Quản lý hoạt động dạy học tăng cường tiếng việt cho học sinh người dân tộc thiểu số ở các trường tiểu học huyện đăk tô tỉnh kon tum

Tài liệu nghiên cứu Quản lý hoạt động dạy học tăng cường tiếng việt cho học sinh người dân tộc thiểu số ở các trường, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Thúy
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Quang Sơn
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Tăng Cường Tiếng Việt Cho Học Sinh Người Dân Tộc Thiểu Số Tại Các Trường Tiểu Học Huyện Đăk Tô, Tỉnh Kon Tum
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Giả thiết khoa học
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TĂNG CƯỜNG TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH TIỂU HỌC NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ
• 1.1. Tổng quan nghıên cứu vấn đề
• 1.1.1. Các nghiên cứu ngoài nước
• 1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
• 1.2. Các kháı nıệm chính của đề tàı
• 1.2.1. Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục
• 1.2.2. Khái niệm hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số
• 1.2.3. Quản lí hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số
• 1.3. Lý luận về hoạt động dạy học tăng cường tıếng Vıệt cho HS DTTS
• 1.3.1. Hoạt động dạy tăng cường tiếng Việt cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số
• 1.3.2. Hoạt động học tăng cường tiếng Việt của học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số
• 1.3.3. Môi trường dạy học tăng cường tiếng Việt cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số
• 1.3.4. Quản lý hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt ở các trường tiểu học vùng dân tộc thiểu số
• 1.3.5. Quản lý hoạt động dạy tăng cường tiếng Việt cho HS người DTTS
• 1.3.6. Quản lí hoạt động học tăng cường tiếng Việt của học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số
• 1.3.7. Quản lý xây dựng môi trường dạy học tăng cường tiếng việt cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số
• 1.4. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt
• 1.4.1. Những yếu tố chủ quan
• 1.4.2. Những yếu tố khách quan
• 1.5. Tiểu Kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TĂNG CƯỜNG TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN ĐĂK TÔ, TỈNH KON TUM
• 2.1. Khái quát quá trình khảo sát
• 2.2. Mục tiêu khảo sát
• 2.3. Nội dung khảo sát
• 2.4. Đối tượng và địa bàn khảo sát
• 2.5. Phương pháp khảo sát
• 2.6. Xử lý kết quả
• 2.7. Khái quát về tình hình kinh tế- xã hội và giáo dục huyện Đăk Tô, tỉnh Kon Tum
• 2.7.1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 2.7.2. Tình hình giáo dục - đào tạo trên địa bàn huyện Đăk Tô
• 2.7.3. Tình hình Giáo dục cấp tiểu học
• 2.8. Thực trạng hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt cho HS DTTS cấp tiểu học ở các trường tiểu học Huyện Đăk Tô tỉnh Kon Tum
• 2.8.1. Thực trạng nhận thức của CBQL về hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt cho HS tiểu học người DTTS
• 2.8.2. Thực trạng việc dạy tăng cường tiếng Việt cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Đăk Tô
• 2.8.3. Thực trạng việc học tiếng Việt của học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Đăk Tô
• 2.8.4. Thực trạng môi trường dạy học tăng cường tiếng Việt của học sinh người DTTS trên địa bàn huyện Đăk Tô
• 2.8.5. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt cho HS DTTS cấp tiểu học tại các trường TH Huyện Đăk Tô, tỉnh Kon Tum
• 2.8.6. Thực trạng quản lý hoạt động dạy tăng cường tiếng Việt cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số
• 2.8.7. Thực trạng quản lý hoạt động học tăng cường tiếng Việt của học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số
• 2.8.8. Thực trạng quản lý xây dựng môi trường dạy học tăng cường tiếng Việt cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số
• 2.9. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt cho học sinh TH người DTTS
• 2.9.1. Thực trạng các yếu tố khách quan
• 2.9.2. Thực trạng các yếu tố chủ quan
• 2.10. Ưu điểm, thuận lợi
• 2.11. Hạn chế, nguyên nhân
• 2.12. Tiểu Kết Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TĂNG CƯỜNG TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN ĐĂKTÔ, TỈNH KON TUM
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và toàn diện
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
• 3.2. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số tại các trường tiểu học Huyện Đăk Tô, tỉnh Kon Tum
• 3.2.1. Nhóm biện pháp nâng cao nhận thức cho đội ngũ CBQL, GV và năng lực cho GV về hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt cho học sinh tiểu học người DTTS
• 3.2.2. Nhóm biện pháp quản lý hoạt động dạy tăng cường tiếng Việt cho HS tiểu học người DTTS
• 3.2.3. Nhóm biện pháp quản lý hoạt động học tiếng Việt của HS tiểu học người DTTS
• 3.2.4. Nhóm biện pháp xây dựng môi trường dạy học tăng cường tiếng Việt cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.4.1. Mô tả quá trình khảo nghiệm
• 3.4.2. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. Tiểu Kết Chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Dạy Tiếng Việt Cho Học Sinh DTTS

Việc quản lý dạy học tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số (DTTS) tại các trường tiểu học là một vấn đề cấp thiết. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự phát triển của khoa học công nghệ, việc nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt là cho học sinh DTTS, đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng nền móng văn hóa dân tộc. Đại hội XIII của Đảng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đổi mới căn bản, toàn diện và nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt ở vùng khó khăn, vùng dân tộc. Giáo dục tiểu học là nền tảng, vì vậy việc đảm bảo chất lượng dạy tiếng Việt cho học sinh DTTS là vô cùng quan trọng. Việc này góp phần tạo cơ sở ban đầu cho sự phát triển toàn diện của các em, chuẩn bị cho các em tiếp tục học lên các cấp cao hơn.

