Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học và Ứng Dụng Trong Kinh Tế

Nghiên cứu khoa học trong kinh tế là hoạt động tìm kiếm tri thức có hệ thống. 188 trang · HUTECH.

• Trường học: HUTECH
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học và Ứng Dụng Trong Kinh Tế
• Loại tài liệu: Tài Liệu

Mục lục chi tiết

• 1. BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TRONG KINH TẾ
• 1.1. LÝ THUYẾT KHOA HỌC VÀ CÁC TRƯỜNG PHÁI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 1.1.1. Lý thuyết khoa học
• 1.1.1.1. Khái niệm về một lý thuyết khoa học
• 1.1.1.2. Cách xây dựng một lý thuyết khoa học
• 1.1.1.3. Tính thực tiễn của lý thuyết khoa học trong nghiên cứu cụ thể
• 1.1.2. Các trường phái nghiên cứu khoa học
• 1.1.2.1. Suy diễn và quy nạp
• 1.1.2.2. Định tính, định lượng và hỗn hợp
• 1.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TRONG KINH TẾ
• 1.2.1. Phương pháp định tính
• 1.2.1.1. Khái niệm về phương pháp định tính
• 1.2.1.2. Áp dụng lý thuyết trong nghiên cứu định tính
• 1.2.2. Phương pháp định lượng
• 1.3. ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU, PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU & CHỌN MẪU
• 1.3.1. Thu thập số liệu trong nghiên cứu
• 1.3.2. Phương pháp điều tra khảo sát online và offline
• 1.3.3. Thiết kế bảng hỏi
• 1.4. MỘT SỐ ĐỀ TÀI VÀ PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU
• 1.4.1. Phương pháp chọn mẫu
• 1.5. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 1.6. BÀI TẬP
• 2. BÀI 2: QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. XÁC ĐỊNH & MÔ TẢ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Xác định cơ sở lý thuyết của đề tài nghiên cứu
• 2.2.2. Các dạng tài liệu đóng góp trong việc hình thành cơ sở lý thuyết
• 2.2.3. Quy trình hình thành cơ sở lý thuyết cho đề tài nghiên cứu
• 2.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
• 2.4. PHÂN LOẠI DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU, MÃ HOÁ VÀ NHẬP DỮ LIỆU
• 2.4.1. Dẫn chứng tài liệu và tác giả trong nội dung bài viết
• 2.4.2. Trích dẫn trong bài (in-text reference)
• 2.4.3. Trích dẫn trong danh sách tài liệu tham khảo (references)
• 2.4.4. Lập danh mục tài liệu tham khảo
• 2.5. ỨNG DỤNG CÁC BƯỚC CỦA QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.5.1. Quy trình thực hiện một đề tài nghiên cứu
• 2.5.2. Ứng dụng đề tài nghiên cứu cho các nhóm được phân công
• 2.6. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 2.7. BÀI TẬP
• 3. BÀI 3: PHƯƠNG PHÁP XÂY DỰNG THANG ĐO VÀ KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT
• 3.1. KHÁI NIỆM VỀ TÍNH CHẤT CÁC DẠNG ĐO LƯỜNG VÀ CẤP ĐỘ THANG ĐO
• 3.1.1. Định nghĩa về đo lường
• 3.1.2. Thang đo cấp quãng
• 3.1.3. Độ mạnh của thang đo
• 3.2. XÂY DỰNG THANG ĐO CHO PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.2.1. Xây dựng các tập biến quan sát
• 3.2.2. Đánh giá sơ bộ và hiệu chỉnh thang đo
• 3.2.3. Đánh giá chính thức thang đo
• 3.3. KHÁI NIỆM VỀ GIẢ THUYẾT VÀ CÁC NGUYÊN TẮC KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT
• 3.3.1. Định nghĩa về biến ngẫu nhiên liên tục
• 3.3.2. Kiểm định giả thuyết khác biệt giá trị trung bình
• 3.4. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 3.5. BÀI TẬP
• 4. BÀI 4: CÁC CÔNG CỤ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 4.1. CÁC LOẠI DỮ LIỆU CẦN PHÂN TÍCH
• 4.2. CÁC CÔNG CỤ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 4.2.1. Power BI Tool
• 4.2.2. Áp dụng phân tích dữ liệu trong bán hàng, khách sạn
• 4.3. KHÁI NIỆM VÀ LÀM QUEN VỚI PHẦN MỀM SPSS
• 4.4. ĐẶC TÍNH CỦA EXCEL TRONG THỐNG KÊ & PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 4.4.1. Công cụ thống kê
• 4.4.2. Kiểm định giả
• 4.4.3. Phân phối độ
• 5. BÀI 5: GIỚI THIỆU MỘT SỐ ỨNG DỤNG MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU CHẠY SPSS
• 5.1. TỔNG QUAN VỀ SPSS
• 5.1.1. Giới thiệu phần mềm SPSS
• 5.1.2. Chức năng của phần mềm phân tích dữ liệu SPSS
• 5.1.3. Ứng dụng của phần mềm phân tích dữ liệu SPSS
• 5.2. MÔ HÌNH HỒI QUY TUYẾN TÍNH
• 5.2.1. Hệ số hồi quy chuẩn hóa và chưa chuẩn hóa
• 5.2.2. Hệ số hồi quy chuẩn hóa
• 5.3. MÔ HÌNH HỒI QUY BINARY LOGISTIC
• 5.4. MÔ HÌNH CẤU TRÚC TUYẾN TÍNH
• 5.5. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 6. BÀI 6: HƯỚNG DẪN VIẾT BÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TRONG KINH DOANH
• 6.1. CÁC BÀI VIẾT THEO YÊU CẦU NGÀNH
• 6.1.1. Bài tiểu luận
• 6.1.2. Bài báo cáo thực tập tốt nghiệp
• 6.1.3. Bài nghiên cứu khoa học
• 6.1.4. Bài tham luận nghiên cứu khoa học
• 6.2. THỰC HÀNH VIẾT BÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TRONG KINH DOANH
• 6.3. CÂU HỎI ÔN TẬP
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về phương pháp nghiên cứu khoa học trong kinh tế

Nghiên cứu khoa học trong kinh tế là hoạt động tìm kiếm tri thức có hệ thống. Mục tiêu chính nhằm khám phá bản chất các hiện tượng kinh tế vi mô và vĩ mô. Quá trình này đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết nền tảng và bằng chứng thực nghiệm. Nhà nghiên cứu dựa trên các dữ liệu thực tế để kiểm định giả thuyết khoa học. Các trường phái nghiên cứu cung cấp góc nhìn đa chiều về cách thức vận hành thị trường. Trường phái thực chứng tập trung kiểm chứng giả thuyết bằng số liệu thống kê cụ thể. Ngược lại, trường phái diễn giải chú trọng đào sâu ý nghĩa hành vi xã hội của con người. Kinh tế học hiện đại coi trọng việc xây dựng khung phân tích logic và minh bạch. Mọi kết luận đều phải có cơ sở lập luận vững chắc. Phương pháp nghiên cứu chuẩn mực loại bỏ các định kiến chủ quan của cá nhân. Nhờ đó, các báo cáo phân tích kinh tế đạt độ tin cậy cao và mang giá trị ứng dụng thực tiễn lâu dài.

1.1. Bản chất và vai trò của lý thuyết khoa học kinh tế

Lý thuyết khoa học kinh tế định hình cách tư duy logic về các mối quan hệ cung cầu. Một lý thuyết hoàn chỉnh bao gồm tập hợp các khái niệm, định nghĩa và mệnh đề có liên kết chặt chẽ. Vai trò cốt lõi của lý thuyết là dự báo xu hướng biến động của thị trường tài chính và sản xuất. Doanh nghiệp dựa vào lý thuyết để xây dựng chiến lược kinh doanh bền vững. Nhà quản lý sử dụng các mô hình kinh tế để tối ưu hóa nguồn lực khan hiếm. Lý thuyết cũng cung cấp nền tảng để xây dựng khung phân tích cho các đề tài nghiên cứu chuyên sâu. Thiếu lý thuyết vững chắc, dữ liệu thu thập được sẽ trở nên rời rạc và mất phương hướng giải thích. Việc nắm vững lý thuyết giúp các nhà phân tích đưa ra nhận định sắc bén.

1.2. Phân biệt nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng

Nghiên cứu định tính tập trung vào việc khám phá chiều sâu các động cơ và hành vi tiêu dùng. Phương pháp này thường sử dụng phỏng vấn chuyên sâu hoặc thảo luận nhóm để thu thập ý kiến chuyên gia. Ngược lại, nghiên cứu định lượng chú trọng vào việc đo lường các biến số bằng số liệu thống kê cụ thể. Phương pháp định lượng kiểm định các mối quan hệ tác động thông qua bảng câu hỏi khảo sát diện rộng. Cả hai cách tiếp cận đều giữ vị trí quan trọng trong quá trình giải quyết bài toán kinh tế. Nghiên cứu định tính giúp phát hiện vấn đề mới và xây dựng thang đo ban đầu. Nghiên cứu định lượng đóng vai trò khẳng định tính chính xác của mô hình trên quy mô lớn. Việc kết hợp hài hòa hai phương pháp tạo nên kết quả nghiên cứu toàn diện và vững chắc.

II. Thách thức ứng dụng phương pháp nghiên cứu khoa học kinh tế

Việc triển khai nghiên cứu kinh tế trong bối cảnh thực tế luôn đối mặt với nhiều rào cản phức tạp. Thách thức lớn nhất nằm ở tính đại diện của mẫu khảo sát thị trường. Đám đông người tiêu dùng có quy mô quá lớn khiến việc khảo sát toàn bộ trở nên bất khả thi vì chi phí đắt đỏ. Sai số chọn mẫu phát sinh thường xuyên làm sai lệch kết quả dự báo tài chính. Bên cạnh đó, dữ liệu thứ cấp tại các doanh nghiệp thường thiếu tính đồng bộ và khó tiếp cận. Dữ liệu thử nghiệm về sản phẩm mới lại đòi hỏi nguồn kinh phí tổ chức khổng lồ. Vấn đề vi phạm các giả định trong mô hình kinh tế lượng như hiện tượng đa cộng tuyến hoặc phương sai sai số thay đổi cũng làm giảm hiệu quả ước lượng. Những sai sót này có thể dẫn đến các quyết định kinh doanh sai lầm nghiêm trọng. Sự thiếu hụt thang đo lường chuẩn xác đối với các biến số tâm lý tiêu dùng cũng là trở ngại lớn. Do đó, việc nhận diện sớm các nguy cơ sai số là yêu cầu bắt buộc đối với mọi nhà nghiên cứu chuyên nghiệp.

2.1. Khó khăn trong thu thập dữ liệu và kỹ thuật chọn mẫu

Thu thập dữ liệu sơ cấp đòi hỏi chi phí lớn và thời gian kéo dài. Khảo sát trực tuyến thường có tỷ lệ phản hồi thấp và đối tượng trả lời không tập trung. Khảo sát trực tiếp tốn kém nhân lực quản lý hiện trường. Việc chọn mẫu thuận tiện dễ dẫn đến hiện tượng chệch mẫu nghiêm trọng, khiến dữ liệu không phản ánh đúng thực tế thị trường. Mẫu nghiên cứu không đủ lớn sẽ làm suy giảm sức mạnh thống kê của các phép kiểm định. Nhiều nghiên cứu gặp bế tắc khi đối tượng khảo sát từ chối chia sẻ thông tin tài chính nhạy cảm. Thiếu hụt cơ sở dữ liệu nền tảng làm gia tăng rủi ro khi ngoại suy kết quả cho toàn bộ thị trường. Nhà nghiên cứu cần cân nhắc kỹ phương án chọn mẫu xác suất để bảo đảm tính khách quan.

2.2. Hạn chế về độ tin cậy và giá trị của thang đo kinh tế

Các khái niệm kinh tế trừu tượng như lòng trung thành thương hiệu hay nhận thức rủi ro rất khó đo lường trực tiếp. Bảng câu hỏi thiết kế kém sẽ tạo ra các biến quan sát mơ hồ, gây hiểu nhầm cho người trả lời. Việc dịch thuật thang đo từ nước ngoài sang tiếng Việt thường gặp rào cản ngữ nghĩa văn hóa. Nếu không đánh giá sơ bộ, thang đo sẽ mất đi giá trị nội dung và độ tin cậy thang đo. Sự thiếu hụt các phép kiểm định giá trị hội tụ và giá trị phân biệt khiến mô hình nghiên cứu thiếu sức thuyết phục. Dữ liệu thu thập bị nhiễu do thiên kiến người trả lời làm méo mó các kết quả ước lượng. Việc hiệu chỉnh thang đo vì vậy là khâu quan trọng không thể bỏ qua trước khi phân tích chính thức.

