Quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện tủa chùa tỉnh điện biên

Bài viết phân tích quản lý đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát triển năng lực học sinh tại trường tiểu học dân tộc bán trú huyện Tủa Chùa, Điện Biên.

• Tác giả: Cà Văn Hùng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Xuân Hải
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Phát Triển Năng Lực Học Sinh Tại Trường Phổ Thông Dân Tộc Bán Trú
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• Giả thuyết khoa học
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Giới hạn phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CHO HS Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TIỂU HỌC
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Các nghiên cứu về đổi mới phương pháp dạy học
• 1.1.2. Các nghiên cứu về quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực cho học sinh
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản liên quan
• 1.2.1. Khái niệm quản lý quản lý nhà trường
• 1.2.2. Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực cho học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 1.2.3. Quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực cho học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 1.3. Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 1.3.1. Những yêu cầu đặt ra đối với Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018
• 1.3.2. Mục tiêu đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 1.3.3. Nội dung đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 1.3.4. Các điều kiện thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 1.4. Quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 1.4.1. Chủ thể quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 1.4.2. Quản lý đổi mới việc lập kế hoạch dạy học thiết kế bài dạy theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 1.4.3. Tổ chức, chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học trên lớp học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 1.4.4. Chỉ đạo KT, ĐG kết quả đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực của HS ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 1.4.5. Quản lý đảm bảo các điều kiện CSVC, thiết bị cho đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 1.5.1. Yếu tố khách quan
• 1.5.2. Yếu tố chủ quan
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TH HUYỆN TỦA CHÙA, TỈNH ĐIỆN BIÊN
• 2.1. Khái quát về điều kiện kinh tế - xã hội và GD TH của huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
• 2.1.1. Điều kiện kinh tế- văn hoá huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
• 2.1.2. GD tiểu học huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
• 2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Nội dung và công cụ khảo sát
• 2.2.3. Địa bàn và khách thể khảo sát
• 2.2.4. Cách tiến hành khảo sát
• 2.2.5. Đánh giá kết quả khảo sát
• 2.3. Thực trạng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
• 2.3.1. Nhận thức của các bên liên quan về mức độ cần thiết của đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
• 2.3.2. Thực trạng mức độ cần thiết của các yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
• 2.3.3. Thực trạng mức độ thực hiện mục tiêu đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
• 2.3.4. Thực trạng mức độ thực hiện nội dung đổi mới phương pháp DẠY của giáo viên theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
• 2.3.5. Thực trạng mức độ thực hiện nội dung đổi mới phương pháp HỌC của học sinh theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
• 2.3.6. Thực trạng các điều kiện thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
• 2.4. Thực trạng quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
• 2.4.1. Thực trạng quản lý đổi mới lập kế hoạch dạy học thiết kế bài dạy theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.4.2. Thực trạng tổ chức, chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.4.3. Thực trạng chỉ đạo KT, ĐG kết quả đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.4.4. Thực trạng quản lý CSVC, thiết bị cho đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.4.5. Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.5. ĐG chung về thực trạng
• 2.5.1. Kết quả đạt được và nguyên nhân
• 2.5.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TIỂU HỌC HUYỆN TỦA CHÙA, TỈNH ĐIỆN BIÊN
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Đảm bảo tính mục tiêu
• 3.1.2. Đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.4. Đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.5. Đảm bảo tính khả thi
• 3.2. Đề xuất các biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
• 3.2.1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về tầm quan trọng của đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 3.2.2. Chỉ đạo đổi mới việc lập kế hoạch dạy học, thiết kế bài học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 3.2.3. Chỉ đạo đa dạng hóa các phương pháp, hình thức dạy học ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.4. Tạo dựng môi trường hỗ trợ, khuyến khích giáo viên tăng cường sử dụng phương tiện dạy học và CNTT trong dạy học ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 3.2.5. Đảm bảo các điều kiện CSVC, thiết bị cho đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018 một cách phù hợp và hiệu quả
• 3.2.6. Chỉ đạo đổi mới KT, ĐG đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.4.1. Tổ chức khảo nghiệm
• 3.4.2. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• Kết quả nghiên cứu lý luận
• Kết quả nghiên cứu thực tiễn
• Đối với các trường tiểu học huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
• Đối với phòng GD&ĐT huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
• Đối với Sở GD&ĐT tỉnh Điện Biên
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Đổi Mới PPDH cho PTDTBT Tiểu Học

