Luận văn thạc sĩ khoa học môi trường quản lý bảo vệ mội trường nước vùng hạ du sông nam ngum huyện kẹo u đôm tỉnh viêng chăn chdcnd lào

Luận văn thạc sĩ môi trường phân tích môi trường quản lý bảo vệ mội trường nước vùng hạ du sông nam ngum huyện kẹo u đôm tỉnh viêng chăn, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Vilayvanh Keosaneha
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Mai Đăng
• Trường học: Đại học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Quản lý và bảo vệ môi trường nước vùng hạ du sông Nam Ngum, huyện Kẹo U Đôm, Viêng Chăn
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Viêng Chăn

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ LƯU VỰC NGHIÊN CỨU
• 1.1. Đặc điểm địa lý và địa hình lưu vực
• 1.2. Điều kiện tự nhiên
• 1.2.1. Vị trí, điều kiện địa hình
• 1.2.2. Đặc điểm địa chất thổ nhưỡng
• 1.2.3. Đặc điểm thảm phủ thực vật
• 1.2.4. Đặc điểm khí tượng, thủy văn
• 1.2.5. Đặc điểm thủy văn và nguồn nước
• 1.3. Điều kiện kinh tế xã hội
• 1.3.1. Thuận lợi và khó khăn. Các ngành kinh tế
• 1.3.2. Cơ sở hạ tầng
• 1.3.3. Thành tựu và phương hướng phát triển kinh tế của vùng nghiên cứu
• 1.3.4. Tình hình khai thác, sử dụng nguồn nước
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG VÀ Ô NHIỄM NƯỚC
• 2.1. GIỚI THIỆU CHUNG
• 2.2. PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ CÁC NGUỒN GÂY Ô NHIỄM NƯỚC
• 2.2.1. Phân loại các nguồn gây ô nhiễm nước
• 2.2.2. Đánh giá nguồn ô nhiễm nước do nước thải sinh hoạt
• 2.2.3. Đánh giá ô nhiễm do hoạt động nông nghiệp
• 2.2.4. Các nguồn ô nhiễm khác
• 2.3. TÍNH TOÁN ĐÁNH GIÁ TẢI LƯỢNG CÁC CHẤT Ô NHIỄM
• 2.3.1. Tính toán tải lượng ô nhiễm do nước thải sinh hoạt
• 2.3.2. Tính toán tải lượng ô nhiễm do nước thải công nghiệp
• 2.3.3. Tính toán tải lượng ô nhiễm do nông nghiệp
• 2.3.4. Tổng hợp tải lượng ô nhiễm vùng nghiên cứu
• 2.4. ÁP LỰC Ô NHIỄM VÙNG NGHIÊN CỨU
• 2.4.1. Áp lực ô nhiễm do các nguồn ô nhiễm trong vùng nghiên cứu
• 2.4.2. Tổng hợp áp lực ô nhiễm vùng nghiên cứu
• 2.5. KẾT LUẬN CHUNG: ĐÁNH GIÁ DIỄN BIẾN CHẤT LƯỢNG NƯỚC VÙNG NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG NƯỚC VÙNG NGHIÊN CỨU
• 3.1. Nội dung và phạm vi đánh giá
• 3.2. Phương pháp đánh giá
• 3.3. Số liệu chất lượng nước sử dụng để đánh giá
• 3.3.1. Tình hình quan trắc số liệu chất lượng nước
• 3.3.2. Lựa chọn tiêu chuẩn chất lượng nước dùng trong đánh giá
• 3.4. ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG NƯỚC CỦA VÙNG SÔNG NAM NGUM
• 3.4.1. Hồ Nam Ngum
• 3.4.2. Cầu Nam Lik
• 3.4.3. Tại cầu Thangone
• 3.4.4. Tại cầu Banhai
• 3.5. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG NƯỚC VÙNG NGHIÊN CỨU
• 3.6. KẾT LUẬN CHUNG
• 4. CHƯƠNG 4: NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ BẢO VỆ CHẤT LƯỢNG NƯỚC LƯU VỰC SÔNG NAM NGUM
• 4.1. GIỚI THIỆU CHUNG
• 4.2. ĐÁNH GIÁ VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ BẢO VỆ CHẤT LƯỢNG NƯỚC TRONG VÙNG NGHIÊN CỨU HIỆN NAY
• 4.2.1. Đánh giá về thể chế chính sách liên quan đến quản lý bảo vệ chất lượng nước
• 4.2.2. Đánh giá về chức năng quản lý bảo vệ chất lượng nước
• 4.3. PHÂN TÍCH DỰ BÁO Ô NHIỄM NƯỚC TRONG KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 4.3.1. Dự báo tải lượng các chất ô nhiễm các khu vực trong vùng nghiên cứu đến năm 2020
• 4.3.2. Phân tích xác định các vùng có nguy cơ cao đối với ô nhiễm nước
• 4.4. ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG NƯỚC
• 4.4.1. Lồng ghép chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đối với quản lý bảo vệ chất lượng nước của vùng nghiên cứu
• 4.4.2. Đề xuất giải pháp
• 4.4.3. Phương pháp tăng lượng oxy hòa tan trong nước
• 4.5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về lưu vực sông Nam Ngum

