Quản Lý Hoạt Động Của Nhóm Chuyên Môn Ở Trường Trung Học Cơ Sở Quận Hồng Bàng - Hải Phòng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý hoạt động của nhóm chuyên môn ở trường trung học cơ sở quận hồng bàng hải phòng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Lê Quang Dũng
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Văn Hộ
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
• Đề tài: Quản lý Hoạt Động Nhóm Chuyên Môn Tại Trường THCS Quận Hồng Bàng, Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG NHÓM CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.3. Nhóm chuyên môn, hoạt động nhóm chuyên môn ở trường THCS
• 1.4. Quản lí hoạt động nhóm chuyên môn ở trường THCS
• 1.5. Một số vấn đề về hoạt động nhóm chuyên môn ở trường THCS
• 1.6. Trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân
• 1.7. Nhóm chuyên môn ở trường trung học cơ sở. Nội dung quản lí hoạt động nhóm chuyên môn trường THCS
• 1.8. Lập kế hoạch hoạt động nhóm chuyên môn trường THCS
• 1.9. Tổ chức thực hiện hoạt động nhóm chuyên môn trường THCS
• 1.10. Chỉ đạo thực hiện hoạt động nhóm chuyên môn trường THCS
• 1.11. Kiểm tra, đánh giá hoạt động nhóm chuyên môn trường THCS
• 1.12. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động nhóm chuyên môn trong trường THCS
• 1.12.1. Yếu tố khách quan
• 1.12.2. Yếu tố chủ quan
• 1.13. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG NHÓM CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG THCS QUẬN HỒNG BÀNG, HẢI PHÒNG
• 2.1. Khái quát về khảo sát thực trạng
• 2.2. Mục tiêu khảo sát. Nội dung khảo sát
• 2.3. Đối tượng khảo sát
• 2.4. Phương pháp khảo sát. Cách thức xử lý kết quả khảo sát và thang điểm đánh giá
• 2.5. Thực trạng tổ chức và hoạt động các nhóm chuyên môn ở trường trung học cơ sở quận Hồng Bàng
• 2.5.1. Cơ cấu tổ chức nhóm chuyên môn
• 2.5.2. Thực trạng hoạt động của nhóm chuyên môn ở trường THCS
• 2.5.3. Thực trạng quản lí hoạt động nhóm chuyên môn ở trường THCS quận Hồng Bàng, TP Hải Phòng
• 2.5.4. Thực trạng lập kế hoạch hoạt động nhóm chuyên môn trường THCS
• 2.5.5. Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động nhóm chuyên môn trường THCS
• 2.5.6. Thực trạng chỉ đạo thực hiện hoạt động nhóm chuyên môn trường THCS
• 2.5.7. Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động nhóm chuyên môn trường THCS
• 2.5.8. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động nhóm chuyên môn ở trường THCS quận Hồng Bàng
• 2.5.9. Đánh giá chung về thực trạng. Những điểm mạnh và nguyên nhân
• 2.5.10. Những hạn chế và nguyên nhân
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG NHÓM CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG THCS QUẬN HỒNG BÀNG, HẢI PHÒNG
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo gắn với mục tiêu đổi mới giáo dục phổ thông
• 3.2. Các biện pháp đề xuất
• 3.2.1. Biện pháp 1: Xây dựng và hoàn thiện các quy định về cơ cấu, tổ chức hoạt động, chức năng, nhiệm vụ của nhóm chuyên môn
• 3.2.2. Biện pháp 2: Tăng cường bồi dưỡng năng lực cho nhóm trưởng chuyên môn
• 3.2.3. Biện pháp 3: Chỉ đạo đổi mới nội dung sinh hoạt của nhóm chuyên môn
• 3.2.4. Biện pháp 4: Chỉ đạo đổi mới hình thức sinh hoạt nhóm chuyên môn
• 3.2.5. Biện pháp 5: Đổi mới kiểm tra, đánh giá hoạt động nhóm chuyên môn
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo sát mức độ cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ
• LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý hoạt động nhóm chuyên môn tại trường THCS Hồng Bàng

Quản lý hoạt động nhóm chuyên môn tại trường THCS quận Hồng Bàng, Hải Phòng là một vấn đề quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Nhóm chuyên môn không chỉ là nơi tập hợp các giáo viên mà còn là nền tảng để phát triển chuyên môn và nâng cao chất lượng giảng dạy. Việc quản lý hiệu quả các nhóm chuyên môn sẽ giúp giáo viên cải thiện kỹ năng giảng dạy và nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh.

