Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục phòng ngừa xâm hại trẻ em trong trường mầm non. Chương 2: Thực trạng quản lý giáo dục phòng ngừa xâm hại trẻ em trong các trường mầm non, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa. Chương 3: Biện pháp quản lý giáo dục phòng ngừa xâm hại trẻ em trong các trường mầm non, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC PHÒNG NGỪA XÂM HẠI TRẺ EM Ở CÁC TRƢỜNG MẦM NON 1. Tổng quan nghiên cứu nghiên cứu vấn đề 1.
Nghiên cứu ngoài nước Ở các nước trên thế giới hiện nay, xâm hại trẻ em trở thành vấn nạn và đang ở mức báo động. Việc nghiên cứu về xâm hại trẻ em và giáo dục về xâm hại trẻ em đang được quan tâm và trở thành một vấn đề cấp bách đối với mỗi quốc gia. Có rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng tình trạng trẻ bị xâm hại xảy ra ngày càng gia tăng trong xã hội. Trẻ bị xâm hại ở rất nhiều môi trường khác nhau như ở nhà, ở trường học, ở các tổ chức, ở nơi làm việc, tại cộng đồng, trên đường phố.
Và những nghiên cứu đã có những thống kê cụ thể về các vụ xâm hại trẻ em. Theo một nghiên cứu đầu tiên lớn nhất của Tổng thư ký Liên hợp quốc cho thấy một bức tranh toàn cảnh về các hình thức và qui mô của của nạn bạo hành diễn ra hàng ngày đối với trẻ em [29]. Nghiên cứu chỉ ra rằng, bạo hành, xâm hại trẻ em không chỉ diễn ra nơi công cộng, ở trường học mà nó còn diễn ra ngay chính trong gia đình của trẻ. Trong báo cáo của tổ chức "Sáng kiến toàn cầu nâng cao nhận thức về bạo lực ở trẻ em" cho biết, gần 3 trong 4 trẻ em phải đối mặt với bạo lực mỗi năm.
Ông Cornelius Williams, Trưởng Ban Bảo vệ Trẻ em của UNICEF cho biết “Tổn hại đối với trẻ em trên toàn thế giới thực sự rất đáng lo ngại. Trẻ nhỏ bị tát vào mặt; trẻ em gái và trẻ em trai bị ép tham gia các hành vi tình dục; trẻ vị thành niên bị giết hại tại chính cộng đồng của các em bạo lực đổi với trẻ em không chừa một ai và không có ranh giới”.Ngoài tổ chức Unicef có những nghiên cứu về vấn đề xâm hại trẻ em thì còn có nhiều các tổ chức, cá nhân khác trên thế giới cũng đã có các cuộc điều tra nghiên cứu về vấn phòng ngừa xâm hại và bạo lực trẻ em để từ đó có thể đưa ra những phương hướng hoạt động nhằm chấm dứt tình trạng này trẻ em Thụy Điển đã phát hành cẩm nang “Hãy tôn trọng! Đây là cơ thể tôi” [27]; dự án tuổi thơ do AusIAD và tổ chức tầm nhìn thế giới thực hiện hay nhóm Công tác toàn cầu chấm dứt bạo lực trẻ em. 7 Ở Anh Quốc theo một đạo luật mới được ban hành, trong giáo trình giảng dạy của tất cả các trường học trên toàn nước, giáo dục giới tính sẽ trở thành môn học bắt buộc. Chương trình “Khóa học Nhà nước yêu cầu” được thực hiện từ năm 2010 trẻ em 5 tuổi bắt đầu được giáo dục giới tính cho đến khi tốt nghiệp trung học cơ sở.
Các bé sẽ được giảng dạy những điều căn bản về kha giải phẫu cũng như quan hệ nam nữ. Chương trình học được chia theo 04 độ tuổi với 04 phần phù hợp với từng độ tuổi [41]. Trẻ em của Malaysia chương trình học về giới tính từ khi trẻ lên 4 tuổi. Chương trình học của các bé với sự tham gia biên soạn của Bộ Giáo dục, Bộ phát triển Phụ nữ, Gia đình và Cộng đồng, các tổ chức phi chính phủ và những chuyên gia [41].
Một số công trình nghiên cứu cụ thể ở nước ngoài có thể kể đến: Nghiên cứu “Child-sexual-abuse-ten-ways-protect-your-kids” (Kathryn Seifert Ph. Nghiên cứu đề cập đến các cách để bảo vệ trẻ khỏi xâm hại tình dục: 1. Khuyến khích con kể chuyện với bạn về một ngày của con; 2. Trở thành người hiểu biết về xâm hại tình dục; 3.
Chú ý những dấu hiệu nguy hiểm; 4. Luôn biết con bạn ở đâu, với ai; 5. Hãy chắc chắn rằng có nhiều hơn 1 người lớn giám sát nhóm thanh thiếu niên; 6.Dạy trẻ rằng nguy hiểm có thể đến từ những người mà chúng ta tin tưởng; 7. Tìm liệu pháp điều trị cho nạn nhân; 8.
Nắm bắt các dấu hiệu; 9. Hành động nếu bạn nghi ngờ về sự xâm hại; 10. Hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu (phòng ngừa, đánh giá, phương pháp tri liệu hiệu quả cho nạn nhân và cả kẻ phạm tội) [40]. Cẩm nang “Hãy dừng lại, đây là cơ thể tôi” do Tổ chức cứu trợ trẻ em Thuỵ Điển “Save The Children” thực hiện năm 2014.
