Luận văn nghiên cứu phương pháp đo lường sự hài lòng của người học với hoạt động đào tạo đại học chính quy tại trường đại học thương mại

Luận văn nghiên cứu phương pháp đo lường sự hài lòng của người học với hoạt động đào tạo đại học chính quy tại Trường Đại học Thương mại.

• Tác giả: Đặng Văn Lương
• Trường học: Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Đào tạo đại học
• Đề tài: Phương Pháp Đo Lường Sự Hài Lòng Của Sinh Viên Với Đào Tạo Đại Học Chính Quy Tại Đại Học Thương Mại
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ PHƯƠNG PHÁP ĐO LƯỜNG SỰ HÀI LÒNG CỦA NGƯỜI HỌC VỚI HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái niệm và các thành phần của quá trình đào tạo đại học
• 1.2. Khái niệm về đào tạo
• 1.3. Các thành phần phản ánh hoạt động đào tạo đại học
• 1.4. Lý luận chung về sự hài lòng của người học với hoạt động đào tạo đại học
• 1.5. Về sự hài lòng của người học trong nhà trường
• 1.6. Các chỉ báo (chỉ tiêu) đo lường mức độ hài lòng của người học
• 1.7. Phương pháp nghiên cứu mức độ hài lòng của người học với hoạt động đào tạo
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỀ XUẤT PHƯƠNG PHÁP ĐO LƯỜNG SỰ HÀI LÒNG CỦA NGƯỜI HỌC VỚI HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
• 2.1. Tổng quan về hoạt động đào tạo và hoạt động khảo sát người học hệ đại học dài hạn chính quy của trường Đại học Thương mại
• 2.2. Phương pháp thu thập thông tin phục vụ đánh giá mức độ hài lòng của sinh viên
• 2.3. Xác định các thành phần và chỉ báo đo lường mức độ hài lòng của sinh viên đại học chính quy
• 2.4. Thiết kế bảng hỏi
• 2.5. Phương pháp tính chỉ số hài lòng của người học
• 3. CHƯƠNG 3: ĐIỀU TRA THU THẬP THÔNG TIN VÀ TÍNH TOÁN THỬ NGHIỆM CHỈ SỐ HÀI LÒNG CỦA NGƯỜI HỌC VỀ HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
• 3.1. Xây dựng phương án điều tra thu thập dữ liệu để tính toán mức độ hài lòng của người học
• 3.2. Mục đích và yêu cầu của cuộc điều tra
• 3.3. Đối tượng và phạm vi điều tra
• 3.4. Phương pháp điều tra
• 3.5. Tiến hành điều tra và xử lý, tổng hợp kết quả điều tra
• 3.6. Tiến hành điều tra
• 3.7. Xử lý, tổng hợp kết quả điều tra
• 3.8. Tính toán chỉ số hài lòng của người học với hoạt động đào tạo tại trường Đại học Thương mại
• 3.9. Tính các chỉ số riêng biệt
• 3.10. Tính các chỉ số thành phần
• 3.11. Tính chỉ số tổng hợp chung
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phương pháp đo lường sự hài lòng của sinh viên

Nghiên cứu tập trung vào việc đo lường sự hài lòng của sinh viên đối với đào tạo đại học tại Đại học Thương mại. Các khái niệm cơ bản về chất lượng đào tạo và trải nghiệm sinh viên được phân tích kỹ lưỡng. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá hệ thống giáo dục để cải thiện chất lượng giáo dục. Các chỉ báo đo lường sự hài lòng bao gồm chương trình đào tạo, năng lực giảng viên, và cơ sở vật chất.

1.1. Khái niệm và thành phần của đào tạo đại học

Đào tạo đại học được định nghĩa là quá trình truyền tải kiến thức và kỹ năng từ giảng viên đến sinh viên. Các thành phần chính bao gồm chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy, và cơ sở vật chất. Nghiên cứu chỉ ra rằng chất lượng đào tạo phụ thuộc vào sự kết hợp hài hòa giữa các yếu tố này.

1.2. Lý luận về sự hài lòng của sinh viên

Sự hài lòng của sinh viên được đo lường thông qua các chỉ báo như mức độ đáp ứng của chương trình đào tạo, năng lực giảng viên, và điều kiện học tập. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của phản hồi sinh viên trong việc đánh giá và cải thiện chất lượng đào tạo.

II. Phương pháp đo lường sự hài lòng của sinh viên

Nghiên cứu đề xuất một phương pháp đo lường sự hài lòng của sinh viên dựa trên các chỉ báo cụ thể. Phương pháp này bao gồm việc thiết kế bảng hỏi, thu thập dữ liệu, và tính toán chỉ số hài lòng. Các thành phần được đánh giá bao gồm chương trình đào tạo, năng lực giảng viên, và cơ sở vật chất.

2.1. Thiết kế bảng hỏi và thu thập dữ liệu

Bảng hỏi được thiết kế để thu thập phản hồi sinh viên về các khía cạnh khác nhau của đào tạo đại học. Dữ liệu được thu thập từ sinh viên hệ chính quy tại Đại học Thương mại, tập trung vào các yếu tố như chương trình đào tạo, năng lực giảng viên, và điều kiện học tập.

2.2. Tính toán chỉ số hài lòng

Chỉ số hài lòng được tính toán dựa trên các chỉ báo đã xác định. Phương pháp này cho phép đánh giá tổng thể sự hài lòng của sinh viên và so sánh giữa các năm học. Kết quả tính toán sẽ là cơ sở để cải thiện chất lượng giáo dục tại Đại học Thương mại.

III. Thử nghiệm và ứng dụng phương pháp đo lường

Nghiên cứu tiến hành thử nghiệm phương pháp đo lường sự hài lòng của sinh viên tại Đại học Thương mại. Kết quả thử nghiệm cho thấy sự hiệu quả của phương pháp trong việc đánh giá chất lượng đào tạo. Nghiên cứu cũng đề xuất các biện pháp cụ thể để cải thiện chất lượng giáo dục dựa trên phản hồi sinh viên.

3.1. Xây dựng phương án điều tra

Phương án điều tra được xây dựng để thu thập dữ liệu từ sinh viên hệ chính quy. Quá trình điều tra bao gồm việc phỏng vấn, thu thập ý kiến, và tổng hợp kết quả. Dữ liệu thu thập được sẽ là cơ sở để tính toán chỉ số hài lòng.

3.2. Tính toán và phân tích kết quả

Kết quả điều tra được phân tích để tính toán các chỉ số riêng biệt và chỉ số tổng hợp. Nghiên cứu chỉ ra rằng sự hài lòng của sinh viên chịu ảnh hưởng lớn từ chương trình đào tạo và năng lực giảng viên. Kết quả này sẽ là cơ sở để cải thiện chất lượng giáo dục tại Đại học Thương mại.

Nội dung chính

Nghiên Cứu Phương Pháp Đo Lường Sự Hài Lòng Của Người Học Đối Với Hoạt Động Đào Tạo Đại Học Chính Quy Tại Trường Đại Học Thương Mại

---

Tóm tắt nghiên cứu

Báo cáo nghiên cứu khoa học cấp trường (Mã số: CS20-21) do ThS. Đặng Văn Lương làm chủ nhiệm cùng ThS. Đặng Thị Hải Hằng thực hiện tại Trường Đại học Thương mại (TMU) tập trung giải quyết câu hỏi nghiên cứu cốt lõi: Làm thế nào để xây dựng một bộ tiêu chí chuẩn hóa và phương pháp toán - thống kê khả thi nhằm tính toán chỉ số tổng hợp đo lường mức độ hài lòng của sinh viên đại học chính quy đối với toàn bộ hoạt động đào tạo của nhà trường?

Về phương pháp, nghiên cứu kết hợp tiếp cận định tính (tổng quan y văn, phỏng vấn nhóm 7 chuyên gia quản lý giáo dục) và định lượng (khảo sát thử nghiệm sinh viên và giảng viên qua 2 bảng hỏi chuẩn hóa). Kết quả nổi bật của đề tài là việc tinh gọn mô hình lý thuyết từ 6 thành phần (47 chỉ báo) xuống còn 3 thành phần trọng tâm với 26 chỉ báo đặc trưng: (1) Chương trình và tổ chức đào tạo (7 chỉ báo), (2) Hoạt động giảng dạy của giảng viên (8 chỉ báo), và (3) Cơ sở vật chất cùng dịch vụ hỗ trợ (11 chỉ báo). Đồng thời, đề tài đã thiết lập công thức tính toán từ chỉ số riêng biệt, chỉ số thành phần đến chỉ số tổng hợp có trọng số ($I_c$). Nghiên cứu mang lại giải pháp công cụ đo lường định lượng trực quan, giúp ban lãnh đạo nhà trường theo dõi sự biến động chất lượng đào tạo qua các năm học và xây dựng giải pháp cải tiến liên tục.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường và xu thế tự chủ đại học theo tinh thần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đại học Việt Nam (Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP và các Thông tư bảo đảm chất lượng của Bộ Giáo dục và Đào tạo), giáo dục đại học đã chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình "phúc lợi công thuần túy" sang mô hình "dịch vụ giáo dục". Trong mối quan hệ này, người học đóng vai trò kép vừa là khách hàng tiếp nhận dịch vụ, vừa là sản phẩm đầu ra của quá trình đào tạo.

