Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý dịch vụ Tài chính bưu chính tại Bưu điện tỉnh. Chương 2: Phân tích thực trạng quản lý dịch vụ Tài chính bưu chính tại Bưu điện tỉnh Bình Định. Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý dịch vụ Tài chính bưu chính tại Bưu điện tỉnh Bình Định. 8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DỊCH VỤ TÀI CHÍNH BƢU CHÍNH TẠI BƢU ĐIỆN TỈNH 1.
Tổng quan về dịch vụ tài chính bƣu chính 1. Khái niệm dịch vụ dịch vụ tài chính bưu chính 1. Khái quát về dịch vụ Xét góc độkinh tế học, dịch vụ được hiểu là những thứ tương tự như hàng hóa nhưng là phi vật chất.Philip Kotler (2003) định nghĩa:“Dịch vụ là mọi hành động và kết quả mà một bên có thể cung cấp cho bên kia và chủ yếu là vô hình và không dẫn đến quyền sở hữu một cái gì đó. Sản phẩm của nó có thể có hay không gắn liền với một sản phẩm vật chất.
Trong khi đó, Nguyễn Văn Thanh (2008) cho rằng: “Dịch vụ là một hoạt động lao động sáng tạo nhằm bổ sung giá trị cho phần vật chất và làm đa dạng hoá, phong phú hoá, khác biệt hoá, nổi trội hoá. mà cao nhất trở thành những thương hiệu, những nét văn hoá kinh doanh và làm hài lòng cao cho người tiêu dùng để họ sẵn sàng trả tiền cao, nhờ đó kinh doanh có hiệu quả hơn”. Nhìn chung, dịch vụ là hoạt động sáng tạo của con người, là hoạt động có tính đặc thù riêng của con người trong xã hội phát triển, có sự cạnh tranh cao, có yếu tố bùng phát về công nghệ, minh bạch về pháp luật, minh bạch chính sách của chính quyền. Dịch vụ có các đặc tính: Tính vô hình, tính không chia cắt được, tính không ổn định, không đồng nhất, tính không lưu trữ và tính mau hỏng.
Một số nguyên tắc của dịch vụ bao gồm: Dịch vụ có tính cá nhân nên phải đúng đối tượng người được phục vụ thì dịch vụ mới được đánh giá có chất lượng. Dịch vụ phải có sự khác biệt hoá (bất ngờ, ngạc nhiên, hợp gu). Dịch vụ phải đi tiên phong để từng bước tạo ra sự khát vọng trong tâm trí người tiêu dùng. Sản phẩm dịch vụ có thể nằm trong phạm vi hoặc vượt quá phạm vi sản phẩm 9 vật chất.
Sản phẩm có thể phân biệt thành hai thái cực- một đầu chỉ sản phẩm hàng hóa hiện hữu hoàn toàn, còn đầu kia chỉ sản phẩm dịch vụ hoàn toàn. Một sản phẩm có thể chứa nhiều hay ít phần dịch vụ hơn là tùy thuộc vào bản chất của hoạt động sản xuất kinh doanh ra nó. Ranh giới giữa hàng hóa và dịch vụ ngày càng mờ dần, bởi vì các doanh nghiệp ngày càng đưa ra nhiều những hỗn hợp sản phẩm và dịch vụ để cạnh tranh trên thị trường. Khái quát về dịch vụ tài chính Tài chính nhìn chung được hiểu là sự vận động của các luồng giá trị dưới hình thái tiền tệ chỉ với hai chức năng là phương tiện thanh toán và phương tiện cất trữ.
Tài chính là quá trình hình thành và phân phối các nguồn tài chính, phân phối của cải xã hội thể hiện dưới hình thức giá trị nhằm đáp ứng nhu cầu của các chủ thể kinh tế. Tài chính là phạm trù kinh tế, phản ánh các mối quan hệ phân phối của cải xã hội dưới hình thức giá trị. Phát sinh trong quá trình hình thành, tạo lập, phân phối các quỹ tiền tệ của các chủ thể trong nền kinh tế nhằm đạt được mục tiêu của các chủ thể ở mỗi điều kiện nhất định. Dịch vụ tài chính được hiểu chung nhất đó là các hoạt động liên quan đến tiền tệ của các tổ chức nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng về sinh lời, đầu tư, giữ hộ hay đảm bảo an toàn tài sản, đem lại nguồn thu phí cho tổ chức cung ứng dịch vụ.