III. Giải pháp chuẩn hóa phương pháp nghiên cứu khoa học kinh tế

Để giải quyết triệt để các rào cản kỹ thuật, quy trình nghiên cứu cần được chuẩn hóa theo từng giai đoạn cụ thể. Bước đầu tiên đòi hỏi việc xác định câu hỏi nghiên cứu và phát triển giả thuyết dựa trên nền tảng lý thuyết vững chắc. Thiết kế nghiên cứu phải tích hợp các phương pháp chọn mẫu xác suất như phân tầng hoặc ngẫu nhiên đơn giản để tăng tính đại diện. Nhà nghiên cứu cần áp dụng quy trình kiểm định độ tin cậy Cronbach Alpha nhằm loại bỏ các biến quan sát không đạt tiêu chuẩn. Sau đó, kỹ thuật phân tích nhân tố khám phá EFA và khẳng định CFA giúp củng cố giá trị cấu trúc của thang đo. Mô hình cấu trúc tuyến tính SEM cho phép phân tích đồng thời nhiều mối quan hệ phức tạp giữa các khái niệm kinh tế. Các công cụ kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến và tự tương quan cần được thực hiện nghiêm ngặt trên phần mềm chuyên dụng. Quá trình xử lý số liệu minh bạch giúp kết quả đạt độ tin cậy khoa học cao nhất.

3.1. Quy trình xây dựng và kiểm định thang đo lường chuẩn

Xây dựng thang đo chuẩn bắt đầu từ việc tổng hợp cơ sở lý thuyết và phỏng vấn chuyên gia để hình thành danh mục biến quan sát. Thang đo Likert 5 mức độ hoặc 7 mức độ thường được ưu tiên sử dụng để đo lường thái độ. Nghiên cứu sơ bộ với cỡ mẫu nhỏ giúp đánh giá mức độ rõ ràng của từ ngữ trước khi điều tra chính thức. Hệ số tin cậy Cronbach Alpha cần đạt ngưỡng tối thiểu 0.60 cùng hệ số tương quan biến tổng trên 0.30 để giữ lại biến số. Phân tích nhân tố EFA tiếp tục sàng lọc các biến có hệ số tải thấp và kiểm tra tổng phương sai trích. Quy trình này bảo đảm thang đo phản ánh chính xác nội dung khái niệm cần nghiên cứu.

3.2. Ứng dụng công cụ kinh tế lượng và phần mềm phân tích

Ứng dụng công cụ phần mềm hiện đại như SPSS, AMOS, Stata hay R giúp tự động hóa quy trình phân tích dữ liệu kinh tế. Mô hình hồi quy OLS xác định mức độ tác động của các nhân tố độc lập lên biến phụ thuộc. Mô hình Logit và Probit phân tích hiệu quả các quyết định lựa chọn nhị phân trong hành vi tiêu dùng hoặc rủi ro tín dụng. Phân tích phương sai ANOVA hỗ trợ so sánh sự khác biệt giữa các nhóm khách hàng theo thu nhập và địa lý. Công cụ trực quan hóa dữ liệu như Power BI biến các chỉ số phức tạp thành biểu đồ trực quan phục vụ quản trị. Việc ứng dụng công nghệ giảm thiểu sai sót tính toán và nâng cao tốc độ xuất báo cáo dự báo.

IV. Kết luận và ứng dụng phương pháp nghiên cứu khoa học kinh tế

Phương pháp nghiên cứu khoa học đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế hiện đại. Việc nắm vững quy trình từ xác định vấn đề đến kiểm định giả thuyết cung cấp luận cứ thực nghiệm vững chắc cho các nhà điều hành. Trong kỷ nguyên số, doanh nghiệp không thể dựa vào cảm tính mà phải ứng dụng dữ liệu để định vị sản phẩm và tối ưu hóa chi phí vận hành. Các kết quả nghiên cứu khoa học cung cấp giải pháp giảm thiểu rủi ro tài chính khi thị trường có biến động mạnh. Nhà hoạch định chính sách cũng dựa vào mô hình định lượng để xây dựng chính sách thuế và tiền tệ cân bằng lợi ích xã hội. Sự kết hợp giữa tư duy học thuật và thực tiễn kinh doanh tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn. Nghiên cứu kinh tế không chỉ giải quyết các vấn đề trước mắt mà còn mở ra tầm nhìn chiến lược cho tương lai.

4.1. Ứng dụng nghiên cứu trong quản trị kinh doanh và marketing

Nghiên cứu kinh tế hỗ trợ phòng marketing phân khúc thị trường và nhận diện chân dung khách hàng mục tiêu một cách chuẩn xác. Phân tích hồi quy giúp đo lường mức độ ảnh hưởng của thương hiệu, giá cả và khuyến mãi đến quyết định mua hàng. Doanh nghiệp ứng dụng kết quả khảo sát để tinh chỉnh tính năng sản phẩm nhằm đáp ứng kỳ vọng của người tiêu dùng. Trong hoạt động bán hàng, phân tích xu hướng tiêu dùng giúp tối ưu hóa lượng hàng tồn kho và hạn chế chi phí lưu kho thừa thãi. Quyết định định giá dựa trên nghiên cứu độ co giãn cầu bảo đảm tối đa hóa doanh thu và duy trì thị phần ổn định trước sức ép cạnh tranh.

