ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ĐOÀN THỊ HẢI YẾN QUẢN LÝ GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC Ở TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC THÁI NGUYÊN, 2019 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ĐOÀN THỊ HẢI YẾN QUẢN LÝ GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC Ở TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ Ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 8.14 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: TS. BÙI NGỌC TUẤN THÁI NGUYÊN, 2019 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là đề tài nghiên cứu do tôi thực hiện và hoàn toàn chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình. Các số liệu và kết luận nghiên cứu trình bày trong luận văn chưa được công bố ở các đề tài nghiên cứu khác. Thái Nguyên, tháng 7 năm 2019 Tác giả Đoàn Thị Hải Yến Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LỜI CẢM ƠN Trước tiên, tác giả bản luận văn này xin được bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy, cô giáo đã tham gia giảng dạy lớp cao học chuyên ngành Quản lý Giáo dục khóa 25A- Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên đã tận tình truyền đạt những tri thức quý báu, dìu dắt giúp đỡ chúng tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ của khóa học và luận văn. Đặc biệt, tác giả bản luận văn xin được cảm ơn chân thành tới thầy giáo - người hướng dẫn khoa học, TS. Bùi Ngọc Tuấn đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu để luận văn này được hoàn thành. Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới các đồng chí trong Ban Giám hiệu, các Phòng ban chức năng, cán bộ, giảng viên, sinh viên các trường: Đại học Sư phạm Thái Nguyên, Đại học Công nghiệp Thái Nguyên,Đại học Công nghệ Thông tinvà Truyền thông, Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật Việt Bắc đã nhiệt tình đóng góp ý kiến cho công tác khảo sát và thực nghiệm của tôi. Tôi xin cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp, gia đình, người thân đã động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, hoàn thành nhiệm vụ khoá học và luận văn tốt nghiệp này. Xin trân trọng cảm ơn! Thái Nguyên, tháng 7 năm 2019 Tác giả Đoàn Thị Hải Yến Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC .iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT . iv DANH MỤC CÁC BẢNG . Lí do chọn đề tài . Mục tiêu nghiên cứu . Khách thể và đối tượng nghiên cứu. Giả thuyết khoa học . Nhiệm vụ nghiên cứu . Giới hạn và Phạm vi nghiên cứu của đề tài . Phương pháp nghiên cứu . Cấu trúc luận văn . 4 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ . Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề. Một số khái niệm cơ bản của đề tài . Chính trị . Giáo dục chính trị, tư tưởng cho sinh viên . Quản lý giáo dục chính trị, tư tưởngcho sinh viên . Giáo dục CTTT cho sinh viên các trường cao đẳng, đại học trong bối cảnh hội nhập quốc tế . 8 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác GDCTTT cho SV. Vai trò của trường cao đẳng, đại học trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên . Mục tiêu giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên . Giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên . Hình thức của giáo dục chính trị, tư tưởng cho sinh viên . Quản lý giáo dục chính trị, tư tưởng cho sinh viên trường CĐ, ĐH trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Mục tiêu quản lý giáo dục chính trị, tư tưởng cho sinh viên. Nội dung quản lý giáo dục chính trị, tư tưởng cho sinh viên . Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý GDCTTT cho SV . 25 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 . 27 Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC Ở TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ . Vài nét về khảo sát thực trạng . Vài nét về giáo dục CĐ, ĐH trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên . Tổ chức khảo sát thực trạng: . Thực trạng quản lý giáo dục chính trị, tư tưởng cho sinh viên tại các trường cao đẳng, đại học ở tỉnh Thái Nguyên . Thực trạng giáo dục chính trị, tư tưởng cho SV các trường CĐ, ĐH trên địa bàn tỉnh TN . Thực trạng quản lý công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho SV các trường CĐ, ĐH trên địa bàn tỉnh TN. Thực trạng nhận thức của SV về công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho SV các trường CĐ, ĐH trên địa bàn tỉnh TN: . Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý GDCTTT cho SV . 47 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 . 49 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn Chương 3: BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC Ở TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ . Biện pháp quản lý GDCTTT cho SV trong bối cảnh hội nhập quốc tế . Chỉ đạo và tổ chức thực hiện nội dung, chương trình, định hướng mục tiêu giáo dục chính trị, tư tưởng cho sinh viên theo quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Tăng cường và phối hợp chặt chẽ giữa 3 lực lượng gia đình - nhà trường - xã hội trong việc quản lý sinh viên. Đánh giá kết quả giáo dục chính trị, tư tưởng cho sinh viên. Xây dựng chương trình GDCTTT cho SV phù hợp với đặc thù khu vực, vùng miền . Chỉ đạo lồng ghép nội dung GDCTTT cho SV trong hoạt động Đoàn, Hội . 57 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 . 59 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ . Đối với Bộ Giáo dục - Đào tạo . Đối với Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên . Đối với Đảng ủy, Ban Giám hiệu các nhà trường . Đối với các Đoàn thể . Đối với sinh viên . 63 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 64 PHỤ LỤC Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT KÍ HIỆU VIẾT TẮT DIỄN GIẢI 1 CB Cán bộ 2 CBQL Cán bộ quản lý 3 CNXH Chủ nghĩa xã hội 4 CTTT Chính trị tư tưởng 5 ĐH Đại học 6 GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo 7 GDCTTT Giáo dục chính trị, tư tưởng 8 HSSV Học sinh sinh viên 9 KTX Ký túc xá 10 SV Sinh viên 11 TN Thái Nguyên Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Phân tích số lượng SV trả lời về Mục tiêu GDCTTT cho SV . Tỷ lệ đánh giá của SV về nội dung GDCTTT cho SV . Đánh giá chi tiết các nội dung hoạt động GDCTTT cho SV . Đánh giá điểm trung bình các nội dung về mục tiêu hoạt động GDCTTT cho SV . Đánh giá về ý nghĩa của GDCTTT cho SV . Đánh giá của SV và CBQL về lập kế hoạch giáo dục trị tư tưởng cho SV ở trường CĐ, ĐH .7 Thực trạng tổ chức, chỉ đạo GDCTTT cho SV ở trường CĐ, ĐH .8 Thực trạng kiểm tra đánh giá GDCTTT cho SV ở trường CĐ, ĐH . Nhận thức của SV về GDCTTT . Việc thực hiện kế hoạch qua đánh giácủa SV theo giới tính . 44 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Công tác bồi dưỡng, giáo dục chính trị, tư tưởng cho thế hệ trẻ luôn được coi là một trong những nhiệm vụ chiến lược của cách mạng. Thế hệ trẻ là những thanh niên tạo nguồn cho đội ngũ trí thức, là chủ nhân tương lai của đất nước, là thế hệ cần được quan tâm, đào tạo, bồi dưỡng, giáo dục về mọi mặt, đặc biệt giáo dục về chính trị, tư tưởng để trở thành người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội. Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh niên nhằm giáo dục lý tưởng cách mạng, nâng cao bản lĩnh chính trị, xây dựng những lớp kế tục trung thành với lý tưởng của Đảng và của cách mạng Việt Nam. Quá trình hội nhập với thế giới tạo điều kiện cho các cá nhân phát huy khả năng và thế mạnh của mình, trong đó có lực lượng sinh viên là lớp người có trình độ, tri thức, đầy nhiệt huyết, nhạy bén trong việc tiếp thu cái mới,Song quá trình hội nhập cũng đặt ra những thách thức không nhỏ về nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu phát triển của thời đại.Sinh viên không chỉ được tiếp thu nhiều ảnh hưởng tích cực mà còn cả những tác động tiêu cực của đời sống xã hội, của cơ chế thị trường và việc mở rộng hội nhập quốc tế. Trước những thay đổi của đời sống kinh tế - xã hội, của quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, giá trị đạo đức của con người Việt Nam cũng có nhiều biến đổi. Điều đó đặt ra vấn đề làm thế nào để sinh viên, những người “chủ tương lai của đất nước” được giáo dục CTTT và định hướng theo những giá trị đạo đức đúng đắn để có thể thực hiện được vai trò, nhiệm vụ của mình trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước Việt Nam sao cho có thể sớm “sánh vai các cường quốc năm châu” như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng mong ước. Là một tầng lớp xã hội đặc thù, năng động, sáng tạo trong học tập, có ý chí vươn lên, thích tìm tòi cái mới và dễ thích nghi với cái mới., đại bộ phận sinh viên say mê trong học tập, chịu khó trong trau dồi, rèn luyện đạo đức, phẩm chất, nhân cách để trở thành những chủ nhân Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn tương lai của đất nước.