Theo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) thì dịch vụ tài chính là bất kỳ dịch vụ nào có tính chất tài chính do một nhà cung cấp dịch vụ tài chính thực hiện. Dịch vụ tài chính được cung cấp bởi các định chế tài chính bao gồm: Các định chế tài chính trung gian: Các tổ chức nhận tiền gửi mà điển hình là Ngân hàng thương mại; Các tổ chức tiết kiệm theo hợp đồng mà điển hình là các Công ty bảo hiểm; Các định chế đầu tư bao gồm các Công ty tài chính và các Quỹ đầu tư. Các tổ chức tài chính khác như: Công ty chứng khoán; Ngân hàng đầu tư; Công ty đánh giá tín nhiệm. Theo WTO, dịch vụđược phân loại là dịch vụ tài chính như sau: 10 Dịch vụ bảo hiểm và dịch vụ liên quan tới bảo hiểm.
Dịch vụ ngân hàng và các dịch vụ tài chính khác (trừ bảo hiểm). Việc nhận tiền gửi hoặc đặt cọc và các khoản tiền có thể thanh toán khác của công chúng. Cho vay dưới các hình thức, bao gồm tín dụng tiêu dùng, tín dụng thế chấp, bao tiêu nợ và tài trợ các giao dịch thương mại. Thuê mua tài chính.
Mọi dịch vụ thanh toán và chuyển tiền, bao gồm thẻ tín dụng, thẻ thanh toán và báo nợ, séc du lịch và hối phiếu ngân hàng. Bảo lãnh và cam kết. Kinh doanh tài khoản của mình hoặc của khách hàng, dù tại sở giao dịch và trên thị trường không chính thức, hoặc các giao dịch khác về. Công cụ thị trường tiền tệ ( gồm séc, hóa đơn, chứng chỉ tiền gửi).
Các sản phẩm tài chính phái sinh, bao gồm nhưng không hạn chế các hợp đồng kỳ hạn (futures) hoặc hợp đồng chọn (options). Các sản phẩm dựa trên tỷ giá hối đoái và lãi suất, gồm các sản phẩm như hoán vụ (swarps), hợp đồng tỷ giá kỳ hạn. Chứng khoán có thể chuyển nhượng. Các công cụ có thể chuyển nhượng khác và tài sản tài chính, kể cả kim khí quý.
Tham gia vào việc phát hành mọi loại chứng khoán, kể cả bảo lãnh phát hành và chào bán như đại lý (dù công khai hoặc theo thỏa thuận riêng) và cung cấp dịch vụ liên quan tới việc phát hành đó. Môi giới tiền tệ. Quản lý tài sản, như tiền mặt hoặc quản lý danh mục đầu tư, mọi hình thức quản lý đầu tư tập thể, quản lý quỹ hưu trí, dịch vụ bảo quản, lưu giữ và tín thác. Các dịch vụ thanh toán và quyết toán tài sản tài chính, bao gồm chứng khoán, các sản phẩm tài chính phái sinh và các công cụ thanh toán khác.
11 Cung cấp và chuyển thông tin về tài chính, xử lý dữ liệu tài chính và phần mềm liên quan của các nhà cung cấp dịch vụ tài chính khác. Các dịch vụ về tư vấn, trung gian môi giới và các dịch vụ tài chính phụ trợ khác liên quan đến các hoạt động nói trên, kể cả tham khảo và phân tích tín dụng, nghiên cứu, tư vấn đầu tư và danh mục đầu tư, tư vấn mua sắm và về cơ cấu lại hoặc chiến lược doanh nghiệp. Khái niệm dịch vụ tài chính bưu chính Doanh nghiệp bưu chính theo Luật Bưu chính 2010 được định nghĩa là một tổ chức hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực bưu chính (Quốc hội, 2010). Tại các doanh nghiệp bưu chính, chức năng bưu chính là vận chuyển nhanh, chính xác an toàn và liên tục các sản phẩm bưu chính hàng hoá, tiền gửi trong nước và quốc tế.