4.2. Ứng dụng trong hoạch định chính sách tài chính và kinh tế vĩ mô

Các cơ quan quản lý nhà nước áp dụng mô hình kinh tế lượng để dự báo lạm phát, tăng trưởng GDP và tỷ lệ thất nghiệp. Việc đánh giá tác động của lãi suất đến chi phí vốn của doanh nghiệp giúp ngân hàng trung ương điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt. Nghiên cứu kinh tế học thực nghiệm chỉ ra hiệu quả phân bổ ngân sách vào cơ sở hạ tầng và giáo dục. Những dữ liệu định lượng minh bạch hỗ trợ ban hành các chính sách tài khóa thúc đẩy đầu tư tư nhân và kiềm chế thâm hụt ngân sách. Nhờ có nghiên cứu khoa học dẫn đường, các quyết định điều hành vĩ mô duy trì được tính ổn định và tính dự báo cao.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình "Phương Pháp Nghiên Cứu Trong Kinh Tế" (mã học phần: *1.EC0125*x) là tài liệu học tập chính thức do Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) phát hành. Công trình được biên soạn bởi nhóm giảng viên: TS. Nguyễn Thị Cúc Hồng, ThS. Hồ Huỳnh Tuyết Nhung, ThS. Ngô Ngọc Nguyên Thảo và ThS. Phan Nguyễn Hoàng Chánh; chịu trách nhiệm tiếp nhận phản hồi học thuật qua ban biên tập tại địa chỉ [e-mail]. Trong chương trình đào tạo bậc đại học và sau đại học ngành kinh tế, học phần giữ vai trò trang bị khối kiến thức phương pháp luận và kỹ thuật thực thi nghiên cứu thực nghiệm.

Mục tiêu đào tạo của giáo trình hướng tới việc cung cấp nền tảng lý thuyết khoa học, giúp người học nhận diện các trường phái tiếp cận, hiểu rõ quy trình triển khai một công trình nghiên cứu trong kinh doanh, xây dựng thang đo lường và kiểm định giả thuyết. Đồng thời, tài liệu rèn luyện kỹ năng vận hành các phần mềm xử lý dữ liệu chuyên dụng (SPSS, Excel, Power BI), giúp sinh viên tự giải quyết trọn vẹn các yêu cầu học thuật từ bài tiểu luận, báo cáo thực tập tốt nghiệp đến khóa luận tốt nghiệp và bài báo khoa học.

Cấu trúc giáo trình gồm 6 bài giảng chuyên đề, phát triển theo tiến trình tuyến tính chuẩn mực của một công trình nghiên cứu: đi từ nền tảng lý thuyết và các trường phái tiếp cận (Bài 1), thiết lập quy trình nghiên cứu (Bài 2), kỹ thuật xây dựng thang đo và kiểm định giả thuyết (Bài 3), phân loại và khai thác công cụ phân tích dữ liệu (Bài 4), thực hành các mô hình thống kê định lượng trên SPSS (Bài 5), đến quy chuẩn soạn thảo bài nghiên cứu trong kinh doanh (Bài 6). Điểm đặc thù của tài liệu là sự tích hợp đồng bộ giữa cơ sở phương pháp luận hàn lâm quốc tế với việc giải quyết các bài toán dữ liệu thực nghiệm trong quản trị, marketing, tài chính và dịch vụ.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

• Bài 1: Tổng quan về nghiên cứu khoa học trong kinh tế: Phân tích bản chất của lý thuyết khoa học theo Kerlinger (1986) và cấu trúc lý thuyết của Bacharach (1989); phân định chu trình nghiên cứu suy diễn (deduction) và quy nạp (induction) qua mô hình vòng Wallace (1969); so sánh 3 trường phái nghiên cứu: định tính, định lượng và hỗn hợp (mixed methods theo Creswell & Clark, 2007). Bài học làm rõ các phương pháp nghiên cứu định tính gồm Grounded Theory (Glaser & Strauss, 1967; Strauss & Corbin, 1998) và nghiên cứu tình huống (Eisenhardt, 1989; Yin, 1994); trình bày kỹ thuật thu thập dữ liệu bằng quan sát, phỏng vấn sâu cá nhân, thảo luận nhóm (focus group 6–10 người); đồng thời phân loại chi tiết kỹ thuật chọn mẫu xác suất (ngẫu nhiên đơn giản, hệ thống, phân tầng, theo nhóm) và phi xác suất (thuận tiện, phán đoán, phát triển mầm, định mức).
• Bài 2: Quy trình nghiên cứu: Hướng dẫn xác định vấn đề nghiên cứu (Jackson, 1980); phân biệt nghiên cứu nguyên thủy (original research) và nghiên cứu lặp lại (replication research) loại 0, I, II, III (Easley & ctg, 2000); thiết lập cơ sở lý thuyết qua 7 bước chuẩn mực (Hart, 2009; Cooper, 1998); xây dựng mục tiêu, câu hỏi và hệ thống giả thuyết nghiên cứu qua các ví dụ thực tiễn trong ngành công nghiệp thực phẩm, cấu trúc vốn doanh nghiệp và hành vi đổi tên thương hiệu; chuẩn hóa quy cách trích dẫn trong bài viết (in-text reference) và lập danh mục tài liệu tham khảo.
• Bài 3: Phương pháp xây dựng thang đo và kiểm định giả thuyết: Trình bày định nghĩa đo lường, 4 cấp độ đo lường (định danh, thứ bậc, cấp quãng, tỷ lệ) và độ mạnh của thang đo; quy trình thiết lập tập biến quan sát; đánh giá sơ bộ và kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha, EFA, CFA); nguyên tắc kiểm định giả thuyết thống kê và kiểm định khác biệt giá trị trung bình.
• Bài 4: Các công cụ phân tích dữ liệu: Khái quát các định dạng dữ liệu nghiên cứu; ứng dụng công cụ Business Intelligence (Power BI) trong phân tích bán hàng và khách sạn; sử dụng phần mềm thống kê SPSS; vận dụng các hàm thống kê và công cụ Data Analysis trong Excel.
• Bài 5: Giới thiệu một số ứng dụng mô hình nghiên cứu chạy SPSS: Tổng quan tính năng và ứng dụng của SPSS; hướng dẫn ước lượng mô hình hồi quy tuyến tính OLS, phân tích ý nghĩa của hệ số hồi quy chuẩn hóa (Beta) và chưa chuẩn hóa (B); mô hình hồi quy Binary Logistic; giới thiệu mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM).
• Bài 6: Hướng dẫn viết bài nghiên cứu khoa học trong kinh doanh: Quy định chi tiết cấu trúc, hình thức trình bày cho các dạng văn bản học thuật: bài tiểu luận, báo cáo thực tập tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, bài nghiên cứu khoa học và tham luận hội thảo chuyên ngành.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập các khung lý thuyết và nguyên lý cốt lõi:

1. Mô hình cấu trúc lý thuyết khoa học (Bacharach, 1989): Xác định mối quan hệ phân tầng giữa các khái niệm lý thuyết (concepts), khái niệm nghiên cứu (constructs), giả thuyết lý thuyết (propositions), giả thuyết kiểm định (hypotheses) và biến quan sát (observed variables/items) trong phạm vi giới hạn về không gian và thời gian.
2. 10 nguyên tắc xây dựng lý thuyết của Feldman (2004): Làm rõ tính chặt chẽ trong việc xác định câu hỏi nghiên cứu, tổng quan y văn (literature review), xác định lý thuyết nền (foundational theory) và định nghĩa tường minh các mối quan hệ giữa biến độc lập, biến phụ thuộc, biến trung gian (mediating) và biến điều tiết (moderating).
3. Các hệ nhận thức luận (Epistemology): Hệ nhận thức khách quan (objective reality) làm nền tảng cho phương pháp định lượng và cách tiếp cận phương sai (variance theorizing theo Chiles, 2003); hệ nhận thức chủ quan với quan điểm đa thực tế (Cuba & Lincoln, 2005) định hướng phương pháp định tính và cách tiếp cận tiến trình (process theorizing); hệ nhận thức thực dụng (pragmatism) làm cơ sở cho phương pháp nghiên cứu hỗn hợp (Tashakkori & Teddlie, 1998).
4. Khung phân loại nghiên cứu khoa học xã hội (Easley & ctg, 2000): Nhấn mạnh rằng khoa học xã hội chỉ áp dụng nghiên cứu lặp lại loại I (kiểm tra khả năng tổng quát hóa ở nền văn hóa hoặc đối tượng mới), loại II (kiểm định trong nhiều ngữ cảnh) và loại III (điều chỉnh, bổ sung mô hình); bác bỏ tính khả thi của nghiên cứu lặp lại loại 0 (lặp lại nguyên xi) trong môi trường xã hội do sự hiện diện liên tục của các biến ngoại lai.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Thiết kế bảng hỏi khảo sát trực tuyến và trực tiếp; mã hóa, làm sạch và nhập liệu; vận hành phân tích dữ liệu trên phần mềm SPSS (chạy kiểm định độ tin cậy, phân tích nhân tố EFA, hồi quy tuyến tính, hồi quy Binary Logistic); ứng dụng Excel trong thống kê mô tả; trực quan hóa dữ liệu kinh doanh bằng Power BI.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích và lựa chọn phương pháp chọn mẫu phù hợp với mục tiêu nghiên cứu (xác định cỡ mẫu, nhận diện điểm bão hòa dữ liệu định tính theo Coyne, 1997); đọc hiểu và diễn giải các chỉ số thống kê (p-value, R-squared, hệ số hồi quy chuẩn hóa và chưa chuẩn hóa, kiểm định F, kiểm định t).
• Kỹ năng học thuật ứng dụng (Practical competencies): Kỹ thuật tra cứu và tổng hợp y văn qua sơ đồ tài liệu (literature map); kỹ thuật trích dẫn khoa học chính xác trong nội dung văn bản và danh mục tham khảo; soạn thảo báo cáo học thuật theo chuẩn mực đào tạo đại học.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình triển khai phương pháp tiếp cận học tập theo dự án (Project-Based Learning), gắn liền lý thuyết phương pháp luận với hoạt động triển khai đề tài thực tế. Giảng viên đóng vai trò hướng dẫn quy trình, chuyển giao kỹ thuật phân tích và kiểm soát tiến độ nghiên cứu của từng nhóm sinh viên.

Hệ thống bài tập và nghiên cứu tình huống được xây dựng cụ thể:

• Hệ thống câu hỏi ôn tập: Bố trí sau mỗi tiểu mục và cuối mỗi bài học nhằm củng cố các định nghĩa lý thuyết (phân biệt suy diễn - quy nạp, so sánh các dạng nghiên cứu hỗn hợp, các phương pháp chọn mẫu xác suất và phi xác suất).
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm khách quan: Đánh giá mức độ nhận thức về các hệ nhận thức luận, đặc điểm quy trình định tính/định lượng và hiệu quả thống kê của các kỹ thuật chọn mẫu (chọn mẫu phân tầng cho hiệu quả thống kê cao nhất; chọn mẫu theo nhóm cho hiệu quả thống kê thấp nhất).
• Tình huống nghiên cứu thực tiễn: Cung cấp các tình huống điển hình trong phân tích kinh tế thực tế như: đánh giá năng lực cạnh tranh chi phí của doanh nghiệp công nghiệp thực phẩm Việt Nam so với Thái Lan; tác động của vị trí địa lý doanh nghiệp (thành thị/nông thôn) đến cấu trúc nợ và kỳ hạn vay; phản ứng của người tiêu dùng đối với việc thay đổi tên thương hiệu.

Phương pháp đánh giá học phần được thiết lập theo tỷ lệ:

• Điểm quá trình (50%): Giảng viên trực tiếp đánh giá dựa trên mức độ chuyên cần, kết quả bài tập cá nhân, mức độ tham gia thảo luận và tiến độ thực hiện đề tài nghiên cứu nhóm được phân công từ đầu kỳ.
• Điểm thi kết thúc học phần (50%): Thi tự luận trong thời gian 90 phút theo hình thức đề đóng, nội dung đề thi được trích xuất trực tiếp từ đề cương bài tập ôn tập cuối kỳ.

