Phương Pháp Giảng Văn Ở Trường Phổ Thông: Lịch Sử Và Phát Triển Từ Dương Quảng Hàm Đến Nay

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp ngữ văn con đường phát triển của phương pháp giảng văn ở nhà trường phổ thông trung học, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

Chuyên ngành

Giáo Dục

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận Văn Tốt Nghiệp

2023

59
3
0

Phí lưu trữ

30 Point

Mục lục chi tiết

LỜI MỞ ĐẦU

1. CHƯƠNG 1: DƯƠNG QUANG HÀM VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG VĂN THEO KIỂU ÂU HỌC Ở NHÀ TRƯỜNG VIỆT NAM

1.1. Dương Quang Hàm - nhà giáo tài hoa

1.2. Phương pháp giảng văn Dương Quang Hàm ở nhà trường Âu học

1.3. Giá trị tích cực của phương pháp Dương Quang Hàm

2. CHƯƠNG 2: ĐẶNG THÁI MAI VÀ NHỮNG BIẾN THỂ CỦA PHƯƠNG PHÁP DƯƠNG QUANG HÀM

2.1. Đặng Thái Mai và phương pháp giảng văn Đặng Thái Mai

2.2. Những biến thể của phương pháp Dương Quang Hàm

2.2.1. Biến thể ở Sài Gòn trước 1975

2.2.2. Phương pháp giảng văn của nhóm các nhà giáo, nhà sư phạm từ 1960 đến nay

2.3. Nhận xét toàn chương

3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP GIẢNG VĂN TÍCH CỰC HIỆN ĐẠI Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG TRUNG HỌC VIỆT NAM

3.1. Yêu cầu đổi mới phương pháp ở nước ta

3.2. Phương pháp tích cực hiện đại: “Lấy người học làm trung tâm” ở nhà trường Việt Nam

3.3. Phó Tiến Sĩ Trịnh Xuân Vũ và phương pháp giảng văn tích cực hiện đại ở trường phổ thông trung học

3.3.1. Những quan niệm về văn chương

3.3.2. Phương pháp giảng văn tích cực hiện đại ở trường phổ thông trung học

LỜI CẢM ƠN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phương Pháp Giảng Văn Ở Trường Phổ Thông

Phương pháp giảng văn ở trường phổ thông đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển từ những năm đầu thế kỷ 20 cho đến nay. Bắt đầu từ Dương Quảng Hàm, phương pháp này đã có những bước tiến đáng kể trong việc cải thiện chất lượng giảng dạy văn học. Sự thay đổi này không chỉ phản ánh sự phát triển của nền giáo dục mà còn là sự đáp ứng với nhu cầu của xã hội. Việc nghiên cứu lịch sử giảng dạy văn học giúp hiểu rõ hơn về những thách thức và cơ hội trong việc cải tiến phương pháp giảng dạy hiện tại.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Phương Pháp Giảng Văn Từ Dương Quảng Hàm

Dương Quảng Hàm là một trong những người tiên phong trong việc xây dựng phương pháp giảng văn ở Việt Nam. Ông đã giới thiệu cuốn sách "Quốc văn trích điểm" vào năm 1925, đánh dấu bước ngoặt trong việc giảng dạy văn học. Cuốn sách này không chỉ cung cấp kiến thức mà còn định hình cách thức giảng dạy văn học trong nhà trường.

1.2. Những Đặc Điểm Nổi Bật Của Phương Pháp Giảng Văn

Phương pháp giảng văn của Dương Quảng Hàm có những đặc điểm nổi bật như việc chú trọng vào việc phân tích tác phẩm và tác giả. Ông đã áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, giúp học sinh hiểu sâu hơn về văn học và phát triển tư duy phản biện.

II. Những Thách Thức Trong Giảng Dạy Văn Học Hiện Nay

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ, nhưng giảng dạy văn học ở trường phổ thông vẫn gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt tài liệu giảng dạy phù hợp và sự không đồng nhất trong phương pháp giảng dạy giữa các giáo viên. Điều này dẫn đến sự không đồng đều trong chất lượng học tập của học sinh.

2.1. Thiếu Tài Liệu Giảng Dạy Phù Hợp

Nhiều giáo viên vẫn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm tài liệu giảng dạy phù hợp với chương trình học. Điều này ảnh hưởng đến khả năng truyền đạt kiến thức và sự hứng thú của học sinh đối với môn văn học.

