phần mở đầu, kết luận, danh mục các công trình đã công bố của tác giả có liên quan đến đề tài luận án, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung của luận án được kết cấu thành 4 chương 13 tiết. 7 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CỦA SỰ NGHIỆP CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA Ở CỘNG HÕA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 1. Những công trình khoa học của các tác giả Việt Nam Tác giả Phạm Minh Hạc (1996), Phát triển giáo dục, phát triển con người phục vụ phát triển kinh tế- xã hội, [25] đã làm rõ vai trò quan trọng của giáo dục - đào tạo trong việc phát triển con người trong sự nghiệp CNH, HĐH và xây dựng hệ thống giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Việt Nam để phục vụ hiệu quả việc phát triển con người.
Đề tài Gia đình, nhà trường xã hội với việc phát triển, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, đãi ngộ người tài [2], đi sâu nghiên cứu phân tích làm sáng tỏ vai trò của gia đình, nhà trường xã hội đối với việc tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và đãi ngộ nhân tài. Trên cơ sở đó, đề tài đã đề xuất hệ thống giải pháp cơ bản để phát triển, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và đãi ngộ nhân tài góp phần vào thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới đất nước ở Việt Nam hiện nay. Bài viết “Con người, yếu tố quyết định nhất của lực lượng sản xuất” [54], đã khẳng định con người là nhân vật chính của lịch sử, vừa là mục tiêu, vừa là động lực để phát triển xã hội. Nguồn lực con người vừa là lực lượng sáng tạo ra mọi giá trị của cải vật chất và tinh thần, đồng thời vừa là chủ nhân sử dụng có hiệu quả mọi tài sản vô giá.
Trên phương diện đó, vai trò nhân tố con người trong lực lượng sản xuất là yếu tố động nhất, sáng tạo nhất của quá trình sản xuất. Trong bài viết này, tác giả đã đề cập tới con người theo góc độ triết học, hay nói các khác tác giả đề cập đến vấn đề nguồn lực con người, vai trò và vị trí của nó trong phát triển KT-XH. Nguồn nhân lực với tư cách là một bộ phận của nhân tố con người chưa được tác giả khai thác trong bài viết này. 8 Công trình “Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam lý luận và thực tiễn” [9] các tác giả đã phân tích làm rõ vấn đề lý luận về chủ trương, đường lối, chính sách CNH, HĐH ở Việt Nam hiện nay, đồng thời đề xuất hệ thống giải pháp thực hiện mục tiêu của sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam hiện nay.
Tác giả Nguyễn Trọng Chuẩn với công trình “Một số vấn đề về Triết học - con người - xã hội” [8] đây là công trình nhân dịp kỉ niệm 40 năm thành lập Viện Triết học. Trong công trình này tác giả đã trình bày bốn phần lớn nêu lên vai trò, vị trí của Triết học đối với đào tạo NNL, với tự nhiên, và với công cuộc đổi mới đất nước. Trong phần III: Triết học và đào tạo NNL, cách nhìn nhận về con người của C.Lênin đã được tác giả nghiên cứu lồng ghép trong các phần nghiên cứu về con người Việt Nam trong thời kỳ đổi mới, xây dựng NNL trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước. Qua đây tác giả cũng để cập đến nhiều vấn đề liên quan tới cách thức, chiến lược để nâng cao được chất ượng NNL, đó là vấn đề giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ.
Với công trình này NCS đã kế thừa quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về phát triển NNL và tham khảo được các biện pháp để phát triển NNL ở CHDCND Lào trong quá trình CNH, HĐH thông qua giáo dục đào tạo và khoa học công nghệ. Công trình “Từ chiến lược phát triển giáo dục đến chính sách phát triển nguồn nhân lực” [62] đã làm rõ vai trò quan trọng của giáo dục, chiến lược phát triển giáo dục đối với việc hình thành các chính sách phát triển nguồn nhân lực. Trong các công trình “Sử dụng hiệu quả nguồn lực con người ở Việt Nam” [12]; “Nguồn lực con người trong quá trình CNH, HĐH ở Việt Nam” [35] các tác giả đã nghiên cứu có hệ thống những vấn đề lý luận và thực tiễn về phát triển, sử dụng, phân bố nguồn lực con người trong phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trong sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam hiện nay. Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất hệ thống giải pháp cơ bản nhằm sử dụng hiệu quả nguồn lực con người trong công cu đổi mới ở Việt Nam.