Giáo dục đóng vai trò then chốt trong sự phát triển của xã hội, đặc biệt là tại các trường phổ thông dân tộc bán trú (PTDTBT). Việc đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) theo hướng phát triển năng lực học sinh là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Chương trình GDPT 2018 nhấn mạnh việc phát triển phẩm chất và năng lực của người học, đòi hỏi sự thay đổi mạnh mẽ trong PPDH. Quản lý giáo dục hiệu quả đóng vai trò then chốt trong việc triển khai thành công các chương trình đổi mới giáo dục phổ thông. Vì vậy, cần có những nghiên cứu bài bản và giải pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại các trường PTDTBT.

1.1. Tầm quan trọng của Đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học không chỉ là hoạt động của giáo viên và học sinh mà còn liên quan đến quản lý. Các nhà quản lý lập kế hoạch, triển khai, kiểm tra, đánh giá kết quả. Quản lý có tác động đến hoạt động đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường. Chất lượng mặt bằng chung của học sinh các trường PTDTBT đã có sự chuyển biến nhất định. Tuy nhiên, kỹ năng thực hành của một số học sinh chưa đạt được như mong muốn. Một trong những nguyên nhân chính lại liên quan đến vai trò quản lý trong đổi mới phương pháp dạy học.

1.2. Mục tiêu của đổi mới giáo dục theo Nghị quyết 29

Để thực hiện tốt mục tiêu về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT theo Nghị quyết số 29-NQ/TW, cần có nhận thức đúng về bản chất của đổi mới phương pháp dạy học PTNL người học. Xuất phát từ những yêu cầu cả về mặt lý luận và thực tiễn trên, cùng với những trăn trở về chất lượng dạy học CTGDPT 2018, cần thiết phải nghiên cứu để tìm ra các giải pháp quản lý hiệu quả.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học PTDTBT

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, việc quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại các trường PTDTBT vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như cơ sở vật chất hạn chế, trình độ giáo viên không đồng đều, đặc điểm tâm lý của học sinh dân tộc thiểu số, và sự tham gia của cộng đồng còn hạn chế đều ảnh hưởng đến hiệu quả của quá trình đổi mới. Cần có những giải pháp mang tính hệ thống và toàn diện để giải quyết những thách thức này. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình, và cộng đồng.

2.1. Hạn chế về Cơ sở vật chất và Thiết bị dạy học

Cơ sở vật chất (CSVC) và thiết bị dạy học (TBDH) đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ đổi mới PPDH. Tuy nhiên, nhiều trường PTDTBT còn thiếu thốn về CSVC, đặc biệt là các phòng học chức năng, phòng thí nghiệm, và các thiết bị hỗ trợ giảng dạy hiện đại. Sự thiếu thốn này gây khó khăn cho việc áp dụng các PPDH tích cực và phát triển năng lực học sinh.

2.2. Năng lực của đội ngũ Giáo viên Dân Tộc còn hạn chế

Trình độ chuyên môn và nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên (GV) cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến đổi mới PPDH. Một số GV, đặc biệt là GV lớn tuổi, còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận và áp dụng các PPDH mới. Cần có các chương trình bồi dưỡng, tập huấn thường xuyên để nâng cao năng lực cho đội ngũ GV, giúp họ đáp ứng được yêu cầu của Chương trình GDPT 2018.

2.3. Đặc điểm tâm lý của học sinh dân tộc thiểu số

Đặc điểm tâm lý của học sinh dân tộc thiểu số cũng là một yếu tố cần được quan tâm trong quá trình đổi mới PPDH. Nhiều học sinh dân tộc thiểu số còn rụt rè, ít nói, và gặp khó khăn trong việc diễn đạt ý kiến. GV cần có sự am hiểu sâu sắc về văn hóa và tâm lý của học sinh để có những phương pháp giảng dạy phù hợp, giúp các em tự tin và tích cực tham gia vào các hoạt động học tập.

III. Giải Pháp Quản Lý Đổi Mới PPDH Phát Triển Năng Lực HS

Để nâng cao hiệu quả quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại các trường PTDTBT, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Các giải pháp này tập trung vào việc nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên, tăng cường bồi dưỡng chuyên môn, đổi mới công tác kiểm tra đánh giá, và đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học. Sự tham gia tích cực của cộng đồng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường học tập tốt nhất cho học sinh.

