CHƯƠNG 1 CO SO LY LUAN VE QUAN LY HOAT DONG KIEM TRA - DANH GIA KET QUA HQC TAP CUA SINH VIEN 1. KHAI QUAT LICH SU NGHIEN CUU VAN DE Hoạt động KT-ĐG KQHT ở nước ta đã xuất hiện từ lâu đời, nhưng khoa học về KT-ĐG KQHT chưa được phát triển mạnh. Đặc biệt là từ thế ky XX trở về trước, những bước cải tiến trong hoạt déng KT-DG KQHT ở nước ta chủ yếu là nhờ học tập kinh nghiệm từ nước ngoài. Đến những năm 70 của thế kỷ XX, có một vài công trình nghiên cứu nhưng cũng mang tính rời rạc, do hoàn cảnh đất nước lúc bây giờ đang ở trong thời kỳ chiến tranh lại tạm thời bị chia cắt.
Ở miền Nam có công trình nghiên cứu của Dương Thiệu Tống về “trắc nghiệm và đo lường thành tích học tập” (1973). Ông chủ yếu đi sâu nghiên cứu những nguyên lý cơ bản về đo lường và đưa ra nhận định: soạn thảo đề kiểm tra để đánh giá KQHT phải dựa trên mục tiêu dạy học, bên cạnh đó ông còn chỉ ra những điểm khác biệt giữa phương pháp luận đề và phương pháp trắc nghiệm, cách sử dụng từng phương pháp phù hợp với từng mục đích đánh giá. Ở miền Bắc, năm 1975 có đề tài nghiên cứu “Cơ sở jÿ luận của việc đánh giá trong quá trình đạy học ở trường phổ thông” của tác giả Lê Đức Phúc. năm 1993, khi Bộ GD & ĐT mời một số chuyên gia nước ngoài vào phô biến về khoa học đo lường và đánh giá trong giáo dục thì các trường ĐH bat dau quân tâm đến hoạt động KT-ĐG KQHT trong nhà trường, nhiều nhóm nghiên cứu được thành lập, thời gian này các nhóm nghiên cứu quan tâm đến việc đổi mới phương pháp kiểm tra nhằm đánh giá KQHT được quan tâm hơn, dẫn đến nhiều công trình nghiên cứu áp dụng phương pháp trắc nghiệm khách quan vào KT-ĐG KQHT được công bố, cụ thể là nhóm nghiên cứu phát triển giáo dục đã đưa ra những kết luận về tính ưu việt của phương pháp trắc nghiệm khách quan để khuyến khích các trường DH va CD cải tiến phương pháp KT-ĐG KQHT trong nhà trường.
Một hướng nghiên cứu nữa cũng thấy xuất hiện trong giai đoạn này là nhóm các tác giả nghiên cứu cách xây dựng và soạn thảo các dạng câu hỏi trắc nghiệm khách quan để đánh giá trong từng môn học cụ thể, theo hướng này có nhóm đề tài của Nguyễn Phụng Hoàng ở môn Toán, Lý, Tiếng Anh; lẻ tài của Lý Minh Tiên ở môn Tâm lý học và Giáo dục học. Năm 1993, bên cạnh hướng nghiên cứu trên, PGS. Lê Khánh Bằng đã cho xuất bản giáo trình “7ổ chức quá trình dạy học đại học” [1], trong đó tác giả đã đề cập đến vấn đề kiểm tra, sát hạch và thi ở ĐH. Tác giả đã nêu lên vai trò, ý nghĩa của KT-ĐG KQHT đối với quá trình dạy học, các loại và các hình thức kiểm tra, cách chuẩn bị và tiền hành kiểm tra, việc đánh giá tri thức, cách chấm bài và trả bài ở ĐH.