2.2. Sự Không Đồng Nhất Trong Phương Pháp Giảng Dạy

Sự khác biệt trong phương pháp giảng dạy giữa các giáo viên có thể dẫn đến sự không đồng đều trong chất lượng học tập. Một số giáo viên vẫn áp dụng phương pháp truyền thống, trong khi những người khác lại thử nghiệm các phương pháp mới hơn.

III. Phương Pháp Giảng Văn Hiện Đại Hướng Đi Mới Cho Giáo Dục

Để cải thiện chất lượng giảng dạy văn học, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại. Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp cận văn học một cách sinh động mà còn phát triển kỹ năng tư duy phản biện và sáng tạo.

3.1. Phương Pháp Lấy Học Sinh Làm Trung Tâm

Phương pháp này khuyến khích học sinh tham gia tích cực vào quá trình học tập. Học sinh không chỉ là người tiếp nhận kiến thức mà còn là người tham gia vào việc phân tích và thảo luận về tác phẩm văn học.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Giảng Dạy

Việc ứng dụng công nghệ vào giảng dạy văn học giúp tạo ra môi trường học tập tương tác và sinh động hơn. Các công cụ trực tuyến có thể hỗ trợ giáo viên trong việc truyền đạt kiến thức và tạo cơ hội cho học sinh khám phá văn học một cách sáng tạo.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Phương Pháp Giảng Văn

Việc áp dụng các phương pháp giảng văn hiện đại đã mang lại nhiều kết quả tích cực trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy. Nhiều trường học đã bắt đầu áp dụng các phương pháp này và nhận thấy sự cải thiện rõ rệt trong sự hứng thú và kết quả học tập của học sinh.

4.1. Kết Quả Nâng Cao Chất Lượng Học Tập

Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng phương pháp giảng dạy hiện đại đã giúp học sinh cải thiện khả năng phân tích và cảm thụ văn học. Học sinh trở nên tự tin hơn trong việc thể hiện ý kiến và cảm xúc của mình về tác phẩm.

4.2. Tăng Cường Sự Hứng Thú Của Học Sinh

Các phương pháp giảng dạy mới đã tạo ra sự hứng thú cho học sinh trong việc học văn học. Học sinh không chỉ học để thi mà còn học để hiểu và yêu thích văn học.

V. Kết Luận Tương Lai Của Phương Pháp Giảng Văn Ở Trường Phổ Thông

Tương lai của phương pháp giảng văn ở trường phổ thông phụ thuộc vào khả năng đổi mới và cải tiến liên tục. Cần có sự hợp tác giữa giáo viên, nhà trường và các nhà nghiên cứu để phát triển các phương pháp giảng dạy hiệu quả hơn, đáp ứng nhu cầu của học sinh trong thời đại mới.

5.1. Định Hướng Phát Triển Phương Pháp Giảng Dạy

Cần xác định rõ định hướng phát triển phương pháp giảng dạy văn học trong bối cảnh hiện đại. Việc này bao gồm việc nghiên cứu và áp dụng các phương pháp giảng dạy mới, phù hợp với nhu cầu và đặc điểm của học sinh.

5.2. Tăng Cường Đào Tạo Giáo Viên

Đào tạo giáo viên là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy. Cần có các chương trình đào tạo liên tục để giáo viên cập nhật kiến thức và phương pháp giảng dạy mới.

10/07/2025
Khóa luận tốt nghiệp ngữ văn con đường phát triển của phương pháp giảng văn ở nhà trường phổ thông trung học từ dương quảng hàm đến nay

Trích đoạn nội dung tài liệu

BO GIÁO DUC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠT HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHEMIN TRUGNG ĐAT HỌC SƯ PHAM, = 4S a ‘4 a MeN DE TAI CON DUONG PHAT TRIEN CUA PHUONG PHAP GIANG VĂN Ở NHÀ TRUONG PHO THONG TRUNG HOC TU DUONG QUANG HAM DEN NAY Người hướng dan: PTS Trinh Xuân Vũ Người phan biện : Người thực liên : Nguyễn Thị Phương Hoa Nhận xét của người hướng dẫn : Nhân xét của người phần biện : MỤC: LUC A. Phần mở dau. Lời dẫn nhập. Lido chọn dé tài.

Pham vi dé tai. Phương pháp nghiên cứu. Lịch sử van dé. Cầu trúc khóa luận.