3.1. Nâng cao Nhận thức về Đổi mới cho Cán bộ quản lý

Cần tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo, chuyên đề để nâng cao nhận thức cho CBQL và GV về tầm quan trọng của đổi mới PPDH theo hướng phát triển năng lực học sinh. Các hoạt động này giúp CBQL và GV hiểu rõ hơn về mục tiêu, nội dung, và phương pháp thực hiện Chương trình GDPT 2018, từ đó có sự chủ động và sáng tạo trong quá trình giảng dạy.

3.2. Bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ cho Giáo viên

Tổ chức các khóa bồi dưỡng, tập huấn về các PPDH tích cực, các kỹ thuật dạy học hiện đại, và cách thức sử dụng TBDH hiệu quả. Đặc biệt, cần chú trọng bồi dưỡng cho GV về cách thức thiết kế các hoạt động học tập phát triển năng lực học sinh, cách đánh giá năng lực học sinh, và cách xây dựng môi trường học tập thân thiện, tích cực.

3.3. Đổi mới công tác kiểm tra đánh giá

Chuyển từ đánh giá kiến thức sang đánh giá năng lực của học sinh. Sử dụng các hình thức đánh giá đa dạng, như đánh giá thường xuyên, đánh giá định kỳ, đánh giá sản phẩm, đánh giá dự án, để có cái nhìn toàn diện về sự phát triển năng lực của học sinh. Đồng thời, cần tăng cường vai trò tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng của học sinh.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý và Đổi Mới Phương Pháp Dạy

Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong quản lý và đổi mới phương pháp dạy học là một xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện nay. CNTT giúp nhà trường quản lý thông tin hiệu quả hơn, tạo điều kiện cho GV chia sẻ kinh nghiệm và tài liệu giảng dạy, và cung cấp cho học sinh nhiều nguồn tài liệu học tập phong phú. Tuy nhiên, việc ứng dụng CNTT cần được thực hiện một cách có kế hoạch và bài bản, đảm bảo tính hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường.

4.1. Xây dựng hệ thống Quản lý thông tin trực tuyến

Xây dựng hệ thống quản lý thông tin trực tuyến (hệ thống LMS) giúp nhà trường quản lý thông tin về học sinh, giáo viên, chương trình học, và các hoạt động giáo dục một cách hiệu quả. Hệ thống này giúp CBQL dễ dàng theo dõi và đánh giá tình hình đổi mới PPDH, đồng thời tạo điều kiện cho GV và học sinh truy cập thông tin và tài liệu học tập một cách thuận tiện.

4.2. Sử dụng phần mềm hỗ trợ giảng dạy

Sử dụng các phần mềm hỗ trợ giảng dạy, như phần mềm trình chiếu, phần mềm thiết kế bài giảng, phần mềm kiểm tra trắc nghiệm, để tăng tính sinh động và hấp dẫn cho các bài giảng. Các phần mềm này giúp GV dễ dàng truyền tải kiến thức và tạo điều kiện cho học sinh tương tác và tham gia vào các hoạt động học tập.

V. Đánh Giá Thực Tiễn Quản Lý Đổi Mới PPDH tại PTDTBT

Để đánh giá hiệu quả của các giải pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học, cần tiến hành khảo sát, đánh giá thực tiễn tại các trường PTDTBT. Việc đánh giá cần tập trung vào các khía cạnh như mức độ nhận thức của CBQL và GV, mức độ áp dụng các PPDH tích cực, mức độ tham gia của học sinh, và kết quả học tập của học sinh. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để điều chỉnh và hoàn thiện các giải pháp.

5.1. Phương pháp Khảo sát và Thu thập dữ liệu

Sử dụng các phương pháp khảo sát như phiếu hỏi, phỏng vấn, dự giờ, và phân tích sản phẩm để thu thập dữ liệu về tình hình đổi mới PPDH tại các trường PTDTBT. Phiếu hỏi được sử dụng để thu thập thông tin về nhận thức và thái độ của CBQL và GV. Phỏng vấn được sử dụng để thu thập thông tin chi tiết hơn về các hoạt động quản lý và giảng dạy.

5.2. Phân tích và đánh giá kết quả

Sử dụng các phương pháp thống kê để phân tích dữ liệu thu thập được và đánh giá hiệu quả của các giải pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học. Kết quả phân tích sẽ cho thấy những điểm mạnh, điểm yếu, và những vấn đề cần được cải thiện. Đồng thời, cần so sánh kết quả học tập của học sinh trước và sau khi áp dụng các giải pháp để đánh giá mức độ phát triển năng lực của học sinh.

