ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN ----------------- HUYØNH VAÊN GIAÙP NGHIEÂN CÖÙU CAÙC GIAÛI PHAÙP Chuyeân ngaønh: SÖÛ DUÏNG VAØ BAÛO VEÄ TAØI NGUYEÂN MOÂI TRÖÔØNG Maõ soá: 62.01 LUAÄN AÙN TIEÁN SÓ MOÂI TRÖÔØNG NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: 1. TRÖÔNG MAÏNH TIEÁN 2. NGUYEÃN VAÊN TAØI Thaønh phoá Hoà Chí Minh – naêm 2008 Lôøi caûm ôn. Luaän aùn ñöôïc hoaøn thaønh taïi khoa Ñòa lyù, Tröôøng Ñaïi hoïc Khoa hoïc Xaõ hoäi vaø Nhaân vaên thaønh phoá Hoà Chí Minh döôùi söï höôùng daãn khoa hoïc cuûa: PGS TS.
Tröông Maïnh Tieán vaø TS. Nguyeãn Vaên Taøi. Taùc giaû xin baøy toû loøng bieát ôn chaân thaønh vaø saâu saéc ñeán hai Thaày, veà söï taän taâm höôùng daãn khoa hoïc vaø truyeàn daïy nhieàu kieán thöùc quyù baùu cho taùc giaû trong suoát quaù trình laøm luaän aùn. Taùc giaû chaân thaønh caûm ôn GS.TSKH Leâ Huy Baù, PGS.TS Hoaøng Höng, TS.
Cheá Ñình Lyù vaø PGS.TS Buøi Caùch Tuyeán ñaõ daïy taùc giaû trong caùc moân hoïc chuyeån ñoåi. Trong quaù trình laøm luaän aùn, taùc giaû ñaõ nhaän ñöôïc söï giuùp ñôõ nhieät tình cuûa UBND huyeän Cuû Chi, Phaân vieän Ñòa lyù TP.HCM, Phoøng Sau Ñaïi hoïc, khoa Ñòa lyù. Taùc giaû xin chaân thaønh caûm ôn tôùi caùc cô quan vaø caùc ñoàng nghieäp veà söï giuùp ñôõ quyù baùu naøy. Nhaân dòp naøy, taùc giaû xin chaân thaønh caûm ôn Ban Giaùm Ñoác Ñaïi hoïc Quoác Gia, Ban Giaùm Hieäu nhaø tröôøng ñaõ taïo thuaän lôïi cho taùc giaû trong suoát quaù trình coâng taùc taïi khoa Ñòa lyù.
Taùc giaû xin baøy toû loøng bieát ôn saâu saéc nhaát ñeán coá GS.TS Langlet Quaùch Thanh Taâm, ngöôøi ñaõ truyeàn daïy taùc giaû ngay töø khi vaøo Ñaïi hoïc Sö phaïm, höôùng daãn hoaøn thaønh luaän vaên Thaïc só (1972), höôùng daãn luaän aùn Tieán só Ñòa lyù (1973 - 1975) nhöng chöa hoaøn taát. Maëc daàu ñaõ nghæ höu, taùc giaû vaãn theo ñuoåi con ñöôøng nghieân cöùu sinh, nhaèm thöïc hieän lôøi höùa naêm xöa ñoái vôùi ngöôøi quaù coá. Maët khaùc, voán ñöôïc sinh ra vaø tröôûng thaønh treân vuøng ñaát Cuû Chi, keát quaû nghieân cöùu vaø nhaát laø nhöõng ñoùng goùp yù kieán cuûa Quyù Thaày trong Hoäi ñoàng nghieäm thu, taùc giaû hy voïng luaän aùn seõ goùp phaàn vaøo vieäc phaùt trieån noâng nghieäp cuûa huyeän nhaø trong nhöõng naêm tôùi. Xin chaân thaønh caûm ôn.
Taùc giaû Huyønh Vaên Giaùp TOÙM TAÉT Ba yeáu toá ñeå taïo phaùt trieån beàn vöõng noâng nghieäp laø taêng tröôûng kinh teá (ngaén vaø daøi haïn), phaùt trieån xaõ hoäi (thoûa maõn nhu caàu cuûa con ngöôøi trong hieän taïi cuõng nhö quaù khöù vaø töông lai) vaø baûo veä moâi tröôøng sinh thaùi. Trong tieán trình CNH - HÑH noâng nghieäp vaø noâng thoân, maëc daàu tyû troïng noâng nghieäp trong GDP ngaøy caøng giaûm, ñaát noâng nghieäp bò thu heïp laïi, caùc quoác gia phaùt trieån vaø ñang phaùt trieån ñeàu coi troïng phaùt trieån noâng nghieäp vaø noâng thoân nhaèm ñaûm baûo an ninh löông thöïc, oån ñònh traät töï xaõ hoäi ôû khu vöïc noâng thoân. Ñeå ñaït tôùi söï phaùt trieån noâng nghieäp vaø noâng thoân beàn vöõng, caùc quoác gia ñeàu thöïc hieän nhieàu giaûi phaùp, trong ñoù coù ñieàu chænh chính saùch phaùt trieån noâng nghieäp, noâng thoân, phaùt trieån kinh teá trang traïi vaø hôïp taùc xaõ noâng nghieäp, xaây döïng noâng thoân môùi, baûo veä moâi tröôøng vaø ban haønh chính saùch phaùt trieån noâng nghieäp beàn vöõng. Cuû Chi laø huyeän ngoaïi thaønh naèm veà phía taây baéc TP.HCM, coù ñòa hình vaø ñaát ñai ña daïng, khí haäu nhieät ñôùi gioù muøa, heä thoáng keânh töôùi ñöôïc môû roäng vaø nguoàn nöôùc ngaàm doài daøo, thuaän lôïi cho vieäc phaùt trieån saûn xuaát noâng nghieäp.
Cuû Chi coù ñöôøng xuyeân AÙ, Quoác loä 22 chaïy ngang qua, ñöôïc bao boïc heä thoáng soâng Saøi Goøn vaø soâng Vaøm Coû, keát hôïp vôùi keânh Thaày Cai, An Haï, thuaän lôïi cho vieäc phaùt trieån thöông maïi. Cô caáu kinh teá cuûa huyeän Cuû Chi laø coâng nghieäp, noâng nghieäp vaø dòch vuï. Tyû troïng noâng nghieäp trong GDP ngaøy caøng giaûm, nhöng noâng nghieäp vaãn coøn ñoùng moät vai troø quan troïng trong neàn kinh teá. Giai ñoaïn 2001 - 2005, thöïc hieän ñöôøng loái ñoåi môùi, Cuû Chi ñaõ ñaït ñöôïc nhieàu thaønh töïu trong phaùt trieån noâng nghieäp vaø noâng thoân, nhöng cuõng coøn nhieàu haïn cheá vaø ñöông ñaàu vôùi nhieàu thaùch thöùc, huyeän vaãn tieáp tuïc thöïc hieän nhieàu chöông trình phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi.
Ñeå höôùng tôùi söï phaùt trieån beàn vöõng, huyeän ñaõ xaây döïng nhieàu KCN, CCN, xaây döïng noâng thoân môùi vaø phaùt trieån noâng nghieäp theo höôùng beàn vöõng ñeán naêm 2010. Ñeå phaùt trieån noâng nghieäp beàn vöõng, ngoaøi nhöõng noäi dung ñaõ ñöôïc trình baøy trong moâ hình coâng nghieäp hoùa - hieän ñaïi hoùa noâng nghieäp vaø noâng thoân, huyeän caàn quan taâm ñeán nhöõng giaûi phaùp khai thaùc vaø baûo veä ñaát troàng, vaán ñeà tieâu thuï noâng saûn, naâng cao möùc soáng cuûa cö daân noâng thoân, baûo veä moâi tröôøng vaø thöïc hieän caùc chính saùch phaùt trieån noâng nghieäp vaø noâng thoân. Ñeå thöïc hieän caùc giaûi phaùp treân, caàn coù söï hoã trôï cuûa chính quyeàn, söï hôïp taùc cuûa caùc cô quan chöùc naêng cuûa huyeän vaø thaønh phoá, söï tham gia tích cöïc cuûa caùc ñoaøn theå, chính quyeàn ñòa phöông cuøng söï ñoàng tình, uûng hoä cuûa ngöôøi daân trong huyeän. MUÏC LUÏC MÔÛ ÑAÀU.
1 CHÖÔNG 1: TOÅNG QUAN CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN VEÀ PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG NOÂNG NGHIEÄP VAØ KINH NGHIEÄM COÂNG NGHIEÄP HOÙA VAØ PHAÙT TRIEÅN NOÂNG NGHIEÄP BEÀN VÖÕNG CUÛA MOÄT SOÁ NÖÔÙC VAØ VUØNG LAÕNH THOÅ CHAÂU AÙ.1 MOÂ HÌNH LYÙ THUYEÁT VEÀ PHAÙT TRIEÅN NOÂNG NGHIEÄP BEÀN VÖÕNG.1 Söï khaùc nhau veà ñònh nghóa .2 Caùc moái quan heä raøng buoäc.2 MOÂ HÌNH LYÙ THUYEÁT VEÀ TAÊNG TRÖÔÛNG VAØ PHAÙT TRIEÅN NOÂNG NGHIEÄP .1 Moâ hình hai khu vöïc (Lewis, Oshima) .2 Moâ hình caùc giai ñoaïn taêng tröôûng vaø phaùt trieån noâng nghieäp (Todaro, S.3 Moâ hình coâng nghieäp hoùa - hieän ñaïi hoùa noâng nghieäp vaø noâng thoân .4 Moâ hình chuyeån dòch cô caáu kinh teá (Chenery) .3 KINH NGHIEÄM COÂNG NGHIEÄP HOÙA VAØ PHAÙT TRIEÅN NOÂNG NGHIEÄP BEÀN VÖÕNG CUÛA MOÄT SOÁ NÖÔÙC VAØ VUØNG LAÕNH THOÅ CHAÂU AÙ.1 Coâng nghieäp hoùa vaø phaùt trieån noâng nghieäp beàn vöõng cuûa Nhaät Baûn.2 Coâng nghieäp hoùa vaø phaùt trieån noâng nghieäp beàn vöõng cuûa Trung Quoác.3 Coâng nghieäp hoùa vaø phaùt trieån noâng nghieäp beàn vöõng cuûa Ñaøi Loan .4 Coâng nghieäp hoùa vaø phaùt trieån noâng nghieäp beàn vöõng cuûa Thaùi Lan .4 HEÄ THOÁNG THÖÔÙC ÑO ÑAÙNH GIAÙ PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG NOÂNG NGHIEÄP VAØ NOÂNG THOÂN .1 Chæ tieâu ñaùnh giaù tình hình söû duïng voán trong noâng nghieäp .2 Chæ tieâu ñaùnh giaù vieäc öùng duïng khoa hoïc coâng ngheä vaøo saûn xuaát noâng nghieäp .3 Chæ tieâu ñaùnh giaù söï ngheøo ñoùi ôû noâng thoân .4 Chæ tieâu ñaùnh giaù oâ nhieãm moâi tröôøng noâng thoân. 44 CHÖÔNG 2: ÑAÙNH GIAÙ THÖÏC TRAÏNG PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG NOÂNG NGHIEÄP VAØ NOÂNG THOÂN THEO HÖÔÙNG COÂNG NGHIEÄP HOÙA - HIEÄN ÑAÏI HOÙA ÔÛ CUÛ CHI GIAI ÑOAÏN 2001 - 2005.1 TOÅNG QUAN VEÀ ÑIEÀU KIEÄN TÖÏ NHIEÂN, DAÂN CÖ VAØ KINH TEÁ HUYEÄN CUÛ CHI .1 Ñieàu kieän töï nhieân .2 Ñaëc ñieåm daân cö .3 Phaùt trieån kinh teá .2 ÑAÙNH GIAÙ THÖÏC TRAÏNG PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG NOÂNG NGHIEÄP VAØ NOÂNG THOÂN THEO HÖÔÙNG COÂNG NGHIEÄP- HIEÄN ÑAÏI HOÙA HUYEÄN CUÛ CHI (2001 - 2005).1 Ñaùnh giaù hieän traïng phaùt trieån noâng nghieäp huyeän Cuû Chi.2 Ñaùnh giaù hieän traïng phaùt trieån noâng thoân huyeän Cuû Chi. 81 CHÖÔNG 3: HEÄ THOÁNG CAÙC GIAÛI PHAÙP PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG NOÂNG NGHIEÄP THEO HÖÔÙNG COÂNG NGHIEÄP HOÙA - HIEÄN ÑAÏI HOÙA HUYEÄN CUÛ CHI.1 LUAÄN CÖÙ KHOA HOÏC CHO GIAÛI PHAÙP .1 Lyù thuyeát veà phaùt trieån noâng nghieäp beàn vöõng .2 Caùc moái quan heä raøng buoäc .3 Caùc yeáu toá cô baûn .2 Moâ hình coâng nghieäp hoùa - hieän ñaïi hoùa noâng nghieäp vaø noâng thoân .1 Phaùt trieån noâng nghieäp .2 Phaùt trieån noâng thoân .2 ÑÒNH HÖÔÙNG PHAÙT TRIEÅN KINH TEÁ - XAÕ HOÄI HUYEÄN