Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ từ 24 đến 36 tháng tuổi ở các trường mầm non công lập. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ từ 24 đến 36 tháng tuổi ở các trường mầm non công lập Thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ từ 24 đến 36 tháng tuổi ở các trường mầm non công lập Thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHĂM SÓC, NUÔI DƢỠNG TRẺ TỪ 24 ĐẾN 36 THÁNG TUỔI Ở TRƢỜNG MẦM NON CÔNG LẬP 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Một số nghiên cứu về hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ Ở nước ngoài, vấn đề chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ đã được nghiên cứu từ rất sớm và rất đa dạng. Trước hết là những quan điểm, tư tưởng về chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ được trình bày trong các công trình nghiên cứu về Tâm lí học, Giáo dục học lứa tuổi mầm non của các giả như: V.Mukhina, Winhem Preyer, Erik Erikson, A. Lêônchiev, Sower Michelle Denise, Beardsley Lyda Dove.
trong các công trình nghiên cứu của mình, các tác giả đã đề cập đến hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ ở nhiều khía cạnh khác nhau, từ nhiều góc độ khác nhau trong đó có đề cập đến các yêu cầu về chất lượng trong dịch vụ nuôi dạy trẻ; các biện pháp nâng cao chất lượng trong dịch vụ nuôi dạy trẻ; những quan điểm, lý luận mới về hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ ở các trường mầm non. Có thể xem là những nội dung quan trọng cần tham khảo khi thực hiện luận văn của mình. Xuất phát từ mục tiêu quan trọng của giáo dục mầm non ở Việt Nam, Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng giai đoạn 2011-2020 và tầm nhìn đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ ký vào ngày 22/02/2012. Nội dung quan trọng của Bản Chiến lược đã đề ra mục tiêu tổng quát là "Đến năm 2020, bữa ăn của người dân được cải thiện về số lượng, cân đối hơn về chất lượng, bảo đảm an toàn vệ sinh; suy dinh dưỡng trẻ em, đặc biệt thể thấp còi được giảm mạnh, góp phần nâng cao tầm vóc và thể lực của người Việt Nam, kiểm soát có hiệu quả tình trạng thừa cân, béo phì góp phần hạn chế các bệnh mạn tính không lây liên quan đến dinh dưỡng.” [13] 7 Nếu như nội dung CSND ở chương trình Chăm sóc giáo dục trước kia chỉ được coi như là một bộ phận, một nội dung để hỗ trợ cho các hoạt động học tập của trẻ ở trường mầm non thì trong Chương trình Giáo dục mầm non hiện hành [6] nội dung giáo dục dinh dưỡng và sức khỏe đã được quan tâm và coi đó như là một nhiệm vụ chính song song với nhiệm vụ giáo dục trẻ trong các trường mầm non và đây cũng là một trong những nội dung quyết định sự thành công của chương trình.
Qua khảo sát, nghiên cứu của chúng tôi thì đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học cấp nhà nước, cấp Bộ, cấp cơ sở và một số luận văn thạc sĩ, các bài viết đăng trên các tạp chí chuyên ngành về CSND trẻ. Tác giả Lê Thu Hương và các cộng sự trong đề tài: “Nghiên cứu cơ sở khoa học cho việc nâng cao chất lượng chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ 3- 6 tuổi trong trường mầm non”. Trong luận văn của mình, các tác giả đã tổng hợp những kinh nghiệm về chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non của một số nước trên thế giới; đánh giá thực trạng về chương trình chăm sóc, giáo dục mẫu giáo hiện hành và việc thực hiện hoạt động chăm sóc, giáo dục trong các trường mầm non hiện nay. Bên cạnh đó các tác giả cũng đã đưa ra những định hướng đổi mới, những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ mẫu giáo đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Các nghiên cứu về quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ Hiện nay ,ngành GDMN đang được Đảng, nhà nước ta quan tâm đầu tư và ngày càng khẳng định tầm quan trọng và vị trí trong hệ thống giáo dục quốc dân. Từ thực tiễn cho thấy, nghiên cứu về quản lý hoạt động CSND trẻ mầm non và những vấn đề liên quan đã được quan tâm từ rất sớm điều đó thể hiện qua rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học cấp nhà nước, cấp Bộ, cấp cơ sở và một số luận văn thạc sĩ, các bài viết đăng trên các tạp chí chuyên ngành về CSND trẻ, tiêu biểu như: 8 Tào Thị Hồng Vân trong đề tài: "Chăm sóc sức khoẻ trẻ mẫu giáo trong trường mầm non và đề xuất các giải pháp can thiệp” đã xác định những yếu tố ảnh hưởng đến chăm sóc sức khỏe của trẻ mẫu giáo ở các trường MN nông thôn, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho trẻ mẫu giáo khu vực nông thôn như: Nâng cao vai trò và trách nhiệm của giáo viên về theo dõi tình trạng thể lực sức khoẻ của trẻ để phát hiện sớm trẻ mắc bệnh và đề phòng trẻ suy dinh dưỡng.Mỗi cán bộ giáo viên cần phải nâng cao nhận thức về cách chăm sóc ,nuôi dưỡng trẻ .biết phối hợp giữa cán bộ giáo viên và cha mẹ trẻ để nâng cao kiến thức, kỹ năng thực hành chăm sóc sức khỏe cho trẻ. để đáp ứng yêu cầu đổi mới trong hệ thống giáo dục mầm non hiện nay. Những giải pháp quan trọng nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe trẻ mẫu giáo [37].