VI. Kết Luận Hướng Đến Quản Lý Đổi Mới PPDH Hiệu Quả PTDTBT

Quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại các trường PTDTBT là một quá trình phức tạp và đòi hỏi sự nỗ lực của tất cả các bên liên quan. Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp về nâng cao nhận thức, bồi dưỡng chuyên môn, đổi mới công tác kiểm tra đánh giá, và đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học sẽ giúp nâng cao hiệu quả đổi mới PPDH và phát triển năng lực học sinh. Sự tham gia tích cực của cộng đồng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường học tập tốt nhất cho học sinh.

6.1. Tóm tắt các Kết quả Nghiên cứu chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại các trường PTDTBT còn nhiều hạn chế. Các giải pháp được đề xuất trong nghiên cứu có tính khả thi và có thể áp dụng vào thực tế để nâng cao hiệu quả đổi mới PPDH và phát triển năng lực học sinh.

6.2. Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần có thêm các nghiên cứu về cách thức quản lý sự tham gia của cộng đồng vào quá trình đổi mới PPDH. Đồng thời, cần nghiên cứu về cách thức đánh giá năng lực của học sinh dân tộc thiểu số một cách chính xác và khách quan.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, giáo dục Việt Nam đang đứng trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện nhằm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 (CTGDPT 2018) đã chuyển đổi mạnh mẽ từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận phát triển năng lực học sinh, đặt ra yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) theo hướng phát triển năng lực học sinh. Tại huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên, các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học đang triển khai CTGDPT 2018 nhưng còn nhiều khó khăn, đặc biệt trong việc đổi mới PPDH để phát triển năng lực học sinh. Qua khảo sát từ tháng 10/2022 đến tháng 5/2023 tại 5 trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học với 25 cán bộ quản lý và 32 giáo viên tham gia, nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng quản lý đổi mới PPDH theo hướng phát triển năng lực học sinh, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các nhà quản lý giáo dục và giáo viên nâng cao chất lượng dạy học, góp phần thực hiện thành công CTGDPT 2018 tại các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học ở vùng khó khăn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và đổi mới phương pháp dạy học phát triển năng lực học sinh. Khung lý thuyết bao gồm:

• Lý thuyết quản lý giáo dục: Quản lý được hiểu là quá trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát các hoạt động nhằm đạt mục tiêu giáo dục. Quản lý đổi mới PPDH là sự tác động có mục đích của hiệu trưởng đến hoạt động dạy và học nhằm phát triển năng lực học sinh.

• Lý thuyết phát triển năng lực học sinh: Năng lực là tổ hợp các thuộc tính cá nhân bao gồm kiến thức, kỹ năng, thái độ được hình thành và phát triển qua quá trình học tập, cho phép học sinh thực hiện thành công các hoạt động trong tình huống cụ thể.

• Mô hình đổi mới phương pháp dạy học theo CTGDPT 2018: Đổi mới PPDH tập trung vào tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, phát triển năng lực tự học, hợp tác, tư duy sáng tạo và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Các khái niệm chính gồm: quản lý đổi mới phương pháp dạy học, năng lực học sinh, phương pháp dạy học phát triển năng lực, quản lý nhà trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập dữ liệu từ 5 trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học tại huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên; đối tượng khảo sát gồm 25 cán bộ quản lý (hiệu trưởng, hiệu phó, khối trưởng) và 32 giáo viên giảng dạy các khối lớp 1, 2, 3.

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Sử dụng phiếu hỏi điều tra, phỏng vấn sâu, quan sát dự giờ, nghiên cứu hồ sơ giáo viên và lấy ý kiến chuyên gia.

• Phương pháp phân tích: Xử lý số liệu bằng thống kê mô tả, tính điểm trung bình, phần trăm để đánh giá thực trạng; phân tích định tính để làm rõ nguyên nhân và đề xuất biện pháp.

• Timeline nghiên cứu: Khảo sát thực hiện từ tháng 10/2022 đến tháng 5/2023, phân tích và đề xuất biện pháp trong giai đoạn tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về đổi mới PPDH theo hướng phát triển năng lực: Khoảng 80% cán bộ quản lý và giáo viên nhận thức rõ tầm quan trọng của đổi mới PPDH, tuy nhiên chỉ khoảng 60% thực sự hiểu sâu sắc các yêu cầu đổi mới theo CTGDPT 2018.