1.1. Khái niệm về nhóm chuyên môn trong giáo dục

Nhóm chuyên môn là tập hợp các giáo viên cùng chuyên ngành, có nhiệm vụ phối hợp trong việc giảng dạy và phát triển chuyên môn. Nhóm này đóng vai trò quan trọng trong việc chia sẻ kinh nghiệm, phương pháp giảng dạy và hỗ trợ lẫn nhau trong công việc.

1.2. Vai trò của quản lý nhóm chuyên môn tại trường THCS

Quản lý nhóm chuyên môn giúp định hướng hoạt động giáo dục, tạo điều kiện cho giáo viên phát triển năng lực chuyên môn. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn góp phần vào sự phát triển toàn diện của học sinh.

II. Những thách thức trong quản lý hoạt động nhóm chuyên môn tại trường THCS Hồng Bàng

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng việc quản lý hoạt động nhóm chuyên môn tại trường THCS Hồng Bàng cũng gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của nhóm và chất lượng giáo dục.

2.1. Thiếu sự phối hợp giữa các giáo viên

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu phối hợp giữa các giáo viên trong nhóm chuyên môn. Điều này dẫn đến việc không chia sẻ được kinh nghiệm và phương pháp giảng dạy hiệu quả.

2.2. Thiếu sự hỗ trợ từ ban giám hiệu

Sự thiếu hỗ trợ từ ban giám hiệu cũng là một yếu tố cản trở hoạt động của nhóm chuyên môn. Nếu không có sự quan tâm và đầu tư từ phía lãnh đạo, nhóm sẽ khó có thể hoạt động hiệu quả.

III. Phương pháp quản lý hiệu quả nhóm chuyên môn tại trường THCS Hồng Bàng

Để nâng cao hiệu quả hoạt động của nhóm chuyên môn, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này sẽ giúp tối ưu hóa hoạt động của nhóm và nâng cao chất lượng giáo dục.

3.1. Xây dựng kế hoạch hoạt động nhóm chuyên môn

Việc xây dựng kế hoạch hoạt động rõ ràng và cụ thể sẽ giúp nhóm chuyên môn hoạt động có tổ chức hơn. Kế hoạch này cần được thảo luận và thống nhất giữa các thành viên trong nhóm.

3.2. Tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn định kỳ

Tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn định kỳ sẽ tạo cơ hội cho giáo viên chia sẻ kinh nghiệm và phương pháp giảng dạy. Đây cũng là dịp để đánh giá hoạt động của nhóm và điều chỉnh kế hoạch nếu cần.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý nhóm chuyên môn

Nghiên cứu về quản lý hoạt động nhóm chuyên môn tại trường THCS Hồng Bàng đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn. Những kết quả này không chỉ giúp cải thiện hoạt động của nhóm mà còn nâng cao chất lượng giáo dục tại trường.

4.1. Kết quả từ việc áp dụng các phương pháp quản lý

Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả đã giúp nhóm chuyên môn hoạt động tích cực hơn. Giáo viên đã có cơ hội học hỏi và phát triển kỹ năng giảng dạy của mình.

4.2. Đánh giá chất lượng giáo dục sau khi cải tiến quản lý

Chất lượng giáo dục tại trường THCS Hồng Bàng đã có sự cải thiện rõ rệt sau khi áp dụng các biện pháp quản lý nhóm chuyên môn. Học sinh đã đạt được kết quả học tập tốt hơn.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho quản lý nhóm chuyên môn

Quản lý hoạt động nhóm chuyên môn tại trường THCS Hồng Bàng cần được tiếp tục cải tiến và phát triển. Những biện pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển đội ngũ giáo viên.

5.1. Đề xuất các biện pháp cải tiến quản lý

Cần đề xuất các biện pháp cải tiến quản lý nhóm chuyên môn, bao gồm việc tăng cường đào tạo cho giáo viên và nâng cao sự hỗ trợ từ ban giám hiệu.

5.2. Tương lai của nhóm chuyên môn trong giáo dục

Nhóm chuyên môn sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Sự phát triển của nhóm sẽ góp phần vào sự nghiệp giáo dục của quận Hồng Bàng và thành phố Hải Phòng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển nền kinh tế tri thức, giáo dục đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao nguồn lực con người. Theo Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011-2020, phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu, trong đó xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được xem là giải pháp đột phá. Tại các trường trung học cơ sở (THCS) quận Hồng Bàng, Hải Phòng, nhóm chuyên môn đóng vai trò trung tâm trong việc bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn cho giáo viên, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục. Tuy nhiên, thực trạng hoạt động nhóm chuyên môn còn nhiều hạn chế như tập trung chủ yếu vào xây dựng kế hoạch, dự giờ, thao giảng mà chưa phát huy được tính sáng tạo và chủ động của giáo viên.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm khảo sát thực trạng quản lý hoạt động nhóm chuyên môn tại các trường THCS quận Hồng Bàng trong năm học 2016-2017, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng dạy học. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 8 trường THCS với 120 đối tượng khảo sát gồm 16 cán bộ quản lý và 104 giáo viên. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện công tác quản lý nhóm chuyên môn, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên, đồng thời hỗ trợ hiệu trưởng trong việc chỉ đạo chuyên môn, góp phần thực hiện thành công đổi mới giáo dục phổ thông.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và mô hình tổ chức nhóm chuyên môn trong trường học. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết quản lý theo chức năng: Quản lý bao gồm các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá. Quản lý hoạt động nhóm chuyên môn được hiểu là tác động có mục đích, có kế hoạch của hiệu trưởng nhằm điều phối và nâng cao hiệu quả hoạt động nhóm.

2. Mô hình nhóm chuyên môn trong trường THCS: Nhóm chuyên môn là bộ phận cấu thành của tổ chuyên môn, chịu trách nhiệm về chất lượng dạy học môn học cụ thể. Hoạt động nhóm chuyên môn bao gồm xây dựng kế hoạch, bồi dưỡng chuyên môn, dự giờ, sinh hoạt chuyên môn và quản lý hồ sơ.

Các khái niệm chính bao gồm: quản lý, nhóm chuyên môn, hoạt động nhóm chuyên môn, quản lý hoạt động nhóm chuyên môn, kỹ năng sư phạm, sinh hoạt chuyên môn, kiểm tra đánh giá.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập dữ liệu từ 8 trường THCS quận Hồng Bàng, với 120 người tham gia khảo sát (16 cán bộ quản lý, 104 giáo viên) trong năm học 2016-2017. Dữ liệu được thu thập qua phiếu hỏi, phỏng vấn sâu và quan sát thực tế.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả để đánh giá mức độ thực hiện và đáp ứng các hoạt động nhóm chuyên môn. Các thang đo được xây dựng theo mức độ thường xuyên, đáp ứng và kết quả thực hiện với các khoảng điểm cụ thể để phân loại mức độ thấp, trung bình, khá và cao.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được tiến hành trong năm học 2016-2017, bao gồm giai đoạn khảo sát thực trạng, phân tích dữ liệu và đề xuất biện pháp quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu tổ chức nhóm chuyên môn: Trung bình mỗi trường có khoảng 17 nhóm chuyên môn, trong đó nhóm Toán và Ngữ văn chiếm số lượng nhiều nhất với 4 nhóm cho 4 khối lớp 6,7,8,9. Trường THCS Hồng Bàng có số lượng nhóm chuyên môn nhiều nhất với 21 nhóm. Nhóm trưởng được hiệu trưởng phân công dựa trên đề xuất của nhóm chuyên môn.

