Phúc Lợi Y Tế Trong Nền Kinh Tế Thị Trường Ở Việt Nam Hiện Nay

Khám phá phúc lợi y tế trong nền kinh tế thị trường Việt Nam hiện nay, những thách thức và cơ hội phát triển bền vững cho người dân.

• Tác giả: Đinh Quốc Thắng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Duy Dũng
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh Tế Chính Trị
• Đề tài: Phúc Lợi Y Tế Trong Nền Kinh Tế Thị Trường Việt Nam: Thực Trạng và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phúc Lợi Y Tế Định Nghĩa và Tầm Quan Trọng

Bệnh tật là một rủi ro không thể tránh khỏi trong cuộc đời mỗi người, ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân, năng suất lao động và thậm chí gây ra các vấn đề xã hội. Ngành y tế ra đời để giải quyết những vấn đề này, và sự phát triển của nó phản ánh sự tiến bộ của một quốc gia về kinh tế, xã hội và mức sống. Tuy nhiên, cơ chế thị trường với cung - cầu và giá cả bộc lộ nhiều bất cập trong lĩnh vực y tế. Chi phí đầu tư lớn cho cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực đẩy giá dịch vụ y tế lên cao, gây khó khăn cho người thu nhập thấp trong việc tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh. Sự can thiệp của chính phủ là cần thiết để khắc phục những hạn chế này, thông qua chi tiêu công và xây dựng hệ thống phúc lợi xã hội, trong đó phúc lợi y tế đóng vai trò trọng tâm. Phúc lợi y tế giúp giảm chi phí khám chữa bệnh, phổ cập y tế thông qua hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực, đầu tư trang thiết bị, cơ sở hạ tầng, mở rộng dịch vụ và mạng lưới thông tin y tế.

1.1. Khái Niệm và Bản Chất của Phúc Lợi Y Tế

Phúc lợi y tế là hệ thống các chính sách và biện pháp của nhà nước và xã hội nhằm đảm bảo quyền tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản cho mọi người dân, đặc biệt là những đối tượng yếu thế. Nó bao gồm các hoạt động phòng bệnh, khám chữa bệnh, phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Phúc lợi y tế không chỉ là trách nhiệm của nhà nước mà còn là quyền lợi của người dân, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

1.2. Vai Trò Của Phúc Lợi Y Tế Trong Kinh Tế Thị Trường Việt Nam

Trong bối cảnh kinh tế thị trường Việt Nam, phúc lợi y tế đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an sinh xã hội, giảm thiểu bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế và bảo vệ sức khỏe người dân. Nó giúp ổn định xã hội, tạo điều kiện cho phát triển kinh tế bền vững và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Phúc lợi y tế cũng góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ (MDG) và các cam kết quốc tế của Việt Nam về y tế.

II. Thực Trạng Phúc Lợi Y Tế Tại Việt Nam Phân Tích Điểm Mạnh Yếu

Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe ban đầu, thể hiện qua việc giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh và trẻ dưới 5 tuổi, cũng như thành công trong chống suy dinh dưỡng và các bệnh truyền nhiễm. Chương trình phòng chống lao đã phủ sóng toàn quốc, và chính sách hỗ trợ chữa bệnh cho người nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi và các đối tượng chính sách xã hội đã được triển khai. Tuy nhiên, hệ thống phúc lợi y tế vẫn còn nhiều hạn chế, bao gồm sự bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế, chất lượng dịch vụ chưa cao, và gánh nặng chi phí y tế còn lớn đối với người dân. Nền kinh tế thị trường định hướng XHCN tạo ra nhiều thách thức trong việc đảm bảo công bằng và hiệu quả trong phúc lợi y tế.

2.1. Đánh Giá Chi Tiết Về Số Lượng và Chất Lượng Dịch Vụ Y Tế

Số lượng cơ sở y tế và nhân viên y tế đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây, tuy nhiên, sự phân bố còn chưa đồng đều giữa các vùng miền và tuyến. Chất lượng dịch vụ y tế cũng chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của người dân, đặc biệt là ở các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa. Tình trạng quá tải bệnh viện, thiếu trang thiết bị hiện đại và trình độ chuyên môn của nhân viên y tế còn hạn chế là những vấn đề cần được giải quyết.

2.2. Phân Tích Về Giá Cả và Phương Thức Thực Hiện Phúc Lợi Y Tế

Giá cả dịch vụ y tế ngày càng tăng cao, gây khó khăn cho người dân, đặc biệt là những người có thu nhập thấp. Phương thức thực hiện phúc lợi y tế còn nhiều bất cập, thiếu sự phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương. Cơ chế tài chính y tế chưa hiệu quả, chưa khuyến khích được các cơ sở y tế nâng cao chất lượng dịch vụ và giảm chi phí.

2.3. Mối Quan Hệ Giữa Phúc Lợi Y Tế và Đối Tượng Hưởng Lợi

Mặc dù đã có nhiều chính sách ưu đãi cho các đối tượng chính sách, người nghèo và trẻ em, nhưng vẫn còn nhiều người dân chưa được tiếp cận đầy đủ với các dịch vụ phúc lợi y tế. Thủ tục hành chính còn rườm rà, gây khó khăn cho người dân trong việc đăng ký và hưởng các chế độ bảo hiểm y tế. Cần có những giải pháp đồng bộ để đảm bảo mọi người dân đều được hưởng lợi từ hệ thống phúc lợi y tế.

III. Giải Pháp Phát Triển Phúc Lợi Y Tế Việt Nam Hướng Đến Bền Vững

Để phát triển phúc lợi y tế một cách bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, bao gồm tăng cường đầu tư cho y tế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hoàn thiện cơ chế tài chính, phát triển hệ thống bảo hiểm y tế toàn dân, và tăng cường sự tham gia của cộng đồng. Cần duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định, đa dạng hóa các lợi ích phúc lợi y tế, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, và hội nhập quốc tế để phát triển kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội. Các giải pháp cần tập trung vào phát triển nguồn nhân lực, tăng cường tài chính y tế, phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật, phát triển thông tin hỗ trợ phúc lợi y tế, tăng cường cung cấp dịch vụ y tế cộng đồng, và phát triển BHYT hỗ trợ những người có hoàn cảnh đặc biệt.

3.1. Phát Triển Nguồn Nhân Lực Đảm Bảo Cho Hoạt Động Phúc Lợi Y Tế

Cần tăng cường đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ y tế, đặc biệt là ở các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa. Cần có chính sách thu hút và giữ chân nhân tài trong ngành y tế, đồng thời nâng cao trình độ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của nhân viên y tế. Cần khuyến khích sự tham gia của các tổ chức xã hội và tư nhân trong việc đào tạo nguồn nhân lực y tế.

3.2. Tăng Cường Tài Chính Y Tế Dành Cho Hoạt Động Phúc Lợi Y Tế

Cần tăng cường đầu tư từ ngân sách nhà nước cho y tế, đồng thời huy động các nguồn lực xã hội khác, bao gồm bảo hiểm y tế, viện trợ quốc tế và đóng góp của cộng đồng. Cần hoàn thiện cơ chế tài chính y tế, đảm bảo tính công khai, minh bạch và hiệu quả. Cần khuyến khích các cơ sở y tế tự chủ tài chính, đồng thời tăng cường kiểm soát chi phí y tế.

3.3. Phát Triển Bảo Hiểm Y Tế Toàn Dân Giải Pháp Bền Vững

Mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, đặc biệt là người nghèo, người cận nghèo và các đối tượng yếu thế. Nâng cao chất lượng dịch vụ bảo hiểm y tế, đảm bảo quyền lợi của người tham gia. Đa dạng hóa các gói bảo hiểm y tế, đáp ứng nhu cầu khác nhau của người dân. Tăng cường quản lý và giám sát hoạt động bảo hiểm y tế, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ và Đổi Mới Trong Phúc Lợi Y Tế Hiện Đại

Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) trong quản lý y tế, khám chữa bệnh từ xa (telemedicine), và theo dõi sức khỏe cá nhân (personal health monitoring) có thể cải thiện đáng kể hiệu quả và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế. Đổi mới trong phương pháp điều trị, sử dụng thuốc mới, và phát triển các mô hình chăm sóc sức khỏe phù hợp với điều kiện Việt Nam là cần thiết để nâng cao chất lượng phúc lợi y tế. Cần khuyến khích nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực y tế, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp công nghệ tham gia vào thị trường y tế.

4.1. Phát Triển Y Tế Số Ứng Dụng Công Nghệ Trong Chăm Sóc Sức Khỏe

Xây dựng hệ thống thông tin y tế quốc gia, kết nối các cơ sở y tế và chia sẻ dữ liệu bệnh nhân. Phát triển các ứng dụng di động và nền tảng trực tuyến để cung cấp thông tin sức khỏe, tư vấn y tế và đặt lịch khám bệnh. Sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu lớn (big data) để hỗ trợ chẩn đoán bệnh và đưa ra quyết định điều trị.

4.2. Khuyến Khích Đổi Mới Sáng Tạo Trong Lĩnh Vực Y Tế

Tạo môi trường thuận lợi cho các nhà khoa học, bác sĩ và doanh nghiệp phát triển các công nghệ và sản phẩm y tế mới. Hỗ trợ các dự án nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng, đồng thời khuyến khích chuyển giao công nghệ và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu. Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực y tế, kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu, bệnh viện và doanh nghiệp.

V. Chính Sách và Quản Lý Nhà Nước Về Phúc Lợi Y Tế Cải Cách Toàn Diện

Cần hoàn thiện hệ thống pháp luật về y tế, đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch và khả thi. Tăng cường vai trò quản lý nhà nước trong việc điều tiết thị trường y tế, kiểm soát chất lượng dịch vụ và giá cả. Phân cấp quản lý y tế, trao quyền tự chủ cho các cơ sở y tế, đồng thời tăng cường trách nhiệm giải trình. Cần có cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống phúc lợi y tế, đảm bảo tính công bằng và bền vững.

5.1. Hoàn Thiện Hệ Thống Pháp Luật Về Y Tế

Rà soát và sửa đổi các văn bản pháp luật hiện hành, đảm bảo phù hợp với tình hình mới và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực thi pháp luật. Tăng cường tuyên truyền và phổ biến pháp luật về y tế, nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp.

5.2. Tăng Cường Kiểm Tra Giám Sát Chất Lượng Dịch Vụ Y Tế

Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ y tế, áp dụng các biện pháp kiểm tra, đánh giá và chứng nhận chất lượng. Tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ sở y tế, xử lý nghiêm các vi phạm. Thành lập các tổ chức độc lập để đánh giá chất lượng dịch vụ y tế, đảm bảo tính khách quan và minh bạch.

VI. Kết Luận và Tầm Nhìn Tương Lai Cho Phúc Lợi Y Tế Việt Nam

Phát triển phúc lợi y tế là một quá trình liên tục và lâu dài, đòi hỏi sự nỗ lực của toàn xã hội. Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống phúc lợi y tế, đảm bảo mọi người dân đều được hưởng quyền chăm sóc sức khỏe tốt nhất. Tầm nhìn tương lai là xây dựng một hệ thống y tế hiện đại, công bằng, hiệu quả và bền vững, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Cần tiếp tục nghiên cứu và đánh giá hiệu quả của các chính sách phúc lợi y tế, đồng thời học hỏi kinh nghiệm quốc tế để đưa ra những giải pháp phù hợp với điều kiện Việt Nam.

6.1. Đánh Giá Tổng Quan Về Thành Tựu và Hạn Chế

Nhìn lại quá trình phát triển phúc lợi y tế ở Việt Nam, chúng ta có thể thấy rõ những thành tựu đáng tự hào, nhưng cũng không thể bỏ qua những hạn chế còn tồn tại. Cần có cái nhìn khách quan và toàn diện để rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu, từ đó định hướng cho sự phát triển trong tương lai.

6.2. Hướng Đến Một Hệ Thống Y Tế Công Bằng và Bền Vững

Mục tiêu cuối cùng của phúc lợi y tế là đảm bảo mọi người dân đều được hưởng quyền chăm sóc sức khỏe tốt nhất, không phân biệt giàu nghèo, địa vị xã hội hay vùng miền. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự chung tay của toàn xã hội, sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Nhà nước, và sự tham gia tích cực của mỗi người dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ PHÚC LỢI Y TẾ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG 1.1 Tổng quan các nghiên cứu liên quan tới phúc lợi y tế trong nền kinh tế thị trường. Nghiên cứu phúc lợi nói chung, phúc lợi y tế nói riêng là chủ ñề thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, các học giả trong và ngoài nước. Trên thực tế ñã có khá nhiều ñề tài, nhiều công trình công bố ñã làm rõ các vấn ñề này cả ở khía cạnh lý luận và thực tiễn. Sau ñây luận án sẽ tổng quan các nội dung kết quả chính của các nghiên cứu mà Nghiên cứu sinh ñã tham khảo.1 Những nghiên cứu về nền kinh tế thị trường Ở các khía cạnh khác nhau, nền kinh tế thị trường ñã ñược các nhà nghiên cứu kinh tế bàn luận ở những thời kỳ khác nhau của nền kinh tế thế giới.

Điển hình là các tác phầm của các nhà kinh ñiển Mác, Ănghen, Lê Nin…, các nhà kinh tế của các nước. Trong Bộ “Tư Bản” của C.Mác, nền kinh tế thị trường ñược khắc hoạ là một nền kinh tế tư bản chủ nghĩa với quan hệ mua bán là quan hệ cốt lõi của thị trường. Từ việc phân tích về giá trị của lao ñộng và nguồn gốc tạo ra giá trị thặng dư từ lao ñộng, Mác ñã làm rõ bản chất của tiền công, các hình thức phân phối, nguyên nhân của sự phân hoá….[26] Dù chưa thực sự ñề cập trực tiếp ñến phúc lợi xã hội và y tế như quan niệm hiện nay nhưng chính những ñiều này là nền tảng phát sinh các các mâu thuẫn của nền kinh tế thị trường và hướng giải quyết. Ở hai tác phẩm nổi tiếng “Tuyên ngôn ñảng Cộng sản” và “Phê phán cương lĩnh Gota” các nhà kinh ñiển ñã phác họa một cách thuyết phục về một xã hội công bằng, hạnh phúc mà ở ñó ñảm bảo xã hội cho mỗi người dân ñược coi trọng.

Dĩ nhiên, ñiều ñó ñược thực hiện trên cơ sở một nền kinh tế phát triển và phân phối một cách hợp lý và công bằng. Trong xã hội ñó, phúc lợi xã hội nói chung, chăm sóc sức khoẻ nói riêng ñược nhà nước và xã hội ñảm bảo. Điều này càng trở nên quan trọng hơn trong nền kinh tế thị trường khi mà có nhiều chủ thể kinh tế tham gia hoạt ñộng.[27,28] Từ ñó, các nhà nghiên cứu ñã ñưa ra nhiều quan ñiểm, ñánh giá khác nhau về kinh tế thị trường cũng như mối quan hệ với các lĩnh vực khác, trong ñó có các vấn ñề xã hội, con người. 8 Có thể nhận thấy ñiều ñó qua kết quả nghiên cứu nổi bật của các công trình ñã công bố ở Việt Nam thời gian qua.

Đó là các cuốn sách: Kinh tế thị trường: thực chất và triển vọng, Viện thông tin khoa học xã hội, Hà nội (1993) [97], Lê Văn Sang (1994), Các mô hình kinh tế thị trường trên thế giới, NXB Thống kê [63], TS Đinh Sơn Hùng (2002) Một số mô hình kinh tế thị trường và bài học kinh nghiệm rút ra, Nội san Kinh tế tháng 6/2002, Viện Kinh tế TP HCM [52]. Các nhà nghiên cứu ñều cho rằng: Khi nền kinh tế vận ñộng theo cơ chế thị trường thì gọi là nền kinh tế thị trường hoặc mô hình kinh tế thị trường, hay kinh tế thị trường. Đến thời ñiểm ngày nay, dù kinh tế thị trường có những khuyết tật bản chất của nó, nhưng ñây vẫn là mô hình kinh tế ưu việt nhất. Lịch sử phát triển kinh tế thị trường nhân loại, tới hôm nay, ở góc ñộ tổng quát có thể phân thành hai mô hình: mô hình kinh tế thị trường ”cổ ñiển“ và mô hình kinh tế thị trường “hiện ñại”.

Đặc trưng cơ bản của mô hình kinh tế thị trường “cổ ñiển“ là duy trì, và khuyến khích rộng rãi tự do cạnh tranh, tự do trao ñổi, tự do tiến hành các hoạt ñộng sản xuất kinh doanh trên cơ sở tín hiệu và sự ñiều tiết của thị trường. Do vậy, hoạt ñộng của mọi chủ thể kinh tế, sự vận ñộng của giá cả ñều chịu tác ñộng trực tiếp của hệ thống quy luật kinh tế thị trường, mà A.Smit gọi là “Bàn tay vô hình“. Trong giai ñoạn vận ñộng, phát triển của kinh tế thị trường “cổ ñiển“, Nhà nước chỉ ñóng vai trò “giữ nhà“, nghĩa là Nhà nước can thiệp rất hạn chế và mang tính gián tiếp vào các hoạt ñộng kinh tế. Tiêu biểu của mô hình này là nền kinh tế Tây Âu từ thế kỷ XVI ñến gần cuối thế kỷ XIX.

Ưu ñiểm nổi bật của mô hình kinh tế thị trường “cổ ñiển“ là nền kinh tế phát triển năng ñộng, linh hoạt. Nhưng sự tồn tại và vận ñộng của nền kinh tế theo mô hình này ñến một giai ñoạn nhất ñịnh, khi trình ñộ xã hội hóa của lực lượng sản xuất cao, thì những khuyết tật của thị trường bộc lộ một cách mạnh mẽ, mâu thuẫn nội tại trong phát triển ngày càng gay gắt, khủng hoảng kinh tế bột phát với sức tàn phá nặng nề. Cuộc khủng hoảng 1929-1933 là một minh chứng khá rõ về những ñụng ñộ trên. David Begg, Stanley Fischer, Rudiger Dornbusch cho rằng khuyết tật và mâu thuẫn trong phát triển kinh tế thị trường “cổ ñiển” gồm 4 nội dung chính: tồn tại ñộc quyền gây ra chiếm dụng thặng dư tiêu dùng và mất không của xã hội; tồn tại ngoại ứng ñặc biệt là các ngoại ứng tiêu cực, tồn tại hàng hoá công cộng mà khu vực tư nhân không có ñộng lực cung cấp và ñôi khi giá cả do thị trường xác ñịnh không dành cho 9 ñông ñảo người dân.

Điều này khiến cho một bộ phận dân cư không thể mua ñược hàng hoá và dịch vụ phục vụ cho nhu cầu sống. Nếu những hàng hoá và dịch vụ ñó là hàng thiết yếu thì sẽ ảnh hưởng tới mức sống người dân nói chung của một nền kinh tế. Chính ñiều ñó ñã ñặt ra yêu cầu khách quan về sự can thiệp, ñiều tiết sâu, rộng hơn của Nhà nước vào nền kinh tế. [105] Và mô hình kinh tế mới xuất hiện – mô hình kinh tế thị trường hiện ñại, hay còn gọi là nền kinh tế “hỗn hợp”.

Đặc trưng cơ bản của kinh tế thị trường hiện ñại là có “hai người” tham gia ñiều tiết nền kinh tế, ñó là thị trường ñiều tiết ở tầm vi mô, Nhà nước ñiều tiết ở tầm vĩ mô; có “hai người” thực hiện các hoạt ñộng ñầu tư là Nhà nước và tư nhân. Khó khăn lớn nhất trong kinh tế thị trường hiện ñại là xác ñịnh giới hạn sự can thiệp, ñiều tiết giữa thị trường và Nhà nước với tính khoa học, khả thi trong những công cụ mà Nhà nước sử dụng ñể ñiều tiết kinh tế. Vì giới hạn sự can thiệp và ñiều tiết của Nhà nước cũng như của thị trường ở những giai ñoạn phát triển khác nhau của nền kinh tế không phải là bất biến. Một trong những can thiệp của Nhà nước ñể giải quyết khuyết tật của thị trường chính là hệ thống phúc lợi xã hội.