Quản lý giáo dục chính trị, tư tưởng cho sinh viên Thái Nguyên
Các giải pháp hiệu quả trong quản lý giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên. Nâng cao nhận thức và bản lĩnh chính trị trong bối cảnh mới.
Trường đại học
Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái NguyênChuyên ngành
Quản lý giáo dụcNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn thạc sĩ2019
Phí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
Tóm tắt
I. Vai trò cốt lõi của quản lý giáo dục chính trị tư tưởng SV
Quản lý giáo dục chính trị tư tưởng sinh viên là một nhiệm vụ chiến lược, có vai trò quyết định đến việc hình thành thế hệ trẻ “vừa hồng, vừa chuyên”. Đây là quá trình tác động có mục đích và kế hoạch của nhà quản lý đến các chủ thể giáo dục và người học. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc truyền bá tri thức, mà còn nhằm bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, xây dựng thế giới quan khoa học và nhân sinh quan đúng đắn. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, công tác này càng trở nên cấp thiết, giúp sinh viên giữ vững lập trường, không bị dao động trước những luồng tư tưởng sai trái. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, giáo dục phải trả lời dứt khoát hai câu hỏi: “Học để làm gì? Học để phục vụ ai?”. Điều này khẳng định mục tiêu của giáo dục là phụng sự Tổ quốc và nhân dân. Công tác giáo dục chính trị tư tưởng vì thế phải đi trước một bước, định hướng cho sinh viên nhận thức rõ trách nhiệm của mình. Quá trình này không chỉ là nhiệm vụ của các môn giáo dục lý luận chính trị mà còn là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống giáo dục, từ ban giám hiệu đến từng giảng viên. Một hệ thống quản lý hiệu quả sẽ tạo ra môi trường giáo dục lành mạnh, nơi sinh viên được rèn luyện, phát triển toàn diện về phẩm chất và năng lực, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước. Đây là nền tảng để xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng cho thế hệ tương lai.
1.1. Mục tiêu giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên
Mục tiêu hàng đầu của quản lý giáo dục chính trị tư tưởng sinh viên là đào tạo con người phát triển toàn diện, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Công tác này nhằm giữ vững ổn định chính trị trong nhà trường, tăng cường kỷ cương, và nâng cao chất lượng giáo dục. Cụ thể, mục tiêu hướng đến việc giáo dục sinh viên lòng yêu nước, kiên định lý tưởng, có tinh thần cộng đồng và bản lĩnh hội nhập quốc tế. Theo nghiên cứu của Đoàn Thị Hải Yến (2019), công tác này còn giúp sinh viên “nhận diện và đấu tranh chống những quan điểm sai trái, thù địch, xuyên tạc bản chất cách mạng”. Ngoài ra, việc giáo dục đạo đức lối sống cho sinh viên cũng là một mục tiêu trọng tâm, giúp các em hình thành nhân cách, kỹ năng sống và ý thức chấp hành pháp luật, góp phần tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội.
1.2. Nền tảng lý luận trong công tác giáo dục sinh viên
Nền tảng lý luận của công tác giáo dục chính trị tư tưởng dựa trên chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định đây là “nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho hành động của Đảng”. Việc giảng dạy và học tập các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, và đường lối cách mạng của Đảng giúp sinh viên hình thành thế giới quan duy vật biện chứng và phương pháp luận khoa học. Nền tảng này không chỉ cung cấp kiến thức mà còn là công cụ sắc bén để phân tích các vấn đề kinh tế, chính trị, xã hội. Quá trình giáo dục lý luận chính trị giúp sinh viên hiểu rõ quy luật phát triển khách quan của xã hội, từ đó củng cố niềm tin vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà Đảng và nhân dân đã lựa chọn. Đây là cơ sở vững chắc để sinh viên xây dựng lý tưởng và hoài bão, cống hiến trí tuệ cho sự nghiệp chung.