Lưu vực sông Nam Ngum nằm trong huyện Kẹo U Đôm, tỉnh Viêng Chăn, CHDCND Lào, là một trong những khu vực có tầm quan trọng lớn về tài nguyên nước. Quản lý môi trường trong khu vực này không chỉ liên quan đến việc bảo vệ nguồn nước mà còn ảnh hưởng đến đời sống của người dân địa phương. Đặc điểm địa lý của lưu vực sông này cho thấy sự phong phú về hệ sinh thái, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức từ ô nhiễm và khai thác tài nguyên không bền vững. Theo các nghiên cứu, việc bảo vệ môi trường nước sông Nam Ngum cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực. "Nước là nguồn tài nguyên quý giá, việc sử dụng và bảo vệ nó có ý nghĩa sống còn cho sự phát triển kinh tế và xã hội".

1.1. Đặc điểm địa lý và địa hình

Lưu vực sông Nam Ngum được đặc trưng bởi địa hình đa dạng, với các dãy núi và đồng bằng ven sông. Mạng lưới sông ngòi phong phú tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp và thủy sản. Tuy nhiên, sự gia tăng dân số và hoạt động kinh tế đã dẫn đến áp lực lớn lên tài nguyên nước. Quản lý tài nguyên nước trong khu vực này cần được chú trọng để tránh tình trạng ô nhiễm và suy thoái môi trường. "Đánh giá môi trường là bước đầu tiên để xác định các nguồn ô nhiễm và tìm giải pháp khắc phục".

II. Đánh giá hiện trạng ô nhiễm nước

Tình hình ô nhiễm nước tại vùng hạ du sông Nam Ngum đang trở nên nghiêm trọng. Các nguồn ô nhiễm chủ yếu đến từ nước thải sinh hoạt, hoạt động nông nghiệp và công nghiệp. Bảo vệ môi trường nước cần phải được thực hiện đồng bộ với các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, tải lượng ô nhiễm từ nước thải sinh hoạt chiếm tỷ lệ lớn trong tổng tải lượng ô nhiễm của khu vực. "Phân loại các nguồn gây ô nhiễm là cần thiết để có những giải pháp phù hợp và hiệu quả".

2.1. Phân loại các nguồn gây ô nhiễm

Các nguồn gây ô nhiễm nước tại khu vực hạ du sông Nam Ngum được phân loại thành ba nhóm chính: nước thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp và ô nhiễm từ hoạt động nông nghiệp. Mỗi nguồn ô nhiễm đều có những đặc điểm và mức độ ảnh hưởng khác nhau đến chất lượng nước. Việc xác định rõ ràng các nguồn ô nhiễm sẽ giúp cho công tác quản lý chất lượng nước trở nên hiệu quả hơn. "Có thể thấy rằng, việc quản lý và bảo vệ tài nguyên nước không chỉ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước mà còn cần sự tham gia của cộng đồng".

III. Đánh giá chất lượng nước

Chất lượng nước sông Nam Ngum đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi các hoạt động kinh tế và sinh hoạt của người dân. Các chỉ số chất lượng nước như BOD, COD và nồng độ các chất ô nhiễm đều vượt ngưỡng cho phép. Quản lý môi trường nước không chỉ đơn thuần là xử lý ô nhiễm mà còn cần có các biện pháp phòng ngừa và bảo vệ bền vững. "Đánh giá chất lượng nước là điều kiện tiên quyết để đưa ra các giải pháp phù hợp nhằm bảo vệ môi trường nước".

3.1. Phương pháp đánh giá

Để đánh giá chất lượng nước, các phương pháp thu thập số liệu và phân tích được áp dụng. Việc quan trắc chất lượng nước tại các điểm đo lường khác nhau giúp xác định rõ ràng tình trạng ô nhiễm và xu hướng biến đổi của chất lượng nước theo thời gian. "Số liệu thu thập được sẽ là cơ sở để đề xuất các giải pháp quản lý và bảo vệ môi trường nước hiệu quả hơn".

