánh giá thực trạng quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD
• 2.6.1. Những hạn chế
• 2.6.2. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: Giải pháp quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD
• 3.1. Định hướng các giải pháp đề xuất
• 3.1.1. Góp phần thực hiện Chiến lược phát triển KH&CN và Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020
• 3.1.2. Ưu tiên thực hiện các nhiệm vụ NCKH phục vụ công tác quản lý giáo dục và công tác giảng dạy thuộc chức năng, nhiệm vụ của CSBD CBQLGD
• 3.1.3. Nguyên tắc đề xuất các giải pháp
• 3.2. Các giải pháp đề xuất
• 3.2.1. Giải pháp 1: Nâng cao vai trò, trách nhiệm của chủ thể quản lý thông qua việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách trong NCKH
• 3.2.2. Giải pháp 2: Hoàn thiện các quy trình cụ thể trong quá trình thực hiện đề tài NCKH cấp cơ sở tại các CSBD CBQLGD
• 3.2.3. Giải pháp 3: Phát triển mối quan hệ giữa chủ thể quản lý và các chủ thể có liên quan trong quá trình thực hiện đề tài NCKH cấp cơ sở tại các CSBD CBQLGD
• 3.3. Khảo nghiệm về sự cần thiết và tính khả thi các giải pháp đề xuất
• 3.3.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.3.2. Các bước khảo nghiệm
• 3.3.3. Đối tượng tiến hành khảo nghiệm
• 3.3.4. Kết quả khảo nghiệm
• 3.4. Thực nghiệm xây dựng quy trình TVXĐ vấn đề nghiên cứu và TVTC thuyết minh nghiên cứu đề tài NCKH cấp cơ sở
• 3.4.1. Mục đích thực nghiệm
• 3.4.2. Tiêu chuẩn đánh giá kết quả thực nghiệm
• 3.4.3. Đối tượng, hình thức thực nghiệm
• 3.4.4. Địa điểm, thời gian thực nghiệm
• 3.4.5. Các bước tiến hành thực nghiệm
• 3.4.6. Kết quả thực nghiệm
• 3.4.7. Mối quan hệ giữa việc thực hiện quản lý TVXĐ và TVTC với hiệu quả NCKH
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• Các công trình của tác giả liên quan đến luận án
• Tài liệu tham khảo
• PHẦN PHỤ LỤC
• Tìm hiểu thực trạng về NCKH
• Thống kê số lượng liên quan đến NCKH của đơn vị
• Xin ý kiến đánh giá thực trạng việc thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học
• Công tác giảng dạy và NCKH của Trường Bồi dưỡng cán bộ giáo dục Hà Nội
• Công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học của Trường Bồi dưỡng Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục tỉnh Phú Thọ
• Công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học của Trường Bồi dưỡng Cán bộ Quản lý giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh
• Công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học tại Học viện Quản lý giáo dục
• Nội dung cập nhật dữ liệu vào phầm mềm ứng dụng
• Phiếu hỏi về sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp nhằm quản lý NCKH tại Học viện Quản lý giáo dục
• Phiếu đánh giá lợi ích của việc ban hành quy trình TVXĐ vấn đề nghiên cứu và TVTC thuyết minh nghiên cứu đề tài cấp cơ sở
• Phiếu hỏi các chuyên gia nhằm khẳng định tính khả thi sau thực nghiệm

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD

Quản lý nghiên cứu khoa học (quản lý nghiên cứu) tại các cơ sở bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục (bồi dưỡng cán bộ) là một nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. NCKH không chỉ là hoạt động nghiên cứu mà còn là quá trình phát triển năng lực cho cán bộ quản lý. Các khái niệm như nghiên cứu khoa học, quản lý giáo dục, và phát triển năng lực cần được làm rõ để hiểu rõ hơn về vai trò của NCKH trong bồi dưỡng cán bộ. Việc quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD cần được thực hiện một cách có hệ thống và đồng bộ, từ khâu đề xuất đề tài đến việc áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả NCKH mà còn góp phần vào sự phát triển chung của hệ thống giáo dục.

1.1. Khái niệm và vai trò của NCKH

NCKH tại các CSBD CBQLGD được hiểu là quá trình nghiên cứu nhằm tạo ra tri thức mới, phục vụ cho việc nâng cao chất lượng giáo dục. NCKH không chỉ giúp cán bộ quản lý nâng cao năng lực mà còn tạo ra các sản phẩm nghiên cứu có giá trị ứng dụng trong thực tiễn. Việc xác định rõ vai trò của NCKH trong bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục là rất cần thiết, bởi nó giúp định hướng cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển trong tương lai.

1.2. Nội dung quản lý NCKH

Quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD bao gồm nhiều nội dung như quản lý đề tài, quy trình thực hiện nghiên cứu, và đánh giá kết quả nghiên cứu. Các yếu tố như quản lý chất lượng, đào tạo cán bộ, và chiến lược phát triển cũng cần được xem xét. Việc quản lý hiệu quả các đề tài NCKH sẽ giúp nâng cao chất lượng nghiên cứu và đảm bảo rằng các kết quả nghiên cứu được áp dụng vào thực tiễn một cách hiệu quả.

II. Thực trạng quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD

Thực trạng quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD hiện nay cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc nâng cao chất lượng NCKH, nhưng kết quả nghiên cứu vẫn chưa được áp dụng rộng rãi trong thực tiễn. Các yếu tố như cơ sở vật chất, kinh phí, và đào tạo cán bộ ảnh hưởng lớn đến hiệu quả NCKH. Việc khảo sát thực trạng quản lý NCKH sẽ giúp xác định những hạn chế và nguyên nhân của chúng, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp.

