Luận văn thạc sĩ hcmute phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho đội ngũ cán bộ giảng dạy nghiên cứu trẻ ở học viện chính trị khu vực ii

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hcmute phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho đội ngũ cán bộ giảng dạy nghiên cứu trẻ ở học, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Quốc Đạt
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Tuấn
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Giáo Dục Học
• Đề tài: Phát Triển Năng Lực Nghiên Cứu Khoa Học Cho Giảng Viên Trẻ Tại HCMUTE
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TRANG TỰA
• TRANG QUYẾT ĐỊNH
• GIAO ĐỀ TÀI
• LÝ LỊCH KHOA HỌC
• LỜI CAM ĐOAN
• CẢM TẠ
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu về năng lực nghiên cứu khoa học
• 1.2. Lý luận về phát triển năng lực nghiên cứu khoa học
• 1.3. Năng lực nghiên cứu khoa học
• 1.3.1. Khái niệm năng lực
• 1.3.2. Khái niệm năng lực nghiên cứu khoa học
• 1.3.3. Năng lực nghiên cứu khoa học của giảng viên đại học
• 1.4. Cấu trúc năng lực NCKH
• 1.5. Hệ thống các năng lực nghiên cứu khoa học
• 1.6. Tiêu chí đánh giá năng lực nghiên cứu khoa học
• 1.7. Các yếu tố năng lực nghiên cứu khoa học của giảng viên
• 1.8. Đánh giá năng lực NCKH
• 1.9. Phát triển năng lực nghiên cứu khoa học
• 1.9.1. Khái niệm phát triển năng lực nghiên cứu khoa học
• 1.9.2. Các yếu tố tác động đến việc phát triển năng lực nghiên cứu khoa học
• 1.10. Vai trò của phát triển nghiên cứu khoa học
• 1.11. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ GIẢNG DẠY, NGHIÊN CỨU TRẺ Ở HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC 2
• 2.1. Tổng quan về Học viện Chính trị khu vực 2
• 2.1.1. Tổng quan về hoạt động nghiên cứu khoa học ở Học viện Chính trị khu vực 2
• 2.2. Nguồn nhân lực nghiên cứu khoa học
• 2.3. Về điều kiện cơ sở vật chất phục vụ hoạt động nghiên cứu khoa học
• 2.4. Quy trình tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học
• 2.5. Liên kết nghiên cứu khoa học với các cơ quan nhà nước và các tổ chức Chính trị, xã hội
• 2.6. Thực trạng năng lực nghiên cứu khoa học của đội ngũ giảng dạy, nghiên cứu trẻ ở Học viện Chính trị khu vực 2
• 2.6.1. Mô tả mẫu phiếu điều tra
• 2.6.2. Thực trạng năng lực nghiên cứu khoa học của đội ngũ giảng dạy, nghiên cứu trẻ ở Học viện Chính trị khu vực 2
• 2.6.3. Nhận thức của GV, NCV về NCKH
• 2.6.4. Năng lực phát hiện vấn đề nghiên cứu
• 2.6.5. Năng lực lập đề cương và bảo vệ đề cương nghiên cứu
• 2.6.6. Năng lực tổng hợp, phân tích tài liệu nghiên cứu
• 2.6.7. Năng lực điều tra, thu thập thông tin nghiên cứu
• 2.6.8. Năng lực xử lý thông tin nghiên cứu
• 2.6.9. Năng lực trình bày kết quả nghiên cứu
• 2.6.10. Nhu cầu phát triển năng lực NCKH của GV, NCV trẻ
• 2.6.10.1. Nhu cầu bồi dưỡng
• 2.6.10.2. Nhu cầu về cơ chế chính sách, môi trường
• 2.6.11. Đánh giá chung về năng lực nghiên cứu khoa học của đội ngũ cán bộ giảng dạy, nghiên cứu trẻ tại Học viện Chính trị khu vực 2
• 2.6.12. Thách thức
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ GIẢNG DẠY, NGHIÊN CỨU TRẺ TẠI HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC 2
• 3.1. Cơ sở để đưa ra giải pháp
• 3.1.1. Quan điểm và định hướng phát triển nghiên cứu khoa học ở Học viện Chính trị khu vực 2
• 3.1.2. Cơ sở thực tiễn
• 3.1.3. Nguyên tắc đề xuất giải pháp
• 3.1.3.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích
• 3.1.3.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.1.3.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.3.4. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và trải nghiệm sáng tạo
• 3.2. Các nhóm giải pháp nhằm phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho đội ngũ cán bộ giảng dạy, nghiên cứu trẻ tại Học viện Chính trị khu vực 2
• 3.2.1. Nhóm giải pháp về bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học cho đội ngũ giảng dạy, nghiên cứu trẻ
• 3.2.2. Nhóm giải pháp về cơ chế chính sách nhằm tạo động lực nghiên cứu khoa học cho GV, NCV trẻ
• 3.3. Kết luận và kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về phát triển năng lực nghiên cứu khoa học

Phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho giảng viên trẻ tại HCMUTE là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Năng lực này không chỉ giúp giảng viên nâng cao trình độ chuyên môn mà còn góp phần vào sự phát triển chung của Học viện. Để đạt được điều này, cần có những chính sách và chương trình đào tạo phù hợp nhằm khuyến khích giảng viên trẻ tham gia vào các hoạt động nghiên cứu khoa học. Theo nghiên cứu, việc phát triển năng lực nghiên cứu không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức mà còn bao gồm việc phát triển kỹ năng và thái độ tích cực trong nghiên cứu. Điều này sẽ tạo ra một môi trường học thuật năng động và sáng tạo, giúp giảng viên trẻ tự tin hơn trong việc thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học.

1.1. Tầm quan trọng của năng lực nghiên cứu khoa học

Năng lực nghiên cứu khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập tại HCMUTE. Giảng viên trẻ cần được trang bị các kỹ năng cần thiết để thực hiện nghiên cứu khoa học hiệu quả. Việc này không chỉ giúp họ phát triển bản thân mà còn góp phần nâng cao uy tín của Học viện. Theo một nghiên cứu gần đây, giảng viên có năng lực nghiên cứu tốt thường có khả năng truyền đạt kiến thức và kỹ năng cho sinh viên một cách hiệu quả hơn. Hơn nữa, việc tham gia vào các hoạt động nghiên cứu cũng giúp giảng viên trẻ xây dựng được mạng lưới hợp tác với các nhà nghiên cứu khác, từ đó mở rộng cơ hội học hỏi và phát triển nghề nghiệp.

II. Thực trạng năng lực nghiên cứu khoa học của giảng viên trẻ

Thực trạng năng lực nghiên cứu khoa học của giảng viên trẻ tại HCMUTE hiện nay cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Mặc dù có nhiều giảng viên trẻ có trình độ học vấn cao, nhưng họ vẫn gặp khó khăn trong việc tham gia vào các hoạt động nghiên cứu. Một số nguyên nhân chủ yếu bao gồm thiếu kiến thức về phương pháp nghiên cứu, thiếu kinh nghiệm thực tiễn và thiếu sự hỗ trợ từ các chính sách của Học viện. Theo khảo sát, nhiều giảng viên trẻ cho biết họ cảm thấy áp lực trong việc hoàn thành các nhiệm vụ giảng dạy và nghiên cứu, dẫn đến việc họ không thể tập trung vào việc phát triển năng lực nghiên cứu của bản thân. Điều này cho thấy cần có những giải pháp cụ thể để hỗ trợ giảng viên trẻ trong việc nâng cao năng lực nghiên cứu của họ.

2.1. Những hạn chế trong năng lực nghiên cứu

Một số hạn chế trong năng lực nghiên cứu của giảng viên trẻ bao gồm thiếu kiến thức về ngoại ngữ chuyên ngành và khả năng đọc hiểu tài liệu nghiên cứu quốc tế. Nhiều giảng viên trẻ cũng cho biết họ gặp khó khăn trong việc trình bày và phản biện các bài nghiên cứu. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nghiên cứu của họ mà còn làm giảm khả năng tham gia vào các dự án nghiên cứu lớn hơn. Hơn nữa, chính sách khen thưởng và hỗ trợ nghiên cứu hiện tại chưa đủ mạnh để khuyến khích giảng viên trẻ tham gia vào các hoạt động nghiên cứu khoa học. Cần có những thay đổi trong chính sách để tạo động lực cho giảng viên trẻ phát triển năng lực nghiên cứu của mình.

III. Giải pháp phát triển năng lực nghiên cứu khoa học

Để phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho giảng viên trẻ tại HCMUTE, cần có một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần tăng cường các chương trình đào tạo và bồi dưỡng về kỹ năng nghiên cứu cho giảng viên trẻ. Các khóa học này nên bao gồm các nội dung về phương pháp nghiên cứu, kỹ năng viết bài báo khoa học và kỹ năng trình bày. Thứ hai, cần xây dựng một môi trường nghiên cứu tích cực, nơi giảng viên trẻ có thể dễ dàng tiếp cận các nguồn tài liệu và thiết bị nghiên cứu. Cuối cùng, cần có các chính sách khuyến khích và khen thưởng cho những giảng viên trẻ có thành tích xuất sắc trong nghiên cứu khoa học. Những giải pháp này sẽ giúp giảng viên trẻ phát triển năng lực nghiên cứu của mình một cách hiệu quả.

3.1. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng

Việc tăng cường đào tạo và bồi dưỡng cho giảng viên trẻ là rất cần thiết để nâng cao năng lực nghiên cứu của họ. Các chương trình đào tạo nên được thiết kế linh hoạt, phù hợp với nhu cầu và khả năng của từng giảng viên. Ngoài ra, cần có sự hỗ trợ từ các giảng viên có kinh nghiệm trong việc hướng dẫn và chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu. Điều này không chỉ giúp giảng viên trẻ nâng cao kỹ năng mà còn tạo ra một môi trường học tập tích cực, khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới trong nghiên cứu khoa học.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của giáo dục đại học, năng lực nghiên cứu khoa học (NCKH) của đội ngũ cán bộ giảng dạy, nghiên cứu viên trẻ đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng đào tạo và vị thế của các học viện, trường đại học. Tại Việt Nam, đặc biệt là Học viện Chính trị khu vực 2, đội ngũ này gồm khoảng 134 cán bộ có trình độ từ cử nhân đến tiến sĩ, trong đó nhiều người còn hạn chế về kỹ năng và kinh nghiệm nghiên cứu khoa học. Giai đoạn khảo sát từ 2014 đến 2018 cho thấy nhiều giảng viên, nghiên cứu viên trẻ thiếu kiến thức ngoại ngữ chuyên ngành, kỹ năng xử lý số liệu và khả năng trình bày, phản biện bài nghiên cứu còn thấp. Ngoài ra, các chính sách đào tạo, khen thưởng và điều kiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng đủ nhu cầu phát triển năng lực NCKH.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng năng lực NCKH của đội ngũ cán bộ giảng dạy, nghiên cứu trẻ tại Học viện Chính trị khu vực 2, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển năng lực phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu và đào tạo. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào đội ngũ cán bộ trẻ trong độ tuổi từ 23 đến 40, tại Học viện Chính trị khu vực 2, trong giai đoạn 2014-2018. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng chính sách phát triển nguồn nhân lực nghiên cứu, đồng thời tạo động lực thúc đẩy hoạt động NCKH trong môi trường giáo dục chính trị, góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo và vị thế học viện trong khu vực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về năng lực nghiên cứu khoa học, trong đó năng lực được hiểu là sự kết hợp của kiến thức, kỹ năng và thái độ cần thiết để thực hiện thành công một công trình nghiên cứu. Cấu trúc năng lực NCKH gồm sáu năng lực cốt lõi: phát hiện vấn đề nghiên cứu, lập và bảo vệ đề cương nghiên cứu, tổng hợp và phân tích tài liệu, điều tra và thu thập thông tin, xử lý số liệu, trình bày kết quả nghiên cứu. Các lý thuyết về phát triển năng lực nhấn mạnh vai trò của tự học, bồi dưỡng kỹ năng, và môi trường chính sách hỗ trợ trong việc nâng cao năng lực NCKH.

Mô hình nghiên cứu tập trung vào ba thành tố chính: kiến thức chuyên ngành và phương pháp nghiên cứu, kỹ năng nghiên cứu (bao gồm kỹ năng thiết kế nghiên cứu, thu thập và phân tích dữ liệu, viết báo cáo khoa học), và thái độ nghiên cứu (như nhiệt tình, trung thực, kiên trì). Ngoài ra, các yếu tố khách quan như chính sách đào tạo, khen thưởng, điều kiện cơ sở vật chất cũng được xem xét là tác động quan trọng đến năng lực NCKH.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn. Phương pháp lý luận bao gồm tổng hợp, phân tích tài liệu từ các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước, các văn bản pháp luật như Thông tư số 24/2015 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về chuẩn quốc gia cơ sở giáo dục đại học, và các tài liệu chuyên ngành về năng lực NCKH.

Phương pháp thực tiễn gồm khảo sát bằng phiếu hỏi và phỏng vấn sâu với cỡ mẫu khoảng 134 cán bộ giảng dạy, nghiên cứu viên trẻ tại Học viện Chính trị khu vực 2. Mẫu được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện và ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Phân tích dữ liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả, phân tích định lượng và định tính, kết hợp phần mềm SPSS để xử lý số liệu khảo sát. Quá trình nghiên cứu diễn ra trong khoảng thời gian từ 2018 đến 2020, bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích và đánh giá thực trạng năng lực NCKH.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Năng lực phát hiện và xây dựng đề tài nghiên cứu còn hạn chế: Khoảng 60% giảng viên, nghiên cứu viên trẻ chưa thành thạo trong việc phát hiện vấn đề nghiên cứu phù hợp và lập đề cương nghiên cứu chi tiết. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và tính khả thi của các đề tài nghiên cứu.

2. Thiếu kỹ năng xử lý số liệu và sử dụng phần mềm phân tích: 70% cán bộ trẻ gặp khó khăn trong việc xử lý số liệu định lượng và sử dụng các phần mềm như SPSS, Excel, dẫn đến phụ thuộc vào bên ngoài trong quá trình phân tích dữ liệu.

3. Khả năng ngoại ngữ chuyên ngành còn yếu: Hơn 65% giảng viên, nghiên cứu viên trẻ chưa đủ khả năng đọc hiểu tài liệu khoa học quốc tế, hạn chế khả năng cập nhật kiến thức mới và công bố quốc tế.

4. Chính sách đào tạo và khen thưởng chưa tạo động lực: 55% người được khảo sát cho rằng các chính sách hiện hành chưa khuyến khích hiệu quả việc tham gia nghiên cứu khoa học, đặc biệt là đối với cán bộ trẻ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chủ quan của những hạn chế trên xuất phát từ trình độ chuyên môn chưa đồng đều, thiếu kỹ năng nghiên cứu định lượng và ngoại ngữ, cũng như thái độ nghiên cứu chưa tích cực. Mặt khác, các yếu tố khách quan như chính sách đào tạo, khen thưởng chưa phù hợp và điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn cũng góp phần làm giảm hiệu quả phát triển năng lực NCKH.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả tương đồng với báo cáo của các học viện chính trị khác và các trường đại học trong khu vực, cho thấy đây là vấn đề phổ biến cần được giải quyết đồng bộ. Việc trình bày dữ liệu qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ năng lực từng kỹ năng và bảng tổng hợp đánh giá mức độ hài lòng về chính sách sẽ giúp minh họa rõ nét hơn thực trạng hiện tại.

Ý nghĩa của nghiên cứu là làm rõ các điểm yếu và đề xuất giải pháp cụ thể, góp phần nâng cao năng lực NCKH, từ đó thúc đẩy chất lượng đào tạo và nghiên cứu tại Học viện Chính trị khu vực 2.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và triển khai chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghiên cứu khoa học: Tập trung vào kỹ năng xử lý số liệu, sử dụng phần mềm phân tích, kỹ năng viết và trình bày báo cáo khoa học, ngoại ngữ chuyên ngành. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do Ban Giám đốc phối hợp với các đơn vị đào tạo tổ chức.

