BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM TÔN THẤT DIÊN HOA LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2004 CAÙC GIAÛI PHAÙP PHAÙT TRIEÅN THÒ TRÖÔØNG QUYEÀN LÖÏA CHOÏN TIEÀN TEÄ TAÏI VIEÄT NAM MUÏC LUÏC LÔØI MÔÛ ÑAÀU. TÍNH CAÁP THIEÁT CUÛA ÑEÀ TAØI. MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU.
ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU. BOÁ CUÏC CUÛA LUAÄN VAÊN. 2 CHÖÔNG 1: QUYEÀN LÖÏA CHOÏN TIEÀN TEÄ.
Caùc coâng cuï chöùng khoaùn phaùi sinh. Hôïp ñoàng kyø haïn vaø hôïp ñoàng giao sau. Lòch söû phaùt trieån cuûa coâng cuï hôïp ñoàng kyø haïn vaø hôïp ñoàng giao sau. Phoøng ngöøa ruûi ro giaù baèng coâng cuï hôïp ñoàng kyø haïn vaø hôïp ñoàng giao sau.
Quyeàn löïa choïn. Söï phaùt trieån thò tröôøng quyeàn löïa choïn treân theá giôùi. Söï phaùt trieån cuûa thò tröôøng ngoaïi hoái quoác teá vaø ruûi ro tyû giaù. Caùc thuaät ngöõ trong giao dòch quyeàn löïa choïn.
Lôïi ích cuûa nhaø ñaàu tö khi thöïc hieän nghieäp vuï quyeàn löïa choïn. Caùc ví duï veà quyeàn löïa choïn tieàn teä. Ví duï quyeàn choïn mua tieàn teä. Ví duï veà quyeàn choïn baùn tieàn teä.
Ñònh giaù quyeàn löïa choïn .1 Phaân phoái chuaån. Moâ hình ñònh giaù Black_Scholes. Nhöõng haïn cheá cuûa moâ hình ñònh giaù quyeàn choïn Black_Scholes. Moâ hình ñònh giaù quyeàn löïa choïn tieàn teä Garman_Kohlhagen.
20 CHÖÔNG 2: TÌNH HÌNH TRIEÅN KHAI QUYEÀN LÖÏA CHOÏN TIEÀN TEÄ TAÏI CAÙC NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI. Thò tröôøng ngoaïi hoái vaø tieàn teä taïi Vieät Nam. Thò tröôøng ngoaïi hoái Vieät Nam. Chính saùch tieàn teä.
Chính saùch ñieàu haønh tyû giaù. Quy cheá giao dòch hoái ñoaùi. Nhu caàu cuûa caùc chuû theå trong vieäc söû duïng coâng cuï quyeàn löïa choïn tieàn teä. Cô caáu söû duïng caùc loaïi ngoaïi teä trong thanh toaùn quoác teá cuûa caùc doanh nghieäp Vieät Nam vaø aûnh höôûng cuûa bieán ñoäng tyû giaù.
Nhu caàu cuûa caùc doanh nghieäp xuaát nhaäp khaåu veà quyeàn löïa choïn tieàn teä. Nhu caàu cuûa caù nhaân trong söû duïng quyeàn löïa choïn tieàn teä. Nhu caàu phaùt trieån coâng cuï quyeàn löïa choïn tieàn teä trong quaù trình hoäi nhaäp cuûa thò tröôøng tieàn teä Vieät Nam. Tình hình trieån khai quyeàn löïa choïn tieàn teä taïi ngaân haøng thöông maïi.
Tình hình chung. Tình hình trieån khai nghieäp vuï quyeàn löïa choïn tieàn teä taïi Eximbank. Cô sôû phaùp lyù ñeå thöïc hieän nghieäp vuï quyeàn löïa choïn tieàn teä. Cô sôû vaät chaát ñeå thöïc hieän nghieäp vuï quyeàn löïa choïn tieàn teä.
Caùc dòch vuï hoã trôï. Quaù trình trieån khai ñeán caùc ñoái taùc. Nhöõng thuaän lôïi vaø khoù khaên trong quaù trình thöïc hieän nghieäp vuï quyeàn löïa choïn tieàn teä taïi Vieät Nam. Ñieàu kieän kinh teá – chính trò – xaõ hoäi.