II. Thách thức lớn trong quản lý giáo dục chính trị tư tưởng
Công tác quản lý giáo dục chính trị tư tưởng sinh viên đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh toàn cầu hóa và bùng nổ thông tin. Sự tác động tiêu cực từ mặt trái của kinh tế thị trường đã hình thành trong một bộ phận sinh viên lối sống thực dụng, coi trọng giá trị vật chất, ít quan tâm đến chính trị - xã hội. Thêm vào đó, chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch ngày càng tinh vi, sử dụng không gian mạng và sinh viên làm mục tiêu chính để truyền bá các quan điểm sai trái, gây nhiễu loạn thông tin. Những thủ đoạn này nhằm “phi chính trị hóa giáo dục”, tạo ra quá trình phòng chống 'tự diễn biến', 'tự chuyển hóa' ngay trong thế hệ trẻ. Nghiên cứu tại Thái Nguyên chỉ ra rằng, việc sử dụng mạng xã hội thiếu kiểm soát khiến nhiều sinh viên sao nhãng học tập và dễ bị lôi kéo vào các hoạt động tiêu cực. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa ba môi trường giáo dục là gia đình, nhà trường và xã hội còn lỏng lẻo. Ý thức tự rèn luyện của một bộ phận sinh viên chưa cao, cùng với năng lực quản lý đôi khi còn thụ động, đã tạo ra những lỗ hổng trong công tác an ninh tư tưởng tại các trường đại học, cao đẳng.
2.1. Tác động từ không gian mạng và an ninh tư tưởng
Sự phát triển của Internet và mạng xã hội vừa là cơ hội, vừa là thách thức lớn đối với an ninh tư tưởng. Các thế lực thù địch lợi dụng môi trường này để lan truyền thông tin sai lệch, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước. Sinh viên, với đặc điểm năng động, nhạy bén nhưng còn thiếu kinh nghiệm, dễ trở thành đối tượng bị ảnh hưởng. Luận văn của Đoàn Thị Hải Yến (2019) nhấn mạnh: “Sự bùng nổ của công nghệ thông tin đã tạo những điều kiện và cơ hội cho mọi người giao lưu… nhưng cũng gây ra những tác động không tốt đối với sinh viên”. Việc quản lý thông tin trên không gian mạng trở nên phức tạp, đòi hỏi nhà trường phải xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để kịp thời ngăn chặn và định hướng tư tưởng cho sinh viên.
2.2. Nguy cơ tự diễn biến tự chuyển hóa trong sinh viên
“Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là một trong những nguy cơ nghiêm trọng nhất đe dọa sự ổn định chính trị, tư tưởng trong sinh viên. Biểu hiện của nó là sự phai nhạt lý tưởng cách mạng, hoài nghi về con đường xã hội chủ nghĩa, có tư tưởng sùng bái các giá trị phương Tây một cách mù quáng. Nguyên nhân sâu xa đến từ việc tiếp xúc với thông tin tiêu cực, không được kiểm chứng trên mạng xã hội, cùng với sự suy thoái về đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên. Để phòng chống 'tự diễn biến', 'tự chuyển hóa', cần phải tăng cường công tác giáo dục, nâng cao nhận thức chính trị, và xây dựng môi trường văn hóa học đường lành mạnh, giúp sinh viên có đủ “sức đề kháng” trước những luận điệu sai trái.
III. Phương pháp đổi mới nội dung giáo dục chính trị tư tưởng
Để nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục chính trị tư tưởng sinh viên, việc đổi mới nội dung và phương pháp là yêu cầu cấp thiết. Thay vì phương pháp truyền thụ một chiều, khô cứng, các nhà trường cần chuyển mạnh sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học. Nội dung giáo dục không chỉ giới hạn trong các môn lý luận chính trị mà cần được tích hợp, lồng ghép vào tất cả các môn học và hoạt động ngoại khóa. Cần xây dựng các chuyên đề giáo dục phù hợp với thực tiễn như giáo dục pháp luật cho sinh viên, kỹ năng sống, đạo đức nghề nghiệp, và văn hóa hội nhập. Việc tổ chức các diễn đàn, tọa đàm, các cuộc thi tìm hiểu về lịch sử Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh là cách hiệu quả để nâng cao nhận thức chính trị một cách sinh động. Bên cạnh đó, cần tận dụng chính không gian mạng và sinh viên để tuyên truyền các giá trị tích cực thông qua các website, fanpage chính thức của nhà trường. Sự đổi mới này đòi hỏi sự đầu tư về nguồn lực và năng lực của đội ngũ cán bộ, giảng viên, đặc biệt là vai trò của giảng viên chủ nhiệm trong việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của sinh viên để có biện pháp giáo dục phù hợp.