CUÛ CHI GIAI ÑOAÏN 2006 - 2010.1 Moät soá chæ tieâuchuû yeáu giai ñoaïn 2006-2010 .1 Caùc chæ tieâu veà kinh teá .2 Caùc chæ tieâu veà ñaàu tö xaây döïng cô sôû haï taàng .3 Caùc chæ tieâu veà xaõ hoäi .2 Ñònh höôùng phaùt trieån caùc ngaønh, lónh vöïc .1 Veà phaùt trieån kinh teá.2 Phaùt trieån vaên hoùa - xaõ hoäi .3 HEÄ THOÁNG CAÙC GIAÛI PHAÙP .1 Giaûi phaùp phaùt trieån kinh teá .1 Bieän phaùp khai thaùc vaø baûo veä ñaát troàng huyeän Cuû Chi .2 Ñaåy maïnh chuyeån dòch cô caáu kinh teá .3 Naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa caùc doanh nghieäp .4 Ñeà xuaát chính saùch, giaûi phaùp phaùt trieån noâng nghieäp vaø noâng thoân .2 Giaûi phaùp phaùt trieån xaõ hoäi.1 Naâng cao trình ñoä vaên hoùa vaø ñaøo taïo tay ngheà cho ngöôøi lao ñoäng .2 Naâng cao thu nhaäp cuûa caùc noâng hoä .3 Baûo veä truyeàn thoáng tröôùc xu theá ño thò hoùa .4 Xaây döïng moâ hình phaùt trieån noâng thoân môùi .3 Giaûi phaùp baûo veä moâi tröôøng .1 ÖÙng duïng phöông phaùp phaân tích LOGFRAME vaø PSR .2 Thöïc traïng oâ nhieám nguoàn nöôùc maët. 169 ** KEÁT LUAÄN- KIEÁN NGHÒ.
173 ** TAØI LIEÄU THAM KHAÛO. 190 DANH MUÏC NHÖÕNG CHÖÕ VIEÁT TAÉT ANQP : An ninh quoác phoøng. BVMT : Baûo veä moâi tröôøng. CMKT : Chuyeân moân kyõ thuaät.
CNH – HÑH : Coâng nghieäp hoùa - Hieän ñaïi hoùa. CNKT : Coâng nhaân kyõ thuaät. CN – TTCN : Coâng nghieäp - Tieåu thuû coâng nghieäp. CÑ – ÑH : Cao ñaúng - Ñaïi hoïc.
GTSX : Giaù trò saûn xuaát. GQVL : Giaûi quyeát vieäc laøm. GTNT : Giao thoâng noâng thoân. GTNÑ : Giao thoâng noäi ñoàng.
HTH – DCH : Hôïp taùc hoùa - Daân chuû hoùa. KHKT : Khoa hoïc kyõ thuaät. KHCN – CNSH : Khoa hoïc coâng ngheä, Coâng ngheä sinh hoïc. KCN, CCN : Khu coâng nghieäp, cuïm coâng nghieäp.
LÑ : Lao ñoäng. MT : Moâi tröôøng. NVNV : Nhaân vieân nghieäp vuï. NN – PTNT : Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân.
NLTS : Noâng - Laâm - Thuûy saûn. PTBV : Phaùt trieån beàn vöõng. RAT : Rau an toaøn. TTLL : Thoâng tin lieân laïc TBXH : Thöông binh xaõ hoäi.HCM : Thaønh phoá Hoà Chí Minh.
THT, HTX : Toå hôïp taùc, hôïp taùc xaõ. WTO : Toå chöùc thöông maïi theá giôùi. THCS : Trung hoïc cô sôû. THPT : Trung hoïc phoå thoâng.
UBND : UÛy ban nhaân daân. XÑGN : Xoùa ñoùi giaûm ngheøo. XKLÑ : Xuaát khaåu lao ñoäng. DANH MUÏC BAÛN ÑOÀ, SÔ ÑOÀ, BIEÅU ÑOÀ VAØ BAÛNG SOÁ LIEÄU I - BAÛN ÑOÀ, SÔ ÑOÀ: 2.1 Sô ñoà vò trí huyeän Cuû Chi trong TP.2 Baûn ñoà haønh chính huyeän Cuû Chi.3 Baûn ñoà ñòa hình khu vöïc keânh Ñoâng - Cuû Chi.4 Sô ñoà thoå nhöôõng huyeän Cuû Chi.5 Sô ñoà hoà Daàu Tieáng - Keânh Ñoâng.6 Sô ñoà maät ñoä daân soá huyeän Cuû Chi 2005.7 Baûn ñoà phaân vuøng töôùi keânh Ñoâng - Cuû Chi.8 Sô ñoà vò trí laáy maãu nöôùc huyeän Cuû Chi.1 Sô ñoà moâ hình CNH-HÑH noâng nghieäp vaø noâng thoân theo höôùng phaùt trieån beàn vöõng.