2. Thực trạng quản lý đổi mới lập kế hoạch và thiết kế bài dạy: Chỉ có khoảng 55% giáo viên thực hiện đầy đủ việc lập kế hoạch và thiết kế bài dạy theo hướng phát triển năng lực; phần lớn còn gặp khó khăn trong việc xác định mục tiêu năng lực và lựa chọn phương pháp phù hợp.

3. Tổ chức và chỉ đạo đổi mới PPDH trên lớp: Khoảng 65% giáo viên áp dụng linh hoạt các phương pháp dạy học tích cực như dạy học hợp tác, dạy học theo dự án; tuy nhiên việc ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế, chỉ khoảng 40% giáo viên sử dụng hiệu quả CNTT trong dạy học.

4. Kiểm tra, đánh giá kết quả đổi mới PPDH: Việc kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực mới được thực hiện ở mức trung bình, với khoảng 50% giáo viên áp dụng đa dạng hình thức đánh giá, còn lại chủ yếu sử dụng kiểm tra truyền thống.

5. Điều kiện cơ sở vật chất và thiết bị dạy học: Các trường còn thiếu thốn về phòng học chức năng, thiết bị dạy học hiện đại; chỉ khoảng 45% trường có đủ điều kiện cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu đổi mới PPDH.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy mặc dù nhận thức về đổi mới PPDH theo hướng phát triển năng lực đã được nâng cao, nhưng việc triển khai thực tế còn nhiều hạn chế do thiếu kỹ năng lập kế hoạch, thiết kế bài dạy và ứng dụng CNTT của giáo viên. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trước đây về khó khăn trong đổi mới phương pháp dạy học tại vùng dân tộc thiểu số. Việc kiểm tra, đánh giá chưa đa dạng và chưa thực sự phát huy vai trò phản hồi cũng ảnh hưởng đến hiệu quả đổi mới. Cơ sở vật chất chưa đáp ứng đủ là một rào cản lớn, làm hạn chế khả năng tổ chức các hoạt động học tập tích cực. Các biểu đồ so sánh mức độ thực hiện đổi mới PPDH giữa các trường và các nhóm đối tượng khảo sát sẽ minh họa rõ nét hơn sự phân hóa này. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh vai trò quan trọng của công tác quản lý nhà trường trong việc chỉ đạo, hỗ trợ giáo viên đổi mới phương pháp dạy học, đồng thời cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lý và gia đình, xã hội để tạo điều kiện thuận lợi cho đổi mới.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý và giáo viên

   • Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về lập kế hoạch, thiết kế bài dạy và đổi mới PPDH theo hướng phát triển năng lực.
   • Mục tiêu: 100% giáo viên và cán bộ quản lý được bồi dưỡng trong vòng 12 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng GD&ĐT phối hợp với Sở GD&ĐT.

2. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học

   • Trang bị thiết bị CNTT và tổ chức tập huấn sử dụng hiệu quả CNTT trong dạy học.
   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ giáo viên sử dụng CNTT trong giảng dạy lên 80% trong 18 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Nhà trường phối hợp với các đơn vị công nghệ giáo dục.

3. Cải thiện cơ sở vật chất và thiết bị dạy học

   • Đầu tư xây dựng phòng học chức năng, thư viện, trang thiết bị dạy học hiện đại phù hợp với đặc thù trường phổ thông dân tộc bán trú.
   • Mục tiêu: 100% trường đạt chuẩn cơ sở vật chất theo quy định trong 24 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Sở GD&ĐT, chính quyền địa phương.

4. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá đổi mới PPDH

   • Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá đổi mới PPDH theo hướng phát triển năng lực, tổ chức kiểm tra định kỳ và hỗ trợ giáo viên cải tiến phương pháp.
   • Mục tiêu: 90% giáo viên áp dụng đa dạng hình thức đánh giá trong 12 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng và tổ chuyên môn.

5. Thúc đẩy sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội

   • Tổ chức các hoạt động tuyên truyền, phối hợp hỗ trợ học sinh học tập và phát triển năng lực.
   • Mục tiêu: Tăng cường sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng trong 12 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Nhà trường, ban đại diện cha mẹ học sinh, chính quyền địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục các cấp

   • Lợi ích: Nắm bắt thực trạng và các biện pháp quản lý đổi mới PPDH theo hướng phát triển năng lực, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục tại địa phương.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học.