2. Thực trạng hoạt động nhóm chuyên môn: Giá trị trung bình mức độ thực hiện các hoạt động nhóm chuyên môn là 2.24 trên thang 3 điểm, cho thấy hoạt động chưa thường xuyên và đồng đều. Sinh hoạt nhóm chuyên môn và thực hiện chuyên đề chuyên môn được thực hiện khá tốt với điểm trung bình lần lượt 2.40 và 2.34, xếp hạng cao nhất trong các hoạt động. Trong khi đó, rèn luyện kỹ năng, nghiệp vụ sư phạm và dự giờ, thao giảng có mức độ thực hiện thấp hơn, lần lượt 2.06 và 2.13.

3. Số lượng chuyên đề chuyên môn: Năm học 2015-2016, các nhóm chuyên môn xây dựng được 210 chuyên đề, giảm còn 185 chuyên đề trong năm học 2016-2017. Các chuyên đề tập trung vào đổi mới phương pháp dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin, bồi dưỡng học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu.

4. Kiểm tra, đánh giá và bồi dưỡng giáo viên: Các trường tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên thông qua các cuộc thi, dự giờ và sinh hoạt chuyên môn. Tuy nhiên, việc kiểm tra và đánh giá chưa thực sự sâu sát, còn mang tính hình thức ở một số trường.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy nhóm chuyên môn tại các trường THCS quận Hồng Bàng đã thực hiện tốt các hoạt động sinh hoạt chuyên môn và xây dựng chuyên đề, phù hợp với quy định của ngành giáo dục và chỉ đạo của Phòng Giáo dục. Việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo hướng phát triển năng lực học sinh được đánh giá cao, góp phần đổi mới phương pháp dạy học.

Tuy nhiên, hoạt động rèn luyện kỹ năng sư phạm và dự giờ, thao giảng còn hạn chế, phản ánh sự thiếu đồng đều trong việc phát huy vai trò của nhóm chuyên môn. Nguyên nhân có thể do năng lực quản lý của nhóm trưởng chuyên môn chưa đồng đều, thiếu sự chỉ đạo sâu sát từ hiệu trưởng, cũng như điều kiện cơ sở vật chất và nguồn lực hạn chế.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, việc quản lý hoạt động nhóm chuyên môn cần được tăng cường về mặt tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá để phát huy tối đa vai trò của nhóm trong nâng cao chất lượng giáo dục. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức độ thực hiện các hoạt động nhóm chuyên môn và bảng thống kê số lượng chuyên đề theo năm học để minh họa xu hướng hoạt động.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện quy định về tổ chức và chức năng nhóm chuyên môn

   • Hoàn thiện quy chế hoạt động nhóm chuyên môn, quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của nhóm trưởng và thành viên.
   • Thời gian thực hiện: trong 6 tháng đầu năm học.
   • Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo quận.

2. Tăng cường bồi dưỡng năng lực cho nhóm trưởng chuyên môn

   • Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn nâng cao kỹ năng quản lý, lãnh đạo và chuyên môn cho nhóm trưởng.
   • Thời gian: định kỳ hàng năm, ưu tiên đầu năm học.
   • Chủ thể: Phòng Giáo dục, các chuyên gia giáo dục và nhà trường.

3. Đổi mới nội dung và hình thức sinh hoạt nhóm chuyên môn

   • Khuyến khích sinh hoạt theo hướng nghiên cứu bài học, phát triển năng lực học sinh, ứng dụng công nghệ thông tin.
   • Tăng cường các hoạt động dự giờ, thao giảng có phản hồi xây dựng.
   • Thời gian: triển khai ngay trong năm học hiện tại.
   • Chủ thể: Nhóm trưởng, tổ trưởng chuyên môn và Ban giám hiệu.

