CHƯƠNG 1: LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ Các vấn đề về quản lý giáo dục nói chung, quản lý hoạt động dạy và học đã, đang và luôn là mối quan tâm nghiên cứu của nhiều nhà khoa học, nhiều nhà quản lý. Vào năm 2003, trường Cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo - Hà Nội đã cho ra đời bộ: giáo trình quản lý giáo dục và đào tạo. Nội dung của bộ giáo trình đã trình bày khái quát, hệ thống những vấn đề chung, cơ bản của lý luận quản lý giáo dục và đào tạo, trong đó bao gồm cả những vấn đề quản lý hoạt động dạy và học trong một số loại nhà trường. Lưu Xuân Mới, trong cuốn Lý luận dạy học đại học, đã trình bày khái quát và hệ thống những vấn đề lý luận giảng dạy đại học.
Những nội dung được trình bày trong cuốn sách có ý nghĩa rất quan trọng đối với một cán bộ giảng dạy đại học và cả những cán bộ quản lý hoạt động giảng dạy ở đại học. Các nghiên cứu của GS. Dương Thiệu Tống về Trắc nghiệm tiêu chí; Trắc nghiệm và đo lường thành quả học tập, là những kết quả nghiên cứu về lý luận và thực hành xây dựng các tiêu chí, các hình thức đánh giá khách quan thành quả học tập của học sinh, đồng thời gián tiếp đánh giá khách quan hoạt động giảng dạy của người thầy. Theo hướng nghiên cứu cách đánh giá khách quan kết quả học tập của học sinh, qua đó gián tiếp đánh giá chất lượng và hiệu quả hoạt động giảng dạy của người thầy, nhóm nghiên cứu thuộc dự án đào tạo giáo viên trung học cơ sở (LOAN NO.
1718 - VIE(SP)) có cuốn Xây dựng cấu trúc đề thi và biểu điểm. Các nội dung nghiên cứu của cuốn sách đã trình bày khá cụ thể về quan niệm đánh giá, hình thức đánh giá và các cách xây dựng đề thi đánh giá khách quan chất lượng dạy và học. Một số luận văn Thạc sỹ Quản lý giáo dục của trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã nghiên cứu thực trạng quản lý việc giảng dạy một số môn học cụ thể ở trường Cao đẳng hoặc trường Đại học. Tác giả Phạm Thị Đoan Trang nghiên cứu "Thực trạng quản lý việc giảng dạy giáo dục học ở trường CĐSP thành phố Hồ Chí Minh và một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy".
Tác giả Trường Văn Ân, nghiên cứu "Thực trạng công tác quản lý việc giảng dạy tin học ở các khoa không chuyên trường CĐSP Bình Dương và một số giải pháp". 9 Tác giả Trần Đình Hồ Thảo, nghiên cứu "Thực trạng quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học ở trường Đại học văn hóa thành phố Hồ Chí Minh và một số giải pháp". Kết quả nghiên cứu được trình bày trong các luận văn Thạc sỹ này, đã phản ánh được một số mặt thực trạng của việc quản lý các hoạt động dạy học, hoặc trực tiếp liên quan đến dạy học, từ đó đề xuất được một số khía cạnh giải pháp khả thi, góp phần cải thiện chất lượng quản lý hoạt động dạy học trong các nhà trường được tác giả chọn làm khách thể nghiên cứu. Tuy nhiên, các luận văn đó chủ yếu tập trung nghiên cứu thực trạng hoạt động giảng dạy, chỉ ra các nguyên nhân của thực trạng, trong đó có nguyên nhân quản lý, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện một số mặt hoạt động quản lý giảng dạy của trường.
Như chúng tôi được biết, hoàn toàn chưa có công trình nào nghiên cứu thực trạng quản lý giảng dạy ở trường CĐSP Bình Phước. Vì thế, chúng tôi mong rằng đề tài nghiên cứu của chúng tôi sẽ góp phần thiết thực vào việc nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý hoạt động giảng dạy ở trường CĐSP Bình Phước. 10 CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI Để đánh giá một cách khoa học thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy ở trường cao đẳng sư phạm trong việc đào tạo GVTH, việc làm rõ những vấn đề cơ bản của lý luận là hết sức cần thiết. Liên quan đến vấn đề này là các nội dung: lý luận chung về dạy học ở trường cao đẳng, lý luận chung về quản lý và lý luận chung về quản lý hoạt động dạy ở trường cao đẳng.
Những vấn đề lý luận dạy học có liên quan đến đề tài. Những vấn đề chung của lý luận dạy học. Bản chất của quá trình dạy học. Dạy học là một bộ phận của quá trình sư phạm tổng thể, hay còn gọi là quá trình giáo dục theo nghĩa rộng - gồm quá trình dạy học và quá trình giáo dục.
Quá trình dạy học chủ yếu nhằm trao đổi học vấn và võ trang tri thức, kỹ năng, kỹ xảo cho học sinh; còn quá trình giáo dục chủ yếu nhằm hình thành lý tưởng, niềm tin và hành vi đạo đức cho học sinh. Hai quá trình dạy học và giáo dục có mối quan hệ với nhau, đều có chung một mục đích là hình thành nhân cách con người mới. Dạy học gồm hai hoạt động gắn bó mật thiết với nhau: hoạt động dạy và hoạt động học. Trong đó hoạt động dạy là tổng thể những tác động của người thầy đến hoạt động nhận thức của người học, nhằm tối ưu việc người học chiếm lĩnh tri thức (chiếm lĩnh chương trình nội dung theo quy định), trong và bằng cách đó hình thành và phát triển nhân cách của người học.