2. Giáo viên tiểu học, đặc biệt tại các trường phổ thông dân tộc bán trú

   • Lợi ích: Hiểu rõ yêu cầu đổi mới PPDH, kỹ năng lập kế hoạch, thiết kế bài dạy và áp dụng các phương pháp dạy học tích cực.
   • Use case: Cải tiến phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng dạy học.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý giáo dục, khoa học giáo dục

   • Lợi ích: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn về quản lý đổi mới PPDH trong bối cảnh đặc thù vùng dân tộc thiểu số.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn, luận án liên quan.

4. Các cơ quan quản lý giáo dục và chính quyền địa phương

   • Lợi ích: Đánh giá thực trạng, xác định nhu cầu đầu tư, hỗ trợ phát triển giáo dục vùng dân tộc thiểu số.
   • Use case: Lập kế hoạch phát triển giáo dục, phân bổ nguồn lực hợp lý.

Câu hỏi thường gặp

1. Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh là gì?
   Đó là việc thay đổi cách thức dạy và học nhằm giúp học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng, thái độ và năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Ví dụ, giáo viên tổ chức các hoạt động học tập tích cực như thảo luận nhóm, dự án, giúp học sinh chủ động khám phá.

2. Vai trò của hiệu trưởng trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học như thế nào?
   Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức, kiểm tra và hỗ trợ giáo viên trong việc đổi mới phương pháp dạy học, đồng thời huy động các nguồn lực để đảm bảo điều kiện thực hiện đổi mới. Ví dụ, hiệu trưởng tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và trang bị thiết bị dạy học.

3. Những khó khăn chính trong việc đổi mới phương pháp dạy học tại các trường phổ thông dân tộc bán trú là gì?
   Bao gồm nhận thức chưa đồng đều, kỹ năng lập kế hoạch và thiết kế bài dạy còn hạn chế, thiếu thiết bị dạy học hiện đại và ứng dụng CNTT chưa phổ biến. Ví dụ, nhiều giáo viên chưa quen với việc sử dụng máy chiếu hoặc phần mềm hỗ trợ giảng dạy.

4. Làm thế nào để đánh giá hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học?
   Có thể đánh giá qua việc kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh, quan sát tiết dạy, phân tích kế hoạch và bài dạy của giáo viên, cũng như thu thập phản hồi từ học sinh và phụ huynh. Ví dụ, sử dụng phiếu quan sát tiết dạy và hồ sơ học tập của học sinh.

5. Tại sao cần phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong đổi mới phương pháp dạy học?
   Vì học sinh là trung tâm của quá trình dạy học, sự hỗ trợ từ gia đình và xã hội giúp tạo môi trường học tập thuận lợi, tăng cường trải nghiệm thực tế và phát triển toàn diện năng lực. Ví dụ, phụ huynh tham gia các hoạt động giáo dục ngoài giờ học, hỗ trợ học sinh tự học tại nhà.

Kết luận

• Quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh là yếu tố then chốt để thực hiện thành công CTGDPT 2018 tại các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên.
• Thực trạng cho thấy nhận thức và triển khai đổi mới còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong lập kế hoạch, thiết kế bài dạy và ứng dụng CNTT.
• Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học chưa đáp ứng đủ yêu cầu đổi mới, ảnh hưởng đến hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học.
• Đề xuất các biện pháp quản lý cụ thể, khả thi nhằm nâng cao năng lực cán bộ quản lý, giáo viên, cải thiện điều kiện dạy học và tăng cường kiểm tra, đánh giá đổi mới.
• Các bước tiếp theo cần tập trung triển khai bồi dưỡng, đầu tư cơ sở vật chất và xây dựng hệ thống đánh giá hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học, đồng thời thúc đẩy sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội để nâng cao chất lượng giáo dục vùng dân tộc thiểu số.

Hãy áp dụng những biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học này để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển toàn diện năng lực học sinh tại các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học!

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 và chương 3 của Luận văn. Một số khái niệm cơ bản liên quan 1. Khái niệm quản lý, quản lý nhà trường 1. Quản lý và quản lý giáo dục Quản lý Trong bất kỳ một tổ chức nào, để hoạt động của tổ chức được vận hành trơn tru, có hiệu quả, luôn luôn cần đến sự điều hành, phân công, phối hợp giữa 10 các thành viên, đơn vị của tổ chức.