4. Nâng cao hiệu quả kiểm tra, đánh giá hoạt động nhóm chuyên môn

   • Xây dựng tiêu chí đánh giá cụ thể, minh bạch, kết hợp kiểm tra định kỳ và đột xuất.
   • Sử dụng kết quả đánh giá làm căn cứ khen thưởng, kỷ luật.
   • Thời gian: áp dụng từ đầu năm học tiếp theo.
   • Chủ thể: Hiệu trưởng và tổ chuyên môn.

5. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và nguồn lực hỗ trợ nhóm chuyên môn

   • Cải thiện trang thiết bị dạy học, phòng họp chuyên môn, tài liệu tham khảo.
   • Đảm bảo kinh phí cho hoạt động bồi dưỡng và sinh hoạt chuyên môn.
   • Thời gian: kế hoạch trung hạn 1-2 năm.
   • Chủ thể: Nhà trường phối hợp với Phòng Giáo dục và các cấp quản lý.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục tại các trường THCS

   • Lợi ích: Nắm bắt thực trạng và các biện pháp quản lý nhóm chuyên môn hiệu quả, từ đó nâng cao năng lực quản lý chuyên môn.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch quản lý nhóm chuyên môn, tổ chức sinh hoạt chuyên môn.

2. Nhóm trưởng và tổ trưởng chuyên môn

   • Lợi ích: Hiểu rõ vai trò, nhiệm vụ và kỹ năng cần thiết để điều hành nhóm chuyên môn hiệu quả.
   • Use case: Lập kế hoạch hoạt động, tổ chức sinh hoạt, bồi dưỡng giáo viên.

3. Giáo viên THCS

   • Lợi ích: Nắm được quy trình hoạt động nhóm chuyên môn, nâng cao kỹ năng sư phạm và chuyên môn nghiệp vụ.
   • Use case: Tham gia sinh hoạt nhóm, dự giờ, rèn luyện kỹ năng giảng dạy.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản lý giáo dục

   • Lợi ích: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn về quản lý nhóm chuyên môn trong trường THCS.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn, luận án liên quan đến quản lý giáo dục.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhóm chuyên môn là gì và vai trò của nó trong trường THCS?
   Nhóm chuyên môn là bộ phận trong tổ chuyên môn, gồm các giáo viên cùng môn học, chịu trách nhiệm tổ chức hoạt động dạy học và bồi dưỡng chuyên môn. Vai trò chính là nâng cao chất lượng giảng dạy và phát triển năng lực giáo viên.

2. Hiệu trưởng có vai trò gì trong quản lý hoạt động nhóm chuyên môn?
   Hiệu trưởng là người chỉ đạo, phân bổ nguồn lực, xây dựng quy chế và kiểm tra đánh giá hoạt động nhóm chuyên môn nhằm đảm bảo hoạt động hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

3. Các hoạt động chính của nhóm chuyên môn gồm những gì?
   Bao gồm xây dựng kế hoạch dạy học, sinh hoạt chuyên môn, bồi dưỡng kỹ năng sư phạm, dự giờ, thao giảng, kiểm tra đánh giá và quản lý hồ sơ chuyên môn.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả sinh hoạt nhóm chuyên môn?
   Cần đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt theo hướng nghiên cứu bài học, phát triển năng lực học sinh, tăng cường dự giờ, phản hồi xây dựng và ứng dụng công nghệ thông tin.

5. Yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến quản lý hoạt động nhóm chuyên môn?
   Bao gồm yếu tố khách quan như quy chế ngành, cơ sở vật chất, biên chế giáo viên và yếu tố chủ quan như năng lực quản lý của hiệu trưởng, nhóm trưởng và năng lực chuyên môn của giáo viên.