2.1. Đánh giá thực trạng NCKH

Đánh giá thực trạng NCKH tại các CSBD CBQLGD cho thấy mức độ nhận thức về tầm quan trọng của NCKH còn hạn chế. Nhiều cán bộ quản lý chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của NCKH trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Điều này dẫn đến việc thực hiện NCKH không đạt yêu cầu và không đáp ứng được nhu cầu thực tiễn.

2.2. Những hạn chế trong quản lý NCKH

Một số hạn chế trong quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD bao gồm sự thiếu minh bạch trong quy trình quản lý, vai trò chưa rõ ràng của các chủ thể quản lý, và sự thiếu hụt về nguồn lực. Những hạn chế này cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả NCKH và đảm bảo rằng các kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng vào thực tiễn.

III. Giải pháp quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD

Để nâng cao hiệu quả quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD, cần đề xuất các giải pháp cụ thể. Các giải pháp này bao gồm việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách trong NCKH, nâng cao vai trò của chủ thể quản lý, và phát triển mối quan hệ giữa các chủ thể có liên quan. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ giúp cải thiện chất lượng NCKH và đảm bảo rằng các kết quả nghiên cứu được áp dụng vào thực tiễn một cách hiệu quả.

3.1. Nâng cao vai trò của chủ thể quản lý

Nâng cao vai trò của chủ thể quản lý thông qua việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách trong NCKH là rất cần thiết. Điều này không chỉ giúp cải thiện quy trình quản lý mà còn tạo động lực cho cán bộ tham gia NCKH. Việc xác định rõ trách nhiệm và quyền hạn của các chủ thể quản lý sẽ giúp nâng cao hiệu quả NCKH.

3.2. Hoàn thiện quy trình thực hiện đề tài NCKH

Hoàn thiện quy trình thực hiện đề tài NCKH cấp cơ sở tại các CSBD CBQLGD là một trong những giải pháp quan trọng. Quy trình này cần được xây dựng rõ ràng, minh bạch và dễ hiểu để các cán bộ có thể thực hiện một cách hiệu quả. Việc áp dụng quy trình này sẽ giúp nâng cao chất lượng NCKH và đảm bảo rằng các kết quả nghiên cứu được áp dụng vào thực tiễn.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ khoa học giáo dục với đề tài "Quản lý nghiên cứu khoa học tại các cơ sở bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục" do nghiên cứu sinh Ngô Viết Sơn thực hiện tại Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (Bộ Giáo dục và Đào tạo) năm 2015, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Nguyễn Xuân Thức và PGS. Vương Thanh Hương. Đề tài thuộc chuyên ngành Quản lý giáo dục, mã số 62.14.

Về tính cấp thiết, hoạt động nghiên cứu khoa học (NCKH) tại các cơ sở bồi dưỡng (CSBD) cán bộ quản lý giáo dục (CBQLGD) giữ vị trí nhiệm vụ cơ bản nhằm nâng cao năng lực đội ngũ, chất lượng đào tạo bồi dưỡng, đồng thời thực hiện sứ mệnh truyền bá, áp dụng và sản sinh tri thức quản lý. Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong giai đoạn 2006–2010 và bối cảnh triển khai các chiến lược phát triển khoa học - công nghệ cũng như chiến lược phát triển giáo dục 2011–2020, hoạt động NCKH ở các cơ sở này bộc lộ nhiều hạn chế về nhân lực, cơ cấu tổ chức, kinh phí, cơ sở vật chất và khả năng ứng dụng kết quả nghiên cứu (KQNC) vào thực tiễn. Đề tài NCKH cấp cơ sở diễn ra định kỳ hằng năm, tiêu tốn nhiều thời gian và nguồn lực nhưng KQNC ít được đưa vào giải quyết các bất cập chuyên môn. Khoảng trống nghiên cứu then chốt được xác định là: thiếu các quy trình quản lý cụ thể mang tính đặc thù, sự phân định vai trò và trách nhiệm giữa chủ thể quản lý với các chủ thể liên quan chưa rõ ràng, cơ chế chính sách tạo động lực (như thi đua, khen thưởng) chưa đồng bộ và định hướng NCKH sư phạm ứng dụng (SPUD) chưa được vận dụng bài bản.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án là đề xuất các giải pháp quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD nhằm nâng cao hiệu quả NCKH, đặc biệt là đưa các KQNC của đề tài NCKH cấp cơ sở áp dụng được vào thực tiễn.

Giả thuyết khoa học của đề tài được phát biểu: Hiện nay các KQNC của đề tài NCKH cấp cơ sở tại các CSBD CBQLGD ít được áp dụng vào thực tiễn. Nếu nâng cao vai trò, trách nhiệm của chủ thể quản lý thông qua việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách trong NCKH đồng thời hoàn thiện các quy trình cụ thể cũng như phát triển mối quan hệ giữa chủ thể quản lý với các chủ thể có liên quan trong quá trình thực hiện đề tài NCKH cấp cơ sở tại các CSBD CBQLGD thì sẽ nâng cao hiệu quả NCKH, đặc biệt là các KQNC của đề tài NCKH cấp cơ sở tại các CSBD CBQLGD áp dụng được vào thực tiễn.

Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm 5 nhiệm vụ được đánh số theo văn bản:

1. Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý NCKH, đặc biệt là cơ sở lý luận về quản lý đề tài NCKH cấp cơ sở tại các CSBD CBQLGD.
2. Tìm hiểu thực trạng NCKH, đặc biệt là thực trạng quản lý đề tài NCKH cấp cơ sở tại các CSBD CBQLGD.
3. Đề xuất các giải pháp quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD.
4. Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất.
5. Thực nghiệm xây dựng quy trình tư vấn xác định (TVXĐ) vấn đề nghiên cứu và tư vấn tuyển chọn (TVTC) thuyết minh nghiên cứu đề tài NCKH cấp cơ sở tại Học viện Quản lý giáo dục.

Đối tượng nghiên cứu là công tác quản lý đề tài NCKH cấp cơ sở. Khách thể nghiên cứu là hoạt động NCKH tại các CSBD CBQLGD. Phạm vi nghiên cứu về địa bàn giới hạn tại 4 cơ sở: Học viện Quản lý giáo dục, Trường Cán bộ Quản lý Giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Bồi dưỡng Cán bộ giáo dục Hà Nội và Trường Bồi dưỡng Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục tỉnh Phú Thọ. Khách thể khảo sát bao gồm các giảng viên, nhà khoa học, chuyên gia và cán bộ lãnh đạo/quản lý. Phạm vi thời gian khảo sát thực trạng tập trung vào giai đoạn 2010–2013; địa bàn khảo nghiệm và thực nghiệm được tiến hành tại Học viện Quản lý giáo dục.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan nghiên cứu nước ngoài được tác giả phân tích theo 3 nhóm nội dung chính:

• Về cách xác định và lựa chọn vấn đề nghiên cứu: Tại các quốc gia phát triển, nhiệm vụ nghiên cứu được chuyển thành đề tài, đề án hoặc chương trình dài hạn, quản lý theo quy trình công khai. Điển hình tại Nhật Bản, hồ sơ đề cương nộp vào tháng 10 hằng năm, quá trình xét chọn kéo dài 6 tháng và công bố vào cuối tháng 4 năm sau dựa trên hệ thống tiêu chuẩn khắt khe về tính khả thi, kết quả những năm trước, danh mục bài báo 5 năm và năng lực thực hiện ngân sách của các thành viên.
• Về phân bổ và quản lý kinh phí: Tác giả chỉ ra hai mô hình quản lý tiêu biểu. Mô hình thứ nhất do Hội đồng Chính phủ đánh giá và giao một Bộ phân bổ kinh phí, đại diện là Hội đồng Chính sách Khoa học và Công nghệ và Bộ Tài chính Nhật Bản. Mô hình thứ hai thiết lập tổ chức độc lập thực hiện việc "đặt hàng", "mua" kết quả nghiên cứu, đấu thầu và phân bổ kinh phí, đại diện là Quỹ nghiên cứu Khoa học và Công nghệ New Zealand.
• Về đánh giá kết quả nghiên cứu và tương quan năng suất nghiên cứu quốc gia: Dữ liệu từ Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia (2011) và nghiên cứu của Phạm Duy Hiển (2004) cho thấy năng suất nghiên cứu quốc gia (số công bố quốc tế/triệu dân) có mối tương quan mạnh với GDP bình quân đầu người và Chỉ số Phát triển con người (HDI). So sánh với Philippines (Kế hoạch KH&CN Quốc gia 2002–2020 đặt mục tiêu R&D đạt 2% GDP) và Indonesia (chiến lược 20 năm của Bộ Nghiên cứu và Công nghệ công bố năm 2005), Việt Nam có chỉ số hạ tầng và sáng tạo tiềm năng nhưng cần nâng cấp Chỉ số kinh tế tri thức (KEI) và Chỉ số tri thức (KI).

Về nghiên cứu trong nước, tác giả điểm lại các công trình tiêu biểu:

• Hoàng Thị Nhị Hà (2009) với luận án "Quản lý nghiên cứu khoa học ở các trường Đại học sư phạm";
• Lê Yên Dung (2010) với luận án "Mô hình quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học trong đại học đa ngành, đa lĩnh vực";
• Nguyễn Phúc Châu (Học viện Quản lý giáo dục) với đề tài cấp Bộ mã số B2006-29.10: "Giải pháp nâng cao chất lượng quản lý hoạt động KH&CN của các trường Cán bộ Quản lý GD&ĐT";
• Trần Khánh Đức (Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục) với đề tài trọng điểm cấp Bộ mã số B2001-52-TĐ: "Đánh giá hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học trong các trường đại học giai đoạn 1996-2000";
• Vương Thanh Hương (2002) với đề tài cấp Bộ mã số B2002-52.26 về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhiệm vụ KH&CN ở trường đại học;
• Lê Vân Anh (2005) với đề tài cấp Bộ mã số B2005-80 về giải pháp công nghệ thông tin quản lý KH&CN ngành giáo dục;
• Lưu Lâm (2010) với giải pháp xây dựng phần mềm quản lý hoạt động KH&CN trong luận án tiến sĩ;
• Ngô Viết Sơn (2007) với đề tài cấp Bộ mã số B2007-29.23 về đổi mới công tác thi đua, khen thưởng tại các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng CBQLGD.