Nội dung khóa luận. Chương một 2. Chương hai 3. Chương ba c.

Phần kết luận. Nhận xét chung: về tiến trình giảng văn ở nhà trường phd thông trung học từ 1925 đên nay 2. Những kien ngự và de xuât. > Vhu mug Luan vin tốt ng : ; L dân : PTS Trịnh Xuân Vũ Ninh siến thức tncø Nguyễn The Metin Hou trang | Mấy chục năm gần đây.

trong lĩnh vực piáo dục trên thế gidi có nhiều công trình nghiên cứu nhầm hoàn thiện nội dung và phương pháp prio dục. Riêng ở nước ta cùng với sự chuyển dối manh iné về kinh tế - xã hội vấn dé đổi mới giáo dục được đặt ra một cách cấp thiết. Nói nh Nghị quyết Trung ương 4 tháng | năm 1993 là chúng ta phải ˆ Xác định lại mục tiêu, thiết kế lại chương trình , kế hoạch. nội dung phiamg pháp giáo duc” ( Tiếp tục đổi sự nghiệp giáo dục và đào tạo ).

Tuy nhiên, nói giáo dục thì lớn nhưng khóa luận chỉ đi vào một chuyên ngành nhỏ đó là "Phuong pháp giảng văn ở các nhà trường phổ thông trang hoc”. Có một thực trạng chung mà ngày nay tất cả những ai có tâm huyết với nghề đều nhân thấy đó là kết quả yếu kém của sự dạy học và học văn học trong nhà trường nhổ thông. Một phương pháp đã xuất hiện cách nay bay mươi năm - một thời gian khá dài - và đã hộc lộ rõ những hạn chế nhưng vẫn. được dip dụng rộng rãi.

Một phương nhấn mới tích cực hiện đại với những ưu điểm thấy rõ - tuy không phải là tối ưu - nhưng vẫn chỉ được áp dụng trong những phạm vi rất nhỏ hep. ma van Lốt iat : iia din : PTS it Xuân Vũ Tat cú những nghịch lí này đã tuo nên sự khô cứng. không còn hứag thú cho cả thầy Min trò trong piờ học tác phim văn chương. Nói như vậy , để thấy rõ được yêu cầu đối mới phương pháp cần thiết như thế nào đối với sự phát triển của môn giảng vũn ở nhà trường phổ thông:.

Tuy vậy, vấn để ” Đối mới như thé nào ? " không phải là mục đích của khóa luận mà như đã trình bày ở trên để tài. mục đích của khóa luận sẽ là làm rõ ” Con đường phát triển của phương pháp giảng van ở nhà trường phổ thông trung học từ Dương Quảng Hàm đến nay”. Có nghĩa là trước khi tin đến một phương phán mới, người viết muốn đừng lại kiểm điểm toàn bộ hệ thống phương pháp” giảng văn từ trước đến nay để rút ra những gì có ích cho việc giảng day văn chương ở nhà trường phể thông trung học. Mỗi phương pháp đều có những thuộc tính riêng của nó và ở một trình độ khoa hoe nhất định , vì vậy khóa luận này hoàn toàn không có ý so sánh một phương pháp nào với phương pháp nào.

Khóa luận chỉ nhầm mục đích tìm kiếm con đường phát triển của phương pháp giảng văn hay giảng dạy tác phẩm văn chương ở nhà trường trung học Việt Nam từ thời cụ Dương Quảng Hàm( 1925 ) đến nay. Cuối cùng người viết mong nhận được những ý kiến đánh giá từ nhiều phía và sự thông cảm , nếu trong quá trình nghiên cứu còn hộc 16 những sai sót do hạn chế về kinh nghiệm và kiến thức. Điều mà khoá luận cũng như mỗi người chúng ta đều mong ước đó ÍliIlllll/fllllllllllllll\fillllllVIlllllllll/ ii Sink viên thie hiện Nguyễn Thị Phương Moa ‘Trang 3 Luận vận tit nghiệp ộ din: PTS lrịnh Xuân Vũ và bo mon phi tng phap phẳng van nói riêng. 2/lý do chọn đề tài : Vai năm trở lai đây.