Hoạt động điều phối từ những người đứng đầu được coi là hoạt động quản lý. Trên những góc độ tiếp cận khác nhau, có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý: James Stiner và Stenphen Robbins quan niệm: “Quản lý là tiến trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát những hoạt động của các thành viên trong tổ chức và sử dụng tất cả các nguồn lực khác của tổ chức nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra” (Dẫn theo [31, tr. Harold Kontz cho rằng: “quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm (tổ chức) với thời gian, tiền bạc và sự bất mãn của cá nhân ít nhất. Với tư cách thực hành thì quản lý là một nghệ thuật, còn với kiến thức thì quản lý là một khoa học” (Dẫn theo [31, tr.

Fayon: “Quản lý là dự đoán và lập kế hoạch, tổ chức, điều khiển, phối hợp và KT” (Dẫn theo [12, tr. Những quan điểm trên được trình bày với những góc độ nhìn nhận và nghiên cứu khác nhau nhưng đều thống nhất ở một số điểm: - quản lý là hệ thống những tác động có mục đích, có định hướng. - quản lý là những tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng và khách thể quản lý. - quản lý nhằm thực hiện những mục tiêu mà tổ chức đã đề ra một cách hiệu quả.

- quản lý vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật. Luận văn tiếp cận khái niệm quản lý theo quan điểm của Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt mục đích của tổ chức” [8, tr. 11 Quản lý giáo dục Với mỗi nhà nghiên cứu, khái niệm về quản lý giáo dục được tiếp cận với phương diên nghiên cứu khác nhau: Theo Phạm Minh Hạc: "Quản lý nhà trường, quản lý giáo dục nói chung là thực hiện đường lối của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục và thế hệ trẻ. Trần Kiểm định nghĩa: “QLGD là những tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và hướng đích của chủ thể quản lý ở mọi cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của toàn bộ hệ thống nhằm mục đích đảm bảo sự hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở quy luật của quá trình giáo dục về sự phát triển thể lực, trí lực và tâm lực trẻ em” [16, tr.

Những quan niệm trên cho thấy, trong QLGD, chủ thể quản lý là người thực hiện những tác động, ra quyết định điều hành, KT, ĐG toàn bộ quá trình vận hành của tổ chức; đối tượng quản lý trong quản lý giáo dục là toàn bộ hệ thống giáo dục, mở rộng hơn nữa là các lực lượng xã hội có tác động đến quá trình giáo dục. Mục đích của quản lý giáo dục là định hướng, điều hành, vận hành tổ chức để đạt được những mục tiêu giáo dục đã đặt ra. Từ những phân tích trên, luận văn định nghĩa: quản lý giáo dục là những tác động của chủ thể quản lý hệ thống \giáo dục đến những phân cấp thấp hơn trong hệ thống giáo dục nhằm thực hiện nhiệm vụ GD&ĐT nguồn nhân lực cho một quốc gia. Quản lý nhà trường và quản lý nhà trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Trong hệ thống giáo dục, nhà trường là cơ sở giáo dục trực tiếp làm công tác GD&ĐT thế hệ trẻ.

Theo Nguyễn Ngọc Quang “Trường học là thành tố khách thể cơ bản của tất cả các cấp quản lý giáo dục, vừa là hệ thống độc lập tự quản của xã hội. Do đó, quản lý nhà trường nhất thiết phải vừa có tính nhà nước vừa có tính xã hội” [27, tr. 12 Như vậy, quản lý nhà trường là một nội dung của quản lý giáo dục. Có nhiều quan điểm về quản lý nhà trường như: M.

Kondacov, nhà giáo dục nổi tiếng người Nga đã viết: “Chúng ta hiểu quản lý nhà trường (công việc nhà trường) là một hệ thống xã hội - sư phạm chuyên biệt, hệ thống này đòi hỏi những tác động có ý thức, có kế hoạch và hướng đích của chủ thể quản lý đến tất cả các mặt của đời sống nhà trường, nhằm đảm bảo sự vận hành tối ưu về các mặt kinh tế - xã hội và giáo dục thế hệ đang lớn lên” [18, tr. Phạm Minh Hạc cho rằng: "Quản lý nhà trường thực hiện đường lối của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lí giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh" [10, tr. Tác giả Phạm Viết Vượng cho rằng: "quản lý nhà trường là hoạt động của các cơ quan quản lý nhằm tập hợp và tổ chức các hoạt động của GV, HS và các lực lượng giáo dục khác, huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để nâng cao GD&ĐT trong nhà trường" [36, tr. Tự trung các những quan điểm trên, chúng tôi định nghĩa: quản lý nhà trường là hoạt động lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và KT, ĐG hoạt động giáo dục trong nhà trường của chủ thể quản lý nhà trường nhằm làm cho tất cả các thành tố của quá trình giáo dục trong nhà trường vận hành theo mục tiêu mà kế hoạch giáo dục đã đề ra.