Học là quá trình hoạt động của học sinh tự giác, tích cực, tự chiếm lĩnh khái niệm khoa học, kỹ năng hành động dưới sự điều khiển sư phạm của thầy. Dạy và học tuy khác nhau về chức năng, nhưng là hai quá trình luôn thống nhất với nhau ở mục đích, nội dung và phương pháp dạy học. Trước hết là sự thống nhất ở mục đích của việc dạy học. Cả việc dạy và việc học đều nhằm làm cho người học chiếm lĩnh được khái niệm khoa học, nghĩa là người học nắm vững nghĩa, đào sâu ý chứa trong khái niệm; tái tạo khái niệm cho bản thân, thao tác với nó, sử dụng nó như công cụ, phương pháp để chiếm lĩnh khái niệm khác, hoặc đào sâu, mở rộng thêm chính khái niệm đó ở trình độ lý thuyết cao hơn; biến nó từ kho tàng văn hóa của nhân loại thành học vấn riêng cho bản thân.
Hai là sự thống nhất giữa dạy và học là ở nội dung dạy học và cuối cùng là ở phương pháp dạy và phương pháp học. 11 Theo ý nghĩa chung nhất, bản chất của quá trình dạy học là tổng thể những tương tác giữa thầy và trò về mặt mục đích, nội dung và phương pháp dạy học. Trong quá trình đó, người thầy đóng vai trò chủ đạo, trò đóng vai trò chủ động. Ở trường cao đẳng, bản chất của quá trình dạy học là quá trình nhận thức có tính chất nghiên cứu của sinh viên dưới sự chỉ đạo của người thầy giáo, của nhà khoa học, nhằm đạt được các nhiệm vụ dạy nghề, dạy phương pháp tư duy và dạy lý tưởng đạo đức nghề nghiệp.
Các nhiệm vụ dạy học ở trường cao đẳng. Việc dạy học ở trong bất cứ trường cao đẳng nào cũng phải thực hiện ba nhiệm vụ: Một là dạy nghề ở trình độ cao: trang bị cho sinh viên những tri thức khoa học cơ bản, tri thức khoa học cơ sở, tri thức của chuyên ngành, và hệ thống kỹ năng, kỹ xảo tương ứng về một lĩnh vực khoa học, kỹ thuật nhất định ở trình độ hiện đại, để sau khi ra trường có khả năng lập nghiệp. Hai là dạy phương pháp nhận thức để tìm ra tri thức: bồi dưỡng cho sinh viên phương pháp luận khoa học, phương pháp nghiên cứu và phương pháp tự học; giúp sinh viên phát triển những phẩm chất và năng lực hoạt động trí tuệ sáng tạo. Ba là dạy người: dạy lý tưởng đạo đức nghề nghiệp.
Mục tiêu, nội dung, chương trình, phương pháp dạy học trong việc đào tạo GVTH trình độ cao đẳng. Mục tiêu đạo tạo. Mục tiêu đào tạo trình độ cao đẳng. Luật giáo dục năm 2005 chỉ rõ: Giáo dục đại học đào tạo 4 trình độ: trình độ cao đẳng, trình độ đại học, trình độ thạc sĩ, trình độ tiến sĩ.
Trong đó, " đào tạo trình độ cao đẳng giúp cho sinh viên có kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành cơ bản để giải quyết những vấn đề thông thường thuộc chuyên ngành được đào tạo "[13, tr. Điều này có nghĩa là, việc dạy và học ở trường cao đẳng phải thực hiện được các mục tiêu cụ thể sau: - Mục tiêu về kiến thức: sinh viên phải nắm được những kiến thức cơ bản, cơ sở và chuyên ngành và một số tri thức công cụ khác liên quan đến một ngành nghề nhất định, để có 12 thể chủ động giải quyết những vấn đề nảy sinh liên quan tới ngành nghề của mình, khi tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội. - Mục tiêu về kỹ năng: sinh viên phải có được những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết để có thể làm tốt ngành nghề đó, khi tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội của đất nước. - Mục tiêu về thái độ: sinh viên phải có được những phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp tương ứng của người lao động.
Mục tiêu của việc dạy và phải được quán triệt trong toàn bộ quá trình giảng dạy và quán triệt trong mục tiêu của từng môn học thuộc chương trình đào tạo. Mục tiêu đào tạo GVTH trình độ cao đẳng. CTK đào tạo GVTH trình độ cao đẳng chỉ rõ: Mục tiêu chung của " giáo dục tiểu học trình độ cao đẳng nhằm đào tạo giáo viên đáp ứng được những yêu cầu đổi mới của GDTH trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Các GVTH được đào tạo phải có tư tưởng, phẩm chất đạo đức tốt, có đủ sức khỏe, có năng lực giáo dục, dạy học theo yêu cầu của chuẩn GVTH, có khả năng dạy tốt chương trình tiểu học mới cũng như có khả năng đáp ứng được những đổi thay của GDTH trong tương lai, có kỹ năng nghiên cứu, bồi dưỡng khoa học giáo dục KHGD "[l, tr.
Mục tiêu chung biểu hiện ở các mục tiêu cụ thể sau: + Mục tiêu tri thức. Sinh viên phải chiếm lĩnh được hệ thống tri thức cơ bản, cơ sở, chuyên ngành GDTH và một số tri thức công cụ khác như tin học, ngoại ngữ, ở các mức độ: Nắm vững tri thức, tái tạo thành vốn tri thức của bản thân, sử dụng được tri thức như những công cụ phương pháp để tư duy.