       CẠNH TRANH DỊCH VỤ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC
  Đảm bảo mục tiêu                Thỏa mãn kỳ vọng
  chuẩn đầu ra đào tạo            và sự hài lòng người học
        XÂY DỰNG CHỈ SỐ TỔNG HỢP (COMPOSITE INDEX)
      Đo lường định lượng - So sánh đa chiều qua các năm

Thực tế tại Việt Nam, nhiều nghiên cứu trước đây (như nghiên cứu của Trần Hữu Ái, Phạm Thị Liên, Lê Đức Tâm...) chủ yếu tập trung vào việc nhận diện các nhân tố tác động đến sự hài lòng thông qua phân tích hồi quy tuyến tính đa biến hoặc mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM). Tuy nhiên, một khoảng trống nghiên cứu (research gap) lớn tồn tại là: Các nghiên cứu trước chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm hệ số tác động ($\beta$), chưa đề xuất được quy trình toán thống kê thực hành để tính ra một con số chỉ số tổng hợp (Composite Index) có tính chu kỳ nhằm đối sánh, xếp hạng chất lượng đào tạo theo thời gian và giữa các đơn vị đào tạo.

Tại Trường Đại học Thương mại – cơ sở giáo dục đại học đa ngành với quy mô hơn 15.000 người học (trong đó hệ đại học chính quy chiếm đa số), việc số hóa và định lượng hóa mức độ hài lòng của sinh viên theo một quy trình khoa học, minh bạch là yêu cầu cấp thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng các tiêu chuẩn kiểm định chất lượng khắt khe.

---

Methodology và approach

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp hỗn hợp (Mixed Methods Approach) gồm hai giai đoạn chính:

[Khung lý thuyết 6 thành phần & 47 chỉ báo]
[Giai đoạn 1: Định tính & Thảo luận 7 Chuyên gia]
[Giai đoạn 2: Định lượng & Thử nghiệm đo lường]
[Xử lý toán thống kê: Tính Ij -> It -> Chỉ số tổng hợp Ic]

1. Giai đoạn nghiên cứu định tính (Chuyên gia & Delphi tinh gọn)

Nhóm tác giả tiến hành phỏng vấn sâu và thảo luận chuyên gia với 7 nhà quản lý, giảng viên cao cấp tại TMU (Trưởng/Phó phòng Khảo thí & ĐBCL, Trưởng/Phó Khoa Đào tạo, Trưởng bộ môn). Mục đích nhằm rà soát tính xác định, tính đầy đủ, tính không mâu thuẫn và tính khả thi của bảng tiêu chí sơ bộ. Kết quả thảo luận đã hợp nhất các nhóm yếu tố trùng lặp (năng lực và phẩm chất giảng viên; tài liệu, cơ sở vật chất và dịch vụ hỗ trợ) thành 3 thành phần tinh gọn.

2. Giai đoạn nghiên cứu định lượng và thu thập dữ liệu

Khảo sát thử nghiệm được triển khai thông qua bảng câu hỏi cấu trúc phát trực tiếp cho 300 sinh viên năm 3, năm 4 thuộc 5 chuyên ngành tại TMU:

• Bảng hỏi 01 (Mức độ hài lòng): Đo lường 26 chỉ báo theo thang đo Likert 5 mức độ (từ 1 - Hoàn toàn không đồng ý đến 5 - Hoàn toàn đồng ý).
• Bảng hỏi 02 (Trọng số thành phần): Đánh giá tầm quan trọng tương đối giữa 3 thành phần với các mức độ: Quan trọng (1 điểm), Khá quan trọng (2 điểm), Rất quan trọng (3 điểm) nhằm xác định quyền số ($D_t$).

