Mở đầu Chƣơng 1. Những vấn đề lý luận cơ bản về Quản lý dự án đầu tƣ trong lĩnh vực viễn thông. Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu. Thực trạng công tác Quản lý các dự án đầu tƣ tại Phòng Quản lý dự án Viễn thông Quảng Nam.
Các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý các dự án đầu tƣ tại Phòng Quản lý dự án Viễn thông Quảng Nam Kết luận. 4 z CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƢ TRONG LĨNH VỰC VIỄN THÔNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI Quản lý các dự án đầu tƣ là một trong những hoạt động quan trọng trong công tác kinh doanh của các doanh nghiệp, là công cụ góp phần phát triển năng lực kinh doanh, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tƣ, đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp. Việc quản lý tốt, chặt chẽ và khoa học các dự án đầu tƣ sẽ là công cụ hữu ích cho các nhà quản lý, giúp cho các doanh nghiệp ngày càng phát triển và đứng vững trong môi trƣờng cạnh tranh.
Trong quá trình nghiên cứu, tác giả đã tham khảo một số các nghiên cƣ́u trƣớc đây trong các đề tà i về quản lý các dự án đầu tƣ, cụ thể: - Đề tài nghiên cƣ́u của tác giả Nguyễn Mạnh Hà , 2012. Hoàn thiện hệ thống quản lý các dự án đầu tư xây dựng trong Bộ Tổng tham mưu - Bộ Quốc phòng. Luận văn thạc sĩ kinh tế, Trƣờng Đại học Quốc Gia Hà Nội. Luận văn đã nêu tổng quan cơ sở lý thuyết về quản trị các dự án đầu tƣ, những vấn đề lý luận về quy trình thực hiện, tác nghiệp, phân tích thực trạng và đƣa ra những giải pháp nhằm nâng cao công tác Quản lý các dự án xây dựng cơ bản ở Bộ Tổng tham mƣu - Bộ Quốc phòng.
Đề tài tập trung chủ yếu vào công tác quản lý dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản giai đoạn thực hiện dự án tại các đơn vị trực thuộc Bộ quốc phòng. - Đề tài nghiên cứu của tác giả Lê Tuấn Ngọc, 2007. Hoàn thiện công tác quản lý các dự án đầu tư tại Tổng công ty Khoáng sản – TKV. Luận văn thạc sĩ khoa học, Trƣờng Đại học Bách khoa Hà Nội.
Đề tài đề cập đến việc hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tƣ tại Tổng công ty Khoáng sản - TKV, đƣa ra những lý luận cơ bản về quản lý dự án đầu tƣ, phân tích thực trạng và đƣa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý dự án tại. Đề tài tập trung chủ yếu vào quy trình và chất lƣợng công tác quản lý dự án đầu tƣ ngành khoáng sản thuộc phạm vi quản lý của Ban quản lý dự án tại Tổng công ty khoáng sản. 5 z - Đề tài nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Minh Hằng, 2011. Nâng cao hiệu quả đầu tư các dự án đầu tư của VNPT Hà Nội.
Luận văn thạc sĩ Quản trị kinh doanh, Học viện Công nghệ Bƣu chính Viễn thông. Đề tài đề cập đến các giải pháp nâng cao hiệu quả của các dự án đầu tƣ của Viễn thông Hà Nội, đã đƣa ra các cơ sở lý luận, thực trạng và giải pháp hoàn thiện về hiệu quả các dự án đầu tƣ tại Viễn thông Hà Nội. Phạm vi và đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là về hiệu quả các dự án đầu tƣ sử dụng vốn phân cấp trong lĩnh vực viễn thông công nghệ thông tin. Đề tài tập trung chủ yếu vào việc phân tích hiệu quả các dự án đầu tƣ do VNPT Hà Nội làm chủ đầu tƣ.
Các luận văn nghiên cứu của các tác giả đã chủ yếu tập trung vào việc phân tích đánh giá và đề ra các giải pháp và quy trình quản lý khối lƣợng, tiến độ, chất lƣợng của dự án đầu tƣ, công tác lập và thẩm định dự án đầu tƣ và hiệu quả của các dự án đầu tƣ chủ yếu trong lĩnh vực xây dựng. Điể m chung củ a các nghiên cƣ́u trên là đã sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu thố ng kê , so sánh, phân tích để đánh giá thực trạng công tác quản lý các dự án đầu tƣ tại các chủ đầu tƣ, các ban quản lý trực thuộc các đơn vị, địa phƣơng khác nhau trong cả nƣớc và là cơ sở quan trọng cho luận văn này kế thừa và sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu trong đánh giá thƣ̣c tra ̣ng quản lý các dự án đầu tƣ tại phòng quản lý dự án Viễn thông Quảng Nam. Ngoài ra, đề tài còn nghiên cứu và tham khảo một số giáo trình, tài liệu, văn bản pháp quy hiện hành của nhà nƣớc nhƣ: - Thái Bá Cẩn 2009. Giáo trình Phân tích và Quản lý dự án đầu tư, Hà Nội: Nhà xuất bản Giáo dục; - Bùi Xuân Phong, 2006.
Giáo trình Quản trị dự án đầu tư. Hà Nội: Học viện công nghệ Bƣu chính viễn thông; - Từ Quang Phƣơng, 2005. Giáo trình Quản lý dự án đầu tư. Hà Nội: Nhà xuất bản lao động – xã hội; - Nguyễn Bạch Nguyệt và Từ Quang Phƣơng, 2007.
