MỞ ĐẦU Huyện Quốc Oai nằm ở phía Tây thành phố, cách trung tâm Thủ đô Hà Nội 25km. Hiện tại, huyện có 21 đơn vị hành chính trực thuộc bao gồm thị trấn Quốc Oai và 20 xã. Theo số liệu thống kê năm 2009, huyện có diện tích khoảng 147,01km2 và dân số khoảng 156.800 ngƣời nên khối lƣợng chất thải rắn sinh hoạt thải ra môi trƣờng rất lớn vào khoảng 78,400kg/ngày tƣơng đƣơng khoảng 2900tấn/năm. Song song với tốc độ tăng gia tăng dân số và phát triển kinh tế của huyện Quốc Oai, lƣợng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh không ngừng tăng về khối lƣợng mà còn phức tạp hơn về thành phần và tính chất.
Hơn nữa, hiện nay lƣợng rác thải sinh hoạt này hầu hết đƣợc thu gom theo phƣơng thức thủ công sau đó lƣu giữ tại các bãi rác lộ thiên nằm rải rác trên khắp địa bàn gây ra nhiều vấn đề môi trƣờng. Theo quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, huyện Quốc Oai đƣợc định hƣớng phát triển là đô thị sinh thái, văn hóa lịch sử, phát triển nông nghiệp công nghệ cao và một phần đô thị vệ tinh Hòa Lạc; đồng thời là đô thị khoa học, công nghệ và đào tạo có chức năng hỗ trợ đô thị trung tâm và công nghiệp, dịch vụ, y tế, đào tạo. Đây cũng là trung tâm nghiên cứu nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái và tâm linh, hỗ trợ phát triển cho khu vực nông thôn nằm trong hành lang xanh của thành phố. Đối với khu vực nông thôn, gồm các xã nằm ngoài phạm vi phát triển đô thị đƣợc định hƣớng phát triển theo mô hình nông thôn mới đặc thù của Thủ đô theo hƣớng phát triển các mô hình trang trại, nghiên cứu khoa học phục vụ nông nghiệp, khai thác các hoạt động phục vụ du lịch, bảo tồn và phát huy các làng nghề truyền thống.
Khu vực hành lang xanh khuyến khích phát triển các hoạt động du lịch, phát triển các mô hình trang trại, nghiên cứu khoa học phục vụ nông nghiệp. Khoanh vùng bảo vệ và bảo tồn các làng nghề truyền thống, các vùng đa dạng sinh thái, vùng nông nghiệp năng suất cao. Trang 1 Do vậy, một trong những vấn đề môi trƣờng đáng quan tâm nhất của toàn huyện là công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt. Khối lƣợng rác thải ngày một tăng lên sẽ trở thành mối quan ngại lớn cho toàn huyện nói riêng và cho thành phố Hà Nội nói chung.
Hơn nữa, cho đến nay các công tác nghiên cứu và những hành động bảo vệ môi trƣờng thực tiễn diễn ra trên địa bàn huyện Quốc Oai chỉ dừng lại ở việc quản lý môi trƣờng chung chứ chƣa có những nghiên cứu hay quy hoạch cụ thể nào về công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt. Trên cơ sở ứng dụng tiếp cận hệ thống, luận văn nghiên cứu đề tài “Quản lý chất thải rắn sinh hoạt huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội” nhằm hạn chế mức độ ô nhiễm môi trƣờng do chất thải gây ra và giảm chi phí quản lý chất thải rắn sinh hoạt. Đề tài đƣợc thực hiện và hoàn thiện từ tháng 2 năm 2012 đến tháng 3 năm 2013. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài là chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn huyện Quốc Oai.
Trang 2 CHƢƠNG I: TỔNG QUAN 1. Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Quốc Oai 1. Điều kiện tự nhiên 1. Vị trí địa lý Quốc Oai là một huyện nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Hà Tây (cũ), có tọa độ địa lý nhƣ sau: - Vĩ độ Bắc: từ 20054’ đến 21004’ - Kinh độ Đông: từ 105030’ đến 105043’50’’ Quốc Oai cách Thủ đô Hà Nội 30km về phía Tây, cách quận Hà Đông 18km và thị xã Sơn Tây 24km.
Ranh giới địa lý cụ thể nhƣ sau: - Phía Bắc: Giáp huyện Phúc Thọ và huyện Thạch Thất - Phía Nam: Giáp huyện Chƣơng Mỹ - Phía Đông: Giáp huyện Hoài Đức - Phía Tây: Giáp huyện Lƣơng Sơn (Hòa Bình) Diện tích tự nhiên của Quốc Oai vào khoảng 147km2 bao gồm: Thị trấn Quốc Oai và 20 xã (kể cả xã Đông Xuân mới sát nhập vào Quốc Oai từ 5/8/2008) với tổng số dân là 163.714 ngƣời, mật độ dân số là 1.114ngƣời/km2 [42]. Là một huyện mới sát nhập vào Hà Nội, Quốc Oai có vị trí quan trọng trong kế hoạch phát triển của Thủ đô, là nơi tiếp nhận các xí nghiệp, nhà máy di dời từ trung tâm Thành phố. Hiện nay, trên địa bàn huyện đang triển khai nhiều dự án xây dựng lớn nhƣ các khu đô thị, khu công nghiệp và khu du lịch sinh thái… Huyện Quốc Oai có hệ thống đƣờng giao thông khá phát triển, tuyến đƣờng cao tốc Láng Hòa Lạc qua huyện với chiều dài khoảng 9km là tuyến chiến lƣợc nối Thủ đô Hà Nội với chuỗi đô thị Miếu Môn - Xuân Mai - Hòa Trang 3 Lạc - Sơn Tây (đƣợc Thủ tƣớng phê duyệt sẽ là vành đai phát triển thủ đô Hà Nội vào năm 2020) là điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội. Địa hình, địa mạo Quốc Oai là khu vực chuyển tiếp giữa miền núi và đồng bằng, địa hình khá phức tạp, bị chia cắt bởi hệ thống sông ngòi.
Nhìn tổng quát, địa hình huyện có hƣớng thấp từ Tây sang Đông và đƣợc chia thành 3 vùng chính: Vùng đồi thấp: Nằm ở phía Tây của huyện gồm 5 xã là Đông Xuân, Phú Cát, Phú Mãn, Hòa Thạch và Đông Yên là vùng bán sơn địa, địa hình trong vùng không đồng đều, gồm những đồi thấp xen kẽ các đồi trũng. Phần lớn đất của vùng này bị bạc màu nghiêm trọng, thích hợp cho phát triển trồng cây công nghiệp và cây ăn quả có giá trị kinh tế cao [43]. Vùng nội đồng gồm 7 xã là Ngọc Mỹ, Thạch Thán, Nghĩa Hƣơng, Cấn Hữu, Ngọc Liệp, Tuyết Nghĩa, Liệp Tuyết có độ cao từ 5 - 7m, có xu hƣớng giảm dần về phía Tây Nam [43]. Vùng bãi Đáyven sông gồm 01 thị trấn Quốc Oai và 08 xã là Sài Sơn, Phƣợng Cách, Yên Sơn, Đồng Quang, Cộng Hòa, Tân Hòa, Tân Phú, Đại Thành có độ cao giảm gần từ Tây Bắc xuống Đông Nam.
Trên bề mặt vùng bãi có một số núi sót nhƣ quần thể đá vôi ở Sài Sơn [43]. Tóm lại, Quốc Oai có địa hình đa dạng, vùng núi đồi gò ở phía Tây, vùng núi sót trong cụm “núi sót” Thập Lục Kỳ Sơn ở phía Đông Bắc huyện. Vùng đồng bằng phía Đông, độ cao giảm dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam. Với đặc điểm địa hình nhƣ trên, huyện có thể phát triển đa dạng các loại cây trồng, vật nuôi trong đó có những loại cây công nghiệp, cây ăn quả mang lại giá trị kinh tế cao song song với nó là những khó khăn trong công tác thủy lợi.
Khí hậu, thời tiết Khí hậu huyện Quốc Oai mang đặc điểm khí hậu của vùng đồng bằng sông Hồng với 2 mùa rõ rệt là mùa đông khô và lạnh, mùa hè nóng ẩm. Nhiệt độ trung bình trong năm từ 23 - 240C, lƣợng mƣa trung bình là 1650 - 1800mm. Trong 15 năm qua, lƣợng mƣa trong năm cao nhất (1994) là 2300 mm; năm thấp nhất (năm 1995) là 1200mm. Trận mƣa lớn nhất (tháng 11 năm 1984) là 520mm.