3.1. Nâng cao nhận thức chính trị qua chương trình chính khóa
Chương trình chính khóa là kênh quan trọng nhất để giáo dục lý luận chính trị một cách hệ thống. Các môn như Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam cần được giảng dạy với phương pháp hiện đại, gắn lý luận với thực tiễn. Giảng viên cần cập nhật những vấn đề thời sự trong nước và quốc tế, sử dụng các ví dụ thực tế để bài giảng trở nên hấp dẫn, dễ hiểu. Việc đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng phát huy tư duy phản biện, khả năng vận dụng kiến thức vào giải quyết vấn đề của sinh viên cũng là một giải pháp quan trọng để nâng cao nhận thức chính trị và tránh tình trạng học đối phó.
3.2. Đa dạng hóa hoạt động ngoại khóa để bồi dưỡng lý tưởng
Các hoạt động ngoại khóa đóng vai trò không thể thiếu trong việc bồi dưỡng lý tưởng cách mạng và giáo dục toàn diện. Các hoạt động như “Mùa hè xanh”, “Hiến máu nhân đạo”, các chuyến về nguồn tham quan di tích lịch sử giúp sinh viên trải nghiệm thực tế, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước. Các cuộc thi học thuật, văn hóa, thể thao tạo ra sân chơi lành mạnh, phát huy tính năng động, sáng tạo của tuổi trẻ. Thông qua các hoạt động này, nhà trường có thể nắm bắt tâm tư, tình cảm của sinh viên, từ đó có những định hướng giáo dục kịp thời. Đây là phương thức hiệu quả để chuyển hóa nhận thức thành hành động, góp phần xây dựng bản lĩnh chính trị cho người học.
IV. Bí quyết phối hợp các lực lượng giáo dục chính trị tư tưởng
Hiệu quả của quản lý giáo dục chính trị tư tưởng sinh viên phụ thuộc rất lớn vào sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng giáo dục. Mô hình “Gia đình - Nhà trường - Xã hội” cần được vận hành một cách chặt chẽ và thực chất. Nhà trường giữ vai trò chủ đạo trong việc xây dựng kế hoạch, nội dung và tổ chức thực hiện. Gia đình là nền tảng, có trách nhiệm giáo dục đạo đức, lối sống và phối hợp với nhà trường trong việc quản lý con em. Xã hội, bao gồm các cơ quan đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội, tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho các hoạt động giáo dục. Đặc biệt, vai trò của Đoàn Thanh niên - Hội Sinh viên phải được phát huy mạnh mẽ. Đây là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên, là “cánh tay đắc lực” của Đảng trong công tác sinh viên. Bên cạnh đó, đội ngũ giảng viên chủ nhiệm là cầu nối trực tiếp giữa nhà trường và sinh viên. Sự quan tâm, sâu sát của họ sẽ giúp nắm bắt kịp thời những diễn biến tư tưởng, từ đó có biện pháp hỗ trợ, định hướng phù hợp, góp phần quan trọng vào thành công của công tác giáo dục chính trị tư tưởng.
4.1. Phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên trong công tác sinh viên
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Hội Sinh viên là lực lượng nòng cốt trong việc tổ chức các phong trào hành động cách mạng trong sinh viên. Vai trò của Đoàn Thanh niên thể hiện qua việc tổ chức các hoạt động học tập, nghiên cứu khoa học, các chương trình tình nguyện vì cộng đồng, và các diễn đàn chính trị - xã hội. Thông qua các hoạt động này, Đoàn, Hội không chỉ tạo môi trường cho sinh viên rèn luyện mà còn là kênh quan trọng để tuyên truyền, giáo dục, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng. Việc đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt chi đoàn, chi hội theo hướng thiết thực, hấp dẫn sẽ thu hút đông đảo sinh viên tham gia, góp phần đẩy lùi các biểu hiện tiêu cực và xây dựng môi trường học đường trong sạch, vững mạnh.
