CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC VIÊN CAO HỌC NGÀNH QUẢN LÝ GIÁO DỤC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC 1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu về quản lý hoạt động học tập của học viên cao học ngành Quản lý Giáo dục tại trường đại học 1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước Theo Centra (1993), Braskamp và Ory (1994), cần tiến hành việc nghiên cứu và khảo sát sự đánh giá của người học dành cho môn học, giảng viên và các hoạt động quản lý giảng dạy – quản lý học tập nhằm nâng cao năng lực cho bản thân người dạy, hiệu suất giảng dạy và học tập. Các tác giả đã sử dụng phương pháp nghiên cứu điều tra bằng bảng hỏi với công cụ là các phiếu khảo sát để tiến hành khảo sát tại đơn vị công tác. Nghiên cứu đã khảo sát và xác định được các yếu tố thường được người học đánh giá cao trong quá trình quản lý hoạt động học tập tại nhà trường đó là: lập kế hoạch và tổ chức môn học, độ rõ ràng về thông tin, kỹ năng giao tiếp /thông tin của giảng viên, quan hệ giữa giảng viên và người học ; độ khó của môn học, khối lượng bài tập được giao; hoạt động xếp loại học tập và kiểm tra đánh giá; khảo sát sinh viên về hoạt động học tập và quản lý hoạt động học tập.
Qua những nghiên cứu trên đã cho thấy được những yếu tố trong công tác quản lý hoạt động học tập thường nhận được nhiều sự quan tâm từ người học để qua đó giúp các giảng viên, cán bộ quản lý có được nguồn tài liệu đáng tin cậy nhằm sử dụng trong quản lý, giảng dạy nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy, học tập và chất lượng quản lý học tập của nhà trường. Chan và Sidhu (2015) đã tiến hành điều tra những thách thức trong học tập mà sinh viên trong trường Đại học phải đối mặt. Các nhà nghiên cứu đã áp dụng phương pháp nghiên cứu định tính liên quan đến việc sử dụng bảng câu hỏi, phỏng vấn và phân tích các tài liệu. Công cụ nghiên cứu là bảng câu hỏi sử dụng thang đo Likert 6 mức độ cho tất cả 203 người trả lời trong khi phỏng vấn được thực hiện với 5 sinh viên đại học, sau đại học và giáo viên hướng dẫn.
Ngoài ra, công tác phân tích tài liệu cũng được thực hiện trên giáo trình sử dụng cho 12 khóa học. Đối tượng khảo sát của nghiên cứu bao gồm sinh viên đại học, sinh viên sau đại học và các cán bộ, giảng viên hướng dẫn trong Trường Giáo dục của một trường đại học được chọn ở Hoa Kỳ với TRANG 10 mẫu nghiên cứu là 181 sinh viên đại học và sau đại học cùng 22 cán bộ, giảng viên hướng dẫn từ Trường Giáo dục. Kết quả nghiên cứu chỉ ra tám thách thức trong học tập mà người học đại học, sau đại học phải đối mặt trong giáo dục đại học cụ thể là: thách thức về nhận thức, trở thành một người học tích cực, đối phó với tài liệu đọc, vấn đề giảng dạy, rào cản ngôn ngữ, quản lý thời gian, gánh nặng của bài tập và sự khác biệt văn hóa trong giáo dục đại học. Dựa trên những phát hiện đó, các tác giả cho rằng các viện học tập cao hơn nên nhấn mạnh vào việc xây dựng kiến thức thông qua sự tương tác tích cực giữa giảng viên và sinh viên đã trở thành nền tảng để sinh viên đối phó với những thách thức học tập mà họ phải đối mặt trong giáo dục đại học.
Zhang (2017) đã thực hiện nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tự học của sinh viên đại học dựa trên các cơ sở lý thuyết có sẵn. Bằng cách sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu có liên quan kết hợp phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi, phỏng vấn sâu và xử lý dữ liệu với đối tượng khảo sát là các sinh viên, bài báo đã phân tích các yếu tố bối cảnh cụ thể đóng vai trò quan trọng trong việc tự học, tự quản lý của sinh viên ở trường Đại học, khám phá các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến việc tự học tự quản lý của sinh viên đại học. Kết quả nghiên cứu thu được là các thông tin về thực trạng có liên quan đến cơ sở lý luận là những nội dung như khái niệm về đào tạo; phương thức đào tạo; hỗ trợ của giáo viên; hỗ trợ của gia đình, hỗ trợ xã hội; giá trị kỷ luật; vị trí kiểm soát, lòng tự trọng và thành tích, có ảnh hưởng đáng kể đến việc tự học tự quản lý hoạt động học tập của người học. Tuy nhiên, tác giả cũng chỉ ra cách thức và con đường mà các yếu tố này ảnh hưởng đến việc tự học tự quản lý là khác nhau.