Xuaát khaåu vöôït troäi. Caùc quy ñònh vó moâ. Heä thoáng ngaân haøng thöông maïi ñang phaùt trieån. Thò tröôøng ngoaïi hoái kyø haïn chieám tyû troïng thaáp.
Chính saùch quaûn lyù ngoaïi hoái vaø döï tröõ ngoaïi hoái cuûa Vieät Nam 45 2. Caùc qui ñònh veà thöïc hieän nghieäp vuï quyeàn löïa choïn. Trình ñoä nhaän thöùc veà ruûi ro cuûa khaùch haøng. Quy moâ thò tröôøng nhoû.
49 -- 5 -- CHÖÔNG 3: CAÙC GIAÛI PHAÙP PHAÙT TRIEÅN THÒ TRÖÔØNG QUYEÀN LÖÏA CHOÏN TIEÀN TEÄ TAÏI VIEÄT NAM. Caùc giaûi phaùp vó moâ. Nôùi loûng caùc quy ñònh quaûn lyù ngoaïi hoái. Töï do chuyeån ñoåi giöõa caùc ngoaïi teä maïnh.
Kieåm soaùt luoàng ngoaïi teä. Môû roäng ñoái töôïng ñöôïc thöïc hieän quyeàn löïa choïn. Cho pheùp caù nhaân coù ngoaïi teä maët ñöôïc noäp vaøo taøi khoaûn ngoaïi teä 54 3. Khoâng haïn cheá veà thôøi haïn cuûa quyeàn löïa choïn.
Nôùi loûng traïng thaùi quyeàn löïa choïn. Xem xeùt laïi nghò ñònh soá 63 cuûa Chính phuû veà Quaûn lyù ngoaïi hoái vaø caùc thoâng tö höôùng daãn coù lieân quan. Chính saùch ñieàu haønh tyû giaù. Hoaøn thieän caùc quy ñònh veà giao dòch kyø haïn.
Ban haønh quy trình, quy cheá cho nghieäp vuï quyeàn löïa choïn tieàn teä. Taïo ñieàu kieän cho caùc ngaân haøng thöông maïi tham gia thò tröôøng quyeàn löïa choïn. Khoâng quaûn lyù theo kieåu giaáy pheùp con. Taïo ñieàu kieän cho caùc NHTM tham gia thò tröôøng quoác teá vaø thöïc hieän theo thoâng leä quoác teá.
Phoái hôïp thöïc hieän vôùi caùc boä ngaønh coù lieân quan. Vuï keá toaùn taøi chaùnh trong vieäc höôùng daãn haïch toaùn keá toaùn. Boä Taøi chaùnh trong vieäc höôùng daãn khaáu tröø thueá ñaàu vaøo vaø haïch toaùn giaù trò quyeàn löïa choïn. Caùc giaûi phaùp cuûa ngaân haøng thöông maïi.
Toå chöùc nhieàu cuoäc hoäi thaûo cho khaùch haøng. Toå chöùc ñaøo taïo nhaân vieân am hieåu nghieäp vuï quyeàn löïa choïn tieàn teä theo thoâng leä quoác teá. Lieân keát giöõa caùc ngaân haøng thöông maïi vôùi nhau taïo thaønh moät thò tröôøng quyeàn löïa choïn vôùi nhieàu nhaø cung caáp dòch vuï khaùc nhau. ÖÙng duïng coâng ngheä tin hoïc trong vieäc ñònh giaù quyeàn löïa choïn.
Caùc giaûi phaùp hoã trôï khaùc. Phaùt trieån heä thoáng ngaân haøng. Taïo cung – caàu ñoàng Vieät Nam trong thanh toaùn quoác teá. Naâng cao söùc caïnh tranh cuûa neàn kinh teá.
Gia taêng döï tröõ ngoaïi hoái quoác gia. Khaéc phuïc tình traïng Dollar hoùa, thöïc hieän treân laõnh thoå Vieät Nam chæ söû duïng tieàn Vieät Nam. 74 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO PHUÏ LUÏC -- 7 -- LÔØI MÔÛ ÑAÀU I. TÍNH CAÁP THIEÁT CUÛA ÑEÀ TAØI Thò tröôøng taøi chaùnh theá giôùi trong 20 naêm qua phaùt trieån vôùi toác ñoä cao.