Khoảng trống nghiên cứu mà luận án lựa chọn giải quyết: Các nghiên cứu trước chủ yếu tiếp cận quản lý NCKH ở cấp vĩ mô hoặc các trường đại học sư phạm, đại học đa ngành, chưa đi sâu vào đặc thù của các cơ sở bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục. Các tác giả đi trước chưa xây dựng được hệ thống quy trình cụ thể cho đề tài NCKH cấp cơ sở, chưa làm rõ mối quan hệ tương tác giữa chủ thể quản lý và các bên liên quan, chưa xem thi đua - khen thưởng là đòn bẩy tạo động lực bền vững và chưa gắn kết với phương pháp nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật lịch sử, duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, phối hợp ba cách tiếp cận cơ bản:

• Tiếp cận hệ thống: Làm rõ các thành tố cấu thành cơ cấu tổ chức quản lý NCKH tại CSBD CBQLGD, định vị NCKH là hoạt động phục vụ trực tiếp cho quản lý đào tạo và bồi dưỡng.
• Tiếp cận quá trình: Phân rã quá trình thực hiện đề tài cấp cơ sở thành chuỗi liên hoàn các hoạt động có tương tác, biến đổi đầu vào thành đầu ra theo chuẩn ISO 9000 & ISO 9001.
• Tiếp cận quản lý: Làm sáng tỏ chức năng quản lý và các thao tác tư duy của chủ thể quản lý trước khi ban hành quyết định.

Về khái niệm quản lý và khung phân tích, luận án kế thừa các quan điểm của Henri Fayol, Mary Parker Follett, Hồ Văn Vĩnh và đưa ra định nghĩa: Quản lý là sự tác động có hướng đích của người lãnh đạo tới các cá nhân/tổ chức có liên quan trong hoạt động tập thể nhằm đạt mục tiêu đã được thống nhất thông qua 4 quá trình: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra. Về hành vi quản lý, tác giả phân chia thành mức độ thấp (ánh mắt, lời nói, ngôn ngữ cơ thể) và mức độ cao (hành động nêu gương, ban hành văn bản quy phạm nội bộ).

Đặc biệt, luận án đề xuất mô hình thao tác tư duy của chủ thể quản lý trước khi ra quyết định gồm 4 điều kiện cần (viết tắt là "Thông, Điều, Phương, Nguyên"):

1. Thông tin xác thực: Dữ liệu được chứng minh qua kết quả, hành động thực tế;
2. Điều kiện cụ thể: Đánh giá mục tiêu hiện tại và môi trường tác động xung quanh;
3. Phương pháp phù hợp: Lựa chọn kết hợp giữa phương pháp tổ chức - hành chính, tâm lý - xã hội và kinh tế;
4. Không vi phạm nguyên tắc: Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật và văn bản hiện hành.

Khái niệm CSBD CBQLGD được xác lập căn cứ theo Điều 78 Luật Giáo dục, xác định đây là đơn vị sự nghiệp công lập có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản riêng, trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc Ủy ban nhân dân tỉnh/thành phố, có hai nhiệm vụ trọng yếu: đào tạo bồi dưỡng CBQLGD và nghiên cứu khoa học về quản lý giáo dục, bồi dưỡng CBQLGD.

Về cơ cấu tổ chức và chủ thể, căn cứ Thông tư 22/2011/TT-BGDĐT, mô hình quản lý đề tài cấp cơ sở gồm:

• Chủ thể quản lý (ký hiệu A): Thủ trưởng cơ sở cùng các bộ phận tham mưu (phòng KH&CN, Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Trưởng đơn vị quản lý chuyên môn);
• Các chủ thể có liên quan: Chủ nhiệm đề tài (B), Tổ trưởng tổ kiểm tra (C), Chủ tịch Hội đồng đánh giá nghiệm thu (D), và Thủ trưởng cơ quan/tổ chức thụ hưởng kết quả nghiên cứu (E).

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm:

• Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phân tích văn bản quy phạm pháp luật, chỉ thị, chiến lược phát triển KH&CN và tài liệu khoa học chuyên ngành.
• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát thực tế; điều tra qua bảng hỏi đối với giảng viên, cán bộ quản lý và chuyên gia; thu thập báo cáo tổng kết giai đoạn 2010–2013 của 4 cơ sở nghiên cứu; phương pháp lấy ý kiến chuyên gia; khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi; thực nghiệm xây dựng quy trình TVXĐ và TVTC tại Học viện Quản lý giáo dục.
• Phương pháp thống kê toán học: Xử lý số liệu khảo sát, tính tỷ lệ phần trăm, đối chứng dữ liệu thực nghiệm trước và sau can thiệp để kiểm định độ tin cậy.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD

Chương này tập trung xác lập hệ thống khái niệm công cụ, xây dựng khung lý thuyết và cụ thể hóa chu trình quản lý đề tài NCKH cấp cơ sở. Tác giả phân tích nội dung NCKH tại các CSBD CBQLGD gồm 11 nhóm nhiệm vụ: thực hiện đề tài các cấp; đề án, dự án công nghệ; biên soạn chương trình bồi dưỡng; biên soạn giáo trình, sách chuyên khảo; đổi mới phương pháp giảng dạy, đánh giá; công bố bài báo khoa học; viết tham luận hội nghị quốc tế, quốc gia; tham luận hội thảo cấp khoa/bộ môn; hướng dẫn học viên NCKH; hợp tác quốc tế; tham gia các hội thi sáng tạo.