Các dịch vụ bưu chính cung cấp đã từng được xem như những dịch vụ công cộng được khai thác từ lâu đời, sớm nhất và cũng được xem như độc quyền tự nhiên. Tuy nhiên ngày nay, thế độc quyền đã bị phá bỏ, rất nhiều các doanh nghiệp cùng tham gia vào cung cấp dịch vụ bưu chính trên thị trường. Và cũng chính điều này đã tạo ra những điểm thay đổi khác biệt của dịch vụ bưu chính hiện đại so với dịch vụ bưu chính truyền thống mà dịch vụ TCBC là một minh chứng. Căn cứ trên những khái niệm về dịch vụ và dịch vụ tài chính, luận văn xác định rằng: Dịch vụ tài chính bưu chính là những dịch vụ tài chính mà doanh nghiệp bưu chính tham gia cung cấp cho xã hội dựa vào mạng lưới bưu chính hiện có của mình, nhằm đáp ứng nhu cầu của bộ phận người dân, đặc biệt là ở khu vực nông thôn.
Trong đó, mạng bưu chính theo Luật Bưu chính năm 2010 được định nghĩa là hệ thống cơ sở khai thác bưu gửi, điểm phục vụ bưu chính được kết nối bằng các tuyến vân chuyển và tuyến phát để cung ứng dịch vụ bưu chính. Phân loại dịch vụ tài chính bưu chính Dựa trên nền tảng của dịch vụ tài chính và trên cơ sở năng lực con người, mạng lưới tính đến nay các doanh nghiệp bưu chính đã phát triển các loại hình dịch vụ TCBC sau: dịch vụ tiết kiệm qua bưu chính, tín dụng bưu chính,dịch vụ đại lý 12 bảo hiểm,dịch vụ làm trung gian thanh toán qua bưu chính và một số dịch vụ khác. Dịch vụ tiết kiệm qua bưu chính Tiết kiệm qua bưu chính là dịch vụ tiền gửi cá nhân do doanh nghiệp bưu chính mở còn gọi là dịch vụ Tiết kiệm bưu điện. Dịch vụ này là một phần rất quan trọng của dịch vụ TCBC.
Đối tượng phục vụ chủ yếu là các cá nhân trong xã hội. Tiết kiệm bưu điện cho dù cung cấp ở quốc gia hay vùng lãnh thổ nào thì cũng có cùng những mục tiêu giống nhau: tạo kênh huy động vốn cho nguồn vốn đầu tư phát triển đất nước, cung cấp công cụ hữu hiệu cho người dân giúp người dân tiết kiệm từng đồng vốn nhỏ lẻ của mình và doanh nghiệp phát huy tối đa năng lực mạng lưới bưu cục. Dịch vụ tín dụng bưu chính Doanh nghiệp bưu chính trên cơ sở nguồn tiền huy động được sẽ cho các tổ chức, cá nhân vay lại. Thông thường, đối tượng sử dụng tín dụng bưu chính là các các tổ chức Chính phủ.
Tại Việt Nam, doanh nghiệp bưu chính huy động được tiền từ trong dân chưa được phép cho vay lại mà được chuyển về quỹ hỗ trợ phát triển và Ngân hàng Chính sách xã hội (theo khoản 3, điều 2 Quyết định số 270/2005/QĐ- TTg ngày 31/10/2005 của Thủ tướng Chính phủ về việc Tổ chức huy động,quản lý và sử dụng nguồn tiền gửi tiết kiệm). Dịch vụ đại lý bảo hiểm bưu chính Bảo hiểm với mục đích là bồi thường những thiệt hại về của cải hay sức khoẻ, tính mạng con người, bằng cách đảm nhiệm những rủi ro và đền bù những rủi ro ấy. Người muốn được bảo hiểm phải mua bảo hiểm và khi bị thiệt hại thì được bồi thường. Việc bồi thường được quy định bằng một hợp đồng giữa tổ chức bảo hiểm và người được bảo hiểm.