Giáo trình Kinh tế đầu tư. Hà Nội: Nhà xuất bản Đại học Kinh tế quốc dân 6 z - Trần Đình Ty, 2003. Quản lý tài chính công. Hà Nội: Nhà xuất bản lao động - Luật xây dựng số: 16/2003/QH11 ngày 26 tháng 11 năm 2003 và hệ thống các văn bản Nghị định và thông tƣ của Chính phủ hƣớng dẫn thực hiện Luật xây dựng và quản lý đầu tƣ xây dựng công trình.
Trong quá trình thực hiện tôi đã kế thừa, học tập những ƣu việt của các công trình nghiên cứu trƣớc đó và các quy định hiện hành của Nhà nƣớc về Quản lý đầu tƣ xây dựng công trình để hoàn thành luận văn của mình, điểm khác biệt về đề tài nghiên cứu của tôi là đi theo hƣớng hê ̣ thố ng hóa các lý luâ ̣n về quản lý các dự án đầu tƣ nói chung và trong lĩnh vực viễn thông, nghiên cƣ́u làm rõ quy trình quản lý các dự án đầu tƣ với các nội dung về công tác định hƣớng , quy hoạch thực hiện các dự án đầu tƣ trong lĩnh vực viễn thông, kế hoạch hóa vốn đầu tƣ , quản lý vốn và tình hình sử dụng vốn đối với các dự án đƣợc phê duyệt, quản lý các dự toán và các chi phí của các dự án đã đƣợc triển khai; Tình hình chất lƣợng và tiến độ thực hiện của các dự án đầu tƣ trong giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2013. Luâ ̣n văn đi từ việc đánh giá về thực trạng quản lý các dự án đầu tƣ tại phòng quản lý dự án Viễn thông Quảng Nam, từ đó rút ra đƣợc những ƣu điểm , hạn chế và nguyên nhân hạn chế. Trên cơ sở đó , đƣa ra các nhóm giải pháp thích hợp nhằm hoàn thiện công tác quản lý các dự án đầu tƣ trong thời gian tới. KHÁI NIỆM VỀ DỰ ÁN ĐẦU TƢ, QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƢ & SỰ CẦN THIẾT PHẢI QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƢ 1.Khái niệm về dự án đầu tư Hiện nay ở nƣớc ta đã có rất nhiều nghiên cứu về khoa học Quản trị Dự án đầu tƣ, tùy theo mục đích, phƣơng diện quản lý, dự án đầu tƣ có thể đƣợc định nghĩa theo nhiều cách khác nhau: - Theo Luật xây dựng năm 2003: “Dự án đầu tƣ xây dựng công trình là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lƣợng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định.
” 7 z - Theo Từ Quang Phương (2005, trang 6) cho rằng: “Dự án đầu tƣ là những nổ lực có thời hạn nhằm tạo ra một sản phẩm hay dịch vụ duy nhất ” - Luật đầu tư năm 2005 quy định: “Dự án đầu tƣ là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tƣ trên địa bàn cụ thể, trong khoảng thời gian xác định.” - Theo Thái Bá Cẩn (2009, trang 32) đã định nghĩa: “Dự án đầu tƣ là một tập hợp các hoạt động có liên quan với nhau đƣợc kế hoạch hóa nhằm đạt đƣợc các mục tiêu đã định bằng việc tạo ra các kết quả cụ thể trong một thời gian nhất định qua việc sử dụng các nguồn lực đã xác định. ” - Theo nghiên cứu của Bùi Xuân Phong (2006, trang 10): Cho dù có nhiều cách tiếp cận khác nhau nhƣng các dự án đầu tƣ đều có chung các góc độ đó là: + Về mặt hình thức: Dự án đầu tƣ là một tập hợp hồ sơ tài liệu trình bày một cách chi tiết và có hệ thống các hoạt động và chi phí theo một kế hoạch để đạt đƣợc những kết quả và thực hiện đƣợc những mục tiêu nhất định trong tƣơng lai. + Trên góc độ quản lý: Dự án đầu tƣ là một công cụ quản lý sử dụng vốn, vật tƣ, lao động để tạo ra các kết quả tài chính, kinh tế - xã hội trong thời gian dài. + Trên góc độ kế hoạch: Dự án đầu tƣ là một công cụ thể hiện kế hoạch chi tiết của một công cuộc đầu tƣ sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế - xã hội, làm tiền đề cho các quyết định đầu tƣ và tài trợ.
+ Về mặt nội dung: Dự án đầu tƣ là một tập hợp các hoạt động có liên quan với nhau đƣợc kế hoạch hóa nhằm đạt các mục tiêu đã định bằng việc tạo ra các kết quả cụ thể trong một thời gian nhất định, thông qua việc sử dụng các nguồn lực xác định. - Đặc điểm của các dự án đầu tư trong lĩnh vực viễn thông : Theo Bùi Xuân Phong (2006, trang 11), các dự án đầu tƣ trong lĩnh vực viễn thông có những đặc thù nhƣ sau: + Dự án đầu tƣ trong lĩnh vực viễn thông thƣờng là dự án đầu tƣ lớn, có giá trị cao và thời gian thu hồi vốn nhanh. Tuy nhiên, không phải bất cứ dự án đầu tƣ nào cũng sinh lời và sinh lời cao, mà có những dự án đầu tƣ không sinh lời thậm 8 z chí thua lỗ do mục tiêu của dự án. Vì vậy khi tiến hành đầu tƣ phải so sánh các phƣơng án và lựa chọn phƣơng án hiệu quả nhất.
Với thời gian hoàn vốn, do đặc điểm kỹ thuật công nghệ dễ bị lạc hậu cần tính toán dự án sao cho thu hồi vốn nhanh.