cùng với sự đổi mới và phat triển về mãi kinh tế - xã hội ngành giáo dục cũng đã dat được môi số thanh tựu dang kế. Tuy nhiên , có một thực trạng chung mà mọi mười đến nhận thấy đó là sự sút kém trong học tập của học sinh về các môn khoi học xã hội nói chung và môn văn nói riêng. liều này có thể có nguyên nhân từ nhiều phía nhưng dù Ihe nie đó cũng là nội lo chung cho những người có tâm huyết với thể hệ trẻ - tướng li cuá nước nhà , Xuất phát từ tình hình đó. người viết chọn dé tài này với mong ue có thể tìm ra được tiến trình phát triển của hệ thống phiting phap gicing văn trong nhà trường theo kiểu Âu học ở nude ta nhằm phục vụ cho công cuộc đổi tới phương pháp của ngành giáo dục Mat khác.

người viết cũng có mong muốn sau khóa luân này sẽ có điệu kiện nghiên cứu ở trình độ cao hơn để tiếp cận với những phương pháp mới , tích cực hiện dai. Dé tài của khóa luận này sẽ là điểm tựa cho người viết trong qua tr1nH nghien cifu sat may , Ninh viên 1lợ hee Nguyễn Ehị Phướớng Hoa lang 4 Luan van tốt aghiép thing dẫn : P'US Trịnh Xuân Vũ IÌÌÌ Hi "| MN A JI|| | | 3/ Pham vi dé tai: Cũng như đã nói trong tên của khoá luận phạm vi đẻ tài sẽ di vào trình bay mốt cách có hệ thống sự phát triển của phương phẩp phẳng văn ở trường phố thông trung học Việt Nam từ Dương Quảng Ham đến nay Nhiệm vụ của khóa luận là mô tả quá trình diễn tiến của nhương pháp giảng văn trong tiến trình lịch sử từ khí xuất hiện nhà trường Au học ở nước ta cho đến ngày này. Ngươi việt khóa luận nay sẽ sử dung một số tư liệu trong các xích của các nhà nghiên cứu , nhà gido từ 1925 đến nay. Tuy nhiên do hạn chế về kinh nghiệm và kiến thúc , khỏa luận sẽ khó tránh được những sai sót nhất định - Rat mong nhận được sự thông cảm ! 4/ Phương pháp nghiên cứu : Day là để tài nghiên cứu về lịch sử phương pháp giảng văn ở nhà trường Âu học nước ta.

He tài chủ trong xem xet và giải quyết các quá trình diễn biến và các bide phát triển liên tục hoặc pain đoạn của phương nháp giảng văn hay giẳng day tic phẩm văn chương ở nhà trường phổ thông trung học Luận van tôi nghiệp \ thaing dia : PS Trịnh Xuân Vũ TNT lÌÌ iit) Sa Sa phip aghien cứu. Trước hét đó là phương pháp thống kê và tập hợp các tư liệu và sau đó là phương pháp xử lí thông tín trên cơ sở đáp ứng những như cầu của để tài. Ngoài ra , khóa luận này cũng sử dụng phương pháp hệ thông. phương pháp nghiên cứu liên ngành để giải quyết những vấn để cụ thể của các hệ phương pháp gidng văn trong tiến trình lịch sử từ 1925 đế nay, %/ Lịch sử vấn đề : Có thể nói đây là mot để tài khá mới mẻ vì trước khóa tuận này chứa có mốt công trình nghiên cứu nào chú ý đến vấn để này một cách toàn điện.

Tuy trong môn giáo học nhắn có tất nhiều sách di vào phân tích , so sánh , đối chiếu hay đưa ra các phương pháp gidng van mới nhưng việc xem xét lại toàn bộ hệ thống phương phán lai chưa được chú ý lắm. Vấn để này chỉ được xét đến một cách chung chung và hoàn toàn không nhằm mục đích nghiên cứu, Trong sách “ Mdy vận dé cơ bắn về phương pháp dạy - hen toe phan van cÍHƠNH ff aha l1 phd thông * (19289) của phu sư Phan Trong Luận có để cập đến vị trí của môn văn trong nhà trường cũ. từ đó Giáo sư nói sơ qua về vấn để phương phip. lllllllVZT II GfII II SUT a A Xanh viên thước tiện Nguyễn Thị Phương Tow Trang 6 fain vận tốt phil Iiướn in: PES Tr nh Xuân vũ plhftagt pliip tòi tu Trong xách 7 Vda chướng và pling phap ening dav van chương "019951, Pho Tiến Sĩ Trinh Xuân Vũ cũng có để cập đến VIỆC “tint lướn Aho tang phương phap day hac Việt Nam va the giới tự trút lên nay * Tuy nhiên, PTS Trịnh Xuân Vũ lại di sâu khai thắc các hệ thông phương pháp day học nói chung chứ chưa di sầu vào hệ thếng phifeng phap pring văn ở nhà trường nước ta.