4.2. Tầm quan trọng của giảng viên chủ nhiệm và cố vấn học tập
Đội ngũ giảng viên chủ nhiệm và cố vấn học tập có vị trí đặc biệt quan trọng. Họ không chỉ là người thầy truyền đạt kiến thức mà còn là người bạn, người đồng hành, tư vấn cho sinh viên trong học tập và cuộc sống. Sự gần gũi, sâu sát của giảng viên chủ nhiệm giúp nắm bắt kịp thời những khó khăn, vướng mắc và diễn biến tư tưởng của sinh viên. Họ là người trực tiếp triển khai các chủ trương của nhà trường về công tác sinh viên, đồng thời phản hồi thông tin từ sinh viên lên các cấp quản lý. Do đó, việc bồi dưỡng, nâng cao năng lực và tạo điều kiện cho đội ngũ này hoạt động hiệu quả là một giải pháp then chốt để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức lối sống cho sinh viên.
V. Kết quả thực tiễn quản lý giáo dục chính trị tư tưởng SV
Nghiên cứu thực trạng tại các trường cao đẳng, đại học ở tỉnh Thái Nguyên đã cung cấp những dữ liệu quan trọng về hiệu quả của công tác giáo dục chính trị tư tưởng. Khảo sát cho thấy, đại bộ phận sinh viên và cán bộ quản lý đều nhận thức đúng đắn về mục tiêu và ý nghĩa của công tác này. Theo Bảng 2.4 trong luận văn của Đoàn Thị Hải Yến, nội dung “Công tác GDCTTT là giáo dục cho SV sống có lý tưởng và trung thành với lý tưởng cách mạng” được cả sinh viên (ĐTB: 4,11) và cán bộ (ĐTB: 4,76) đánh giá ở mức cao nhất. Điều này cho thấy sự thống nhất trong nhận thức về mục tiêu cốt lõi. Tuy nhiên, thực tiễn cũng chỉ ra những hạn chế nhất định. Việc tổ chức, chỉ đạo các hoạt động đôi khi còn mang tính hình thức, chưa thực sự đi vào chiều sâu. Chẳng hạn, nội dung “lựa chọn, lồng ghép, tích hợp các nội dung giáo dục” vào chương trình chính khóa được sinh viên đánh giá ở mức thấp hơn (ĐTB: 3,64), cho thấy cần có sự cải tiến mạnh mẽ hơn. Những kết quả này là cơ sở thực tiễn quý báu để các nhà quản lý giáo dục đề ra các biện pháp cải tiến, nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả quản lý giáo dục chính trị tư tưởng sinh viên.
5.1. Khảo sát thực trạng nhận thức của sinh viên tại Thái Nguyên
Kết quả khảo sát trên 261 sinh viên tại 4 trường ở Thái Nguyên cho thấy, nhận thức về mục tiêu của công tác giáo dục chính trị tư tưởng là rất tích cực. Có tới 96,17% sinh viên đánh giá mục tiêu này ở mức từ 3 (Có hiệu quả) trở lên. Cụ thể, 56,3% đánh giá ở mức 4 (Tích cực) và 23,8% ở mức 5 (Rất tích cực). Điều này phản ánh công tác tuyên truyền, phổ biến đã đạt được những thành công bước đầu. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận nhỏ sinh viên chưa nhận thức đầy đủ, đòi hỏi nhà trường cần có các biện pháp giáo dục cá biệt, quan tâm hơn đến những đối tượng này để đảm bảo sự đồng bộ trong nhận thức chung.