Quá trình thực hiện đề tài cấp cơ sở được chuẩn hóa thành 6 giai đoạn liên hoàn, mỗi giai đoạn tương ứng với một quy trình cụ thể:

Giai đoạn	Tên quy trình cụ thể	Số bước	Nội dung cốt lõi của quy trình
Giai đoạn 1	Tư vấn xác định (TVXĐ) vấn đề nghiên cứu	4 bước	b1: Công bố định hướng; b2: Viết phiếu đề xuất theo mẫu; b3: Bộ phận chuyên trách tổng hợp, Hội đồng chấm điểm độc lập; b4: Họp Hội đồng KH&ĐT tư vấn lựa chọn vấn đề.
Giai đoạn 2	Tư vấn tuyển chọn (TVTC) thuyết minh nghiên cứu	4 bước	b1: Thông báo vấn đề đã xác định và mẫu thuyết minh; b2: Nhận thuyết minh, thành viên chấm sơ bộ; b3: Tổng hợp ý kiến độc lập; b4: Họp Hội đồng nghe báo cáo, chấm điểm tuyển chọn.
Giai đoạn 3	Triển khai nghiên cứu và kiểm tra	7 bước	b1: Chỉnh sửa thuyết minh; b2: Rà soát thuyết minh; b3: Ký hợp đồng nghiên cứu; b4: Phối hợp Kế hoạch - Tài chính làm thủ tục kinh phí; b5: Thành lập tổ kiểm tra; b6: Làm báo cáo kiểm tra; b7: Kiểm tra thực tế và lập biên bản.
Giai đoạn 4	Đánh giá, nghiệm thu đề tài	5 bước	b1: Thông báo lịch trình nghiệm thu; b2: Kiểm tra số lượng, mẫu mã sản phẩm; b3: Thành lập Hội đồng nghiệm thu; b4: Tổ chức phiên họp nghiệm thu; b5: Làm thủ tục xử lý kết quả và báo cáo cấp trên.
Giai đoạn 5	Thực hiện quyền tác giả và quyền sở hữu KQNC	5 bước	b1: Công nhận KQNC; b2: Tác giả chỉnh sửa theo kết luận Hội đồng; b3: Xác nhận nộp sản phẩm để quyết toán; b4: Cập nhật dữ liệu vào phần mềm quản lý; b5: Cấp giấy chứng nhận hoàn thành.
Giai đoạn 6	Áp dụng KQNC vào thực tiễn	3 bước	b1: Ký hợp đồng triển khai ứng dụng đối với đề tài đạt chuẩn; b2: Trình phê duyệt hợp đồng ứng dụng; b3: Nhóm nghiên cứu chủ trì triển khai theo hợp đồng.

Chương 1 cũng phân tích các yếu tố ảnh hưởng gồm: nhóm yếu tố chủ quan (năng lực, vai trò thủ trưởng cơ sở, chủ nhiệm đề tài, tổ trưởng kiểm tra, chủ tịch hội đồng nghiệm thu) và nhóm yếu tố khách quan (ý thức tự bồi dưỡng, chính sách thi đua khen thưởng, cơ sở vật chất, hệ thống thông tin quản lý, kinh phí hỗ trợ và việc ưu tiên hướng nghiên cứu SPUD).

Chương 2: Thực trạng quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD

Chương 2 trình bày kết quả khảo sát thực trạng tại 4 đơn vị: Học viện Quản lý giáo dục, Trường Cán bộ Quản lý Giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Bồi dưỡng Cán bộ giáo dục Hà Nội và Trường Bồi dưỡng Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2010–2013. Tác giả khảo sát mức độ nhận thức, mức độ thực hiện NCKH, việc phân bổ thời gian giữa giảng dạy và NCKH, cùng thực trạng thực hiện 6 quy trình quản lý đề tài cấp cơ sở.

Dữ liệu khảo sát được tổng hợp qua hệ thống bảng thống kê từ Bảng 2.1 đến Bảng 2.26 và Biểu đồ 2.1 đến 2.2. Kết quả chỉ ra các thực trạng đáng chú ý:

• Mức độ nhận thức và thực hiện: Mặc dù tỷ lệ nhận thức về tầm quan trọng của NCKH ở mức cao, việc thực hiện thực tế lại không đồng đều. Đa số giảng viên tập trung hoàn thành định mức giờ giảng do số lượng lớp bồi dưỡng quá lớn trong 3 năm học (thể hiện ở Bảng 2.7), dẫn đến tình trạng coi nhẹ NCKH.
• Thực hiện các quy trình quản lý đề tài cấp cơ sở: Quy trình TVXĐ (Bảng 2.8) và TVTC (Bảng 2.9) tại các cơ sở chủ yếu thực hiện mang tính hình thức, thiếu tiêu chí chấm điểm định lượng rõ ràng; nhiều đề xuất đề tài mang tính cá nhân, chưa bám sát nhu cầu bức thiết của đơn vị thụ hưởng. Khâu triển khai và kiểm tra định kỳ (Bảng 2.10) chưa được tiến hành thực chất; khâu nghiệm thu (Bảng 2.11) còn nể nang, chất lượng sản phẩm chưa được kiểm soát chặt chẽ.
• Quyền tác giả và ứng dụng thực tiễn: Khâu cập nhật dữ liệu vào phần mềm lưu trữ (Bảng 2.12) và áp dụng KQNC vào thực tế (Bảng 2.13) đạt mức độ thực hiện thấp nhất. Đề tài sau khi nghiệm thu hầu như chỉ dừng lại ở việc lưu trữ trong thư viện, không có hợp đồng chuyển giao ứng dụng.
• Các yếu tố ảnh hưởng: Bảng 2.14 đến 2.26 phản ánh vai trò của thủ trưởng CSBD và chủ nhiệm đề tài có tác động trực tiếp nhất; trong khi đó cơ chế thi đua khen thưởng (Bảng 2.19) chưa đủ mạnh để tạo động lực, kinh phí hỗ trợ và trang thiết bị (Bảng 2.25) còn hạn hẹp, và hệ thống thông tin quản lý NCKH (Bảng 2.22) chưa được chuẩn hóa.