Ở đây chúng tôi thấy nhận thức của các nhà nghiên cứu về vai trò của KT-ĐG KQHT đã có dấu hiệu thay đôi, tác giả đã có quan tâm đến nhiều yếu tố lều chỉnh, yếu tố kích thích của KT-ĐG. KQHT, dẫn đến một loạt các biện pháp thực hiện đánh giá, chấm bài được đề xuất trên tỉnh thần đó. Đến năm 1996, trong “Phương pháp trắc nghiệm trong kiểm tra và đánh giá thành quả học tập”, tác giả Nguyễn Phụng Hoàng đã đề cập đến một số nội dung có ý nghĩa như cách sử dụng các phương pháp kiểm tra phù hợp với mục đích đánh giá, cách thiết kế một đề kiểm tra, các nguyên tắc trong đánh giá. Cũng trong năm này, hai tác giả Đặng Vũ Hoạt và Hà Thị Đức trong giáo trình “Lý luận dạy học đại học ” đã đề cập đến vấn đề đôi mới trong đánh giá KQHT của SV ĐH phải nhằm đánh giá được trí thức, kỳ năng, kỹ xảo của người học.
Đến những năm đầu của thế kỷ XXI, khi những có gắng cải tiến KT-ĐG. KQHT trong đào tạo ĐH vẫn chưa đáp ứng được nguyên tắc của xã hội, Đảng và Nhà nước đã tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo để tranh thủ ý kiến của các nhà giáo dục, nhiều công trình nghiên cứu hướng vào lĩnh vực này đã được thực hiện. Có thể kể ra một số công trình như sau: Năm 2004, trong hội thảo “Đổi mới giáo dục đại học Việt Nam ~ hội nhập và thách thức”, có các đề tài “Đổi mới cách kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên trong dạy học văn” của Hoàng Thị Mai thuộc Trường ĐH Hồng Đức; “Đổi mới nội dung chương trình, phương pháp, quy trình, quy trình đào tạo và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập ở bậc đại học trong điều kiện hội nhập quốc tế” của GS. Vũ Văn Hóa; “Đa đạng hóa các hình thức đánh giá những hình thức tiến bộ của sinh viên trong quá trình học tập” của Nguyễn Thị Hồng Nam thuộc Trường ĐH Cần Thơ.Các tác giả chủ yếu tìm hiểu thực trạng KT-ĐG KQHT trong các trường ĐH hiện nay, tìm ra nguyên nhân của nó và đề xuất một số giải pháp đổi mới KT-ĐG KQHT, theo hướng đa dạng hóa phương pháp kiểm tra và thực hiện đánh giá cả quá trình dạy học.
Năm 2005, trong “Giáo dục đại học — chất lượng và đánh giá” [9] của Nguyễn Phương Nga và cộng sự, đã công bồ nhiều công trình nghiên cứu về đổi mới KT-ĐG KQHT ở ĐH. Chẳng hạn, trong bài viết “Các nguyên tắc và kỹ thuật thiết kế công cụ đánh giá kết quả học tập, giảng dạy và nghiên cứu trong giáo dục đại học", Nguyễn Công Khanh đã hướng dẫn quy trình để thiết kế một đi tra. Quy trình đó vừa tuân thủ các nguyên tắc kỹ thuật, vừa phải am hiểu đối tượng, định rõ mục đích, nội dung nghiên cứu, định rõ mục tiêu, nội dung đo lường và các kiểu cho điểm. cáo của tác giả Trịnh Khắc Thâm với “Đổi mới phương pháp dạy- học và kiểm tra, đánh giá- giải pháp hàng đâu để nâng cao chất lượng đào tạo”; tác giả Trần Thị Bích Liễu với “Để đánh giá kết quả học tập của SV một cách có chất lượng”.
cũng theo hướng đổi mới KT-ĐG KQHT bằng cách đa dạng 10 hóa phương pháp và tổ chức đánh giá suốt quá trình. Đề tài “Coi trong viée đánh giá năng lực hợp tác theo nhóm trong học tập và nghiên cứu đề tăng cường các hoạt động trí tuệ của sinh viên ” của tác giả Nguyễn Thường Lạng, trên cơ sở phân tích vai trò của phương pháp hợp tác theo nhóm trong việc tăng cường các hoạt động trí tuệ SV, tác giả đề xuất thực hiện KT-ĐG KQHT có nội dung đánh giá năng lực hợp tác theo nhóm, để SV tốt nghiệp có năng lực và kỹ năng làm việc theo nhóm đáp ứng được nguyên tắc của thời đại. Bên cạnh những đề nghiên cứu trên, một số để tài liên quan đến hoạt động quản lý hoạt động KT- ĐG KQHT và đã biên soạn thành giáo trình giảng dạy trong các trường ĐH như: “Thanh tra, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục ” của Nguyễn Phúc Châu [7], “Khoa học quán lý giáo dục ” của Trần Kiểm [17], “Đánh giá trong giáo dục ” của Trần Văn Hiếu [13], “Khoa học quản lý nhà trường phổ thông” của Trần Kiểm [16], “Lý luận day hoc đại học” của Lưu Xuân Mới [20]. Trong thời gian qua cũng có nhiều luận văn thạc sĩ đã đi sâu vào vấn đề KT-ĐG KQHT.