1.1. Tầm Quan Trọng của Tiếng Việt Với Học Sinh DTTS

Thực tế cho thấy, khả năng tiếng Việt ảnh hưởng lớn đến chất lượng học tập của học sinh DTTS. Rào cản ngôn ngữ khiến các em gặp khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức và tham gia các hoạt động. Việc tăng cường tiếng Việt giúp các em tự tin hơn, tham gia tích cực hơn vào quá trình học tập. Theo [32], tăng cường tiếng Việt cho HS tiểu học người DTTS là thực hiện mục tiêu“ đảm bảo các em có kỹ năng cơ bản trong việc sử dụng tiếng Việt để hoàn thành chương trình giáo dục mầm non và chương trình giáo dục tiểu học; tạo tiền đề để học tập, lĩnh hội tri thức của các cấp học tiếp theo...

1.2. Vai Trò của Quản Lý Giáo Dục Tiểu Học Đăk Tô

Đăk Tô, một huyện miền núi với đa số dân tộc Xơ Đăng, đối mặt với nhiều thách thức trong giáo dục. Chất lượng giáo dục chưa đáp ứng yêu cầu, một phần do rào cản ngôn ngữ. Quản lý giáo dục tiểu học đóng vai trò then chốt trong việc giải quyết vấn đề này, đặc biệt là trong việc nâng cao chất lượng dạy học tiếng Việt. Cần có những giải pháp quản lý hiệu quả, phù hợp với đặc thù của địa phương. Tại Đại hội Đảng bộ huyện ĐăkTô lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2020-2025 nhấn mạnh nhiệm vụ đối với giáo dục “Tiếp tục thực hiện các giải pháp đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo theo chủ trương, nghị quyết của Đảng, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số” [33].

II. Thách Thức Trong Dạy Tiếng Việt Tại Trường Tiểu Học Đăk Tô

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, công tác dạy tiếng Việt cho học sinh DTTS vẫn còn nhiều hạn chế. Vốn tiếng Việt của các em còn nghèo nàn, ảnh hưởng đến khả năng tiếp thu kiến thức và sự tự tin trong giao tiếp. Đội ngũ giáo viên, đặc biệt là những người có thể giao tiếp bằng tiếng Xơ Đăng, còn thiếu. Chương trình và phương pháp dạy học chưa thực sự phù hợp với đặc điểm tâm lý và văn hóa của học sinh DTTS. Môi trường học tập chưa tạo được sự hứng thú và động lực cho các em học tiếng Việt.

2.1. Rào Cản Ngôn Ngữ Nguyên Nhân Sâu Xa

Rào cản ngôn ngữ là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng chất lượng học tập thấp của học sinh DTTS. Các em thường xuyên sử dụng tiếng mẹ đẻ trong giao tiếp hàng ngày, ít có cơ hội tiếp xúc với tiếng Việt. Điều này dẫn đến vốn tiếng Việt hạn chế, gây khó khăn trong việc hiểu bài và làm bài tập. Khi gặp phải rào cản này, HS nhút nhát, thiếu tự tin, phát âm sai., mức độ tham gia trong học tập và các hoạt động khác trong và ngoài nhà trường 2 không tập trung.

2.2. Thiếu Hụt Về Nguồn Lực Dạy Học Tiếng Việt

Việc thiếu giáo viên có chuyên môn về dạy tiếng Việt như một ngôn ngữ thứ hai và khả năng giao tiếp bằng tiếng địa phương cũng là một thách thức lớn. Bên cạnh đó, tài liệu và phương tiện dạy học phù hợp với đặc điểm của học sinh DTTS còn thiếu. Cơ sở vật chất và môi trường học tập chưa đáp ứng được yêu cầu nâng cao chất lượng dạy học tiếng Việt.

III. Cách Quản Lý Nâng Cao Chất Lượng Dạy Tiếng Việt Hiệu Quả

Để nâng cao chất lượng dạy tiếng Việt cho học sinh DTTS, cần có những giải pháp quản lý đồng bộ và hiệu quả. Trước hết, cần nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của việc này. Tiếp theo, cần xây dựng chương trình và phương pháp dạy học phù hợp với đặc điểm tâm lý và văn hóa của học sinh DTTS. Đồng thời, cần tăng cường nguồn lực và cơ sở vật chất cho việc dạy và học tiếng Việt.

