Chương 1: Cơ sở lý luận về đào tạo, bồi dưỡng giảng viên trường cao đẳng; Chương 2: Thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng giảng viên các trường cao đẳng công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội; Chương 3: Đề xuất một số biện pháp quản lý đào tạo, bồi dưỡng giảng viên các trường cao đẳng công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội. 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO, BỒI DƢỠNG GIẢNG VIÊN TRƢỜNG CAO ĐẲNG 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu 1. Trên thế giới Một trong những tiêu chí quan trọng nhất của nền giáo dục tiên tiến là phải có một đội ngũ giáo viên giỏi.
Giáo dục nói chung và ĐT, BD giáo viên nói riêng là chiến lược đầu tư phát triển của đất nước. Các hệ thống giáo dục có thành tích tốt nhất đã thành công trong việc thu hút các giáo viên giỏi nhất. Sau đây, chúng ta cùng điểm những mô hình, phương pháp ĐT, BD giáo viên dạy nghề tại một số nước tiên tiến trên thế giới để có cái nhìn tổng quan về vấn đề ĐT, BD giáo viên nói chung, giáo viên dạy nghề nói riêng. Nước Mỹ với một chiến lược dài hạn, tài chính cho giáo dục chuyên nghiệp (nhất là cho đại học) được vận động từ các nguồn khác nhau như các công ty, tổ chức nhà nước, các tổ chức phi chính phủ, tôn giáo, từ thiện… Song nguồn chủ yếu nhất là sự đóng góp của người học (thông qua học phí).
Nguồn tài chính này được sử dụng vào việc xây dựng quỹ hỗ trợ học sinh, sinh viên học giỏi. Mỹ rất coi trọng nguồn lực giáo viên, coi trọng môi trường sáng tạo và khuyến khích phát triển nhân tài, bồi dưỡng và thu hút nhân tài. Chiến tranh thế giới lần thứ hai đã mang lại cho Mỹ - nước duy nhất trên thế giới cơ hội thu hút nhân tài, thu hút chất xám rất lớn, đó là rất nhiều nhà khoa học, bác học từ các nước khác, nhất là Châu Âu đã nhập cảnh vào Mỹ. Nước Mỹ đã rộng mở để chào đón tiếp nhận họ.
Hiện nay Mỹ là một quốc gia có nhiều nhà khoa học hàng đầu thế giới và hầu hết họ cũng tham gia giảng dạy, tham gia vào công tác ĐT, BD.15] Ở một số nước thuộc khu vực Đông Nam Á, công tác ĐT, BD giảng viên cũng rất được quan tâm. Ở Inđônesia, việc đào tạo giảng viên Kỹ thuật - Nghề nghiệp được tiến hành ở các trường đào tạo giảng viên và khoa giáo dục dưới sự quản lý của Vụ Đại học, Bộ Giáo dục. Hầu hết sinh viên là những người đã tốt nghiệp trung học phổ thông nhưng chỉ tuyển ở mỗi trường một số ít những 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com học sinh tốt nhất. Sinh viên trải qua khóa đào tạo giảng viên kỹ thuật - nghề nghiệp, khi tốt nghiệp được cấp bằng Diploma.
Trung tâm bồi dưỡng giảng viên kỹ thuật - nghề nghiệp Băng - đung có các khoá ĐT, BD giảng viên kỹ thuật - nghề nghiệp kéo dài 6 học kỳ.17] Ở Philippin, giảng viên kỹ thuật được đào tạo ban đầu trong 4 năm ở trường đại học SPKT hoặc 5 năm ở trường đại học kỹ thuật. Giảng viên thực hành được đào tạo trong 3 năm. Để nâng cao năng lực đội ngũ GVDN, các nhà nghiên cứu giáo dục đã đưa ra mô hình năng lực người GVDN gồm 24 năng lực nhỏ. Mô hình này dược chính phủ phê duyệt và quy định đến năm 2010 tất cả các giảng viên phải đạt.
Mỗi giảng viên tự đánh giá những năng lực còn yếu để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng và tự bồi dưỡng. Nhà nước chi trả kinh phí bồi dưỡng theo kết quả đạt được hàng năm của từng giảng viên. Các cơ sở dạy nghề sẽ kiểm tra năng lực thực tế sau khi hoàn thành các chương trình bồi dưỡng theo các tiêu chí đánh giá năng lực. Nếu giảng viên nào không đạt sẽ không được tiếp tục giảng dạy.17] Ở Malaysia, Bộ Giáo dục thông qua Vụ Giáo viên tổ chức và quản lý các khoá đào tạo giáo viên kỹ thuật – nghề nghiệp ở các trường cao đẳng đào tạo giáo viên với sự phân bổ thời gian là 40% cho học lý thuyết và 60% cho thực hành, trong đó có 17 tuần thực tập tại xí nghiệp, 14 tuần thực tập giảng dạy.
Các nhà SPDN ở Malaysia cũng đã khuyến cáo chính phủ về hiện trạng năng lực của đội ngũ GVDN còn yếu. Để giải quyết dứt điểm tình trạng này, Chính phủ Malaysia đã chi 15,6 triệu USD để bồi dưỡng cho 3.280 giáo viên trong giai đoạn 1991-1994 theo cấu trúc năng lực của GVDN mà các nhà khoa học sư phạm đã nghiên cứu.18] Tóm lại, ĐT, BD giáo viên, giảng viên dạy nghề đều được các nước quan tâm. Họ đã không ngừng đầu tư sức người, sức của cho việc ĐT, BD giáo viên, giảng viên – những người có vai trò quan trọng đến việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề nghiệp. Việc đào tạo giáo viên, giảng viên dạy nghề ở các nước cũng được thực hiện rất bài bản, kỹ lưỡng.