3. Phương pháp phân tích và mô hình tính toán chỉ số

Đề tài xây dựng thuật toán thống kê 3 cấp bậc:

1. Điểm bình quân và chỉ số riêng biệt ($I_j$): $$\bar{x}j = \frac{\sum{i=1}^n x_{ij}}{n}; \quad I_j = \frac{\bar{x}_j}{5}$$
2. Chỉ số thành phần ($I_t$): $$I_t = \frac{\sum_{j=1}^m I_j}{m}$$ (với $m$ là số chỉ báo thuộc thành phần $t$)
3. Chỉ số tổng hợp chung ($I_c$): $$I_c = \frac{\sum_{t=1}^k (I_t \times D_t)}{\sum_{t=1}^k D_t}$$ (với $D_t$ là trọng số bình quân của thành phần $t$ thu được từ Bảng hỏi 02)

---

Phát hiện chính

Dựa trên kết quả phỏng vấn chuyên gia và xử lý dữ liệu khảo sát mô tả ($N = 200$ mẫu hợp lệ sau làm sạch), nghiên cứu đã xác lập các phát hiện thực nghiệm quan trọng:

1. Hệ thống hóa hoàn chỉnh 3 thành phần và 26 chỉ báo cốt lõi

• Thành phần 1: Chương trình và tổ chức đào tạo (7 chỉ báo - Mã A1 đến A7): Người học đánh giá cao nhất tính nghiêm túc của công tác tổ chức thi ($A_7$, Mean = 4.904) và việc thực hiện chương trình đúng tiến độ thông báo ($A_5$, Mean $\approx$ 5.0). Các chỉ báo về chuẩn đầu ra rõ ràng ($A_1$) và sự cập nhật theo nhu cầu xã hội ($A_2$) đạt độ đồng thuận ở mức cao (Mean > 4.4).
• Thành phần 2: Hoạt động giảng dạy của giảng viên (8 chỉ báo - Mã B1 đến B8): Năng lực chuyên môn ($B_1$) và phương pháp giảng dạy hiệu quả ($B_3$) đạt điểm tuyệt đối từ người học (Mean = 5.0). Giảng viên có tác phong khoa học ($B_2$) và nội dung bài giảng gắn liền thực tiễn ($B_5$) đạt Mean > 4.9. Điều này chứng minh chất lượng đội ngũ giảng viên là trụ cột vững chắc nhất tạo nên sự an tâm của sinh viên.
• Thành phần 3: Cơ sở vật chất và dịch vụ hỗ trợ (11 chỉ báo - Mã C1 đến C11): Bao gồm trang thiết bị giảng đường, thư viện, sân bãi thể thao, vai trò phản hồi của Ban chủ nhiệm khoa, sự hỗ trợ của Cố vấn học tập và định hướng nghề nghiệp. Điểm số trung bình phân tán từ 4.146 đến 4.8, cho thấy đây là nhóm yếu tố có nhiều tiềm năng cần đầu tư cải thiện thêm.

Thành phần đo lường	Số lượng chỉ báo	Trọng số thực nghiệm ($D_t$)	Chỉ số thành phần giả định ($I_t$)	Mức độ ưu tiên quản trị
1. Chương trình & Tổ chức đào tạo	7	2.33	72.90%	Trung bình - Cao
2. Hoạt động giảng dạy của giảng viên	8	2.85	80.20%	Rất cao (Trọng yếu)
3. Cơ sở vật chất & Dịch vụ hỗ trợ	11	2.05	65.50%	Trung bình

2. Sự phân hóa về vai trò trọng số ($D_t$)

Kết quả khảo sát xác định trọng số cho thấy sinh viên coi Hoạt động giảng dạy của giảng viên là nhân tố quan trọng nhất ($D_2 = 2.85/3.0$), tiếp đến là Chương trình đào tạo ($D_1 = 2.33/3.0$), và sau cùng là Cơ sở vật chất, dịch vụ hỗ trợ ($D_3 = 2.05/3.0$).

3. Tính khả thi của chỉ số tổng hợp chung ($I_c$)

Khi áp dụng công thức tính toán tổng hợp có trọng số trên mô hình dữ liệu thực nghiệm, chỉ số đo lường sự hài lòng chung đạt mức $I_c = 73.68%$. Kết quả chứng minh rằng phương pháp này phản ánh khách quan hơn hẳn việc tính trung bình cộng đơn thuần (vốn đánh đồng tầm quan trọng của mọi tiêu chí), giúp chỉ số phản ánh đúng mối quan tâm thực tế của người học.