IV. Giải pháp quản lý và bảo vệ môi trường nước

Việc đề xuất các giải pháp quản lý và bảo vệ môi trường nước là rất cần thiết để cải thiện chất lượng nước sông Nam Ngum. Các giải pháp này bao gồm việc tăng cường công tác quản lý nhà nước, nâng cao nhận thức cộng đồng và áp dụng công nghệ xử lý nước thải tiên tiến. "Chỉ có sự kết hợp giữa chính sách, công nghệ và ý thức cộng đồng mới có thể đạt được mục tiêu bảo vệ môi trường nước một cách bền vững".

4.1. Đề xuất giải pháp cụ thể

Một số giải pháp cụ thể bao gồm: xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung cho các khu vực đô thị, khuyến khích nông dân áp dụng các phương pháp canh tác bền vững và tăng cường công tác tuyên truyền về bảo vệ môi trường. "Cần có sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức quốc tế để thực hiện các giải pháp này một cách hiệu quả".

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lưu vực sông Nam Ngum, thuộc vùng đồng bằng Viêng Chăn, tỉnh Viêng Chăn, CHDCND Lào, có diện tích khoảng 16.906 km², là một trong những lưu vực sông quan trọng đóng góp khoảng 22% tổng lượng nước cho sông Mekong. Với dân số tập trung đông đúc, mật độ trung bình khoảng 45 người/km², vùng hạ du sông Nam Ngum đang chịu áp lực lớn từ các hoạt động kinh tế - xã hội, đặc biệt là công nghiệp, nông nghiệp và sinh hoạt dân cư. Lượng mưa trung bình hàng năm dao động từ 1.200 mm đến hơn 3.500 mm, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nông nghiệp và thủy sản nhưng cũng làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm nguồn nước.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào đánh giá hiện trạng môi trường nước, xác định các nguồn gây ô nhiễm và tải lượng các chất ô nhiễm trong vùng hạ du sông Nam Ngum, nhằm đề xuất các giải pháp quản lý và bảo vệ môi trường nước hiệu quả, bền vững. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 6 huyện ven sông Nam Ngum, với dữ liệu thu thập từ năm 2010 đến 2013, tập trung vào các nguồn ô nhiễm sinh hoạt, công nghiệp, nông nghiệp và các hoạt động khác ảnh hưởng đến chất lượng nước.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là khảo sát, đánh giá thực trạng môi trường nước, tính toán tải lượng ô nhiễm, phân tích diễn biến chất lượng nước và đề xuất các giải pháp quản lý bảo vệ môi trường nước phù hợp với điều kiện thực tế của vùng. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên nước, góp phần phát triển kinh tế xã hội bền vững và bảo vệ sức khỏe cộng đồng tại khu vực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý tài nguyên nước theo lưu vực sông, bao gồm:

• Lý thuyết quản lý tổng hợp lưu vực sông (Integrated River Basin Management - IRBM): Nhấn mạnh việc quản lý đồng bộ các nguồn tài nguyên nước, đất và môi trường trong phạm vi lưu vực nhằm tối đa hóa lợi ích kinh tế - xã hội mà không làm suy giảm tính bền vững của hệ sinh thái.

• Mô hình đánh giá tải lượng ô nhiễm (Pollutant Load Assessment): Phân tích và tính toán tải lượng các chất ô nhiễm hữu cơ, dinh dưỡng, tổng chất rắn lơ lửng (TSS), nhu cầu oxy hóa học (BOD), nitơ (N), phốt pho (P) từ các nguồn thải khác nhau.

• Khái niệm nguồn ô nhiễm điểm và nguồn ô nhiễm phân tán: Phân biệt các nguồn thải tập trung như khu công nghiệp, khu dân cư và các nguồn thải phân tán như nước thải sinh hoạt nông thôn, nước thải nông nghiệp.

Các khái niệm chính bao gồm: tải lượng ô nhiễm, áp lực ô nhiễm, chất lượng nước, quản lý bảo vệ môi trường nước, và phát triển bền vững.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng số liệu quan trắc chất lượng nước tại 9 điểm lấy mẫu trên lưu vực sông Nam Ngum trong năm 2012, số liệu thủy văn, khí tượng từ các trạm quan trắc trong vùng, dữ liệu điều tra dân số, diện tích sử dụng đất, và các báo cáo liên quan đến hoạt động công nghiệp, nông nghiệp.

• Phương pháp chọn mẫu: Lấy mẫu nước tại các vị trí trọng yếu gồm hồ chứa Nam Ngum 1, các cầu Nam Lik, Thangone, Banhai và các điểm khác nhằm phản ánh đa dạng điều kiện môi trường nước trong vùng.

• Phương pháp phân tích: Áp dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tải lượng ô nhiễm dựa trên hệ số phát sinh chất thải, lưu lượng nước thải, và nồng độ các chất ô nhiễm. Sử dụng mô hình dự báo tải lượng ô nhiễm đến năm 2020 để đánh giá xu hướng ô nhiễm.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu từ năm 2010 đến 2013, tổng hợp và đánh giá hiện trạng, dự báo và đề xuất giải pháp trong năm 2013.

• Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến các chuyên gia trong lĩnh vực môi trường và quản lý tài nguyên nước để đánh giá hiệu quả và đề xuất các giải pháp phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng ô nhiễm nước do nước thải sinh hoạt: Tải lượng các chất ô nhiễm hữu cơ (BOD) do nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý tại khu vực đô thị vùng nghiên cứu ước tính khoảng 1.200 tấn/năm, trong khi tại khu vực nông thôn là khoảng 800 tấn/năm. Mật độ dân số cao nhất tại huyện Xaythany (261 người/km²) làm gia tăng áp lực ô nhiễm sinh hoạt.

2. Ô nhiễm từ nước thải công nghiệp: Các khu công nghiệp tập trung ven sông Nam Ngum hiện chưa có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn, dẫn đến ô nhiễm cục bộ tại các cửa xả. Tải lượng chất ô nhiễm tiềm năng do nước thải công nghiệp ước tính khoảng 500 tấn/năm, tập trung chủ yếu tại huyện Thoulakhom và Xaythany.

3. Ô nhiễm từ hoạt động nông nghiệp: Tải lượng các chất ô nhiễm dinh dưỡng (N, P) do hoạt động nông nghiệp, bao gồm phân bón và thuốc trừ sâu, chiếm khoảng 1.000 tấn/năm, gây nguy cơ eutrophication tại các vùng nước mặt.

4. Diễn biến chất lượng nước: Quan trắc cho thấy nồng độ oxy hòa tan (DO) tại một số điểm lấy mẫu giảm xuống dưới ngưỡng tiêu chuẩn, đặc biệt trong mùa kiệt khi lưu lượng nước thấp, làm giảm khả năng tự làm sạch của sông. Nồng độ BOD và TSS tăng cao tại các khu vực gần nguồn thải tập trung.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của ô nhiễm nước là do sự gia tăng dân số và phát triển kinh tế chưa đi kèm với hệ thống xử lý nước thải hiệu quả. So với các nghiên cứu trong khu vực Mekong, mức độ ô nhiễm tại lưu vực Nam Ngum tương đối thấp nhưng có xu hướng gia tăng nhanh nếu không có biện pháp kiểm soát. Việc thiếu đồng bộ trong quản lý và hạn chế về nguồn lực nhân sự tại các cơ quan quản lý địa phương làm giảm hiệu quả kiểm soát ô nhiễm.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ tải lượng ô nhiễm theo nguồn, biểu đồ diễn biến nồng độ DO, BOD theo thời gian và bản đồ phân bố các điểm ô nhiễm nghiêm trọng. Các kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm soát ô nhiễm tại nguồn và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải tập trung: Đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải tại các khu công nghiệp và khu dân cư tập trung nhằm giảm tải lượng ô nhiễm hữu cơ và dinh dưỡng, mục tiêu giảm BOD và N, P ít nhất 50% trong vòng 5 năm, do chính quyền tỉnh Viêng Chăn phối hợp với các nhà đầu tư thực hiện.

2. Tăng cường quản lý và giám sát ô nhiễm: Thiết lập mạng lưới quan trắc chất lượng nước thường xuyên, áp dụng công nghệ GIS để theo dõi và cảnh báo ô nhiễm, nâng cao năng lực cho các phòng ban quản lý tài nguyên nước trong vòng 3 năm.

3. Phát triển chương trình giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng: Tổ chức các chiến dịch tuyên truyền về bảo vệ môi trường nước, khuyến khích người dân áp dụng các biện pháp xử lý nước thải tại hộ gia đình, giảm sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật không hợp lý, thực hiện trong vòng 2 năm, do các tổ chức phi chính phủ và chính quyền địa phương phối hợp.

4. Khuyến khích áp dụng kỹ thuật canh tác bền vững: Hỗ trợ nông dân sử dụng phân bón và thuốc trừ sâu hợp lý, áp dụng kỹ thuật tưới tiết kiệm nước và xử lý nước thải nông nghiệp, nhằm giảm tải lượng ô nhiễm dinh dưỡng xuống 30% trong vòng 5 năm, do ngành nông nghiệp và môi trường phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên nước và môi trường: Luận văn cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích chi tiết giúp hoạch định chính sách, xây dựng kế hoạch quản lý và giám sát chất lượng nước lưu vực sông Nam Ngum.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực môi trường và thủy văn: Tài liệu tham khảo quan trọng về phương pháp đánh giá tải lượng ô nhiễm, phân tích diễn biến chất lượng nước và mô hình quản lý lưu vực sông.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong khu công nghiệp và nông nghiệp: Hiểu rõ tác động môi trường của hoạt động sản xuất, từ đó áp dụng các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm và tuân thủ quy định pháp luật.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức phi chính phủ: Nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường nước, tham gia vào các hoạt động giám sát và bảo vệ nguồn nước, góp phần phát triển bền vững vùng hạ du sông Nam Ngum.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao quản lý nước theo lưu vực sông lại quan trọng?
   Quản lý theo lưu vực sông giúp đồng bộ hóa việc sử dụng và bảo vệ tài nguyên nước, đất và môi trường trong phạm vi tự nhiên, tránh xung đột lợi ích và giảm thiểu ô nhiễm, đảm bảo phát triển bền vững.

2. Các nguồn ô nhiễm chính trong lưu vực sông Nam Ngum là gì?
   Bao gồm nước thải sinh hoạt chưa xử lý, nước thải công nghiệp chưa đạt chuẩn, nước thải nông nghiệp chứa phân bón và thuốc trừ sâu, cùng các hoạt động nuôi trồng thủy sản và sinh hoạt dân cư.

3. Làm thế nào để giảm tải lượng ô nhiễm hữu cơ trong nước?
   Xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung, áp dụng công nghệ xử lý tiên tiến, nâng cao nhận thức cộng đồng về xử lý nước thải tại nguồn và giảm sử dụng hóa chất độc hại.

4. Tác động của mùa kiệt đến chất lượng nước như thế nào?
   Mùa kiệt làm giảm lưu lượng nước, làm giảm khả năng pha loãng và tự làm sạch của sông, dẫn đến tăng nồng độ các chất ô nhiễm và giảm oxy hòa tan, ảnh hưởng xấu đến hệ sinh thái.

5. Các giải pháp quản lý môi trường nước có thể áp dụng trong thời gian ngắn?
   Tăng cường giám sát, nâng cao nhận thức cộng đồng, xử lý nước thải tại các điểm nóng ô nhiễm, và áp dụng các biện pháp canh tác bền vững là những giải pháp có thể triển khai nhanh và hiệu quả.

Kết luận

• Đã đánh giá chi tiết hiện trạng môi trường nước và xác định các nguồn ô nhiễm chính trong vùng hạ du sông Nam Ngum, với tải lượng ô nhiễm hữu cơ và dinh dưỡng đáng kể từ sinh hoạt, công nghiệp và nông nghiệp.
• Phân tích diễn biến chất lượng nước cho thấy sự suy giảm chất lượng trong mùa kiệt và tại các khu vực có nguồn thải tập trung.
• Đề xuất các giải pháp quản lý bảo vệ môi trường nước bao gồm xây dựng hệ thống xử lý nước thải, tăng cường giám sát, nâng cao nhận thức cộng đồng và áp dụng kỹ thuật canh tác bền vững.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý và cộng đồng trong việc bảo vệ tài nguyên nước và phát triển kinh tế xã hội bền vững.
• Các bước tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi hiệu quả và cập nhật kế hoạch quản lý phù hợp với diễn biến thực tế trong vòng 5 năm tới.

Luận văn kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để bảo vệ nguồn nước quý giá của lưu vực sông Nam Ngum, góp phần xây dựng môi trường sống lành mạnh và phát triển bền vững cho khu vực.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU VỀ LƯU VỰC NGHIÊN cou 11. SÔNG NGÒI VÀ LƯU VYC SÔNG NAM NGUM 1. Đặc điểm địa lý và địa hình lưu vực. Đặc điễm dab han vực Sông Nam Ngum có điện tích là 16.906 km”, gồm 2 nhánh.

nhánh Nam Ngum bắt nguồn tử độ cao khoảng 1.500 m ở ngọn núi Phou Bia thuộc tinh Xiêng Khoảng, Nhánh Nam Lik bit nguồn từ ngọn núi Phou Khoun ở độ cao khoảng 1,000 m thuộc tinh Viêng Chăn. Ha lưu Nam Ngum (thuộc vùng đồng bằng Viêng Chăn) là một đoạn cánh đồng lớn thuộc nước CHDCND Lio, đồng bằng Viêng Chanbso huyện, trong đó 8 huyện thuộc thủ đô Viêng Chăn: Naxaithong, Sikhottabong, CChanthabouly, Xaysetha, Hatxaiphong, Parkngum và Xaythany; 4 huyện thuộc tỉnh ‘Ving Chăn: Keo Oudom, Phonhong, Viengkham và Thoulakhom, “Tổng ign ích toàn vùng là 435000 hạ có thể chia thành 2 vùng chính: Đổi ni và đồng bằng 6. Đặc điều dja hình hưu vực Địa hình lưu vực có dang lòng chảo, dốc từ 2 phía vào sông Nam Ngum nên xông này trở thành trục tiêu chính cho vùng đồn bằng Viêng Chan, 72% diện tích có cao độ dưới 200 m. hin chúng đị hình có thổ làm 2 loại chính vùng núi và địa hình ving đồng bằng « Vùng đồi nói có cao độ từ 180 m trở lên, đất tương đối dốc, phần lớn là vùngrừng rm.

Sông Nam Ngum có diện tích lưu vực khá lớn. « Ving đồng bằng cố cao độ từ 180 m trở xuống, mặt đất tương đối thoải vàrông. Diện tích của vùng này chiếm 68% của diện ích tự nhign. Vũng đồng bằng 6 nằm phía hạ lưu sông Nam Ngư và nằm ven s lekong, dit đại miu mỡ phù hop với phát triển nhiều loại cây khác nhau.

Mang lưới sông ngồi trên đồng bằng Viêng Chăn a. Sông Nam Neum Nam Ngumlà một phụ lưu lớn của sông Mekong. Nó gồm 2 nhánh chính là Nam Ngum và Nam Lik bắt nguồn từ vùng núi với độ cao trên 1. 2 con sông, này cùng chảy về phía đồng bing Viêng Chăn, ct ing gặp nhau tại bản Thalat tạo sông chính Nam Ngum.

Từ chỗ hợp lưu Thalat đến sông Parkngum ving đất chủ yếu phát tiễn công nghiệp và mong nghiệp, đoạn sông có độ dai 161 km. Từ “Thalat đến Pakkanjung sông chày tương đối thẳng và gn như hướng Bắc - Nam. Từ Pakkanjung đến Thangone đồng sông uốn khúc quanh co iên tgp, chảy rất ngoằn nghoÈo nhưng hướng chính vẫn là hưởng Bắc-Nam. Từ Thangone dong sông thay đổi hướng chảy gần như là từ Tây sang Đông và it quanh co hon, Trong ving đẳng bằng Viêng Chin cổ ắt nhiều phụ lưu nhỏ đổ vào, phần lớn chứng bắt nguồn từ các diy núi xung quanh và có độ dà từ 3 km tr lên, trong vũng đồng bằng có tới 30 phụ lưu lớn nhỏ khác nhau.

‘Tai nguyên nước mặt của lưu vực sông Nam Ngum Lưu vực Nam Ngum có một nguồn tguyên nước lớn đóng góp khoảng 22 tỷ sông Mekong. C615 con ng chính và các nhánh của sông Nam Ngàn được hiển thị trong hình L2 %.- Sông Nam Lik Sông Nam Lik là phụ lưu lớn của sông Nam Ngum nó bắt nguồn từ núi cao Phukdhm thuộc tinh Luangp:bang, chảy chủ yếu theo hướng Bắc - Nam tổng chiều dong chính của sông là 160 km, thượng nguồn sông gdm có phụ lưu nhỏ như xông Tong, sông Xong 7 Lòng sông Nam Lik từ thượng nguồn đến của sông đều mang tính chất của sông vùng đồi, nguồn nước sông đóng vai trò quan trong trong khu phát triển của 4 huyện CHINA {W}Laos) MYANMAR( Wi ty wag, \ \ LAOS L1 Hoa) La) : ouangohr lim Nong ".1: Bản đỗ hành chink nước CHDCND Lao Nguồn: hp zwww.countrewarch com/imes/vCountr 95. map si 09795 — “Ý WENTMNEWAMGPAUYY “Mình 1.2: Các nhánh sông của lưu vực sông Nam Ngư. _Nguằn: Prepar under the Named Ngum River Basin Development Sector Project (June 20408) 8 TỰ NHIÊN Vị trí, điều kiện địa hình Công hòa Dân chủ Nhân dân Lao nằm sâu trong bán dio Đông Dương, tga độ địa lý © Vid9 Bắc từ 13°54"dn 22°30" + Kinh độ Đông từ 100°05" đến 107°38" “Tổng diện tích tự nh 236.800 km, không có đường ra biển và bao bọc ki bởi các nước Việt Nam, Campuchia, Thái Lan, Mianmar và Trung Quốc.