9 Luận án“Sử dụng nguồn lực trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta” [30], tác giả đã hệ thống hoá cơ sở lý luận về nguồn nhân lực cũng như xu hướng, nhu cầu sử dụng nguồn nhân lực trong thực tiễn sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam hiện nay. Trên cơ sở đó, luận án đã phân tích làm rõ thực trạng sử dụng nguồn nhân lực ở Việt Nam hiện nay trong sự nghiệp đổi mới đất nước, cũng như đề xuất phương hướng và hệ thống giải pháp nhằm sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực trong sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam hiện nay. Tài liệu này sẽ làm cơ sở cho NCS thừa kế, phân tích các đặc điểm của CNH, HĐH ở Lào, vai trò của NNL trong qua trình CNH, HĐH ở CHDCND Lào, và trên cơ sở của việc phân tích thực trạng phát triển NNL ở CHDCND Lào để đưa ra các quan điểm phát triển NNL ở CHDCND Lào phù hợp với sự nghiệp CNH, HĐH. Luận án “Phát triển nguồn nhân lực cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn” [67] tác giả tập trung nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn trong phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu CNH, HĐN nông nghiệp nông thôn.
Đồng thời, đề xuất quan điểm và hệ thống giải pháp cơ bản nhằm phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu thực tiễn CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn hiện nay ở Việt Nam. NCS sẽ tham khảo, tiếp thu một số nội dung của cuốn sách này liên quan tới luận án như luận giải mối quan hệ, tác động qua lại giữa CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn với phát triển NNL, các giải pháp phát triển NNL cho CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn Việt Nam. Kế thừa những nội dung của công trình, NCS sẽ tham khảo trong xây dựng khung lý thuyết, các nội dung cụ thể của từng chương, từng tiết, từng mục trong công trình của mình cho phù hợp với kết cấu lôgic của vấn đề nghiên cứu. Tác giả Tuấn Minh với bài viết “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [41] đã làm rõ vai trò quan trọng của nguồn nhân lực chất lượng cao đối với việc hiện thực hoá 10 những mục tiêu của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước.
Trên cơ sở đó tác giả đi sâu nghiên cứu những yêu cầu mới đối với nguồn nhân lực cao trên các phương diện: tâm lực, trí lực và thể lực nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay. Tác giả Nguyễn Ngọc Tú trong luận án “Nhân lực chất lượng cao của Việt Nam trong hội nhập kinh tế quốc tế, [63] tác giả đã đi sâu làm rõ những vấn đề lý luận về nguồn nhân lực chất lượng cao trong xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế. Đồng thời, phân tích làm rõ thực trạng và những vấn đề đặt ra đối với nguồn nhân lực chất lượng cao ở Việt Nam hiện nay. Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất quan điểm cơ bản và hệ thống giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu mới của xu hướng hội nhập kinh tế thế giới hiện nay.
Các tác giả Phạm Thành Nghị và Vũ Hoàng Ngân với công trình“Quản lý nguồn nhân lực ở Việt Nam: một số vấn đề lý luận và thực tiễn” [44]; tác giả Bùi Văn Nhơn với công trình“Quản lý và phát triển nguồn nhân lực xã hội” [44] đã nghiên cứu có hệ thống về những vấn đề lý luận và thực tiễn trong hoạt động quản lý nguồn nhân lực ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, các tác giả đề xuất một số khuyến nghị cơ bản góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nguồn nhân lực ở Việt Nam hiện nay. Tác giả Hoàng Chí Bảo trong công trình “Văn hóa và con người Việt Nam trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo tư tưởng Hồ Chí Minh” [4], khẳng định hiện nay, Việt Nam đang thực hiện công cuộc đổi mới và đẩy mạnh CNH, HĐH trong xu thế toàn cầu hóa, hội nhập và giao lưu văn hóa thế giới. Quá trình đó có tác động nhiều mặt đến văn hóa và con người Việt Nam.
Một mặt, Việt Nam tiếp thu, chắt lọc nhưng tinh hoa văn hóa của nhân loại để làm phong phú thêm nền văn hóa dân tộc; Mặt khác, phải đấu tranh chống lại những sản phẩm mượn hình thức ấn phẩm văn hóa để tuyên truyền văn hóa độc hại, du nhập vào Việt Nam, ảnh hưởng tiêu cực đến đạo đức, lối sống của một bộ phận quần chúng nhân dân, đặc biệt là lớp trẻ. Do đó, việc giữ 11 gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và xây dựng con người trong điều kiện phát triển hiện nay là một nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết. Tác giả đã chỉ ra những yêu cầu của CNH, HĐH đối với việc phát triển văn hóa và xây dựng con người. Đồng thời, tác giả đã đưa ra những nguyên tắc chỉ đạo việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa và con người vào chiến lược “trồng người” của Hồ Chí Minh.
Công trình này sẽ cung cấp cho NCS những nội dung cần kế thừa trong việc xây dựng các yêu cầu phát triển NNL, phát triển văn hóa phù hợp với thực trạng NNL ở Lào trước những tác động của CNH, HĐH, của quá trình hội nhập quốc tế. Tác giả Lê Cao Đoàn (chủ biên) (2008), trong cuốn “Công nghiệp hóa, hiện đại hóa rút ngắn những vấn đề lý luận và kinh nghiệm thế giới” [20]. Đây là công trình nghiên cứu thuộc chương trình nghiên cứu cấp Nhà nước KX02-01 của Hội đồng lý luận Trung ương - Bộ Khoa học và Công nghệ Viện kinh tế Việt Nam.