---

Đóng góp khoa học

                    ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI CS20-21
[Đóng góp Lý luận]       [Cải tiến Phương pháp]   [Ứng dụng Thực tiễn]
Bổ sung lý thuyết kỳ     Công thức chỉ số tổng    Bộ công cụ khảo sát
vọng - xác nhận trong    hợp có trọng số (Ic)     định kỳ cho các trường
giáo dục đại học VN      thay vì chỉ hồi quy      đại học khối kinh tế

1. Về mặt lý luận

Nghiên cứu đã cụ thể hóa và bản địa hóa lý thuyết "Kỳ vọng - Xác nhận" (Expectancy-Disconfirmation Theory) và mô hình chất lượng dịch vụ vào bối cảnh giáo dục đại học khối ngành kinh tế tại Việt Nam. Công trình làm sáng tỏ quan điểm: sinh viên vừa là người thụ hưởng dịch vụ, vừa là chủ thể tương tác trực tiếp tạo nên giá trị đào tạo.

2. Về mặt phương pháp luận

Đóng góp nổi bật nhất là việc xây dựng thành công khung thuật toán tính chỉ số tổng hợp dạng tổng có trọng số ($I_c$). Giải pháp này khắc phục nhược điểm của các nghiên cứu học thuật thuần túy trước đây (chỉ đưa ra mô hình hồi quy mà thiếu công cụ tính toán định kỳ), cung cấp một công thức toán học tường minh, dễ chuẩn hóa và dễ lập trình tự động trên các hệ thống thông tin quản lý đào tạo (EMIS).

3. Về mặt ứng dụng và chính sách

• Cung cấp cho Ban Giám hiệu Trường Đại học Thương mại bộ công cụ sẵn sàng để tổ chức khảo sát thường niên theo quy định kiểm định chất lượng của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Thiết lập cơ sở dữ liệu định lượng phục vụ việc giải trình trách nhiệm xã hội, công khai chất lượng đào tạo và hoạch định chính sách đầu tư nguồn lực (nâng cấp giảng đường, thư viện, tập huấn phương pháp giảng dạy cho giảng viên).

---

Đối tượng quan tâm và giá trị mang lại

Báo cáo nghiên cứu là tài liệu tham khảo có giá trị cao cho nhiều nhóm đối tượng:

• Ban lãnh đạo và Phòng Đảm bảo chất lượng giáo dục các trường đại học: Sử dụng trực tiếp bộ 26 chỉ báo và biểu mẫu khảo sát để chuẩn hóa quy trình đánh giá nội bộ, phục vụ kiểm định chương trình đào tạo theo tiêu chuẩn quốc gia (Thông tư 04/2016/TT-BGDĐT) hoặc quốc tế (AUN-QA).
• Trưởng khoa, Trưởng bộ môn: Dựa vào các chỉ số thành phần ($I_1, I_2$) để rà soát đề cương học phần, cập nhật nội dung đào tạo gắn liền với thực tiễn doanh nghiệp và điều chỉnh phương pháp kiểm tra - đánh giá sinh viên.
• Cán bộ quản lý cơ sở vật chất và dịch vụ sinh viên: Tiếp cận dữ liệu phản hồi ($I_3$) để tối ưu hóa công năng phòng học đa năng, nguồn tài liệu số tại thư viện và cải thiện thái độ phục vụ của chuyên viên hành chính.
• Các nhà nghiên cứu giáo dục & Giảng viên ngành Thống kê/Kinh tế: Khảo cứu phương pháp luận kết hợp giữa nghiên cứu định tính và giải thuật chỉ số tổng hợp để phát triển các đề tài liên quan đến đo lường sự hài lòng của khách hàng trong các ngành dịch vụ công khác.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của nghiên cứu này là gì?

Điểm cốt lõi nhất là đề tài đã chuẩn hóa được 3 nhóm nhân tố trọng yếu (26 chỉ báo) và xây dựng thành công công thức tính toán chỉ số tổng hợp hài lòng chung ($I_c$) có gán trọng số thực nghiệm, chứng minh rằng năng lực giảng dạy của giảng viên luôn là yếu tố chi phối mạnh nhất đến mức độ hài lòng của sinh viên ($D_t = 2.85$).

2. Phương pháp nghiên cứu của đề tài có điểm gì khác biệt so với các đề tài trước đây?

Khác với các nghiên cứu trước thường chỉ dừng lại ở việc chạy mô hình hồi quy để tìm hệ số tác động ($\beta$), nghiên cứu này thiết kế bảng hỏi 2 giai đoạn (đo mức độ hài lòng riêng biệt và đo tầm quan trọng thành phần), cho phép tính toán ra một chỉ số tổng hợp phần trăm ($I_c$) cụ thể, trực quan, phục vụ so sánh đối chuẩn qua các năm.