Như vậy, trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, có thể hiểu, quản lý nhà trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học là quản lý nhà trường nói chung và cụ thể áp dụng cho loại hình trường phổ thông dân tộc bán trú cấp tiểu học. Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực cho học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học 1. Năng lực Weinert, F. cho rằng: “Năng lực là tổ hợp các thuộc tính độc đáo của cá nhân, phản ánh bởi cách làm việc có hiệu quả và có trách nhiệm, phù hợp 13 với yêu cầu của một hoạt động nhất định, trong những tình huống khác nhau, trên cơ sở có kiến thức, kĩ năng, thái độ nhằm đảm bảo cho các hoạt động đó có kết quả tối ưu” [38, tr.

Tổ chức Hợp tác GD sau trung học quốc gia Hoa Kỳ (The National Postsecondary Education Cooperative - NPEC) định nghĩa: Năng lực là kết quả của các kinh nghiệm học tập được hợp nhất, trong đó các kĩ năng, khả năng và kiến thức tương tác với nhau để tạo thành những tổ hợp có giá trị liên quan đến nhiệm vụ mà chúng được huy động” [37]. Theo Nguyễn Thị Mai Lan, “Năng lực có thể được hiểu là khả năng huy động vốn kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm của bản thân và thái độ để thực hiện thành công, có hiệu quả nhiệm vụ hay giải quyết một vấn đề xác định” [19, tr 44-47; 44]. Theo Hoàng Hòa Bình, “Năng lực là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ tố chất sẵn có và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép con người thực hiện thành công một loại hoạt động nhất định, đạt kết quả mong muốn trong những điều kiện cụ thể” [16, tr 68-82]. Tài liệu tập huấn của Bộ GD&ĐT giải thích thuật ngữ năng lực như sau: Năng lực “là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ tố chất sẵn có và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép con người huy động tổng hợp các kiến thức, kĩ năng và các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí,.

thực hiện thành công một loại hoạt động nhất định, đạt kết quả mong muốn trong những điều kiện cụ thể” [7, tr 5]. Các quan điểm trên về Năng lực đều thống nhất ở một số điểm: - Năng lực là các thuộc tính vừa có sẵn ở mỗi cá nhân, vừa được hình thành và phát triển qua quá trình học tập, rèn luyện. - Năng lực là sự vận dụng kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm và thái độ để giải quyết một vấn đề thực tiễn. Từ những quan điểm trên, có thể định nghĩa: “Năng lực một loại thuộc tính cá nhân bao gồm cả các đặc tính bẩm sinh và cả những đặc tính mới 14 được hình thành và phát triển nhờ quá trình học tập, rèn luyện của mỗi cá nhân, cho phép họ huy động tổng hợp các kiến thức, kĩ năng và thái độ của bản thân để thực hiện thành công một hoạt động nào đó trong một tình huống cụ thể” [2, tr 34-39].

Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực cho học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Theo Bernd Meier và Nguyễn Văn Cường: “PPDH là những hình thức và cách thức hoạt động của giáo viên và HS trong những môi trường nhà trường được tổ chức, nhằm lĩnh hội tri thức, kĩ năng, thái độ, PTNL và PC” [3, tr. Theo tài liệu tập huấn giáo viên tiểu học cốt cán của Bộ GD&ĐT, “PPDH và GD được hiểu là cách thức, con đường hoạt động chung giữa người dạy và người học, trong những điều kiện dạy học giáo dục xác định, nhằm đạt tới mục tiêu dạy học và GD đã xác định” [7, tr. PPDH được tiếp cận theo nhiều phương diện khác nhau, luận văn tiếp cận phương pháp dạy học với ý nghĩa là phương pháp dạy của học viên và phương pháp của HS trong những điều kiện dạy học xác định nhằm đạt được mục tiêu dạy học. PPDH thay đổi theo sự phát triển của đời sống kinh tế xã hội và nhu cầu người học.

phương pháp dạy học bao gồm rất nhiều các khác nhau, trong đó, mỗi giáo viên sẽ lựa chọn, sử dụng linh hoạt tùy theo nội dung, đặc thù môn học, theo đối tượng HS và điều kiện thực tiễn của nhà trường.