«dai biên giới với các nước như sau: Phía Bắc giáp Trung Quốc với chiều dai biên giới là 565 km. Phi Ty giáp Thấi Lan và Mianmar với chiều đà là 1.835 km v8 236 km, = Phía Đông giáp Việt Nam với chiều dài là 2069 km = ˆ Phía Nam giáp Campuchia với chiều dai 435 km. Lào bao gồm 16 nh, 1 đặc khu và thành phổ thủ đô, với 142 huyện, 10.868 bản “Thủ đô Lào là thành phố Viêng Chăn. Nước Lio được chia làm 3 miễn: miễn Bắc gồm 7 tink: Phongsaly, Luangnamtha, Udomxay, Bokeo, Luangprabang, Huaphan và Xayabouly.

Mi “rung có 7 tinh; Xiengkhoang, Xayeonbuon, Viêng Chin, thủ đô Vigng Chin, Blikhamay, Khammion,Savannakhet Miễn Nam có tinh: Champs, Salavan,Sekong và Atapa MinhN1.g3:ẫBảPđỏrcáeluynpệdatắmcrNêesôdnugRaivmrNBsưnDevloSpctmrePnj(Him208)! " 1. Đặc điểm địa chất thé nhưỡng a. Đặc điểm địa chi Khu vực vùng núi Viêng Chin được cấu to bởi các trim tích Paleozoi nằm dưới, phủ lên trên là các trim ích vụn thô lục địa Kainozoi. Dựa vào đặc điểm thành phần thạch học, quan hệ địa ting có th chiara các phn vi da ting như sau « — Hệ tầng Phu pha Nang: Phân bé thành những dai núi dạng Cues thành phanthach học gồm cát kết màu xám xét bột kết, chiều day hệ ting khoảng 350 m.

+ Hệ Champa: Lộ ra ở ra bồn trồng nằm lót trim tích chứa muối của hậtằngThangone. Thành phần thạch học bao gồm cuội kết, đôi khi là dim kết, sạn kết và các kết màu xám, chiêu đầy khoảng 400 m. ‘+ Hệ tổng Vieng Chăn: Có diện phân bổ khá rộng chủ yếu là bờ phải sông Nam Ngum và sông Tong, thành phan cuội kết, cát, sét Chiều day hệ ting thay đổi từ 10— 70 m. Đặc diém địa chấttháy văn "Dựa vào đặc điểm thành phin thạch học, mức độ thắm và chứa nước của đất đá, có thể chia ra các đơn vị chứa nước sau đây: Luu lượng các mạch nước Q = 0,001 ~ 0,1 Us.

Nước nhạt độ tổng khoáng hóa trung bình khoảng 0,05g/1, Logi hình hóa bọc của nước là bicarbonat-calai Khu vực có chiều dy th tích lớn: Phân bố ở phía Bắc đồng bằng Vieng Chăn. Thành phần chủ yêu là cát thạch anh hạt trung, cuội, sỏi lẫn ít bột, sét và sỏi Iaterit. Chiều day trung bình 40 ~ 45 m. Khu vực nay khá gid nước, có khả năng, cung cắp một lượng nước lớn cho các khu công nghiệp và éng Chăn.

Nước nhạt chỉ phân bổ trên mực xâm thực địa phương, tổng độ khoáng hóa trung bình khoảng 0,1 0,3 g/l. Loại hình hóa học của nước nhạt là bicarbonat-natri Lưu lượng các mạch nước khoảng 0,005 Vs. Nước nhạt phân bổ ở phần trên, tổng độ khoáng hóa nhỏ, trung bình khoảng 0,03 Vg. Loại hàng hóa của nước nhạt là bicarbonat-clorua.