3.1. Bồi Dưỡng Năng Lực Giáo Viên Tiểu Học Đăk Tô

Cần có chương trình bồi dưỡng giáo viên tiểu học về phương pháp dạy tiếng Việt như một ngôn ngữ thứ hai. Giáo viên cần được trang bị kiến thức về ngôn ngữ học, tâm lý học lứa tuổi và văn hóa của học sinh DTTS. Đồng thời, cần tạo điều kiện cho giáo viên trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau. Bên cạnh đó đội ngũ giáo viên là người DTTS c57ũng như giáo viên có thể giao tiếp bằng ngôn ngữ tiếng Xơ Đăng rất ít, nên gặp nhiều 83khó khăn trong đảm bảo chất lượng chương trình giáo dục.

3.2. Xây Dựng Môi Trường Học Tập Thân Thiện

Cần tạo ra một môi trường học tập thân thiện, cởi mở và khuyến khích sự tham gia của học sinh. Giáo viên cần tạo cơ hội cho các em giao tiếp bằng tiếng Việt trong và ngoài lớp học. Đồng thời, cần sử dụng các phương pháp dạy học tích cực, khuyến khích sự sáng tạo và tư duy của các em.

IV. Biện Pháp Quản Lý Dạy Học Tăng Cường Tiếng Việt Đột Phá

Để quản lý hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt hiệu quả, cần có những biện pháp cụ thể và phù hợp. Cần xây dựng kế hoạch dạy học chi tiết, phân công trách nhiệm rõ ràng và thường xuyên kiểm tra, đánh giá. Cần tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng trong việc tạo môi trường học tập và sử dụng tiếng Việt cho học sinh. Cần có chính sách hỗ trợ phù hợp cho học sinh DTTS trong việc học tiếng Việt.

4.1. Quản Lý Hoạt Động Dạy và Học Hiệu Quả

Việc quản lý cần tập trung vào việc đảm bảo chất lượng giờ dạy, khuyến khích giáo viên sử dụng các phương pháp dạy học sáng tạo và hiệu quả. Cần theo dõi sát sao quá trình học tập của học sinh, kịp thời phát hiện và hỗ trợ những em gặp khó khăn. Cần có hệ thống đánh giá khách quan và công bằng, phản ánh đúng năng lực của học sinh.

4.2. Phối Hợp Chặt Chẽ Giữa Nhà Trường và Gia Đình

Gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường sử dụng tiếng Việt cho học sinh. Nhà trường cần phối hợp chặt chẽ với gia đình, cung cấp thông tin và hướng dẫn để cha mẹ có thể hỗ trợ con em học tiếng Việt tại nhà. Cần tổ chức các hoạt động ngoại khóa, giao lưu văn hóa để học sinh có cơ hội sử dụng tiếng Việt trong môi trường thực tế.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Đánh Giá Hiệu Quả Tại Đăk Tô

Các biện pháp quản lý dạy học tăng cường tiếng Việt cần được triển khai một cách đồng bộ và bài bản tại các trường tiểu học ở Đăk Tô. Cần thường xuyên đánh giá hiệu quả của các biện pháp, điều chỉnh và bổ sung khi cần thiết. Kết quả đánh giá cần được sử dụng để cải thiện chất lượng dạy học và quản lý giáo dục.

5.1. Thực Trạng và Kết Quả Đạt Được

Việc đánh giá thực trạng giúp nhận diện rõ những điểm mạnh, điểm yếu trong công tác dạy và học tiếng Việt. Dựa trên đó, có thể xây dựng kế hoạch hành động cụ thể và phù hợp. Cần có hệ thống theo dõi và đánh giá hiệu quả các hoạt động, từ đó điều chỉnh và cải thiện liên tục.

5.2. Bài Học Kinh Nghiệm và Khuyến Nghị

Việc tổng kết kinh nghiệm từ thực tiễn giúp rút ra những bài học quý giá. Cần chia sẻ những mô hình thành công, đồng thời rút kinh nghiệm từ những thất bại. Dựa trên những bài học này, có thể đưa ra những khuyến nghị phù hợp để nâng cao chất lượng dạy học tiếng Việt cho học sinh DTTS.

VI. Định Hướng Tương Lai Quản Lý Dạy Học Tiếng Việt DTTS

Trong tương lai, việc quản lý dạy học tiếng Việt cho học sinh DTTS cần tiếp tục được đổi mới và nâng cao. Cần ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học, tạo ra những bài học sinh động và hấp dẫn. Cần tăng cường hợp tác quốc tế, học hỏi kinh nghiệm từ các nước có nền giáo dục tiên tiến. Quan trọng nhất, cần tạo ra một môi trường giáo dục bình đẳng và công bằng cho tất cả học sinh, không phân biệt dân tộc.

6.1. Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

Cần áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện của học sinh. Sử dụng công nghệ thông tin để tạo ra những bài học sinh động và trực quan. Cần tạo cơ hội cho học sinh tham gia vào các hoạt động thực tế, trải nghiệm và khám phá.

6.2. Chính Sách Hỗ Trợ Giáo Dục Vùng Dân Tộc Thiểu Số

Cần có chính sách hỗ trợ phù hợp cho giáo viên và học sinh vùng dân tộc thiểu số. Tạo điều kiện để giáo viên được đào tạo và bồi dưỡng chuyên môn, được hưởng các chế độ đãi ngộ xứng đáng. Cung cấp học bổng và các hỗ trợ khác cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Đăk Tô, tỉnh Kon Tum, với khoảng 55% dân số là người dân tộc thiểu số (DTTS), chủ yếu là dân tộc Xơ Đăng, đang đối mặt với nhiều thách thức trong lĩnh vực giáo dục tiểu học, đặc biệt là việc dạy học tăng cường tiếng Việt cho học sinh DTTS. Theo số liệu năm học 2021-2022, toàn huyện có 11 trường tiểu học và 2 trường tiểu học - trung học cơ sở với tổng số 6.943 học sinh tiểu học, trong đó phần lớn là học sinh DTTS. Mặc dù chất lượng giáo dục đã có nhiều chuyển biến tích cực, nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu do rào cản ngôn ngữ, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp thu kiến thức và sự tham gia học tập của học sinh DTTS.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt cho học sinh tiểu học người DTTS tại các trường tiểu học huyện Đăk Tô trong giai đoạn 2019-2022, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hiệu quả cho giai đoạn 2022-2025. Nghiên cứu tập trung vào việc nâng cao chất lượng giáo dục tiếng Việt, góp phần phát triển toàn diện năng lực học sinh DTTS, đồng thời hỗ trợ thực hiện các chính sách phát triển giáo dục vùng dân tộc thiểu số theo định hướng của Chính phủ và Bộ Giáo dục & Đào tạo.

Việc tăng cường tiếng Việt không chỉ giúp học sinh DTTS hoàn thành chương trình tiểu học mà còn tạo tiền đề vững chắc cho các cấp học tiếp theo, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững cộng đồng dân tộc thiểu số. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện hiệu quả quản lý giáo dục tại các vùng đặc biệt khó khăn, đồng thời hỗ trợ thực hiện các mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo Nghị quyết số 29-NQ/TW và các văn bản chỉ đạo của Đảng và Nhà nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và quản lý hoạt động dạy học, trong đó nhấn mạnh vai trò của quản lý trong việc tổ chức, điều hành và kiểm soát quá trình dạy học nhằm đạt được mục tiêu giáo dục. Lý thuyết quản lý giáo dục được tiếp cận theo quan điểm tác động có hệ thống, có kế hoạch và có mục đích của chủ thể quản lý đến toàn bộ các khâu của hệ thống giáo dục nhằm đảm bảo sự phát triển toàn diện của học sinh.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng mô hình quản lý hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt cho học sinh DTTS, bao gồm ba yếu tố chính: quản lý hoạt động dạy của giáo viên, quản lý hoạt động học của học sinh và quản lý môi trường dạy học tăng cường tiếng Việt. Các khái niệm chuyên ngành như "hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt", "quản lý giáo dục", "môi trường dạy học" được làm rõ để làm cơ sở cho việc khảo sát và đề xuất giải pháp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn. Về lý luận, phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh và hệ thống hóa được áp dụng để xây dựng cơ sở lý thuyết. Về thực tiễn, phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi được triển khai với 170 cán bộ quản lý và giáo viên, cùng 250 học sinh lớp 4, 5 tại 11 trường tiểu học và 2 trường tiểu học - trung học cơ sở trên địa bàn huyện Đăk Tô. Phương pháp phỏng vấn sâu với các nhà quản lý và giáo viên cũng được sử dụng để thu thập ý kiến chuyên gia.

Phương pháp quan sát trực tiếp được áp dụng để đánh giá hoạt động dạy học và thái độ học tập của học sinh. Dữ liệu thu thập được xử lý bằng phương pháp thống kê toán học, tính điểm trung bình và xếp hạng mức độ thực hiện theo thang điểm 4 mức: Yếu, Trung bình, Khá, Tốt. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu đảm bảo tính đại diện cho đối tượng nghiên cứu, giúp đánh giá chính xác thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt: 100% cán bộ quản lý và giáo viên khảo sát nhận thức rõ tầm quan trọng của việc tăng cường tiếng Việt cho học sinh DTTS. Điểm trung bình đánh giá mức độ thực hiện các mục tiêu dạy học tăng cường tiếng Việt đạt 3.62 trên thang 4, cho thấy mức độ thực hiện tốt.

2. Thực trạng kế hoạch và nội dung dạy học tăng cường tiếng Việt: Giáo viên xây dựng kế hoạch cá nhân dựa trên kế hoạch chung của nhà trường với mức độ khả thi khá cao (điểm trung bình 3.25). Tuy nhiên, việc khảo sát khả năng nói tiếng Việt của học sinh trước khi lập kế hoạch chỉ đạt điểm trung bình 2.64, cho thấy còn hạn chế trong việc phân loại đối tượng học sinh để xây dựng kế hoạch phù hợp.