Nhà nước bằng hệ thống chính sách và sử dụng ngân sách làm thay ñổi giá và sản lượng cung cấp trên thị trường. Từ ñó ñạt ñược mục tiêu kinh tế - xã hội ñặt ra và loại bỏ những hạn chế ñược xác ñịnh bằng quan hệ thị trường. Kinh tế thị trường hiện ñại cũng hình thành nên nhiều mô hình kinh tế thị trường khác nhau. Có thể ñiểm qua một số mô hình như sau: * Mô hình kinh tế thị trường Bắc Âu: Mô hình kinh tế thị trường Bắc Âu có thể phân thành hai “nhánh”.

Một nhánh là kinh tế thị trường “Xã hội phúc lợi” ở Thụy Điển từ những năm 30 của thế kỷ XX. Mô hình này ñược xây dựng dựa trên lý thuyết “Ngôi nhà chung cho mọi người” với khẩu hiệu: ”bình ñẳng, ñảm bảo xã hội, hợp tác và sẵn sàng giúp ñỡ”. Trong mô hình này, sự phát triển ñược thực hiện kết hợp hài hòa giữa mở rộng phúc lợi xã hội với kinh tế thị trường tư nhân, sự phân hóa giàu – nghèo dần dần ñược thu hẹp. Tuy vậy, việc giữ mức phúc lợi xã hội cao cho mọi công dân dần dần trở thành gánh nặng cho nền kinh tế; Một “nhánh“ khác của kinh tế thị trường Bắc Âu là nền “Kinh tế thương lượng”.

Thương lượng là công cụ ñể tìm kiếm các giải pháp trong phân bổ nguồn lực và trong phát triển; thương lượng giúp tìm ñược tiếng nói chung và ñồng thời là kỹ thuật thông qua các quyết ñịnh; xây dựng các mối quan hệ và ñược thỏa hiệp trong phát triển. 10 Trong nền “Kinh tế thương lượng“, liên tục có các cuộc ñấu tranh, các cuộc xung ñột ở nhiều góc ñộ khác nhau và chúng ñược giải quyết khi các bên liên quan tìm ñược tiếng nói chung. Do ñó, thương lượng là ñấu tranh; thỏa hiệp và ñấu tranh luôn ñi liền với nhau. Tất nhiên, trong nền “Kinh tế thương lượng“, thương lượng không phải là công cụ duy nhất, mà chỉ là một trong các công cụ ñể thông qua quyết ñịnh; các công cụ truyền thống ñã và vẫn là những nguyên tắc của cơ chế thị trường.

Nghĩa là nền kinh tế vận hành với sự kết hợp giữa thương lượng và các công cụ của cơ chế thị truờng; các công cụ này bổ xung cho nhau, có thể cạnh tranh, cản trở và thậm chí lấn át lẫn nhau. [90] * Mô hình kinh tế thị trường Nhật Bản: Kinh tế thị trường Nhật Bản ñã phát triển qua nhiều giai ñoạn khác nhau và trở thành một trong những nền kinh tế thị trường hiện ñại mà nhiều người coi là mẫu mực cho các nước phát triển sau noi theo. Nền kinh tế thị trường Nhật Bản với ñặc ñiểm: - Thực hiện dân chủ hóa kinh tế gắn liền với dân chủ hóa chính trị và xã hội. - Thực hiện kinh tế thị trường có sự ñiều tiết của Nhà nước.

Thời kỳ ñầu tiên phát triển kinh tế thị trường, Chính phủ Nhật Bản can thiệp trực tiếp rộng rãi và khá sâu vào nền kinh tế, nhưng sự can thiệp ñó của Nhà nước càng về sau càng giảm dần. - Ngoài việc giải thoát về tư tưởng và ñảm bảo quyền tự do kinh doanh, phải không ngừng chú trọng phát triển giáo dục – ñào tạo. - Tăng cường và chủ ñộng mở rộng quan hệ kinh tế ñối ngoại. Tuy vậy, thời gian gần ñây người ta bắt ñầu ñặt vấn ñề về sự can dự quá nhiều của Chính phủ vào những lĩnh vực cơ sở hạ tầng và dịch vụ công cộng vì tính hiệu quả giảm sút của sự can dự này.