Phần dưới nước lợ và nước mặn hoàn toàn. Phúc hệ này nghèo. nước, không thể dùng ăn wing và sinh hoạt được. c__ Địu chất khoáng sản và tài nguyên ‘Theo tài liệu của Cục mỏ địa chất, tong phạm vi khu vue có những điểm chứa mui ln, phạm vi phân bồ tương đối rộng, những điểm chứa dưới dang sa khoáng, như ở Caolia, dọc sông Nam Ngum, mỏ than bùn ở bản Maknao, mỏ cát thủy tỉnh ởi bản Hay, mo đắt sét.

hẳu hết các mô trên đang ở giai đoạn tim kiển chưa xác định được trữ lượng. Triển vọng công nghiệp của các loại khoáng sin rên cin phải được tiếp tục nghiên cứu. Đặcdiễn thé nhucong ‘bit trong vùng nghiên cứu chủ yếu là đắt min miễn núi cao. Các loại đắt chính gdm có như sau = Đấteất(Arenosol) = Dit phi sa (Fluvisols) -— Đất mòn mạnh (Leptosols) = Bait mim trên núi cao (Acrisols) + Bat xám nau (Lixsols) = ait man (Solonet) ~ iit den nhiệt di Luvisots) + Đấtao hỗ, sông suối ~ Bit ving núi cao có độđốc >25% Các loại đắt này dọc theo sông Nam Lik, Nam Ngum và dọc theo các sui là đất phủ sa được bồi ty và đất cát.

Thành phan cơ giới của đắt chủ yếu là đất cát pha thịt và đất tht trung bình, chiều diy ting đất canh tác chủng 30-60 em, phía dưới là đắt sit vi đất thịt Ni chung thành phần đất trên khu vực cho phép đa dạng hóa cây trồng 2B cao, dt thuộc loi dễ ci tạo nếu được tưới iêu hop lý sẽ có năng suất cao, đây là một tiềm năng lớn để phát triển nông nghiệp, chăn nuôi và nuôi trồng thủy s 1. Đặc điểm thảm phủ thực vật “Thảm thực vật trên lưu vực có diện tích là 129.120 ha chiếm 28% diện tích tự nhiên toàn ving, trong đó rừng rm 83.770 ha chi 18% di tích toàn vùng và rừng thưa 45.350 ha chiếm 10% diện tí toàn vùng, Các loại cây gỗ quý hiểm thường nằm tong diện ích rừng ram, rừng thưa chủ yếu các loại tre và nứa. Hiện nay nhà nước Lio đã chú trọng công tác kiểm tra, quản lý và bio vệ rùng, thực hiện chủ trương đóng cửa rừng, hạn chế việc chặt phá rừng bừa bãi 124, Đặc điển khí tượng thủy văn 1-2441. Mạng lưới quan rắc thấy văn trên lưu vực "Bảng 1.1: Đặc trưng các tram thiy vẫn sông Nam Ngum Tr) 5 Tnưam an cô —Tensông | ena “Tọa độ Fusne(Rm)) h 1 | Rasy 7k 37a 2 | Vang vie Xong 864 3 | Hineheup Lik 3.560 7_ Weunkham Num 15230 % | Thangone.

Num 1023703 16500 9 [Pakngum Ngữm | ISUỀUT | 10306017 16292 “Nguẫn: Cục Khí tượng Thủy vẫn 1.42, Đặc điểm khí tượng, khí hậu a. Đặc diễn thời tide khí hậu Khí hậu nước CHDCND Lào nói chung và khí hậu lưu vực sông Nam Ngum' (thuộc vùng đồng bằng Viêng Chăn) nói là khí hậu nhiệt đổi, gió mùa, rất đa dang, phong phú và ôn hòa. Có 2 mùa rõ rệt trong năm: mùa khô và mùa mưa 4 Khí hậu của lưu vục Nam Ngum phần lớn la nhiệt đới với một mùa âm rõ rột từ. tháng VI đến tháng X và mùa khô chủ yếu là phần tháng còn lại của năm.

Trong những tháng nóng nhất của năm là thing IV, nhiệt độ trung bình khoảng từ 30 °C đến 38 °C, thy thuộc vào vị tí và độ cao. Lượng mưa trung bình trong lưu vực sông là 2.000 mm và khoảng từ hơn 3.500 mm gin Vang Vieng các lưu vực Nam Lik, xuống dưới 1.