Kết luận

• Nhóm chuyên môn là bộ phận quan trọng trong tổ chức và quản lý chuyên môn tại trường THCS, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
• Thực trạng hoạt động nhóm chuyên môn tại các trường THCS quận Hồng Bàng còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong rèn luyện kỹ năng sư phạm và dự giờ, thao giảng.
• Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động nhóm chuyên môn bao gồm cả khách quan (quy chế, cơ sở vật chất) và chủ quan (năng lực quản lý, đội ngũ giáo viên).
• Đề xuất các biện pháp quản lý gồm hoàn thiện quy định, bồi dưỡng nhóm trưởng, đổi mới sinh hoạt chuyên môn, nâng cao kiểm tra đánh giá và tăng cường nguồn lực.
• Nghiên cứu có thể được áp dụng trong năm học tiếp theo với mục tiêu nâng cao hiệu quả hoạt động nhóm chuyên môn, góp phần đổi mới giáo dục phổ thông.

Call-to-action: Các trường THCS và cán bộ quản lý giáo dục cần triển khai ngay các biện pháp đề xuất để phát huy tối đa vai trò của nhóm chuyên môn, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện công tác quản lý nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG NHÓM CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề * Những nghiên cứu ngoài nước Nghiên cứu về quản lý hoạt động chuyên môn, hoạt động của nhóm chuyên môn của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên THCS là một vấn đề tưởng như đơn giản nhưng lại rất khó khăn, phức tạp và cơ bản. Vì thực chất công tác quản lý trường học của Hiệu trưởng chủ yếu là quản lý hoạt động chuyên môn với mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên THCS. Việc nâng cao chất lượng dạy học trong các nhà trường nói chung và nhà trường THCS nói riêng từ lâu đã trở thành vấn đề quan tâm của các nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

Nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển Giáo dục và Đào tạo của xã hội, nâng cao chất lượng giảng dạy, vai trò đóng góp của các biện pháp là hết sức quan trọng. Đây là vấn đề luôn luôn được các nhà khoa học trong và ngoài nước quan tâm. Họ nghiên cứu thực tiễn các nhà trường để tìm ra biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn sao cho có hiệu quả nhất. Các nghiên cứu quản lý giáo dục Xô Viết cũ đã cho rằng: Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác hoạt động của đội ngũ giáo viên thông qua các hoạt động của nhóm chuyên môn, tổ chuyên môn.

Các tác giả nhấn mạnh đến sự phối hợp chặt chẽ, sự thống nhất quản lý giữa Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn, nhóm chuyên môn để đạt mục tiêu đề ra. Các tác giả đều khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện của Hiệu trưởng trong việc xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, phát huy được tính chủ động, sáng tạo trong lao động và tạo ra khả năng ngày càng hoàn thiện vì tay nghề sư phạm của mình. Muốn xây dựng đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn, tâm huyết với 6 nghề, người hiệu trưởng phải có quyền lựa chọn đội ngũ giáo viên cho trường mình, đó là những người yêu trẻ, phải biết giao tiếp với trẻ, nắm vững chuyên môn giảng dạy, nắm vững các khoa học có liên quan các môn trong nhà trường, vận dụng linh hoạt lý luận dạy học, lý luận giao tiếp, tâm lý học. Hiệu trưởng phải biết đề ra yêu cầu nâng cao trình độ chuyên môn của từng giáo viên trong trường, từ đó có nội dung, hình thức tổ chức bồi dưỡng cho phù hợp.

Những biện pháp bồi dưỡng có hiệu quả được các tác giả đề cập đến là tổ chức cho giáo viên học tập có hệ thống về triết học, kinh tế chính trị học, với các hình thức phong phú và hấp dẫn, trao đổi thông tin, triển lãm khoa học, giao lưu với giáo viên dạy giỏi. nhằm mục đích: Nâng cao nhận thức của giáo viên về chủ nghĩa Mác - Lênin, nâng cao trình độ về bộ môn mình dạy, đồng thời cũng hoàn thiện tay nghề sư phạm của mình.Xukhomlinki và Xvecxlenrơ nhấn mạnh tầm quan trọng của biện pháp dự giờ, phân tích bài học. Xvecxlenrơ cho rằng việc dự giờ và phân tích bài học là đòn bẩy quan trọng nhất trong công tác quản lý quá trình dạy học của giáo viên. Việc phân tích bài học trước hết phải nêu cho giáo viên biết cách khắc phục thiếu sót, phát huy các mặt mạnh để nâng cao chất lượng bài giảng.