Để tự học hiệu quả, người học được yêu cầu đọc kỹ phần mục tiêu và tóm tắt trước khi nghiên cứu nội dung chi tiết của từng bài; hoàn thành toàn bộ câu hỏi ôn tập ngay sau mỗi đề mục; đặc biệt phải trực tiếp thu thập dữ liệu thị trường và vận hành các thao tác xử lý trên dữ liệu thực tế đã đăng ký.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tích hợp công nghệ phân tích dữ liệu đa dạng: Khác biệt với các giáo trình phương pháp nghiên cứu thuần túy định tính hoặc chỉ sử dụng SPSS, tài liệu này bổ sung nội dung hướng dẫn ứng dụng Power BI trong phân tích hoạt động bán hàng và dịch vụ khách sạn, kết hợp công cụ phân tích dữ liệu chuyên sâu trên Excel và PhStat.
• Cập nhật các phương thức khảo sát số: Phân tích chi tiết ưu thế và hạn chế của các phương thức điều tra hiện đại: khảo sát qua điện thoại (tỷ lệ phản hồi 50–60%), thư điện tử (tỷ lệ phản hồi 3–15%), cùng các ứng dụng khảo sát trực tuyến thế hệ mới tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) giúp khắc phục sai số chọn mẫu và kiểm soát nhóm người trả lời.
• Hệ thống hóa thiết kế nghiên cứu hỗn hợp (Mixed Methods): Trình bày chi tiết 4 mô hình thiết kế nghiên cứu hỗn hợp theo chuẩn mực của Creswell & Clark (2007) và Nguyễn Đình Thọ: thiết kế hỗn hợp đa phương pháp (tiến hành định tính và định lượng song song), thiết kế hỗn hợp gắn kết (một phương pháp chính đóng vai trò cốt lõi, phương pháp kia hỗ trợ), thiết kế hỗn hợp giải thích (định lượng trước, định tính giải thích sâu) và thiết kế hỗn hợp khám phá (định tính khám phá, định lượng kiểm định lại).
• Tính chuẩn hóa văn bản học thuật ứng dụng: Cung cấp cấu trúc văn bản chi tiết không chỉ cho các công trình nghiên cứu hàn lâm mà còn cho các bài tiểu luận học phần, báo cáo thực tập tốt nghiệp và bài tham luận khoa học, đáp ứng trực diện các chuẩn đầu ra của khối ngành kinh tế tại trường đại học.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên bậc đại học: Giáo trình phục vụ trực tiếp cho sinh viên năm thứ 2, năm thứ 3 và năm cuối thuộc các chuyên ngành khối kinh tế, quản trị kinh doanh, marketing, kinh doanh quốc tế, kế toán, tài chính - ngân hàng của Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) và các cơ sở đào tạo tương đương, chuẩn bị triển khai tiểu luận chuyên ngành, báo cáo thực tập tốt nghiệp hoặc khóa luận tốt nghiệp.
• Học viên sau đại học: Cung cấp cấu trúc phương pháp luận phục vụ học viên cao học thực hiện luận văn thạc sĩ theo mô hình nghiên cứu lặp lại loại II và loại III.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối kiến thức cơ sở về kinh doanh thương mại, đồng thời nắm vững kiến thức toán thống kê cơ bản, thống kê trong kinh doanh và phân tích dữ liệu để có thể tiếp thu và thực hành các mô hình kiểm định định lượng.
• Giảng viên và người làm công tác nghiên cứu: Tài liệu là khung tham chiếu chuẩn mực để giảng viên thiết kế đề cương bài giảng môn Phương pháp nghiên cứu trong kinh tế, biên soạn ngân hàng câu hỏi kiểm tra đánh giá và hướng dẫn sinh viên thực hiện các dự án nghiên cứu khoa học cấp trường.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được biên soạn phục vụ sinh viên đại học, học viên cao học thuộc khối ngành kinh tế và kinh doanh thương mại, cũng như những người làm công tác nghiên cứu thị trường cần nắm vững quy trình xử lý dữ liệu và kiểm định mô hình định lượng.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học bắt buộc phải có kiến thức nền tảng về kinh doanh thương mại, thống kê kinh doanh và phân tích dữ liệu để hiểu các khái niệm về kiểm định tham số, đo lường thang đo và vận hành các mô hình hồi quy.

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác là gì?

Giáo trình phân định chi tiết bản chất nhận thức luận của 3 trường phái nghiên cứu (định tính, định lượng, hỗn hợp), liên kết chặt chẽ từ khung lý thuyết (Bacharach, Wallace, Feldman) tới các phần mềm xử lý dữ liệu hiện đại (SPSS, Excel, Power BI), đồng thời chuẩn hóa quy cách viết các thể loại văn bản học thuật từ tiểu luận đến báo cáo thực tập tốt nghiệp.

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Người học cần tuân thủ quy trình hướng dẫn: đọc mục tiêu bài học, trả lời câu hỏi ôn tập sau mỗi tiểu mục, làm đầy đủ bài tập trắc nghiệm cuối bài, và quan trọng nhất là phải đăng ký một đề tài cụ thể để tự thu thập dữ liệu và trực tiếp thao tác trên phần mềm.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Tài liệu cung cấp hệ thống câu hỏi ôn tập, câu hỏi trắc nghiệm khách quan có đáp án tham khảo, ngân hàng đề tài gợi ý thực tế, hướng dẫn thực hành SPSS/Excel/Power BI trong phần phụ lục và kênh trao đổi ý kiến chuyên môn qua email [e-mail].

---

Kết luận

Giáo trình "Phương Pháp Nghiên Cứu Trong Kinh Tế" của nhóm tác giả TS. Nguyễn Thị Cúc Hồng, ThS. Hồ Huỳnh Tuyết Nhung, ThS. Ngô Ngọc Nguyên Thảo và ThS. Phan Nguyễn Hoàng Chánh cung cấp khung phương pháp luận hoàn chỉnh cho việc nghiên cứu thực nghiệm trong lĩnh vực kinh tế và kinh doanh. Lộ trình học tập được thiết kế khoa học qua 6 bài giảng, định hướng người học từ việc nắm bắt các trường phái nhận thức luận, xác định vấn đề và xây dựng cơ sở lý thuyết, đến việc thao tác đo lường thang đo, vận hành công cụ thống kê định lượng (SPSS, Excel, Power BI) và hoàn tất một báo cáo nghiên cứu khoa học chuẩn quy cách. Việc khai thác dữ liệu thị trường thực tế kết hợp với các bài tập kiểm định mẫu trong giáo trình là điều kiện then chốt giúp sinh viên hoàn thành các chuẩn đầu ra của học phần.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM PHƯơnG PHÁP NGHIÊN CỨU TRONG KINH TẾ Biên Soạn: TS. Nguyễn Thị Cúc Hồng ThS. Hồ Huỳnh Tuyết Nhung ThS. Ngô Ngọc Nguyên Thảo ThS.