3. Phương pháp và hình thức dạy học: Việc cải tiến phương pháp truyền thống được thực hiện tốt với điểm trung bình 3.26. Tuy nhiên, việc kết hợp linh hoạt các phương pháp như song ngữ, trực quan, dạy ngôn ngữ giao tiếp chỉ đạt điểm trung bình 1.76, phản ánh sự hạn chế trong áp dụng đa dạng phương pháp phù hợp với đặc trưng học sinh DTTS.

4. Sử dụng thiết bị dạy học và công nghệ thông tin: Nhận thức về tầm quan trọng của thiết bị dạy học và ứng dụng CNTT đạt điểm trung bình 3.79, thể hiện sự quan tâm cao. Tuy nhiên, việc xây dựng kế hoạch bổ sung thiết bị dạy học và kiểm tra việc sử dụng thiết bị còn ở mức trung bình (2.48), cho thấy khó khăn về nguồn lực và quản lý.

5. Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập: Việc xây dựng đề kiểm tra theo chuẩn kiến thức kỹ năng và phù hợp với đối tượng học sinh được đánh giá tốt (3.30 - 3.38). Tuy nhiên, việc đánh giá toàn diện, công bằng và phối hợp nhận xét thường xuyên với đánh giá định kỳ chỉ đạt mức khá (2.85 - 3.15), cho thấy cần nâng cao chất lượng đánh giá để hỗ trợ điều chỉnh kịp thời việc dạy và học.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy quản lý hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt tại các trường tiểu học huyện Đăk Tô đã đạt được nhiều kết quả tích cực, đặc biệt trong nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của việc tăng cường tiếng Việt cho học sinh DTTS. Việc xây dựng kế hoạch và nội dung dạy học cơ bản phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục, tuy nhiên còn tồn tại hạn chế trong việc khảo sát và phân loại học sinh để xây dựng kế hoạch cá nhân hóa.

Phương pháp dạy học truyền thống được cải tiến nhưng chưa thực sự đa dạng và linh hoạt, đặc biệt là việc áp dụng phương pháp song ngữ và trực quan còn hạn chế do giáo viên chưa thành thạo tiếng dân tộc và thiếu kỹ năng đổi mới phương pháp. Việc sử dụng thiết bị dạy học và CNTT được quan tâm nhưng còn gặp khó khăn về nguồn lực và quản lý, ảnh hưởng đến hiệu quả dạy học.

Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập chưa thực sự toàn diện và kịp thời, làm giảm hiệu quả điều chỉnh phương pháp dạy học và hỗ trợ học sinh. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, những khó khăn về rào cản ngôn ngữ, điều kiện vật chất và năng lực giáo viên là những thách thức phổ biến trong giáo dục vùng dân tộc thiểu số.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện mức độ thực hiện các nội dung quản lý, phương pháp dạy học, sử dụng thiết bị và đánh giá kết quả học tập, giúp minh họa rõ nét các điểm mạnh và hạn chế trong quản lý hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng năng lực cho giáo viên và cán bộ quản lý: Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về phương pháp dạy học tích cực, sử dụng tiếng mẹ đẻ trong dạy học, và ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ dạy học tăng cường tiếng Việt. Mục tiêu nâng cao kỹ năng sư phạm và năng lực quản lý trong giai đoạn 2023-2025, do Sở Giáo dục & Đào tạo phối hợp với các trường đại học thực hiện.

2. Xây dựng và triển khai kế hoạch cá nhân hóa dạy học: Khuyến khích giáo viên khảo sát kỹ năng tiếng Việt của từng học sinh trước khi xây dựng kế hoạch dạy học, phân loại đối tượng học sinh để áp dụng phương pháp phù hợp. Thực hiện từ năm học 2023-2024, do hiệu trưởng và tổ chuyên môn các trường tiểu học chịu trách nhiệm.

3. Đổi mới phương pháp dạy học và tăng cường sử dụng thiết bị dạy học: Khuyến khích áp dụng đa dạng phương pháp như song ngữ, trực quan, giao tiếp tương tác, kết hợp với việc sử dụng thiết bị dạy học hiện đại và phần mềm hỗ trợ. Mục tiêu nâng cao hiệu quả dạy học và tạo môi trường học tập sinh động, thực hiện liên tục trong giai đoạn 2023-2025.

4. Nâng cao chất lượng kiểm tra, đánh giá học sinh: Xây dựng hệ thống đánh giá toàn diện, công bằng, kết hợp nhận xét thường xuyên và đánh giá định kỳ, giúp giáo viên điều chỉnh kịp thời phương pháp dạy học. Thực hiện từ năm học 2023-2024, do phòng giáo dục và các trường phối hợp triển khai.

5. Tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng: Phát huy vai trò của gia đình và cộng đồng trong việc tạo môi trường sử dụng tiếng Việt cho học sinh DTTS, tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, ngày hội đọc sách nhằm nâng cao kỹ năng tiếng Việt ngoài giờ học. Thực hiện thường xuyên, do nhà trường phối hợp với các tổ chức đoàn thể và chính quyền địa phương đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục các cấp: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp quản lý hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt cho học sinh DTTS, từ đó xây dựng chính sách và kế hoạch phù hợp với đặc thù vùng dân tộc thiểu số.

2. Giáo viên tiểu học vùng dân tộc thiểu số: Nắm bắt các phương pháp dạy học tích cực, kỹ thuật xây dựng kế hoạch cá nhân hóa và sử dụng thiết bị dạy học hiệu quả để nâng cao chất lượng giảng dạy tiếng Việt cho học sinh DTTS.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý giáo dục, giáo dục tiểu học: Cung cấp cơ sở lý luận và dữ liệu thực tiễn phong phú, hỗ trợ nghiên cứu sâu về quản lý giáo dục và dạy học tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số.

4. Các tổ chức, cơ quan quản lý giáo dục và phát triển cộng đồng: Tham khảo để thiết kế các chương trình hỗ trợ, dự án phát triển giáo dục vùng dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển bền vững cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số?
   Tiếng Việt là ngôn ngữ chính trong hệ thống giáo dục quốc dân, giúp học sinh DTTS tiếp thu kiến thức và giao tiếp hiệu quả. Việc tăng cường tiếng Việt giúp các em hoàn thành chương trình học, phát triển năng lực và hòa nhập xã hội.

2. Những khó khăn chính trong quản lý dạy học tăng cường tiếng Việt ở vùng DTTS là gì?
   Khó khăn gồm rào cản ngôn ngữ giữa giáo viên và học sinh, thiếu giáo viên biết tiếng dân tộc, hạn chế về phương pháp dạy học, thiếu thiết bị dạy học và điều kiện vật chất còn nghèo nàn.

3. Phương pháp dạy học nào hiệu quả cho học sinh DTTS?
   Phương pháp tích cực, kết hợp sử dụng tiếng mẹ đẻ, trực quan, giao tiếp tương tác và ứng dụng công nghệ thông tin được đánh giá cao, giúp học sinh tiếp thu tiếng Việt tự nhiên và hiệu quả hơn.

4. Làm thế nào để xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với học sinh DTTS?
   Cần khảo sát kỹ năng tiếng Việt của từng học sinh, phân loại đối tượng, từ đó xây dựng kế hoạch cá nhân hóa, điều chỉnh nội dung và phương pháp phù hợp với năng lực và nhu cầu học tập của từng nhóm học sinh.

5. Vai trò của gia đình và cộng đồng trong việc tăng cường tiếng Việt cho học sinh DTTS là gì?
   Gia đình và cộng đồng tạo môi trường giao tiếp tiếng Việt ngoài nhà trường, hỗ trợ học sinh luyện tập kỹ năng ngôn ngữ, góp phần nâng cao hiệu quả dạy học và phát triển toàn diện cho học sinh DTTS.

Kết luận

• Quản lý hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt cho học sinh DTTS tại huyện Đăk Tô đã đạt được nhiều kết quả tích cực, đặc biệt trong nhận thức và kế hoạch dạy học.
• Còn tồn tại hạn chế về phương pháp dạy học đa dạng, sử dụng thiết bị dạy học và kiểm tra đánh giá toàn diện.
• Đề xuất các biện pháp quản lý tập trung vào đào tạo giáo viên, xây dựng kế hoạch cá nhân hóa, đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng đánh giá và tăng cường phối hợp gia đình - nhà trường - cộng đồng.
• Nghiên cứu có thể được tiếp tục mở rộng trong giai đoạn 2023-2025 để đánh giá hiệu quả các biện pháp đề xuất.
• Kêu gọi các cơ quan quản lý giáo dục và nhà trường triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tiếng Việt cho học sinh DTTS, góp phần phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HỌẠT ĐỘNG DẠY HỌC TĂNG CƯỜNG TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH TIỂU HỌC NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ 1.1 Tổng quan nghıên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu ngoài nước Thực tiễn quản lý hoạt động dạy học luôn tồn tại và sôi động. Tuy nhiên, việc tổng kết lý luận về vấn đề này còn khá chậm so với thực tiễn. Đầu những năm 50 của thế kỷ XX, trong hàng loạt những công trình nghiên cứu có tính hàn lâm của các nhà khoa học Liên Xô cũ, đã xuất hiện các đề tài về những khía cạnh khác nhau của QLGD Năm 1956, lần đầu xuất hiện cuốn “Quản lý trường học” (Skolovedenie) của tác giả A.Pôpốp, một nhà sư phạm và quản lý giáo dục của Liên Xô cũ.