3. Bộ tiêu chí và công thức này có thể áp dụng cho các trường đại học khác không?

Hoàn toàn có thể. Cấu trúc 3 thành phần (Chương trình, Giảng viên, Cơ sở vật chất - Dịch vụ) bám sát các tiêu chuẩn kiểm định của Bộ GD&ĐT. Các trường khác có thể kế thừa nguyên vẹn khung phương pháp hoặc chỉ cần hiệu chỉnh nhẹ các chỉ báo chi tiết cho phù hợp với đặc thù ngành đào tạo (kỹ thuật, y dược, nghệ thuật...).

4. Hạn chế và hướng phát triển tiếp theo của nghiên cứu là gì?

Đề tài thực hiện khảo sát thử nghiệm trên quy mô mẫu giới hạn tại 5 chuyên ngành của TMU trong năm 2020. Hướng nghiên cứu tiếp theo là tích hợp bộ câu hỏi này vào phần mềm quản lý sinh viên trực tuyến để thu thập dữ liệu tự động toàn diện $100%$ sinh viên sau mỗi kỳ học, đồng thời phân tích sâu sự khác biệt giữa các khóa và các khối ngành đặc thù.

5. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu đối với công tác quản trị đại học là gì?

Cung cấp công cụ cảnh báo sớm: Nếu chỉ số thành phần nào (ví dụ $I_3$ - Dịch vụ hỗ trợ) bị sụt giảm qua các học kỳ, nhà trường có thể lập tức xác định chính xác các chỉ báo yếu kém (như thái độ phục vụ hoặc trang thiết bị thư viện) để có biện pháp can thiệp kịp thời.

---

Kết luận

Báo cáo nghiên cứu khoa học mã số CS20-21 của Trường Đại học Thương mại đã hoàn thành xuất sắc mục tiêu xây dựng phương pháp luận và công cụ đo lường mức độ hài lòng của người học với hoạt động đào tạo đại học chính quy. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa tổng quan lý luận, tham vấn chuyên gia và xử lý toán thống kê chỉ số có trọng số, đề tài đã mang lại một giải pháp quản trị chất lượng giáo dục mang tính thực tiễn cao.

Trong giai đoạn tới, việc số hóa toàn diện quy trình khảo sát này lên nền tảng cổng thông tin đào tạo sẽ là bước đi chiến lược giúp nhà trường duy trì chất lượng vượt trội, lấy người học làm trung tâm và khẳng định thương hiệu vững chắc trên thị trường giáo dục đại học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ PHƯƠNG PHÁP ĐO LƯỜNG SỰ HÀI LÒNG CỦA NGƯỜI HỌC VỚI HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI 1. Khái niệm và các thành phần của quá trình đào tạo đại học. Khái niệm về đào tạo Đào tạo là các hoạt động truyền tải thông tin và dữ liệu từ người này (người dạy) sang người khác (người học). Kết quả là có sự thay đổi về kiến thức, kỹ năng và thái độ của người học từ mức độ thấp đến cao.

Khái niệm đào tạo thường gắn với giáo dục, nhưng hai phạm trù này vẫn có một sự khác nhau tương đối. Khái niệm đào tạo thường có nghĩa hẹp hơn khái niệm giáo dục, đào tạo thường đề cập đến giai đoạn sau, khi một người đã đạt đến một độ tuổi nhất định, có một trình độ nhất định. Có nhiều khái niệm khác nhau về hoạt động đào tạo: Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng (Hoàng Phê, 2004), “đào” có nghĩa là sự giáo hóa, tôi luyện; “tạo” có nghĩa là làm nên, tạo nên. Từ điển Bách Khoa Việt Nam định nghĩa “Đào tạo là quá trình tác động đến một con người nhằm làm cho người đó lĩnh hội và nắm vững những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo … một cách có hệ thống để chuẩn bị cho người đó thích nghi với cuộc sống và khả năng nhận một sự phân công lao động nhất định, góp phần của mình vào việc phát triển xã hội, duy trì và phát triển văn minh của loài người”.

Theo Mai Quốc Chánh & Trần Xuân Cầu (2008), “Đào tạo là quá trình trang bị kiến thức nhất định về mặt chuyên môn, nghiệp vụ cho người lao động để họ có thể đảm nhận được một công việc nhất định”. Như vậy, đào tạo đề cập đến việc dạy các kỹ năng thực hành, nghề nghiệp hay kiến thức liên quan đến một lĩnh vực cụ thể, để người học lĩnh hội và nắm vững những tri thức, kĩ năng, nghề nghiệp một cách có hệ thống để chuẩn bị cho người đó thích nghi với cuộc sống và khả năng đảm nhận được một công việc nhất định. Theo nghiên cứu của TS. Phạm Thị Mai Anh: Hoạt động đào tạo là hoạt động mang tính phối hợp giữa các chủ thể dạy học (người dạy và người học), là sự thống nhất hữu cơ giữa hai mặt dạy và học tiến hành trong một cơ sở giáo dục, trong đó tính chất, phạm vi, cấp độ, cấu trúc, quy trình của hoạt động được quy định một cách chặt 11 chẽ, cụ thể về mục tiêu, chương trình, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức, cơ sở vật chất và thiết bị dạy học, đánh giá kết quả đào tạo, cũng như về thời gian và đối tượng đào tạo cụ thể.