Phan Nguyễn Hoàng Chánh www.vn PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU TRONG KINH TẾ UAT AAT A *1.EC0125*x Các ý kiến đóng góp về tài liệu học tập này, xin gửi về e-mail của ban biên tập: [e-mail] Mục Lực mm MỤC LỤC MỤC LỤC. ST TH HH HT HH nh IV BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TRONG KINH TẾ.1 LÝ THUYẾT KHOA HỌC VÀ CÁC TRƯỜNG PHÁI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC.1 Lý thuyết khoa hỌC. nọ ch cọc ii cv 1 1.2 Các trường phái nghiên cứu khoa hỌC.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TRONG KINH TẾ.2 Phương pháp định lƯỢng.- nh HH Ti ch ch cv 9 Ic.3 ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU, PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU & CHỌN MẪU.1 Thu thập số liệu trong nghiÊn CỨU. cà HH nh ng nhe 13 1.2 Phương pháp điều tra khảo sát online và offline.3 Thiết kế bảng hỏi .4 MỘT SỐ ĐỀ TÀI VÀ PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU In an 6.2 Phương pháp chọn mẫu U97 1ì.

CÂU HỎI ÔN TẬTP. TH HH HH HH HH HH KH HH TH HH h BÀI TẬP .«- BÀI 2: QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU.- -_ Ăn HH TH TH ng ng ng 35 2.1 XÁC ĐỊNH & MÔ TẢ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU.-- --- -5SSS se Sseeserxsersrre 37 2.1 Xác định cơ sở lý thuyết của đề tài nghiên cứỨU.2 Các dạng tài liệu đóng góp trong việc hình thành cơ sở lý thuyết .3 Quy trình hình thành cơ sở lý thuyết cho đề tài nghiên CỨU.3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU .4 PHÂN LOẠI DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU, MÃ HOÁ VÀ NHẬP LTIỆU .- 42 rPhhày ¡nh ah n4 .1 Dẫn chứng tài liệu và tác giả trong nội dung bài viết.2 Trích dẫn trong bài (in-texf refer€rIC€)).---- -- an HH H119 0v vn 1 rrreg 65 2.3 Trích dẫn trong danh sách tài liệu tham khảo (referenceS}.4 Lập danh mục tài liệu tham khảO. «con cv ch .6 ỨNG DỤNG CÁC BƯỚC CỦA QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU CHO .1 Quy trình thực hiện một đề tài nghiên cứu 2.2 Ứng dụng đề tài nghiên cứu cho các nhóm được phân công. mm Mục Lục CÂU HỎI ÔN TẬPP.---- ST TH TH HH HH HH 70 BAL TAP nh.

71 BÀI 3: PHƯƠNG PHÁP XÂY DỰNG THANG ĐO VÀ KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT.1 KHÁI NIỆM VỀ TÍNH CHẤT CÁC DẠNG ĐO LƯỜNG VÀ CẤP ĐỘ THANG ĐO.1 Định nghĩa VE ổO lƯỜng. - cc- n n c c c crề 74 kh».3 Thang đo cấp qUãng. ---- nọ cọ cọ cv cv 76 3.4 Độ mạnh của thang ỞO. c cà HH TH HH HH kề 79 3.2 XÂY DỰNG THANG ĐO CHO PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Xây dựng các tập biến quan sáắt.

c- HH HH TT TH Ti nh cu ch cv ng 80 3.2 Đánh giá sơ bộ và hiệu chỉnh thang ỔO. con HH TH TH nh chu ch kh vn 82 3.3 Ddnh gid Chinh tha thang GO .3 KHÁI NIỆM VỀ GIẢ THUYẾT VÀ CÁC NGUYÊN TẮC KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT.1 Định nghĩa về biến ngẫu nhiên liên tỤC. HH HH HH HH như rệt 83 3.2 Kiểm định giả thuyết khác biệt giá trị trung bình. 100 CÂU HỎI ÔN TẬPP.---- -Ă SH TH TH TH HH nh re 100 7y 0.

101 BÀI 4: CÁC CÔNG CỤ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU.1 CÁC LOẠI DỮ LIỆU CAN PHAN TÍCH .-- Ă SH HH ng ng 103 4.2 CÁC CÔNG CỤ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU. --- Ăn HS ng ng ng như 111 4.1 Power BÏ OOIL. - - «HS 1 kh ki kh Ki ni nh in 111 C12.3 ÁP DỤNG PHÂN TÍCH DỮ LIỆU TRONG BÁN HÀNG,. KHÁCH SẠN.4 KHÁI NIỆM VÀ LÀM QUEN VỚI PHẦN MÊM SPSS.5 ĐẶC TÍNH CỦA EXCEL TRONG THỐNG KÊ & PHÂN TÍCH DỮ LIỆU.1 CONG CU EGG KE IG nnn .2 KiGm Ginh Gia nan.3 PHAM LICH DOE nh .--- SS Họ HH HH HO HH HE 130 BÀI 5: GIÓI THIỆU MỘT SỐ ỨNG DỤNG MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU CHẠY SPSS.1 TỔNG QUAN VỀ SPSS.

LH HH TH HH HH HH nh ggv 131 5. nh nh nh HT ng TT ng ng kg kh 1n n1 8v EES 131 5.2 Chức năng của phần mềm phân tích dữ liệu SPSS.3 Ứng dụng của phần mềm phân tích dữ liệu SPSS. LH SSH Hay 132 5.2 MÔ HÌNH HỒI QUY TUYẾN TÍNH.-- HH HH ng ng ngay 133 Mục Lực Fg 5.1 Hệ số hồi quy chuấn hóa và chưa chuấn hóa 5.2 HE SO WGI quy ChUaN Nba 08.3 MO HINH HOI QUY BINARY LOGISTIC .4 MÔ HÌNH CẤU TRÚC TUYẾN TÍNH.-- -Ă- Ăn TH ng nh U9). CÂU HỎI ÔN TẬTP.

SH TH HH HH HH HA HH HH HH BÀI 6: HƯỚNG DẪN VIẾT BÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TRONG KINH DOANH.1 CÁC BÀI VIẾT THEO YÊU CÂU NGÀNH.-- -- SH HH ng re 168 6. --- nọ nh ki ch ch ii ii ii ch 6.2 Bài tiếu luận.5 Bài báo cáo thực tập tốt nghiỆp. HH HH HH HH ng nhe 172 6.6 Bài nghiên cứu khoa hỌC. cccn HH HH TH ng nen 173 6.7 Bài tham luận nghiên cứu khoa hỌC.