Tác giả chỉ ra các nguyên nhân hạn chế: thiếu quy chế quản lý đồng bộ; chưa ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý quy trình; sự phối hợp giữa chủ thể quản lý (A) và các chủ thể (B, C, D, E) còn lỏng lẻo; năng lực NCKH của một bộ phận giảng viên còn hạn chế.

Chương 3: Giải pháp quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD

Dựa trên các định hướng của Chiến lược phát triển khoa học và công nghệ 2011–2020 và Chiến lược phát triển giáo dục 2011–2020, luận án đề xuất 3 nhóm giải pháp đồng bộ:

• Giải pháp 1: Nâng cao vai trò, trách nhiệm của chủ thể quản lý thông qua việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách trong NCKH. Tập trung vào: ban hành văn bản quản lý nội bộ minh bạch; đổi mới chính sách thi đua, khen thưởng gắn kết quả NCKH với đánh giá thi đua, bổ nhiệm chức danh; tạo môi trường học thuật thuận lợi; xây dựng quy chế tài chính và quản lý kinh phí đề tài công khai.
• Giải pháp 2: Hoàn thiện các quy trình cụ thể trong quá trình thực hiện đề tài NCKH cấp cơ sở tại các CSBD CBQLGD. Chuẩn hóa và áp dụng triệt để 6 quy trình: TVXĐ vấn đề, TVTC thuyết minh, triển khai và kiểm tra, đánh giá nghiệm thu, thực hiện quyền sở hữu/quyền tác giả, và áp dụng thực tiễn; kết hợp ứng dụng phần mềm quản lý để theo dõi tiến độ, lưu trữ hồ sơ và truy xuất dữ liệu.
• Giải pháp 3: Phát triển mối quan hệ giữa chủ thể quản lý và các chủ thể có liên quan trong quá trình thực hiện đề tài NCKH cấp cơ sở tại các CSBD CBQLGD. Tăng cường cơ chế phối hợp đa chiều giữa Thủ trưởng cơ sở (A) với Chủ nhiệm đề tài (B), Tổ trưởng kiểm tra (C), Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu (D) và Thủ trưởng đơn vị thụ hưởng kết quả (E); gắn kết chặt chẽ hai nhiệm vụ giảng dạy và NCKH; định hướng hoạt động NCKH theo hướng nghiên cứu sư phạm ứng dụng để giải quyết trực tiếp các vấn đề chuyên môn.

Về khảo nghiệm và thực nghiệm:

• Luận án khảo nghiệm về sự cần thiết và tính khả thi của 3 nhóm giải pháp tại Học viện Quản lý giáo dục. Kết quả (thể hiện ở Biểu đồ 3.3 và 3.4) cho thấy các chuyên gia, cán bộ quản lý và giảng viên đánh giá rất cao độ cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất.
• Luận án tổ chức thực nghiệm xây dựng và ban hành quy trình TVXĐ vấn đề nghiên cứu và quy trình TVTC thuyết minh đề tài NCKH cấp cơ sở tại Học viện Quản lý giáo dục. Bảng 3.27 và 3.28 cùng Biểu đồ 3.5 và 3.6 phản ánh: Sau khi áp dụng quy trình thực nghiệm (so sánh các năm 2011, 2012 và 2013), số lượng đề xuất nghiên cứu sát thực tế tăng lên, chất lượng thuyết minh được nâng cao rõ rệt, tỷ lệ thuyết minh phải chỉnh sửa sau tư vấn của Hội đồng KH&ĐT giảm đi, và các vấn đề nghiên cứu được công bố đáp ứng đúng nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng của đơn vị.

Kết quả và những đóng góp mới

Về mặt lý luận, luận án có các đóng góp:

• Hệ thống hóa và xác lập rõ ràng chuỗi 6 quá trình thực hiện đề tài NCKH cấp cơ sở tại các CSBD CBQLGD, bổ sung lý luận về quản lý hoạt động NCKH trong phân khúc cơ sở giáo dục đặc thù này.
• Làm rõ cơ cấu tổ chức và mối quan hệ chức năng giữa chủ thể quản lý (A) và 4 chủ thể liên quan (B, C, D, E), chỉ ra cơ chế tương tác và trách nhiệm của từng vị trí trong việc đảm bảo tiến độ và chất lượng nghiên cứu.
• Đề xuất mô hình thao tác tư duy "Thông, Điều, Phương, Nguyên" cho chủ thể quản lý trước khi ban hành quyết định hành vi quản lý ở cả mức độ thấp và mức độ cao.
• Xác định hệ thống các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý đề tài NCKH cấp cơ sở, làm cơ sở lý luận cho việc đổi mới cơ chế quản lý khoa học.

Về mặt thực tiễn, luận án mang lại các đóng góp:

• Xây dựng chi tiết hệ thống 6 quy trình nghiệp vụ tường minh (từ tư vấn xác định, tư vấn tuyển chọn đến áp dụng thực tiễn), cung cấp bộ công cụ quản lý cụ thể cho thủ trưởng và phòng chuyên trách NCKH tại các CSBD CBQLGD.
• Định hướng chuyển dịch hoạt động NCKH của giảng viên vào việc xử lý các bất cập chuyên môn trong hoạt động giảng dạy và quản lý thông qua phương pháp NCKH sư phạm ứng dụng.
• Đề xuất và kiểm chứng qua thực nghiệm việc ứng dụng công nghệ thông tin (phần mềm quản lý dữ liệu NCKH), nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả kiểm soát tiến độ.
• Hệ thống giải pháp và kiến nghị cung cấp căn cứ để các cơ sở bồi dưỡng và cơ quan quản lý cấp trên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) sửa đổi, bổ sung quy chế quản lý khoa học và công nghệ nội bộ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Về mặt hạn chế, luận án tập trung khảo sát phạm vi 4 đơn vị bồi dưỡng đại diện (Học viện Quản lý giáo dục, Trường Cán bộ Quản lý Giáo dục TP.HCM, Trường Bồi dưỡng Cán bộ giáo dục Hà Nội và Trường Bồi dưỡng Nhà giáo và CBQLGD tỉnh Phú Thọ). Nội dung nghiên cứu chỉ khu biệt ở đề tài NCKH cấp cơ sở, chưa mở rộng sang các cấp đề tài nghiên cứu cao hơn (cấp Bộ, cấp Nhà nước) hoặc các hình thức NCKH khác như biên soạn giáo trình, bài báo quốc tế. Khảo sát thực trạng giới hạn trong giai đoạn 2010–2013, và quá trình thực nghiệm giải pháp mới chỉ được triển khai thực hiện tại một địa bàn duy nhất là Học viện Quản lý giáo dục đối với hai quy trình đầu vào (TVXĐ và TVTC).

Hướng nghiên cứu tiếp theo được xác định là mở rộng phạm vi khảo sát đối với toàn bộ các cơ sở giáo dục đại học có khoa quản lý giáo dục trên phạm vi toàn quốc; tiếp tục thực nghiệm hoàn thiện đồng bộ cả 6 quy trình quản lý đề tài cấp cơ sở; và nghiên cứu chuyên sâu về quy chế thương mại hóa, chuyển giao và sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm NCKH trong lĩnh vực khoa học giáo dục.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn đối với các nhóm đối tượng:

• Cán bộ quản lý tại các CSBD CBQLGD và các trường đại học, cao đẳng: Tham khảo trực tiếp hệ thống 6 quy trình thực hiện đề tài cấp cơ sở (Sơ đồ 1.2 đến 1.7) và mô hình phân công trách nhiệm giữa chủ thể quản lý với các chủ thể liên quan để hoàn thiện quy chế quản lý KH&CN nội bộ.
• Nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục: Tham khảo khung lý thuyết tiếp cận hệ thống, tiếp cận quá trình trong quản lý giáo dục, mô hình thao tác tư duy "Thông, Điều, Phương, Nguyên", cũng như phương pháp thiết kế phiếu hỏi và quy trình tổ chức thực nghiệm quản lý.
• Các nhà hoạch định chính sách tại Bộ Giáo dục và Đào tạo: Sử dụng kết quả khảo sát thực trạng và các đề xuất về cơ chế thi đua, khen thưởng, định mức giờ giảng dạy/nghiên cứu khoa học để điều chỉnh các thông tư quy định về chế độ làm việc của giảng viên sư phạm và tổ chức quản lý KH&CN.

Câu hỏi thường gặp

1. Bốn điều kiện trong thao tác tư duy "Thông, Điều, Phương, Nguyên" của chủ thể quản lý được luận án quy định cụ thể như thế nào?
Theo luận án, trước khi ban hành quyết định quản lý, người lãnh đạo phải cân nhắc 4 điều kiện: "Thông" là thông tin xác thực, đã được kiểm chứng qua hành động hoặc kết quả thực tế; "Điều" là điều kiện cụ thể, xét trên mục tiêu của chủ thể và bối cảnh môi trường; "Phương" là phương pháp phù hợp (tổ chức - hành chính, tâm lý - xã hội hoặc kinh tế); và "Nguyên" là không vi phạm các nguyên tắc, quy định pháp luật hiện hành.

2. Cơ cấu tổ chức quản lý đề tài cấp cơ sở theo luận án gồm những chủ thể nào và ký hiệu ra sao?
Cơ cấu tổ chức quản lý đề tài cấp cơ sở gồm Chủ thể quản lý (ký hiệu A) là Thủ trưởng CSBD CBQLGD cùng các đơn vị tham mưu (phòng KH&CN, Hội đồng KH&ĐT, Trưởng khoa/phòng), và 4 chủ thể liên quan: Chủ nhiệm đề tài (B), Tổ trưởng tổ kiểm tra (C), Chủ tịch Hội đồng đánh giá nghiệm thu (D), và Thủ trưởng cơ quan/tổ chức thụ hưởng kết quả nghiên cứu (E).

3. Sáu quy trình cụ thể trong quá trình thực hiện đề tài NCKH cấp cơ sở gồm những quy trình nào?
Sáu quy trình gồm: (1) Quy trình tư vấn xác định vấn đề nghiên cứu (4 bước); (2) Quy trình tư vấn tuyển chọn thuyết minh nghiên cứu (4 bước); (3) Quy trình triển khai nghiên cứu và kiểm tra (7 bước); (4) Quy trình đánh giá, nghiệm thu (5 bước); (5) Quy trình thực hiện quyền tác giả và quyền sở hữu kết quả nghiên cứu (5 bước); và (6) Quy trình áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn (3 bước).

4. Luận án thực nghiệm nội dung gì, tại đâu và trong khoảng thời gian nào?
Luận án tiến hành thực nghiệm xây dựng và ban hành quy trình tư vấn xác định vấn đề nghiên cứu cùng quy trình tư vấn tuyển chọn thuyết minh đề tài NCKH cấp cơ sở tại Học viện Quản lý giáo dục, theo dõi và đối chứng dữ liệu trong 3 năm liên tiếp 2011, 2012 và 2013.