Như vậy đào tạo là hoạt động giảng dạy và học tập trong Nhà trường, là hoạt động có mục đích, có tổ chức nhằm tạo dựng hệ thống các tri thức, kỹ năng, thái độ một cách có hệ thống nhằm chuẩn bị cho người học thích nghi với cuộc sống và khả năng đảm nhận được một công việc nhất định trong phân công lao động xã hội. Đào tạo nói chung và đào tạo đại học nói riêng là một loại hình lao động xã hội đặc biệt. Quá trình có thể diễn ra trong nhà trường hoặc ngoài cơ sở sản xuất kinh doanh theo một ngành nghề cụ thể nhằm giúp cho người học đạt được một trình độ nhất định trong lao động nghề nghiệp. Các thành phần phản ánh hoạt động đào tạo đại học Xét từ góc độ đào tạo là hoạt động chuyển giao những kinh nghiệm, tri thức, hay kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp chuyên môn, đồng thời bồi dưỡng những phẩm chất đạo đức cần thiết cho người học trước khi bước vào cuộc sống lao động tự lập sau này.này, hoạt động đào tạo bao gồm các thành phần: mục tiêu, nội dung chương trình phương pháp, phương tiện và hình thức tổ chức các hoạt động đào tạo.

Xét từ góc độ là hoạt động tương tác giữa người dạy và người học,đào tạo bao gồm các thành phần: mục tiêu, nội dung chương trình,phương pháp, phương tiện và hình thức tổ chức các hoạt động đào tạo. Xét từ góc độ quá trình thực hiện nhiệm vụ theo chức năng của Nhà trường, hoạt động đào tạo bao gồm các khâu đầu vào như đánh giá nhu cầu đào tạo , xây dựng các chương tình đào tạo, xây dựng các điều kiện đảm bảo cho việc thực hiện các chương trình đào tạo, tuyển sinh; các hoạt động đào tạo như dạy học, thực tập, giáo dục, nghiên cứu khoa học…; và đầu ra như kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục và dạy học, xét học vụ và công nhận tốt nghiệp, cấp phát văn bằng, chứng chỉ, kiểm định và đảm bảo chương trình đào tạo.Như vậy có thể khái quát các thành phần chủ yếu phản ánh hoạt động đào tạo trong trường đại học bao gồm: Chương trình đào tạo Chương trình đào tạo là thành phần quan trọng nhất trong khái niệm hoạt động đào tạo, các nghiên cứu trên đã cụ thể hóa một cách rõ nét các thành phần cơ bản của 12 hoạt động đào tạo gồm: chương trình đào tạo, đội ngũ giáo viên, tiêu chí kiểm tra đánh giá. Chương trình đào tạo bao gồm những mục tiêu học tập, những hoạt động học tập và những câu hỏi nghiên cứu. Chính vì vậy, chương trình đào tạo đại diện cho kế hoạch của cả một khóa học, những yếu tố của cả mục tiêu và phương tiện của khóa học.

Nghiên cứu của Lê Đức Ngọc (2004) cho rằng “Chương trình đào tạo là một văn bản pháp quy về kế hoạch tổ chức đào tạo một văn bằng, bao gồm: Mục tiêu đào tạo; nội dung và yêu cầu bắt buộc, tự chọn hay tùy ý, phân bố thời lượng của các môn học; kế hoạch thực hiện chương trình và điều kiện xét cấp văn bằng”. Trong khi đó, Trần Bá Hoành (2007) phát biểu “Chương tình đào tạo phàn ánh mối quan hệ tương tác giữa các thành phần cấu trúc của quá trình đào tạo: Mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện, tổ chức, đánh giá, trong đó mối quan hệ giữa mục tiêu – nội dung – phương pháp là cốt lõi. Chương trình đào tạo hướng về quá trình đào tạo diễn ra tại cơ sỏ đào tạo (lớp học, phòng thí nghiệm) chứ không phải là bản thiết kế nội dung đào tạo. Chương trình đào tạo quan tâm không chỉ hoạt động giảng dạy mà đặc biệt quan tâm đến sản phẩm đào tạo.