Tác giả Tống Cảnh Bích Thủy trong nghiên cứu của mình đã đánh giá thực trạng lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát và đảm bảo các điều kiện hoạt động CS-ND trẻ từ 12-36 tháng tuổi ở các trường mầm non công lập Quận 10, TP. Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất những biện pháp quản lí hiệu quả hoạt động này [35]. Trên cơ sở khảo sát thực trạng quản lí hoạt động ND, CS trẻ tại 15 trường mầm non công lập Quận 1, TP. Hồ Chí Minh, tác giả Hoàng Thị Nhãn đã đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ tại các trường mầm non công lập, trong đó chủ trong việc thường xuyên bồi dưỡng nâng cao nhận thức về nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ mầm non cho đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên và nhân viên các trường mầm non công lập; lập kế hoạch hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong trường mầm non theo chuẩn phát triển của trẻ, phù hợp với tình hình địa bàn, nhu cầu của phụ huynh và điều kiện thực tế của nhà trường; tổ chức thực hiện kế hoạch chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ đã lập theo quy trình, phù hợp với chuẩn phát triển của trẻ và tận dụng mọi điều kiện của nhà trường; chỉ đạo thực hiện hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ gắn với công tác thi đua, khen thưởng và thực hiện tốt các chế 9 độ, chính sách đãi ngộ phù hợp với mức sống trên địa bàn; Đa dạng hoá hình thức và nghiêm túc thực hiện thanh tra, kiểm tra, đánh giá, xếp loại cán bộ, giáo viên, nhân viên trường mầm non công lập.
[30] Ngoài ra còn có một số luận văn thạc sĩ QLGD cũng nghiên cứu về việc quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ ở các trường mầm non tại các địa phương. Nhìn chung, các công trình trên đã đề cập đến hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ ở các trường mầm non, tuy nhiên cho đến nay có rất ít tác giả đi sâu nghiên cứu về hoạt động CSND trẻ ở trường mầm non và những biện pháp để quản lý hiệu quả hoạt động này. Do đó, nghiên cứu “Quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ từ 24 đến 36 tháng tuổi ở các trường mầm non công lập Thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa” là thực sự cần thiết nhằm góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non trong giai đoạn hiện nay. Các khái niệm cơ bản của đề tài 1.
Quản lý, quản lý giáo dục Tùy thuộc vào các cách tiếp cận khác nhau mà có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý và quản lý giáo dục. Chính từ sự đa dạng về cách tiếp cận, dẫn đến sự phong phú về các khái niệm “Quản lý”. Trong phạm vi đề tài, chúng tôi xin điểm qua một số quan niệm cơ bản về quản lý, quản lý giáo dục được nhiều người quan tâm nhất của các nhà nghiên cứu như sau: Trước hết là quan điểm của Haror Koontz: quản lý là một hoạt động quan trọng nhằm đảm bảo sự phối hợp nỗ lực của các cá nhân nhằm đạt đến mục tiêu tổ chức nhất định. Trong cuốn “Khoa học Tổ chức và Quản lý”, tác giả Đặng Quốc Bảo quan niệm: “Quản lý là một quá trình lập kế hoạch, tổ chức, hướng dẫn và kiểm tra những nỗ lực của các thành viên trong một tổ chức và sử dụng các nguồn lực của tổ chức để đạt được những mục tiêu cụ thể”.
10 Ở góc nhìn khác, theo Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [28]. Tiếp thu kết quả nghiên cứu của các tác giả nêu trên, từ những định nghĩa về quản lý nêu trên chúng tôi quan niệm: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đã định. Hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ ở trường mầm non Theo quy định tại Điều lệ trường mầm non [9], trẻ mầm non có độ tuổi từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi được nhận vào nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập tư thục. Hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ là hoạt động nuôi dưỡng, giáo dục, theo dõi quá trình phát triển của trẻ nhỏ.
Trẻ sơ sinh khi mới lọt lòng mẹ trẻ rất cần sự quan tâm vỗ về từ những người thân trong gia đình .Trẻ rất cần sự chăm sóc về dinh dưỡng cũng như giáo dục về tinh thần. Trẻ nhỏ sau độ tuổi 12 tháng có thể đến trường mẫu giáo để nhận được sự chăm sóc, giúp cha mẹ của chúng có thời gian hoạt động xã hội. Trong thời gian trẻ ở trường, giáo viên như là người mẹ thứ hai chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ.