MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong mỗi chương trình đi tham quan, du lịch của du khách, bên cạnh các yêu cầu chính về ăn nghỉ, đi lại và tham quan tìm hiểu thì nhu cầu mua sắm, đặc biệt là mua sắm các sản phẩm quà lưu niệm tại mỗi một quốc gia, một địa phương là không thể thiếu. Sản phẩm quà lưu niệm có một vai trò hết sức quan trọng trong mỗi chuyến đi của du khách, là vật lưu giữ kỷ niệm giúp khách du lịch nhớ lại mỗi khi nhìn thấy, thể hiện rằng họ đã tới nơi đó, giúp cho du khách có nhận thức về văn hóa của điểm đến (Nguyễn Thị Cúc, 2006). Bên cạnh đó, sản phẩm quà lưu niệm còn có những vai trò sau: + Quà lưu niệm là phương tiện để quảng cáo cho một điểm, một địa phương, một trung tâm du lịch, một vùng du lịch hay một quốc gia.
+ Quà lưu niệm đáp ứng được nhu cầu thị trường, giúp giữ gìn bản sắc văn hóa, các làng nghề thủ công truyền thống, lôi kéo những thợ lành nghề trở lại làm việc… + Việc sản xuất quà lưu niệm giúp tận dụng khai thác nhiều nguyên liệu thiên nhiên, thậm chí phế liệu, giúp bảo vệ môi trường (Nguyễn Thị Cúc, 2006). Việc sản xuất và bán các sản phẩm quà lưu niệm được hầu hết các quốc gia trên thế giới tổ chức bài bản từ lâu. Các nước châu Á cũng không phải là ngoại lệ, trong đó tiêu biểu phải kể đến Thái Lan, Singapore, Malaysia, Trung Quốc. Chương trình shopping là một phần không thể thiếu trong tour và họ làm rất tốt.
Nguồn doanh thu từ bán các sản phẩm quà lưu niệm như ở Thái Lan thậm chí chiếm từ 50-55% tổng chi phí cho chuyến đi của du khách và ở nhiều nước đây là nguồn thu chính của du lịch. Ngay tại khách sạn, du khách có thể mua mặt hàng lưu niệm với các chủng loại, mẫu mã đa dạng và phong phú. Cũng như nhiều quốc gia khác, Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào đã xác định ngành du lịch là một lĩnh vực quan trọng đem lại nhiều lợi ích kinh tế, xã hội và có 2 thể mang lại thu nhập cho người dân ở cả khu vực thành thị và nông thôn. Nhà nước đã xây dựng nhiều chương trình, kế hoạch nhằm phát triển lĩnh vực du lịch ở hầu khắp các địa phương.
Tỉnh xayaboury là tỉnh nằm bên tả ngạn sông Mê kông ở vùng tây bắc Lào phía bắc giáp tỉnh OĐômXay và Bò Kẹo. Phía tây giáp 6 tỉnh của Thái Lan. Phía đông và đông bắc giáp vởi tỉnh Viêng Chăn và tỉnh Luang PhraBang. Kể từ khi chính phủ mở cửa du lịch trong năm 1999-2000 đã trở thành một sự kiện quan trọng trong quá trình phát triển du lịch ở Xayaboury, đem lại sự tăng trưởng ổn định.
Đó là một phần trong chiếc lược quảng bá về tài nguyên du lịch tỉnh Xayaboruy với sự đa dạng về tự nhiên và văn hóa. Bên cạnh đó những dịch vụ du lịch khác cũng đang phát triển như: khách sạn, nhà hàng và dịch vụ vận tải… cũng tăng góp tăng trưởng kinh tế của địa phương, các lĩnh vực khác của nền kinh tế phát triển theo. Trong tỉnh đã được khai thác và đăng ký họa động tại 47 điểm du lịch, trong đó có 39 điểm du lịch tự nhiên, 12 điểm du lịch văn hóa và 16 điểm du lịch lịch sử. Tỉnh Xayaboury là tỉnh có điều kiện thuận lợi và thuận lợi cho du lịch như: Trong tỉnh có tất cả 14 cầu Lào – Thai Lan, có 2 cửa khẩu quốc tế.
Các lễ hội tuyền thống địa phương cũng được đưa vào khai thác để trở thành một trong những nguồn lực du lịch: Lễ hội đua thuyền ở thị xã, lễ phật giáo huyện Ken Thạo, lễ Koong Khạo huyện Phiêng, lễ con Voi ở thị xã Xayaboury.354 khách du lịch đến Xayaboury, có thể tạo thu nhập được 1. Do số lượng khách du lịch tăng lên mỗi năm, có thể tạo thu nhập trực tiêp, gián tiếp trong ngân sách nhà nước và tăng thu nhập cho các dân tộc thiểu số trong tỉnh (Báo cáo về du lịch của Văn phòng du lịch tỉnh Xayaboury, 2018). Hiện tại khách du lịch quan tâm đến việc mua một lượng lớn sản phẩm lưu niệm. Chính phủ đã khuyến khích mỗi địa phương một sản phẩm đặc trưng nhằm cung cấp cho hệ thống sản phẩm du lịch ngày thêm đa dạng, phong phú.
Việc phát triển một địa một sản phẩm đặc trưng là một phần của sự phát triển cộng đồng ở nhiều quốc gia. Khái niệm này được phát triển từ tỉnh OITÔ của nước Nhật. Hiện tại, ODOP đã được triển khai ở nhiều quốc gia, bao gồm cả Lào. Sự phát 3 triển của các công việc ODOP đã được công nhận là tạo thu nhập và có thể tạo việc làm cho nông thôn và cũng có thể làm giảm sự di cư của lao động vào thành phố lớn, giảm mất sinh kế và phong tục truyền thống.
Vì vậy, ý tưởng về ODOP ở Lào là tập trung vào giảm nghèo cho địa phương bằng cách khuyến khích mọi người chọn sản phẩm làm bằng nguyên liệu trong cộng đồng và sử dụng tài sản trí tuệ cốt lõi của cộng đồng để phát triển các tài sản duy nhất để tạo ra giá trị bổ sung và có thể được bán trên thị trường trong nước và nước ngoài. Tỉnh Xayaboury cũng rất quan tâm đến việc phát triển một huyện một sảm phẩm đặc trưng (ODOP) và quà lưu niệm là một trong số đó, tuy nhiên, hiện tại quà lưu niệm của tỉnh chưa phát triển và đạt thành tưu như kỳ vọng: Vì vậy, tác giả đã lựa chọn đề tài: Phát triển sản phẩm du lịch quà lưu niệm tại bản Seng Cha Lern Mường phiêng, bản Viêng Keo Mường Hông Sa tỉnh Xayaboury. Với hy vọng sẽ góp thêm những hiểu biết về văn hóa cùng hoạt động du lịch, đồng thời góp phần gìn giữ và phát huy những giá trị di sản văn hóa quý báu của dân tộc, quảng bá giới thiệu nét văn hóa đặc sắc đến bạn bè, du khách trong nước và quốc tế. Lịch sử nghiên cứu vấn đề Nghiên cứu nước ngoài Từ lâu trên thế giới đã quan tâm tới nghiên cứu phát triển sản phẩm quà lưu niệm phục vụ khách du lịch.
Có thể kể đến các sách “Souvenirs: The Material Culture of Tourism” do Michael Hitchcock và Ken Teague biên soạn, xuất bản 01/08/2000. Cuốn sách này xem xét mối quan hệ giữa nghệ thuật và du lịch thông qua nghiên cứu văn hóa vật chất của du lịch: nghệ thuật du lịch và quà lưu niệm. Nó xem xét kỹ lưỡng cách phân loại văn hóa vật chất của du lịch trong các diễn ngôn của nghệ thuật đương đại và nhân học văn hóa, và chứng minh rằng nghệ thuật du lịch là một biểu hiện độc đáo của địa điểm và phong cách nghệ thuật chân chính. Cuộc điều tra đầu tiên để xem xét hoạt động của quà lưu niệm từ các địa điểm du lịch bản địa và người định cư, nó mang lại một bổ sung độc đáo cho nghiên cứu hiện có, ngày, trong khu vực (Nguyễn Thị Mai Phương, 2013).
4 Hoạt động ban đầu từ định nghĩa về nghệ thuật du lịch của Graburn, vì nghệ thuật của một nền văn hóa được tạo ra dành riêng cho việc tiêu thụ của một nền văn hóa khác, Du lịch Nghệ thuật và Quà lưu niệm làm sáng tỏ những khía cạnh quan trọng của món quà lưu niệm chưa được thảo luận rộng rãi. Nghiên cứu gần đây nhất được sử dụng để xem xét cách thiết kế và tiêu thụ quà lưu niệm, kỳ vọng và ảnh hưởng của người tiêu dùng đến đặc tính của món quà lưu niệm, cách người làm quà lưu niệm được tiêu thụ theo truyền thống di sản và làm thế nào sản phẩm thành công làm quà lưu niệm. Tiêu đề cũng điều tra ngôn ngữ liên quan đến việc thể hiện địa điểm và ghi lại trải nghiệm thông qua món quà lưu niệm, phát triển một phương pháp thể hiện dữ liệu mô tả của các đồ tạo tác lưu niệm riêng lẻ để có thể phân tích các mẫu ngôn ngữ. “Shopping tourism, retailing and leisure” của tác giả Dallen J.
Timothy xuất bản 1/1/2005 đề xuất sự phân chia giữa du lịch mua sắm (trong đó mua sắm là mục đích chính của chuyến đi) và mua sắm du lịch (nơi mua sắm được thực hiện như một hoạt động thứ cấp) - trong đó một chuyến đi qua biên giới được thực hiện một cách chủ yếu cho lý do kinh tế hoặc giải trí. Ông cũng đề xuất phân loại các hoạt động mua sắm và du lịch xuyên biên giới dựa trên lượng thời gian khách du lịch dành qua biên giới, tương quan với mục đích chính của chuyến đi. Theo logic này, nếu người vượt biên cùng ngày bị thúc đẩy hoàn toàn bởi lý do kinh tế, anh ta hoặc cô ta không thể được coi là khách du lịch (Dalivanh Sirisack và cộng sự, 2016). “Tourism and souvenirs glocal perspectives from the magins” do Jenny Cave, Lee Jolliffe và Tom Baum biên soạn, phát hành 08/07/2013.
Cuốn sách này miêu tả những món quà lưu niệm như những biểu hiện của văn hóa và là tác nhân của sự thay đổi văn hóa. Bộ sách cung cấp phê bình và lý thuyết về quà lưu niệm về địa điểm, con người và kinh nghiệm trong bối cảnh cuộc sống sống bên lề xã hội, chính trị, dòng chảy du lịch và đô thị hóa. Các nghiên cứu điển hình về du lịch bền vững minh họa các cách năng động mà người tiêu dùng và nhà cung cấp sử dụng quà lưu niệm để đáp ứng, chống lại và (diễn giải) ảnh hưởng toàn cầu và địa phương đối với các nền văn hóa trên các nền kinh tế phi chính thức, lai và chính thức(Dalivanh Sirisack và cộng sự, 2016). 5 “Tourism Arts and Souvenirs the material culture of tourism” bởi tác giả David L.Hume, xuất bản 04/09/2013.
Cuốn sách này xem xét mối quan hệ giữa nghệ thuật và du lịch thông qua nghiên cứu văn hóa vật chất của du lịch: nghệ thuật du lịch và quà lưu niệm. Nó xem xét kỹ lưỡng cách phân loại văn hóa vật chất của du lịch trong các diễn ngôn của nghệ thuật đương đại và nhân học văn hóa, và chứng minh rằng nghệ thuật du lịch là một biểu hiện độc đáo của địa điểm và phong cách nghệ thuật chân chính. Cuộc điều tra đầu tiên để xem xét hoạt động của quà lưu niệm từ các địa điểm du lịch bản địa và người định cư, nó mang lại một bổ sung độc đáo cho nghiên cứu hiện có, ngày, trong khu vực.