Thò tröôøng taøi chaùnh ñaõ ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu ngaøy caøng ña daïng vaø phong phuù cuûa caùc doanh nghieäp vaø caùc nhaø ñaàu tö. Caùc ngaân haøng treân theá giôùi ñaõ cung caáp ñaày ñuû caùc coâng cuï taøi chaùnh ñeå doanh nghieäp, caù nhaân söû duïng nhaèm baûo hieåm ñoàng voán cuûa mình, cuõng nhö môû ra moâi tröôøng ñaàu tö ñaày haáp daãn cho nhöõng ngöôøi thích maïo hieåm vaø thaùch thöùc. Caùc nghieäp vuï nhö hoaùn ñoåi (swap), quyeàn löïa choïn (option), hôïp ñoàng kyø haïn (forward), hôïp ñoàng töông lai (future) ñöôïc söû duïng roäng raõi vaø linh hoaït treân thò tröôøng chöùng khoaùn, tieàn teä, haøng hoùa,… Trong xu theá phaùt trieån ñoù, xuaát phaùt töø caùc nghieäp vuï cô baûn treân thò tröôøng ngoaïi hoái (foreign exchange) vaø thò tröôøng tieàn teä (money market), caùc coâng cuï giao dòch hoái ñoaùi phaùi sinh (foreign exchange derivatives) cuõng ñöôïc caùc toå chöùc taøi chính ñöa ra ñeå ñaùp öùng nhu caàu ngaøy caøng ña daïng cuûa khaùch haøng, trong ñoù coù nghieäp vuï quyeàn löïa choïn tieàn teä (currency option). Nhöõng yù töôûng ban ñaàu veà quyeàn löïa choïn ñaõ ñöôïc hình thaønh taïi Haø Lan vaø sau ñoù caùi goïi laø quyeàn löïa choïn truyeàn thoáng veà chöùng khoaùn voán (equites) ñaõ coù nhöõng böôùc phaùt trieån sô khai ôû thò tröôøng chöùng khoaùn London.
Naêm 1973, khi moâ hình ñònh giaù quyeàn löïa choïn laàn ñaàu tieân ñöôïc Fisher Black vaø Myron Scholes giôùi thieäu, sau ñoù naêm 1983 Garman-Kohlhagen ñaõ theâm yeáu toá laõi suaát cuûa hai ñoàng tieàn ñeå ñöa ra moâ hình ñònh giaù quyeàn löïa choïn tieàn teä cho saùt vôùi ñaëc thuø cuûa taøi saûn taøi chính naøy hôn. Ñoái vôùi Vieät Nam, thöïc hieän chuû tröông cuûa Ngaân haøng Nhaø nöôùc veà ñònh höôùng phaùt trieån thò tröôøng taøi chaùnh theo höôùng ña daïng hoùa caùc dòch vuï taøi chaùnh ngaân haøng, theo kòp ñaø phaùt trieån cuûa caùc nöôùc trong khu vöïc, chuaån bò cho chuû tröông hoøa nhaäp vaøo thò tröôøng taøi chaùnh quoác teá taïi coâng vaên soá 1215/NHTP/2002 ngaøy 14/10/2002 “… höôùng tôùi muïc tieâu hoaøn thieän, phaùt trieån, naâng cao vaø ña daïng hoùa caùc loaïi hình dòch vuï taøi chaùnh, ngaân haøng trong loä trình giai ñoaïn 2002-2003 treân lónh vöïa ngoaïi hoái ñeå taïo caàu – töùc thoùi quen cuûa caùc doanh nghieäp quan taâm tôùi bieán ñoäng tyû giaù caùc ñoàng tieàn – caùc ngaân haøng caàn cung caáp nhieàu hôn nhöõng dòch vuï veà tieàn teä, giuùp doanh nghieäp taän duïng ñöôïc nhöõng lôïi theá veà tyû giaù khi bieán ñoäng…”. Do ñoù, vieäc nghieân cöùu ñeå ñöa ra nghieäp vuï quyeàn löïa choïn tieàn teä, cuõng nhö nghieân cöùu tình hình trieån khai trong thöïc tieãn treân neàn taûng caùc quy ñònh ngoaïi hoái hieän haønh, töø ñoù ñöa ra caùc giaûi phaùp ñeå hoaøn thieän vaø phaùt trieån thò tröôøng quyeàn löïa choïn tieàn teä taïi Vieät Nam laø coâng taùc caàn thieát. MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU Luaän vaên nghieân cöùu quyeàn löïa choïn noùi chung treân thò tröôøng quoác teá töø ñoù neâu ra taàm quan troïng trong vieäc phaùt trieån thò tröôøng quyeàn löïa choïn tieàn teä taïi Vieät Nam.