5. Bốn cơ sở bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục được khảo sát thực trạng trong luận án là những đơn vị nào?
Bốn cơ sở được khảo sát gồm: Học viện Quản lý giáo dục, Trường Cán bộ Quản lý Giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Bồi dưỡng Cán bộ giáo dục Hà Nội và Trường Bồi dưỡng Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục tỉnh Phú Thọ.

Kết luận

Luận án của tác giả Ngô Viết Sơn đã giải quyết vấn đề bất cập trong quản lý NCKH tại các cơ sở bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục thông qua việc làm rõ cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng giai đoạn 2010–2013 và đề xuất 3 nhóm giải pháp trọng tâm. Việc chuẩn hóa chuỗi 6 quy trình thực hiện đề tài cấp cơ sở cùng phân định trách nhiệm giữa chủ thể quản lý và các bên liên quan đã cung cấp giải pháp khắc phục tình trạng nghiên cứu rời rạc, hình thức. Kết quả khảo nghiệm và thực nghiệm tại Học viện Quản lý giáo dục khẳng định tính khả thi của các quy trình trong việc nâng cao chất lượng thuyết minh và định hướng kết quả nghiên cứu phục vụ thực tiễn đào tạo, bồi dưỡng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý NCKH tại các CSBD CBQLGD 1. Tổng quan nghiên cứu về quản lý NCKH 1. Nghiên cứu quản lý NCKH ở nước ngoài Về cách xác định và chọn vấn đề nghiên cứu: Hầu như các nước phát triển mạnh mẽ về KH&CN đã chuyển các nhiệm vụ nghiên cứu thành các đề tài, đề án hoặc chương trình dài hạn và quản lý thống nhất theo một quy trình được công bố công khai, ổn định. [18, 48] Các tiêu chuẩn để xác định và lựa chọn vấn đề nghiên cứu bao gồm: - Mục tiêu, nội dung và kế hoạch nghiên cứu phải rõ ràng.

- Phương pháp nghiên cứu phải chứng tỏ được tính khả thi. - Kết quả nghiên cứu trong những năm trước. - Danh sách các bài báo, tạp chí đã công bố trong 5 năm của từng thành viên. - Các thành viên chính của đề tài phải nêu rõ đã làm các đề tài nào, nhận bao nhiêu tiền và kết quả được đánh giá ra sao.

Ở Nhật quy định: Tháng 10 hằng năm nộp đề cương. Xét chọn đề cương trong 6 tháng và cuối tháng 4 năm sau kết quả xét chọn được công bố. Về phân bổ và quản lý kinh phí: Mô hình thứ nhất: Hằng năm, Chính phủ có một Hội đồng (bao gồm phần lớn các thành viên là những người được biệt phái từ các Bộ, các tổ chức nghiên cứu và các công ty nghiên cứu) thực hiện nhiệm vụ đánh giá các đề tài và các chương trình và Chính phủ giao cho một Bộ chịu trách nhiệm phân bổ kinh phí cho các đề tài và chương trình đã được Hội đồng của Chính phủ (như nói ở trên) xếp loại. 20 Đại diện tiêu biểu của mô hình này là Nhật Bản (Hội đồng của Chính phủ mang tên Hội đồng Chính sách KH&CN.

Bộ Tài chính được giao phân bổ kinh phí). [18, 48] Ở Nhật, một phần lớn kinh phí KH&CN của mỗi Bộ nhận từ Nhà nước lại được giao cho một số tổ chức và Viện nghiên cứu thực hiện; Có quy định lĩnh vực ưu tiên về KH&CN. Mô hình thứ hai: Một tổ chức hoạt động độc lập chuyên làm nhiệm vụ “đặt hàng” và “mua” kết quả nghiên cứu. Tổ chức này còn chịu trách nhiệm đấu thầu, phân bổ và quản lý kinh phí KH&CN từ các nguồn (của cả Nhà nước và tư nhân).

Đại diện tiêu biểu của mô hình này là Newzealand (tổ chức chịu trách nhiệm đấu thầu, phân bổ và quản lý kinh phí KH&CN ở Newzealand là Quỹ nghiên cứu KH&CN) [48]. Cách xác định, lựa chọn đề tài nghiên cứu và phân bổ kinh phí KH&CN ở Newzealand giúp tránh được sự chồng chéo giữa các cơ quan cấp vốn, đảm bảo sự chủ động và thích ứng của các viện nghiên cứu, định hướng được các quá trình nghiên cứu theo chương trình lớn từ trên xuống dưới và thể hiện thành các sản phẩm cụ thể ngay từ đầu để phối hợp đầu tư (thường ngân sách Nhà nước đầu tư cho các bước đi ban đầu, khi nghiên cứu chỉ mang tính lý thuyết và vốn của doanh nghiệp được tập trung đầu tư vào giai đoạn cuối gắn với ứng dụng thực tiễn). Về đánh giá KQNC: Ở các trường đại học ở Nhật Bản, cuối mỗi năm tài chính, trong các báo cáo của người nghiên cứu phải thể hiện được danh sách các bài báo, các bằng sáng chế. đã được công bố trong thời gian nghiên cứu.

[18, 48] Với các đề tài nhỏ và vừa, khi đánh giá, chủ yếu là quan tâm đến các bài báo của người nghiên cứu được đăng trên Tạp chí quốc tế hoặc trong Hội nghị hàng đầu thuộc chuyên ngành. [18, 48] 21 Với các đề tài lớn, sau 2 năm nghiên cứu, sẽ được đánh giá xếp loại.