Tác giả đã đề ra các yêu cầu và quy trình phân tích một giờ dạy để giúp cho hiệu trưởng thực hiện có hiệu quả biện pháp quản lý này.AXukhomlinki đã nêu lên rất cụ thể cách tiến hành dự giờ và phân tích sư phạm của sách giáo khoa, nội dung dạy trong chương trình. Tiếp theo là giáo viên và hiệu trưởng dự giờ lẫn nhau và cùng nhau dự giờ giáo viên giỏi, cứ như vậy giáo viên đã được hiệu trưởng hướng dẫn cho rất nhiều về phương pháp dạy học, về cách thức tổ chức dạy học để nâng cao trình độ học vấn của học sinh. * Những nghiên cứu trong nước Nghiên cứu về quản lý tổ (nhóm) chuyên môn của người hiệu trưởng không phải là vấn đề mới mà là vấn đề đã được nghiên cứu có cơ sở pháp lý và 7 cơ sở lý luận từ quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về công tác tổ chức cán bộ, công tác xây dựng phát triển đội ngũ. Nghiên cứu công tác quản lý tổ (nhóm) chuyên môn của hiệu trưởng trường trung học cơ sở (THCS) là một trong những nội dung quan trọng và cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.

Một số công trình nghiên cứu về quản lí chuyên môn và hoạt động chuyên môn, tổ chuyên môn được công bố trên các tạp chí chuyên ngành như: “Đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo hướng xây dựng văn hóa học tập ở nhà trường thông qua nghiên cứu bài học” của tác giả Vũ Thị Sơn, tạp chí Giáo dục số 269 kì 1/2011; “Thực trạng và biện pháp quản lý của hiệu trưởng trường trung học phổ thông nhằm nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn” của Trần Văn Quang, tạp chí Giáo dục số 257 kì 1/2011; “Xây dựng đội ngũ giáo viên đầu đàn ở tổ chuyên môn trường trung học phổ thông” của Trần Thị Hải Yến, tạp chí quản lý Giáo dục số 36. 12/2012; “Tìm hiểu vai trò của tổ trưởng chuyên môn ở trường trung học phổ thông” của Nguyễn Thị Lan Anh, tạp chí Quản lý Giáo dục số 43/2012; “Nâng cao năng lực quản lý cho tổ trưởng chuyên môn các trường trung học phổ thông” của thạc sĩ Trần Thị Hải Yến, tạp chí Quản lý Giáo dục, số 45/2013… Một số luận án, luận văn nghiên cứu về quản lý hoạt động chuyên môn, quản lí hoạt động tổ chuyên môn trong các trường phổ thông như: Nguyễn Hồng Quang (2011), Quản lí hoạt động chuyên môn của hiệu trưởng tại các trường THPT huyện Chương Mỹ, Hà Nội, luận văn thạc sĩ QLGD; Bùi Thị Yến Nhi (2013), Thực trạng quản lí hoạt động tổ chuyên môn của tổ trưởng tại các trường THPT huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương, luận văn thạc sĩ QLGD; Lê Văn Biên (2014), Quản lí hoạt động chuyên môn của hiệu trưởng trường THCS Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương, luận văn Thạc sĩ QLGD; Phạm Tuấn Dũng (2017), Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng các trường trung học cơ sở huyện Vĩnh Hưng - Tỉnh Long An và giải pháp, luận văn thạc sĩ QLGD [30], [24], [11], [14]. 8 Nhìn khái quát có thể rút ra một số nhận xét chính đối với các công trình nghiên cứu như sau: Một là, các công trình nghiên cứu cơ bản đi sâu vào lí luận và thực trạng vấn đề quản lý chuyên môn, quản lí hoạt động tổ chuyên môn trong các nhà trường phổ thông từ đó đề xuất các biện pháp giải quyết. Hai là, quản lý hoạt động chuyên môn cũng chủ yếu xoáy sâu vào quản lý các hoạt động dạy và học trong nhà trường và kết quả học tập của học sinh.