5.2. Đánh giá hiệu quả các hình thức giáo dục hiện hành
Về các hình thức giáo dục, các hoạt động có tính thực tiễn cao như quản lý sinh viên nội, ngoại trú và thực hiện quy chế rèn luyện được sinh viên đánh giá cao (ĐTB: 4,06). Ngược lại, các hoạt động mang tính lý thuyết hoặc lồng ghép chưa rõ ràng có hiệu quả thấp hơn. Phân tích cho thấy, sinh viên mong muốn các hình thức giáo dục phải sinh động, thiết thực và gắn liền với lợi ích, nhu cầu của họ. Các hoạt động như “Tuần sinh hoạt công dân” đầu năm, các phong trào do Đoàn Thanh niên tổ chức cần được đổi mới liên tục để tránh sự nhàm chán, hình thức, qua đó nâng cao hiệu quả giáo dục một cách bền vững.
VI. Hướng đi tương lai cho quản lý giáo dục chính trị tư tưởng
Trong bối cảnh mới, quản lý giáo dục chính trị tư tưởng sinh viên cần có những định hướng chiến lược để đáp ứng yêu cầu của thời đại. Hướng đi trọng tâm là tiếp tục đổi mới toàn diện, từ nội dung, phương pháp đến cơ chế quản lý. Cần chủ động hơn trong việc dự báo và xử lý các vấn đề tư tưởng nảy sinh, đặc biệt là trên không gian mạng. Việc xây dựng một hệ sinh thái thông tin tích cực, lấy cái đẹp dẹp cái xấu, là nhiệm vụ quan trọng để bảo vệ an ninh tư tưởng cho sinh viên. Bên cạnh đó, cần tăng cường đầu tư nguồn lực cho công tác này, bao gồm cơ sở vật chất, tài chính và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chuyên trách. Việc xây dựng bản lĩnh chính trị cho sinh viên không phải là công việc một sớm một chiều mà đòi hỏi sự kiên trì, đồng bộ và sáng tạo. Tương lai của công tác giáo dục chính trị tư tưởng phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của toàn bộ hệ thống chính trị trong nhà trường, với mục tiêu cuối cùng là đào tạo ra những công dân có ích, những người chủ tương lai của đất nước, vừa có tài, vừa có đức.
6.1. Xây dựng bản lĩnh chính trị cho sinh viên trong thời đại số
Trong thời đại số, xây dựng bản lĩnh chính trị cho sinh viên có nghĩa là trang bị cho họ khả năng tự đề kháng, năng lực phân tích, nhận diện và phản bác các thông tin sai trái, thù địch. Điều này đòi hỏi phải nâng cao trình độ lý luận chính trị, đồng thời rèn luyện tư duy phản biện. Sinh viên cần được hướng dẫn các kỹ năng sử dụng Internet an toàn, khai thác thông tin một cách có chọn lọc. Nhà trường cần xây dựng các đội ngũ nòng cốt trên không gian mạng, bao gồm cả cán bộ và sinh viên, để lan tỏa thông tin tích cực, định hướng dư luận, và tạo thành một mặt trận vững chắc trong cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng.
6.2. Các khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục
Dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn, có thể đề xuất một số khuyến nghị. Đối với các cơ quan quản lý nhà nước, cần hoàn thiện cơ chế, chính sách, tăng cường đầu tư cho công tác giáo dục chính trị tư tưởng. Đối với các nhà trường, cần tiếp tục đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục. Đối với Đoàn Thanh niên, cần sáng tạo hơn nữa trong việc tổ chức các phong trào. Cuối cùng, bản thân mỗi sinh viên phải nâng cao ý thức tự học, tự rèn luyện, chủ động tiếp thu các giá trị chân - thiện - mỹ để hoàn thiện nhân cách, xứng đáng là thế hệ kế thừa sự nghiệp cách mạng của dân tộc.
TÀI LIỆU LIÊN QUAN
Bạn đang xem trước tài liệu:
Quản lý giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên các trường cao đẳng đại học ở tỉnh thái nguyên trong bối cảnh hội nhập quốc tế
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Đoàn Thị Hải Yến
Người hướng dẫn: Ts. Bùi Ngọc Tuấn
Trường học: Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Đề tài: Quản lý giáo dục chính trị, tư tưởng cho sinh viên các trường cao đẳng, đại học ở tỉnh Thái Nguyên trong bối cảnh hội nhập quốc tế
Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản: 2019
Địa điểm: Thái Nguyên
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