Cuốn cẩm nang đưa ra những lời khuyên cho các bậc cha mẹ cách trò chuyện cùng con ở các độ tuổi khác nhau về cơ thể và những giới hạn cần thiết, ngay cả khi chính chúng ta cảm thấy ngượng ngùng. Bằng việc giúp trẻ nhận thức được càng sớm càng tốt về giá trị của cơ thể mình và bằng cách nói hoặc không, giúp trẻ ý thức về sự an toàn. Tài liệu liệt kê một số địa chỉ đường dây nóng trong trợ giúp trẻ em và gia đình trước vấn đề xâm hại tình dục [27]. Nghiên cứu của Darkness Light (2007) “7 Steps to Protecting Our Children: A guide for responsible adults”.
Cẩm nang này cung cấp thông tin cho người lớn vào việc ngăn chặn lạm dụng tình dục trẻ em cho các em trong cuộc sống của họ. 8 Thảo luận về các sự kiện về lạm dụng tình dục trẻ em, làm thế nào để nói chuyện với trẻ em, thiết lập ranh giới khỏe mạnh, bồi dưỡng, phát triển tình dục lành mạnh, và hành động để ngăn chặn lạm dụng tình dục [38]. Nghiên cứu của David Finkelhor (2009) “The Prevention of Childhood Sexual Abuse”: Trong bài viết này, tác giả thảo luận và phân tích hai phương pháp để ngăn chặn lạm dụng tình dục trẻ em chính đó là quản lý người phạm tội và các chương trình giáo dục tại trường học [39]. Chương trình “Dự án tuổi thơ - Chương trình Phòng ngừa” - một sáng kiến của Chính phủ Úc, nhằm tham gia phòng chống xâm hại tình dục trẻ em trong ngành du lịch tại Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam.
Dự án Tuổi thơ áp dụng phương pháp tiếp cận phòng ngừa và bảo vệ kép, nhằm trang bị cho trẻ em và người chưa thành niên dưới 18 tuổi những kiến thức và kỹ năng phù hợp để phát hiện, phòng ngừa và chấm dứt xâm hại tình dục. Tuy nhiên dự án chỉ mới tập trung vào phòng ngừa xâm hại tình dục trẻ em trong ngành du lịch [6]. Tóm lại, vấn đề về xâm hại trẻ em hiện nay trên thế giới đã được rất nhiều các nhà khoa học, các tổ chức nghiên cứu đưa ra nhằm chấm dứt tình trạng bạo lực với trẻ em.Nghiên cứu trong nước Trẻ em là hạnh phúc của mỗi gia đình, là những chủ nhân tương lai của đất nước, là lớp người kế tục sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc;“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”. Nhận thức được tầm quan trọng của thế hệ trẻ trong tương lai, năm 1990, Việt Nam là một trong những Quốc gia từ rất sớm đã phê chuẩn Công ước quốc tế về Quyền Trẻ em [28].
Năm 2004, Luật Bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em cũng được ban hành. Việt Nam thừa nhận trẻ em được hưởng mọi quyền cơ bản của con người thông qua Hiến pháp và pháp luật [24]. Ngoài ra, nước ta cũng đã xây dựng và thực hiện chương trình hành động quốc gia vì trẻ em ở các cấp. Tuy nhiên, vấn nạn xâm hại trẻ em tại Việt Nam ngày càng có tình trạng gia tăng.
Vì vậy vấn đề này đã trở thành một đề tài nghiên cứu cấp thiết cho các ngành nghiên cứu khoa học nhằm đưa ra những định hướng trong giáo dục nhằm giảm thiểu tình trạng xâm hại trẻ em. Xong hầu hết các đề tài nghiên cứu vấn đề còn riêng lẻ như lạm dụng tình dục, xâm hại tình dục, bóc lột, bạo lực học đường và mang tính thời sự, thời điểm nên hiệu quả đem lại chưa cao. 9 Nghiên cứu về “tình trạng lạm dụng trẻ em tại Việt Nam”doUnicef thực hiện năm 2003. Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng có nhiều loại bạo lực trẻ em được tồn tại trong đời sống dưới nhiều hình thức khác nhau.
Đặc biệt là tình trạng đánh trẻ với tư tưởng nhằm “giáo dục” trẻ hay kỷ luật trẻ là khá phổ biến trong các nhà trường, các gia đình, trong cộng đồng và xã hội. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, phương pháp đánh trẻ để dạy dỗ trẻ là một phương pháp lạc hậu có thể gây ảnh hưởng đến tâm lý, thái độ và hành vi của trẻ nhưng trên thực tế phương pháp này vẫn được áp dụng rộng rãi và không chút thuyên giảm [29]. Nghiên cứu “Phân tích về bóc lột tình dục trẻ em vì mục đích thương mại tại một số tỉnh, thành phố của Việt Nam” được thực hiện bởi Quỹ Nhi Đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) và Bộ Lao động - Thương binh và xã hội tháng 8/2011. Nghiên cứu đã nêu ra thực trạng đáng bạo động về mại dâm trẻ em vì mục đích tình dục, du lịch tình dục trẻ em và văn hóa phẩm khiêu dâm trẻ em đang diễn ra ở Việt Nam, bao gồm cả trẻ em trai và trẻ em gái, không chỉ xảy ra ở các thành phố lớn mà còn ở các vùng nông thôn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của các em.
Trên cơ sở đánh giá về khung pháp lý hiện tại và quan điểm công nhận trẻ em là nạn nhân, trẻ em có nguy cơ bị bóc lột tình dục vì mục đích thương mại cần sự bảo vệ đặc biệt, nghiên cứu đã đề xuất các khuyến nghị với 5 chủ đề chính về khung chính sách, sự phối hợp, hệ thống pháp luật, an sinh xã hội và phòng ngừa, nâng cao nhận thức thay đổi hành vi xã hội nhằm bảo vệ trẻ em khỏi nạn bóc lột tình dục vì mục đích thương mại [30].