Hàng năm, Quốc Oai chịu ảnh hƣởng của 2 - 3 cơn bão, gió thƣờng dƣới cấp 8, cấp 9. Trong những năm gần đây, khí hậu ít có sƣơng muối, song một số năm có xoáy lốc cục bộ gây hại đối với cây cối và nhà cửa [42,43]. Do đặc điểm của địa hình, địa mạo, Quốc Oai có 2 tiểu vùng khí hậu khác nhau, gồm: Vùng đồng bằng: nằm phía Đông sông Tích, độ cao chủ yếu dƣới 10m, mang đặc điểm khí hậu đồng bằng. Nhiệt độ trung bình năm 23,80C, cao nhất (tháng 6) là 37,50C; thấp nhất (tháng 1) là 140C.
Trong năm có khoảng 1600 - 1700 giờ nắng, độ ẩm trung bình là 82 - 86% [42]. Vùng đồi gò: nằm phía Tây sông Tích, độ cao trung bình 15 - 50mm, thuận lợi cho phát triển cây công nghiệp, cây ăn quả trong điều kiện tƣới ở vùng gò đồi khá khó khăn [42]. Nhìn chung, Quốc Oai có điều kiện khí hậu thuận lợi cho việc gieo trồng quanh năm, đa dạng hóa nông nghiệp, phát triển các sản phẩm nông nghiệp có giá trị cao phục vụ nhân dân, cung cấp cho thị trƣờng Hà Nội và các vùng lân cận. Thủy văn Trên địa bàn huyện có hệ thống các con sông chảy qua đó là sông Đáy và sông Tích.
Ngoài ra, sông Hồng tuy không chảy qua địa phận Quốc Oai, song mực nƣớc sông Hồng ảnh hƣởng trực tiếp đến việc tƣới tiêu cho hơn Trang 5 1000ha ở vùng ven sông Đáy. Các sông ở Quốc Oai có 2 mùa rõ rệt, mùa lũ từ tháng 6 đến tháng 10, mùa cạn từ tháng 11 đến tháng 5 năm sau [42,43]. Tài nguyên đất Tổng diện tích đất tự nhiên của huyện là 14. Theo kết quả thống kê, Quốc Oai hiện có 8 loại đất chính sau: 1.
Đất phù sa sông Hồng được bồi hàng năm; 2. Đất phù sa sông Hồng không được bồi hàng năm; 3. Đất phù sa Gley; 4. Đất phù sa úng nước; 5.
Đất đỏ vàng trên đá phiên sét; 7. Đất nâu vàng trên phù sa cổ; 8. Đất đỏ vàng biến đổi do trồng lúa nước; 9. Các loại đất khác.
Tài nguyên nước Nguồn nước mặt: Với hệ thống sông Đáy, sông Tích và khoảng 200ha ao hồ. Tổng trữ lƣợng nƣớc mặt ƣớc tính 240 - 250triệu m3/năm. Đây là nguồn nƣớc cung cấp cho sinh hoạt, nƣớc tƣới cho đồng ruộng và nuôi trồng thủy sản [42,43]. Nguồn nước ngầm: Nguồn nƣớc ngầm bao gồm 2 khu vực nhƣ sau: Vùng đồng bằng: nƣớc ngầm dồi dào và nông, các giếng đào có độ sâu trung bình 10m là có nƣớc.
Với giếng khoan, độ sâu gặp nƣớc là 25-30m, ở độ sâu 60 - 80m nƣớc có trữ lƣợng khá, chất lƣợng tốt [42,43]. Vùng bán sơn địa: giếng đào có độ sâu 10m, một số giếng có thể cạn trong mùa khô [42,43]. Trang 6 Tuy nhiên, theo báo cáo về Quy hoạch KTXH huyện Quốc Oai, tài nguyên nƣớc của huyện có những dấu hiệu suy kiệt, nƣớc trong hồ ao bị ô nhiễm, nƣớc sông Tích, sông Đáy dễ gây ngập úng trong mùa mƣa, cạn về mùa khô do bị bồi lấp, nƣớc ngầm đƣợc khai thác thiếu kế hoạch ở vùng đồng bằng, hiếm ở vùng bán sơn địa. Vì vậy, để khai thác nguồn tài nguyên nƣớc có hiệu quả cho sản xuất và đời sống cần quản lý chặt chẽ việc khai thác nƣớc ngầm, tu bổ nạo vét hệ thống sông ngòi, đầu tƣ chiều sâu cho thủy lợi.