Tuy mỗi luận văn có đề cập đến những khía cạnh khác nhau, nhưng nhìn chung đều đưa ra các lý luận cần thiết cho hoạt động KT-ĐG với mong muốn tìm ra các giải pháp hữu hiệu nhằm phát huy tối đa hiệu quả của việc đổi mới KT-ĐG KQHT của HSSV. Việc ra đời của Quy chế đào tạo ĐH và CÐ ban hành kèm theo Quyết định số 25/2006/QĐ-BGD&ĐT ngày 26/06/2006 của BGD&ĐT về đào tạo ĐH và CÐ hệ chính quy [2], và Quy chế 43/2007/ QĐ-BGD&ĐT về đảo tạo ĐH và CÐ hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ [3] cho thấy Nhà nước đã chú trong hơn vào chất lượng đào tạo ở các bậc học và thống nhất quan điểm đồi mới KT-ĐG KQHT của SV trong giai đoạn hiện nay trên tinh than da dang hóa hình thức kiểm tra và chú trọng đánh giá của quá trình dạy học " Ở Trường Đại học Kỹ thuật Y — Duge Da Nẵng, từ khi còn là Trường Cao đẳng Kỹ thuật Y tế II cho đến nay vấn đề quản lý hoạt động KT-ĐG KQHT của SV chưa có tác giả nào nghiên cứu. Vì vậy, đề tài nghiên cứu này sẽ góp phần nâng cao chat lượng KT-ĐG KQHT của SV nói riêng và chất lượng đào tạo trong nhà trường nói chung. MỘT SÓ KHÁI NIỆM CƠ B.
Kết quả học tập Trong báo cáo “Các nguyên tắc và kỹ thuật thiết kế công cụ đánh giá kết quả học tập, giảng dạy và nghiên cứu trong giáo dục đại học ” tác giả Nguyễn Công Khanh cho rằng: “Kết quá học tập là những nhận thức được cấu thành từ những kiến thức và kỳ năng mà sinh viên thu được trực tiếp sau mỗi môn học hoặc một khóa học. Ngoài ra, nhiều nhà khoa học còn đề nghị bổ sung hai mức nhận thức cao là khả năng chuyển giao và khả năng sáng tạo. Tập hợp các kỹ năng bao gồm các kỹ năng tư duy, kỹ năng quản lý, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng thông tin, kỹ năng hành chính. Các kỳ năng này được hình thành và phát triển thông qua quá trình đào tạo và hành nghề thực tế.
Những quan niệm này tuy cách nói khác nhau nhưng tất cả đều cho rằng. KQHT là gồm các kiến thức, kỹ năng và thái độ mà người học có được trong. quá trình học tập và rèn luyện tại trường. Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập KT-ĐG kết quả giáo dục là quá trình học tập, tổng hợp, diễn giải thông.
tin về học tập và rèn luyện của SV đề đưa ra những kết luận, phán đoán hoặc quyết định nhằm cải thiện thực trạng dạy học và giáo dục. Thuật ngữ kiểm tra đánh giá gồm: kiểm tra và đánh giá. Việc đồng nhất kiểm tra với đánh giá, từ đó cho rằng, nếu người học được kiểm tra và cho điểm thì đã diễn ra sự đánh 12 giá là chưa đầy đủ; thực ra, kiểm tra như thế mới chỉ là một phần của quy trình đánh giá. Kiểm tra 'Việc đánh giá luôn đi liền với việc kiểm tra.
Đánh giá sẽ không thể lực hiện được nếu như không có kiểm tra. Kiểm tra được coi là một khâu tắt yếu trong tiến trình đánh giá.