- «nọ ch nhe 174 6.2 THỰC HÀNH VIẾT BÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TRONG. CAU HOI ON TAP PHỤ LỤC.--- - SH TH TH TH HH 85:20 0i, 0Á. 179 HƯỚNG DẪN HƯỚNG DẪN MO TA MON HOC Học phan Phương pháp nghiên cứu trong kinh tế cung cấp cho người học những kiến thức tổng quan về nghiên cứu khoa học trong kinh doanh, qui trình nghiên cứu khoa học, các công cụ phân tích dữ liệu kinh doanh, kiểm định giả thiết và hướng dẫn viết bài nghiên khoa học lấy thực tế kinh doanh. Ngoài ra, học phần cũng trang bị cho người học kỹ năng sử dụng các công cụ thống kê SPSS và Excel để phân tích dữ liệu, đặc biệt là ứng dụng thống kê và phân tích dữ liệu vào trong nghiên cứu khoa học, viết bài báo khoa học, hay hướng dẫn cách viết tiểu luận, đồ án, khoá luận tốt nghiệp và báo cáo thực tập tốt nghiệp.

NỘI DUNG MÔN HỌC Học phần Phương pháp nghiên cứu trong Kinh tế được biên soạn dựa trên quy trình nghiên cứu khoa học, bao gồm: Bài 1: Tổng quan về nghiên cứu khoa học trong kinh tế: Bài này giúp người học hiểu được lý thuyết khoa học, các trường phái NCKH, phương pháp nghiên cứu, cách chọn đề tài nghiên cứu, và phương pháp chọn mẫu. Sau bài này, người học có được kỹ năng cơ bản trong nghiên cứu khoa học ngành kinh tế. Bài 2: Quy trình nghiên cứu: Bài này cung cấp cho người học kiến thức nền tảng về các bước trong quy trình nghiên cứu khoa học trong kinh tế. Sau bài này, người học có khả năng thực hiện các bước trong qui trình nghiên cứu.

Bài 3: Chọn mẫu trong nghiên cứu-Kỹ thuật 8 kích thước mẫu: Nội dung bài 3 đặt trọng tâm vào các khái niệm về các dạng đo lường và thang đó trong nghiên cứu, chọn mẫu và phân phối mẫu. Sau bài này, người học có thể ứng dụng được vào thực tiễn trong kiểm tra tính ổn định của sản phẩm. Bài 4: Các mô hình phân tích dữ liệu: Bài 4 cung cấp cho người học kiến thức về dữ liệu và phân loại dữ liệu, kỹ năng lập các bảng dữ liệu, thu thập dữ liệu marketing. Người học có thể sử dụng mô hình hồi quy trong ước lượng và dự đoán sau khi kết thúc bài 4.

HƯỚNG DẪN Bài 5: Công cụ thống kê và phân tích dữ liệu kinh doanh: phần này hướng dẫn cụ thể cho người học kỹ nắng sử dụng công cụ phân tích định lượng, phần mềm SPSS, Excel và PhStat dựa trên những kiến thức ở các bài trước. KIÊN THỨC TIỀN ĐỀ Học phần Phương pháp Nghiên cứu trong kinh tế yêu cầu sinh viên có kiến thức tiền đề về kinh doanh thương mại, đặc biệt là kiến thức và thực hành về thống kê kinh doanh và phân tích dữ liệu. YEU CAU MON HOC Người học phải dự học đầy đủ các buổi lên lớp, đọc tài liệu giảng dạy trước khi lên lớp và làm bài tập đầy đủ ở nhà. CACH TIEP NHAN NOI DUNG MON HOC Để học tốt môn này, người học cần ôn tập các bài đã học, trả lời các câu hỏi va làm đầy đủ bài tập, đọc trước bài mới, và tìm thêm các thông tin liên quan đến bài học.

Đối với mỗi bài học, người học đọc trước mục tiêu và tóm tắt bài học, sau đó đọc nội dung bài học. Kết thúc mỗi ý của bài học, người học phải trả lời câu hỏi ôn tập. Kết thúc toàn bộ bài học, người học phải làm các bài tập. Đặc biệt đối với học phần này, người học cần thực hành các lý thuyết đã học, nghiên cứu theo đề tài đã đăng ký, thu thập dữ liệu và chạy phần mềm bằng chính dữ liệu thu thập được.

PHƯƠNG PHÁP ĐĂNH GIÁ MÔN HỌC Môn học được đánh giá gồm: - Điểm quá trình: 50%. Hình thức và nội dung do giảng viên quyết định, phù hợp với quy chế đào tạo và tình hình thực tế tại lớp học. Hình thức thi tự luận trong 90 phút, đề đóng và nội dung được lấy từ đề cương bài tập ôn thi cuối kỳ. BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TRONG KINH TẾ ta BAI 1: TONG QUAN VE NGHIEN CUU KHOA HOC TRONG KINH TE MUC TIEU Sau khi hoc xong bai 1, sinh vién sé: - Khai niệm được lý thuyết, các các trường phái nghiên cứu khoa học; -_ Thực hiện được các phương pháp nghiên cứu khoa học trong kinh tế, phương pháp thu thập dữ liệu, phương pháp chọn mẫu và phân phối mẫu.

-_ Tham khảo và phân biệt chính xác được các đề tài nghiên cứu thực tế thông qua một số đề tài gợi ý.1 LY THUYET KHOA HOC VA CAC TRUONG PHAI NGHIEN CUU KHOA HOC 1.1 Ly thuyét khoa hoc 1.1 Khai niém vé mét ly thuyét khoa hoc Có nhiều cách định nghĩa một lý thuyết khoa học. Theo Kerlinger (1986,9), một lý thuyết khoa học là “một tập của những khái niệm, định nghĩa và giả thuyết trình bày có hệ thống thông qua các mối quan hệ giữa các khái niệm, nhằm mục đích giải thích và dự báo các hiện tượng khoa học". Định nghĩa này gồm ba vấn đề chính yếu của một lý thuyết khoa học: Một là, lý thuyết khoa học là tập hợp các giả thuyết lý thuyết. Có hai thuật ngữ giả thuyết được sử dụng trong nghiên cửu khoa học: giả thuyết lý thuyết (proposition) và Pa BAI 1: TONG QUAN VE NGHIEN CU'U KHOA HOC TRONG KINH TE giả thuyết kiểm định (hypothesis).

Gia thuyét ly thuyét cho ta thấy mối liên hệ giữa các khái niệm nghiên cứu, giả thuyết kiểm định thì biểu hiện các mối liên hệ giữa các biến quan sát.