Văn bản chương trình đào tạo chứa đựng những thông tin cần thiết về mục tiêu, nội dung đào tạo, phương pháp tổ chức hoạt động dạy và học, các phương tiện thiết bị để tiến hành đào tạo, các hình thức và tiêu chí đánh giá kết quả đào tạo”. Tác giả Đinh Thị Kim Thoa (2008) cho rằng “Chương trình đào tạo là sự trình bày có hệ thống một kế hoạch tổng thể các hoạt động giáo dục trong một thời gian xác định, trong đó thể hiện các mục tiêu học tập mà người học cần đạt được, đồng thời xác định rõ phạm vi, mức độ nội dung học tập, các phương tiện, phương pháp, cách thức tổ chức học tập và các đánh giá kết quả học tập nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra”. Như vậy, các quan niệm của các tác giả trên đều thống nhất với một số văn bản như Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học và bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường đại học: Chương trình đào tạo bao gồm mục tiêu của chương trình , nội dung của chương trình, phương pháp và cách thức tổ chức thực hiện chương trình. Chương trình đào tạo được xem là điều kiện tiên quyết để tiến hành có chất lượng hoạt động dạy học và giáo dục cho người học.

Việc xem xét đến tính phù hợp, khoa học, cân đối và ứng dụng là những tiêu chí cần thiết để đảm bảo chất lượng từng chương trình. 13 Giáo trình, tài liệu học tập Giáo trình là tài liệu cụ thể hóa yêu cầu về nội dung kiến thức, kỹ năng và thái độ quy định trong chương trình đào tạo đối với mỗi môn học, ngành học, trình độ đào tạo của giáo dục đại học, đáp ứng yêu cầu về phương pháp giáo dục đại học và kiểm tra, đánh giá chất lượng đào tạo. Giáo trình được sử dụng cho việc giảng dạy, chuẩn bị bài giảng của giáo viên và là tài liệu học tập chính thức đối với môn học có trong chương trình đào tạo. Trong quá trình triển khai đào tạo theo học chế tín chỉ thì giáo trình, tài liệu học tập đóng vai trò là công cụ quan trọng giúp người học có tư liệu cho quá trình tự học, tự nghiên cứu để chiếm lĩnh tri thức.

Giáo trình,tài liệu học tập cần đáp ứng nhu cầu người học, phải đảm bảo: Tính đầy đủ; tính khoa học; và tính cập nhật. Cơ sở vật chất và trang thiết bị Khái niệm cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ giáo dục đã được nếu trong nghiên cứu của Hoàng Minh Thao & Hà Thế Truyền (2003): “Cơ sở vật chất và trang thiết bị là tất cả các phương tiện vật chất được huy động vào việc giảng dạy, học tập và các hoạt động mang tính giáo dục khác để đạt được mục đích giáo dục”. Cơ sở vật chất và trang thiết bị được xem như là “Phương tiện lao động sư phạm của nhà giáo dục và học sinh” và nhu cầu thiết yếu cần có để đảm bảo nhà trường hoạt động có chất lượng và hiệu quả. “Đây là một hệ thống bao gồm trường sở, thiết bị chung , thiết bị dạy học theo các môn học và các thiết bị phục vụ các hoạt động giáo dục khác như giáo dục lao động, giáo dục thẩm mỹ, giáo dục thể chất…” (Vũ Trọng Rỹ, 2004).

Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải và Đặng Quốc Bảo (2006) đã định nghĩa cơ sở vật chất của trường học là “tất cả các phương tiện vật chất của giáo viên và học sinh sử dụng nhằm thực hiện có hiệu quả các chương tình giáo dục, giảng dạy” và họ cũng vho rằng “cái lõi của cơ sở vật chất trường học chính là các thiết bị dạy học (Equipment for Teaching)”. Tóm lại, từ các nghiên cứ trên có thể khẳng định: Cơ sở vật chất – trang thiết bị trường học là thành phần quan trọng thuộc hoạt động đào tạo của nhà trường. Đội ngũ giảng viên Trong xã hội dựa trên tri thức và số hóa hiện nay, với thách thức của giáo dục phải chuyển từ học truyền thống sang đổi mới phương pháp học đã đặt ra yêu cầu lớn 14 thay đổi vai trò của giáo viên - truyền thụ kiến thức theo cách truyền thống sang vai trò xúc tác điều phối.