Các hoạt động chuyên môn khác chưa được quan tâm nhiều. Tuy nhiên, quản lý hoạt động nhóm chuyên môn trong các trường THCS hầu như chưa có công trình nào nghiên cứu. Do vậy, đề tài nghiên cứu của luận văn có ý nghĩa lí luận, thực tiễn và không có sự trùng lặp với các đề tài nghiên cứu đã công bố. Các khái niệm cơ bản 1.

Quản lí Quản lý là một hoạt động thiết yếu được hình thành để tổ chức, phối hợp và điều hành các hoạt động của các cá nhân khác nhau trong một nhóm nhỏ hay là tổ chức rộng lớn nhằm đạt mục đích nhất định. Quản lý là một hoạt động phổ biến và cần thiết diễn ra trong mọi lĩnh vực, ở mọi cấp độ và liên quan đến mọi người. Nếu không có quản lý thì sẽ dẫn đến tình trạng tự phát, tuỳ tiện, hỗn loạn trong các tổ chức và hoạt động trở nên kém hiệu quả. Theo từ điển tiếng Việt “Quản lý là tổ chức điều khiển, hoạt động của một đơn vị, cơ quan" [35].

Quản lý là hoạt động cần thiết, tất yếu của mọi cơ cấu, loại hình nhóm hay tổ chức lớn nhỏ và là một trong ba yếu tố cơ bản (Lao động, tri thức, quản lý) duy trì và thúc đẩy sự phát triển xã hội. Quản lý là sự kết hợp và vận dụng tri thức và lao động để phát triển sản xuất xã hội. Nếu kết hợp tốt thì sẽ thúc đẩy xã hội phát triển, còn ngược lại kết hợp không tốt thì xã hội sẽ bị phát triển chậm lại hoặc trở nên rối ren. Sự kết hợp đó trước hết được thể hiện ở cơ chế; chế độ chính sách; biện pháp quản lý và ở các khía cạnh tâm lý - xã hội khác.

9 Xã hội phát triển thì trình độ tổ chức, điều hành hay trình độ quản lý nói chung cũng được nâng cao và phát triển theo. Quản lý là một Khoa học đồng thời là một Nghệ thuật và nhiều nhà khoa học đã đưa ra nhiều khái niệm khác nhau: - Quản lý là những tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức. - Quản lý là một nghệ thuật đạt được mục tiêu đã đề ra thông qua việc điều khiển, phối hợp, hướng dẫn, chỉ huy hoạt động của người khác. - Quản lý có các chức năng là kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra đánh giá.

Các chức năng này đồng thời cũng là quy trình của quản lý. Mọi công việc quản lý đều phải bắt đầu từ việc xây dựng kế hoạch tiếp đến là hình thành tổ chức, bố trí nhân sự và các nguồn lực khác để thực hiện công việc tiếp đến là chỉ đạo triển khai công việc và thường xuyên kiểm tra đánh giá các bước, các khâu trong quá trình thực hiện để kịp thời uốn nắn, điều chỉnh tiến độ của kế hoạch, điều chỉnh nhân sự và các nguồn lực khác khi cần thiết. Khi công việc kết thúc cần đánh giá kết quả tổng thể để rút kinh nghiệm trong quản lý. Tóm lại, do tính đa dạng và tính phức tạp của đối tượng quản lý và tuỳ theo từng giai đoạn lịch sử xã hội cụ thể mà khái niệm quản lý được định nghĩa một cách khác nhau như vậy.