Luaän vaên naøy thöøa nhaän caùc keát quaû nghieân cöùu treân theá giôùi veà maët kyõ thuaät tính toaùn ñònh giaù quyeàn löïa choïn. Do nghieäp vuï quyeàn löïa choïn tieàn teä taïi Vieät Nam laàn ñaàu tieân ñöôïc thöïc hieän thí ñieåm taïi Ngaân haøng TMCP Xuaát Nhaäp Khaåu Vieät Nam (Eximbank) neân luaän vaên phaân tích tình hình trieån khai cuï theå nghieäp vuï quyeàn löïa choïn tieàn teä taïi Eximbank trong thôøi gian vöøa qua vôùi nhöõng keát quaû vaø haïn cheá, keát hôïp vôùi kieán nghò töø phía doanh nghieäp vaø nhaø ñaàu tö. Treân cô sôû thöïc tieãn naøy luaän vaên ñeà xuaát moät soá giaûi phaùp nhaèm phaùt trieån thò tröôøng quyeàn löïa choïn tieàn teä taïi Vieät Nam, maø trong ñoù taäp trung vaøo caùc giaûi phaùt ñieàu haønh ngoaïi hoái vó moâ theo cô cheá môû vaø caùc giaûi phaùp thuoäc phaïm vi NHTM coù theå thöïc hieän ñöôïc. ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU 1.
Nghieân cöùu quyeàn löïa choïn tieàn teä treân thò tröôøng quoác teá. Nghieân cöùu thöïc traïng trieån khai quyeàn löïa choïn tieàn teä taïi Eximbank. Nghieân cöùu caùc keát quaû vaø khoù khaên haïn cheá khi thöïc hieän quyeàn löïa choïn tieàn teä taïi Vieät Nam. Nghieân cöùu caùc giaûi phaùp nhaèm phaùt trieån thò tröôøng quyeàn löïa choïn tieàn teä taïi Vieät Nam.
Hieän nay, Ngaân haøng Nhaø nöôùc Vieät Nam ñang ñaåy maïnh coâng taùc hoaøn thieän laïi caùc vaên baûn phaùp quy veà quaûn lyù ngoaïi hoái theo chieàu höôùng töï do hoùa hoaït ñoäng ngoaïi hoái, phuø hôïp vôùi thoâng leä quoác teá, taïo laäp nhieàu coâng cuï giao dòch ngoaïi hoái cho doanh nghieäp vaø nhaø ñaàu tö löïa choïn. Do ñoù, döï kieán coù nhieàu vaên baûn môùi veà quaûn lyù ngoaïi hoái seõ ñöôïc ban haønh. Vì vaäy, baøi vieát naøy laáy thôøi ñieåm thaùng 9 naêm 2004 ñeå phaân tích. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU Luaän vaên ñöôïc nghieân cöùu treân cô sôû toång hôïp caùc phöông phaùp nghieân cöùu nhö phöông phaùp duy vaät bieän chöùng vaø duy vaät lòch söû.
Keát hôïp giöõa lyù luaän vaø thöïc tieãn, phaân tích, taäp hôïp caùc yù töôûng thöïc tieãn taïi Vieät Nam, cuõng nhö döïa treân quy luaät phaùt trieån taát yeáu khaùch quan cuûa moät vaán ñeà kinh teá xaõ hoäi ñeå hình thaønh neân luaän vaên.