Cuốn sách này, về thực chất, không phải là một công trình khoa học về QLGD, mà là cả một tập hợp khá hoàn chỉnh các chỉ dẫn cho hoạt động thực tiễn của những người làm công tác quản lý giáo dục đặc biệt là quản lý trường học; trong đó có quản lý hoạt động dạy học. Viện Quản lý và Kinh tế giáo dục thuộc Viện Hàn lâm sư phạm (Liên Xô cũ) năm 1987 đã tổng kết những thành tựu nghiên cứu về quản lý trường học qua nhiều năm, trình bày những quan điểm mới nhất về quản lý giáo dục nói chung và quản hoạt động dạy học nói riêng của các học giả Xô Viết (cũ) tính đến thời điểm đó. Như vậy, trong những công trình nghiên cứu của mình, các nhà nghiên cứu QLGD Xô Viết cho rằng: “Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác hoạt động của đội ngũ GV”. Đó chính là quản lý hoạt động dạy học.

Đầu những năm 90, UNESCO PROAP đã xuất bản cuốn sách có tính cẩm nang về kĩ năng QLGD mang tựa đề “Kế hoạch hóa và QLGD vi mô”. Trong những năm cuối của thế kỉ XX, sách báo về QLGD đã xuất hiện rất nhiều. Điển hình là các công trình đề cập những quan điểm mới về QLGD nói chung và QL hoạt động DH nói riêng. Tuy nhiên, những nghiên cứu về QL hoạt động DH ở nước ngoài vẫn chưa có công trình nào bàn luận, nghiên cứu sâu đến QL hoạt động DH trong nhà trường TH nói chung và QL hoạt động DH cho học sinh dân tộc ở tiểu học nói riêng.

Các nghiên cứu trong nước Trong xu thế toàn cầu hóa kinh tế, Việt Nam đã và đang bước vào hội nhập với khu vực và quốc tế. Trong bối cảnh đó, nền GD Việt Nam cần đẩy nhanh tiến trình đổi mới để rút ngắn khoảng cách về trình độ phát triển GD với các nước trong khu vực và trên thế giới. Các thành tựu nghiên cứu GD đã thừa nhận QLGD là nhân tố then chốt 6 đảm bảo cho sự thành công của phát triển GD. Vấn đề này đặt ra cho các nhà QLGD phải hết sức nỗ lực trong công tác QL của mình.

Trong lịch sử giáo dục, ở mỗi thời kỳ phát triển, dưới những góc độ khác nhau, đã có nhiều nhà khoa học nghiên cứu, tìm ra các biện pháp, giải pháp QL hữu hiệu để xây dựng được nền giáo dục có chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển của mỗi quốc gia và của thời đại. Vì lẽ đó, các nhà khoa học giáo dục Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học về lí luận QLGD và QL dạy học trong nhà trường, tiêu biểu có các công trình: Quản lý hoạt động giáo dục và dạy học trong nhà trường- Tác giả Lê Quang Sơn [26]; Đặng Quốc Bảo- Bùi Việt Phú [24]tác giả đã nhấn mạnh: Nhà QL cần có những quan điểm mới phù hợp và có hệ thống nhằm chuyển đổi thành công từ HĐDH lấy kiến thức sang lấy năng lực của người học làm mục tiêu DH. Tài liệu tham khảo cho GV và CBQL giáo dục tiểu học về dạy học bằng tiếng Việt cho HS DTTS - Dự án GD tiểu học cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn của Bộ GD&ĐT; Giáo dục lớp ghép và song ngữ ở trường tiểu học Việt Nam – Bùi Thị Ngọc Diệp )[13]. Hiện nay, QL hoạt động DH là một vấn đề mang tính thời sự đã được quan tâm nghiên cứu và tiếp tục được nghiên cứu để đổi mới nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường.

Bên cạnh những tác giả nghiên cứu sâu sắc về các hoạt động của nhà trường kể trên, còn có một số công trình nghiên cứu cũng đã đề cập đến vấn đề tăng cường QL hoạt động DH, phổ biến kinh nghiệm QL chung cho CBQL như các đề tài, luận án cũng bàn luận về vấn đề QL hoạt động DH như: - Một số tạp chí chuyên ngành cũng đăng tải các kết quả nghiên cứu bàn đến một số vấn đề có liên quan QL hoạt động DH, đã đi sâu làm rõ quan niệm về tổ chức hoạt động DH nhằm phát huy tính tích cực của HS. Những năm gần đây cùng với sự phát triển kinh tế xã hội nói chung của đất nước, đòi hỏi khách quan đặt ra cần có sự nâng cao chất lượng giáo dục đã có nhiều luận văn đề cập liên quan đến vấn đề nghiên cứu đó là một số luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục chuyên ngành QLGD cũng đã đề cập đến các biện pháp quản lý HĐDH trong các nhà trường phổ thông dưới nhiều góc độ khác nhau. Đó là các đề tài đã được nghiên cứu như các công trình nghiên cứu quản lý hoạt động tự học, giáo dục kĩ năng sống và quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt cho học sinh người dân tộc thiểu số như: - Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt cho học sinh Tiểu học người dân tộc thiểu số trên địa bàn thành phố Kon Tum tỉnh Kon Tum của tác giả KsoXuân ( 2016) ) - Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tăng cường tiếng Việt cho học sinh Tiểu học người dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Đăk Glei tỉnh Kon Tum của tác giả Nguyễn Thị Thương (2017) )[27]. - Biện pháp quản lý HĐDH tiểu học của Phòng GD&ĐT quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng của tác giả Đặng Minh Hằng (2009)[18].