Cụ thể hơn, tác giả nhận thấy các yếu tố về cơ sở kiểm soát, lòng tự trọng và thành tích là các yếu tố bên trong, 7 yếu tố còn lại là các yếu tố bên ngoài. Trên cơ sở đó, nghiên cứu này khám phá mô hình các nhân tố ảnh hưởng thông qua 3 cấp độ ảnh hưởng với 10 yếu tố. Sau cùng, bài báo đề xuất các biện pháp, khuyến nghị cùng các mục tiêu được đặt ra để phát huy năng lực tự học, tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên ở các trường đại học đạt được hiệu quả. Theo Adzharuddin và Lee cùng các cộng sự (2013), Dobre (2014), các trường đại học hiện nay cần thực hiện việc sử dụng phần mềm hệ thống quản lý học tập LMS (Learning Management Systems) để nâng cao chất lượng hoạt động học tập và quản lý TRANG 11 hoạt động học tập cho sinh viên, học viên.
Bằng cách sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau, phạm vi chính của các nghiên cứu này là cố gắng làm rõ hệ thống quản lý học tập (LMS) trong bối cảnh công nghệ ICT cùng những thành tựu nổi bật được ghi nhận trong hai thập kỷ qua. Các tác giả đã chỉ ra rẳng việc ứng dụng hệ thống quản lý học tập (LMS) tại một số trường đại học trên toàn thế giới có tác dụng hiệu quả giúp kết nối sinh viên và giảng viên mà không bị giới hạn về thời gian học, không gian như lớp học truyền thống. LMS được thiết kế để quản lý tốt hoạt động học tập bằng các nỗ lực can thiệp của người dạy vào hoạt động học tập của người học như cung cấp nội dung bài học và tài nguyên học tập cho sinh viên, giao các nhiệm vụ tự học, kiểm tra kết quả tự học tự nghiên cứu,…Bên cạnh đó, bằng cách sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu và nghiên cứu sản phẩm hoạt động, các tác giả cũng chỉ phát hiện được những tác động tích cực của việc sử dụng LMS trong môi trường học tập sẽ mang lại hiệu quả học tập và chất lượng quản lý học tập cao hơn trong các trường đại học khác nhau trên toàn thế giới. Sau cùng, các tác giả đi đến kết luận chung rằng LMS là một công cụ thiết yếu thực hiện hoạt động học tập và quản lý hoạt động học tập được hiệu quả.
Mặc dù những người sử dụng LMS có thể gặp phải một số vấn đề, khó khăn khi sử dụng đòi hỏi các trường đại học phải thực hiện đào tạo, bồi dưỡng và phát triển cho sinh viên và giảng viên trong việc sử dụng LMS. Tuy nhiên, nhìn chung kết quả nghiên cứu đã chỉ ra các tiện ích mà LMS mang lại có tác dụng tích cực giúp nâng cao hiệu quả học tập của sinh viên và quản lý hoạt động học tập của giảng viên. Nhiều người cũng bày tỏ sự tích cực quan điểm đối với LMS, do đó chứng minh rằng cần ứng dụng hệ thống quản lý học tập ở tất cả các trường đại học trên toàn thế giới để hoạt động học tập và quản lý hoạt động học tập được hiệu quả hơn. Qua các công trình nghiên cứu trên, ta có thể thấy được tầm quan trọng, ý nghĩa của việc nghiên cứu và khảo sát người học về sự đánh giá dành cho môn học, giảng viên và các hoạt động thực hiện trong quá trình học tập; các yếu tố có liên quan đến giảng viên và người học trong hoạt động đánh giá chất lượng giảng dạy với hiệu quả quản lý học tập cùng những thách thức trong học tập mà người học đại học, sau đại học phải đối mặt và các giải pháp hiệu quả, thiết thực nhằm nâng cao chất lượng quản lý ở nội dung này.
Tuy nhiên, vẫn chưa có một công trình nghiên cứu nào tập TRANG 12 trung đi sâu vào nghiên cứu về quản lý hoạt động học tập cho học viên cao học theo hướng tiếp cận nội dung quản lý. Tình hình nghiên cứu trong nước Nguyễn Hồ Huyền Điệp (2017) cho rằng quản lí hoạt động học tập của người học nói chung và học viên cao học nói riêng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm mà nhà quản lí giáo dục cần quan tâm và thực hiện một cách hiệu quả. Mục tiêu nghiên cứu của tác giả đó là giúp các nhà quản lí, giảng viên có được cơ sở dữ liệu và hiểu rõ hơn các vấn đề về lí luận, góp phần nâng cao chất lượng quản lý hoạt động học tập. Tác giả đã thực hiện bài báo khoa học này bằng cách sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu với các công cụ nghiên cứu là những nghị quyết, văn bản, thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đảng và Nhà nước kết hợp cùng các tài liệu khác của những chuyên gia trong lĩnh vực nghiên cứu liên quan đến đề tài với các công cụ là sách xuất bản, giáo trình,… Phạm vi nghiên cứu của bài báo là công tác quản lý hoạt động học tập đối cho học viên cao học tại trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
Nghiên cứu của tác giả đã tìm ra và trình bày được các cơ sở lý luận về hoạt động học tập cùng các yếu tố, tiêu chí của hoạt động học tập và các nội dung quản lý trong công tác quản lý hoạt động học tập như: quản lí nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy, tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của người học, hiệu quả giảng dạy của giáo viên, quản lí cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, tài liệu tham khảo để phục vụ dạy học.