Để trở thành giáo viên dạy nghề, họ 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com phải trau dồi cả về lý thuyết lẫn kỹ năng nghề, và trên thực tế có nhiều nước đã dành nhiều thời gian cho việc đào tạo kỹ năng nghề như Malaysia, Philippin,. Ở Việt Nam Hiện tại, trên cả nước có 5 trường đại học SPKT đào tạo GVDN, trong đó có 02 trường đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý (Trường Đại học SPKT Hưng Yên và Đại học SPKT thành phố Hồ Chí Minh), 03 trường đại học do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quản lý (Trường Đại học SPKT Nam Định, Đại học SPKT Vinh và Trường Đại học SPKT Vĩnh Long), ngoài ra còn nhiều trường Đại học có khoa SPKT như Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Bách khoa Đà Nẵng, Đại học Công nghiệp Hà Nội, Đại học Sư phạm Hà Nội,…. Các trường SPKT, khoa SPKT chủ yếu cung cấp nguồn giáo viên cho các trường trung cấp chuyên nghiệp, trung tâm giáo dục kỹ thuật tổng hợp, trung tâm hướng nghiệp và giáo viên kỹ thuật công nghiệp ở các trường trung học phổ thông. Số sinh viên tốt nghiệp các trường SPKT trở thành GVDN chiếm tỷ lệ thấp trong tổng số GVDN ở các CSDN.
Những năm gần đây, một số trường SPKT đã không đào tạo GVDN từ học sinh tốt nghiệp phổ thông trung học mà chuyển sang ĐT, BD nghiệp vụ SPDN cho các đối tượng đã có trình độ chuyên môn và kỹ năng nghề để làm GVDN. Các trường SPKT đã có nhiều cố gắng trong việc đổi mới nội dung, chương trình, giáo trình, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị nhằm nâng cao chất lượng đào tạo. Tuy nhiên, do quy mô dạy nghề tăng nhanh, nhu cầu bổ sung đội ngũ GVDN rất lớn cả về số lượng và cơ cấu ngành nghề đào tạo, vì vậy, mặc dù các trường SPKT đã phát huy tối đa năng lực hiện có, nhưng khả năng đáp ứng vẫn còn hạn chế. Từ năm 2007, các khoa SPDN của các trường CĐN được thành lập để tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ SPDN cho các đối tượng đã có trình độ chuyên môn và tổ chức ĐT, BD nâng cao kỹ năng nghề cho GVDN đối với những nghề mà trường đang đào tạo.
Theo hướng này sẽ đáp ứng được yêu cầu về trình độ 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com chuyên môn, năng lực sư phạm và kỹ năng nghề của GVDN và góp phần làm đồng bộ cơ cấu nghề đào tạo. Công tác bồi dưỡng chuẩn hóa, bồi dưỡng thường xuyên, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho GVDN vẫn luôn được cơ quan quản lý trung ương và địa phương quan tâm. Nội dung ĐT, BD chủ yếu là chuẩn hóa nghiệp vụ sư phạm dạy nghề, nâng cao, cập nhật trình độ chuyên môn và kỹ năng nghề. Công tác bồi dưỡng cho GVDN được thực hiện linh hoạt, mềm dẻo để giáo viên có thể vừa giảng dạy vừa tham gia bồi dưỡng.
Việc bồi dưỡng còn được thực hiện thông qua các hoạt động: Hội giảng giáo viên dạy nghề, Hội thi thiết bị tự làm các cấp.Tuy nhiên, hiện nay chưa xây dựng được đầy đủ các chương trình bồi dưỡng cho GVDN như yêu cầu đặt ra của thực tiễn. Chương trình bồi dưỡng cập nhật mới chỉ có ở một số lĩnh vực, ngành nghề. Một số khái niệm công cụ 1. Quản lý và chức năng của quản lý 1.
Quản lý Dựa trên các quan điểm tiếp cận khác nhau sẽ có những cách hiểu khác nhau về quản lý. Với cách tiếp cận quản lý là quản lý tổ chức của con người, hoạt động của con người, tác giả lựa chọn cách hiểu quản lý như sau: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý (người quản lý) theo kế hoạch chủ động và phù hợp với quy luật khách quan tới khách thể quản lý (người bị quản lý) nhằm tạo ra hiệu quả cần thiết vì sự tồn tại, ổn định và phát triển của tổ chức. Các chức năng cơ bản của quản lý + Kế hoạch: có nghĩa là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tương lai của tổ chức và các con đường, biện pháp, cách thức để đạt được mục tiêu, mục đích đó. 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com + Tổ chức: là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức.
+ Chỉ đạo: là việc liên kết, liên hệ với người khác và động viên họ hoàn thành những nhiệm vụ nhất định để đạt được mục tiêu của tổ chức. Đây là khâu quan trọng tạo nên thành công của kế hoạch dự kiến. + Kiểm tra: là những hoạt động của chủ thể quản lý nhằm tìm ra những mặt ưu điểm, mặt hạn chế, qua đó đánh giá, điều chỉnh và xử lý kết quả của quá trình vận hành tổ chức, làm cho mục đích của quản lý được hiện thực hóa một cách đúng hướng và có hiệu quả. Giáo dục nghề nghiệp Thuật ngữ “giáo dục nghề nghiệp” được nhiều nước trên thế giới sử dụng với những tên gọi khác nhau.
Tại Úc, GDNN có tên tiếng Anh là Vocational Education and Training (viết tắt là VET) [10]. GDNN ở đây nhấn mạnh đến 4 thành tố: kiến thức, kỹ năng, thái độ, và việc làm sau khi tốt nghiệp (employability), họ chú trọng đến khía cạnh tạo ra “năng lực” (competence) cho người học và năng lực này phải được đánh giá (assessment) bằng nhiều biện pháp linh hoạt.