Qua luận văn tác giả đã cung cấp một số khái niệm liên quan đến công tác quản lý, QLGD, tác giả đã đánh giá việc 7 quản lý HĐDH cấp tiểu học ở quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng từ đó đề ra các giải pháp nâng cao chất lượng việc quản lý HĐDH cấp tiểu học ở quận Hồng Bàng- Hải Phòng. - Biện pháp quản lý của Hiệu trưởng đối với hoạt động dạy học theo hướng tích cực hóa ở các trường Tiểu học huyện Quế Võ – tỉnh Bắc Ninh của tác giả Nguyễn Tài Cường (2011) [12]. Qua luận văn chúng tôi đã tiếp nhận được nhiều nội dung quan trọng rất bổ ích cho quá trình tham khảo viết luận văn của mình, đó là để quản lý tốt hoạt động dạy học theo hướng tích cực thì hiệu trưởng cần phải làm gì; và các giải pháp cho việc đó ra sao. - Biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy ở trường tiểu học huyện Thuận Thành – tỉnh Bắc Ninh của tác giả Nguyễn Văn Thịnh (2011) [30].

Qua luận văn này tác giả đã đánh giá thực trạng việc giảng dạy ở các trường tiểu học của huyện Thuận Thành từ đó tìm ra hệ thống giải pháp nhằm phát huy hiệu quả của công việc này. Tóm lại, các công trình, đề tài nghiên cứu trên đã tiến hành nghiên cứu và đề ra các nguyên tắc giáo dục, mục đích của giáo dục, đánh giá thực trạng biện pháp quản lý HĐDH của Phòng GD&ĐT hoặc của Hiệu trưởng đối với GV các trường tiểu học bằng những cách tiếp cận khác nhau và đã đề xuất được một số biện pháp cần thiết, khả thi để nâng cao hiệu quả QLGD. Nhưng các đề tài này mới chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu một số biện pháp QL nói chung của cấp học, chưa có đề tài nào đề cập tới các biện pháp quản lý HĐDH tăng cường tiếng Việt cho HS tiểu học người DTTS trên địa bàn huyện Đăk Tô. Việc chỉ ra được những biện pháp QL hiệu quả HĐDH tăng cường tiếng Việt của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng dạy tiếng Việt là cơ sở để nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học của huyện Đăk Tô tỉnh Kon Tum.

Các kháı nıệm chính của đề tàı 1. Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục 1. Khái niệm Quản lý Trong nghiên cứu khoa học, có rất nhiều quan niệm về quản lý, theo những cách tiếp cận khác nhau.B Everard, Geoffrey and Ian Wilson cho rằng “Quản lý đề ra phương hướng, mục đích và mục tiêu; lập kế hoạch tiến trình thực hiện hoặc mục tiêu đạt được như thế nào; tổ chức các nguồn lực có sẵn (nhân lực, thời gian, vật lực), để có thể đạt được mục tiêu một cách kinh tế nhất theo đúng kế hoạch đề ra. Kiểm soát tiến trình thực hiện; đề ra và nâng cao chuẩn của tổ chức” [20].

Theo Phạm Minh Hạc: “Quản lý là hoạt động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người QL) đến khách thể quản lý (người bị QL) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [17]. Các tác giả Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt cho rằng " Quản lý một hệ thống là quá trình tác động đến nó nhằm đạt được những mục tiêu nhất định. Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà nhà quản lý mong muốn [19]. 8 Quản lý bao giờ cũng tồn tại với 3 yếu tố: Chủ thể quản lý; khách thể quản lý; mục tiêu quản lý.

Các yếu tố của QL có mối quan hệ qua lại chặt chẽ với nhau và đều nằm trong một môi trường kinh tế xã hội bao gồm mặt bằng dân trí, giáo dục, tâm lý xã hội, phong tục tập quán, Văn hoá, Luật pháp, các tác động quốc tế. Môi trường này là nguồn thông tin và cũng là cái quyết định trình độ hiệu quả của QL. Từ những định nghĩa trên, có thể hiểu một cách khái quát về quản lý như sau: “Quản lý là quá trình thực hiện các công việc xây dựng kế hoạch hành động, sắp xếp tổ chức, chỉ đạo, điều hành, kiểm soát và đánh giá kết quả, sửa chữa sai sót (nếu có) để đảm bảo hoàn thành các mục tiêu của tổ chức đã đề ra” [2]. Khái niệm Quản lý giáo dục Giáo dục là một hoạt động đặc trưng của lao động xã hội.