Trong bàn viết “ Phương pháp Dung Quing Hàm ” của Ha Giang ( kỉ yếu hội thảo sinh viên về phương pháp sư phạm trong day học văn chương ở nhà trường PTTUE- 1996) cũng có dé cân đến hệ thong phương pháp giáng văn từ 1925 đến nay thông qua gigi Huet những đặc điểm của phương phúíp Dương Quảng in và qt trình phí triển của nó, Có thể mái, bài viết chỉ nhằm mục đích giới thiệu vị trí của phương pháp Duting Quảng Him mà thôi. Qua các vấn để đã trình bày ở trên ta thấy rõ ràng đây là một vấn dé còn để ngỏ trong lĩnh vực nghiên cứu của môn phương pháp dạy học văn chương ở nhà trường Việt Nam. Chính vi vị trí tiên phòng mới mẻ của nó mà khóa luận xẻ không thể trành khỏi những thiểu xót, những khuyết điểm trong quá trình nghiện cứu Luận vin lot oghity ` 11wØng din: PES Trịnh Xuân Vũ eG Tuy vay , người viết rất mong nhận được những ý kiến phê bình đánh gia để khóa tuân có thể đạt kết quả tốt han. Rat mong khóa luận sé có ích cho việc đối mới phương ptapt yrioy văn ở nhị trưởng phổ thông trung học, 6 / Cấu trúc khóa luân Chương Một - Đương Quang Ham và phương pháp giảng văn theo kiểu Âu học ở nhà trường Việt Nam.

1 Dittag One Hầm - nhà ph:ío tài họa, ta - Phương pháp phing văn Dudng Quảng Ham ở nhà trường Au hoe 3. Giá trị tích cực của phương phip Dương Quing Ham Chương Thai: Đặng Thai Mai và những biến thể của phương pháp Đương Quang Ham. 1 Đang Thar Marva phương pháp giảng văn Đăng Thai Mai. Đăng Thai Mar.

(3 Phưưứng phap ging van Đăng That Mai, ei 2. Những biến thể của phương pháp Dương Quảng 1am, 2. “Hiến thể" ở Sài Gòn trước 1975, 2.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Tài liệu "Phương Pháp Giảng Văn Ở Trường Phổ Thông: Lịch Sử Và Phát Triển Từ Dương Quảng Hàm Đến Nay" cung cấp cái nhìn sâu sắc về sự phát triển của phương pháp giảng dạy văn học trong hệ thống giáo dục phổ thông Việt Nam. Tác giả phân tích lịch sử hình thành và những thay đổi trong cách tiếp cận giảng dạy, từ những nguyên lý cơ bản đến các phương pháp hiện đại, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển năng lực học sinh.

Độc giả sẽ tìm thấy nhiều lợi ích từ tài liệu này, bao gồm việc hiểu rõ hơn về các phương pháp giảng dạy hiệu quả, cũng như cách áp dụng chúng trong thực tiễn. Để mở rộng thêm kiến thức, bạn có thể tham khảo các tài liệu liên quan như 3 vận dụng phương pháp dạy học môn lịch sử ở trường trung học phổ thông nhằm phát triển năng lực học sinh qua thực nghiệm chương trình lớp 10, nơi bạn sẽ tìm thấy những ứng dụng cụ thể trong giảng dạy lịch sử.

Ngoài ra, tài liệu Khóa luận tốt nghiệp vật lý tổ chức và định hướng hoạt động học tập cho học sinh theo phương pháp giả thiết suy luận trong dạy học phần các định luật bảo toàn cơ học cũng sẽ cung cấp những góc nhìn mới về đổi mới phương pháp dạy học, có thể áp dụng cho nhiều môn học khác nhau.

Cuối cùng, bạn có thể tham khảo Phát triển năng lực tự học cho sinh viên trong dạy học theo học chế tín chỉ ở trường đại học để hiểu rõ hơn về cách phát triển năng lực tự học, một yếu tố quan trọng trong giáo dục hiện đại. Những tài liệu này sẽ giúp bạn mở rộng kiến thức và áp dụng hiệu quả hơn trong giảng dạy.