2. Cải tiến chính sách khen thưởng và động viên nghiên cứu: Thiết lập cơ chế thưởng công khai, minh bạch cho các công trình nghiên cứu có chất lượng, đặc biệt khuyến khích cán bộ trẻ tham gia. Thời gian áp dụng ngay trong năm học tiếp theo, do Ban Tổ chức cán bộ chủ trì.

3. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ nghiên cứu: Cải thiện phòng thí nghiệm, thư viện điện tử, trang thiết bị công nghệ thông tin để hỗ trợ nghiên cứu hiệu quả. Kế hoạch đầu tư trong 3 năm, phối hợp giữa Ban Quản lý dự án và Ban Tài chính.

4. Xây dựng môi trường nghiên cứu khoa học tích cực: Tạo điều kiện giảm tải giảng dạy cho cán bộ trẻ có năng lực nghiên cứu, khuyến khích hợp tác nghiên cứu liên ngành và liên kết với các cơ quan bên ngoài. Thực hiện trong 1 năm, do Ban Giám đốc và các khoa chủ động triển khai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục và nghiên cứu: Giúp xây dựng chính sách phát triển năng lực NCKH, cải tiến cơ chế khen thưởng và đào tạo.

2. Giảng viên, nghiên cứu viên trẻ: Nắm bắt các kỹ năng cần thiết để nâng cao năng lực nghiên cứu, từ đó phát triển sự nghiệp khoa học.

3. Nhà hoạch định chính sách giáo dục: Tham khảo các giải pháp thực tiễn để áp dụng trong các học viện, trường đại học khác nhằm nâng cao chất lượng nghiên cứu.

4. Sinh viên cao học và nghiên cứu sinh: Hiểu rõ các yêu cầu và kỹ năng cần thiết trong nghiên cứu khoa học, chuẩn bị tốt cho quá trình học tập và nghiên cứu.

Câu hỏi thường gặp

1. Năng lực nghiên cứu khoa học gồm những yếu tố nào?
   Năng lực nghiên cứu khoa học bao gồm kiến thức chuyên ngành, kỹ năng nghiên cứu (phát hiện vấn đề, thiết kế nghiên cứu, xử lý số liệu, viết báo cáo) và thái độ nghiên cứu (nhiệt tình, trung thực, kiên trì). Ví dụ, kỹ năng xử lý số liệu giúp phân tích dữ liệu chính xác, nâng cao chất lượng nghiên cứu.

2. Tại sao ngoại ngữ chuyên ngành lại quan trọng trong nghiên cứu khoa học?
   Ngoại ngữ chuyên ngành giúp tiếp cận tài liệu quốc tế, cập nhật kiến thức mới và công bố kết quả nghiên cứu trên các tạp chí quốc tế. Theo khảo sát, hơn 65% cán bộ trẻ còn hạn chế kỹ năng này, ảnh hưởng đến chất lượng nghiên cứu.

3. Chính sách khen thưởng hiện tại có ảnh hưởng thế nào đến năng lực NCKH?
   Chính sách chưa tạo động lực đủ mạnh khiến nhiều cán bộ trẻ tham gia nghiên cứu chỉ để đạt điểm xét thi đua, không thực sự đam mê. Cải tiến chính sách khen thưởng sẽ thúc đẩy sự tích cực và sáng tạo trong nghiên cứu.

4. Làm thế nào để cải thiện kỹ năng xử lý số liệu cho cán bộ trẻ?
   Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về phần mềm phân tích dữ liệu như SPSS, Excel, kết hợp thực hành trên các bộ dữ liệu thực tế sẽ giúp nâng cao kỹ năng này hiệu quả.

5. Giải pháp nào giúp tạo môi trường nghiên cứu tích cực?
   Giảm tải giảng dạy cho cán bộ nghiên cứu, khuyến khích hợp tác liên ngành, đầu tư cơ sở vật chất và tạo cơ chế hỗ trợ sẽ tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu phát triển.

Kết luận

• Năng lực nghiên cứu khoa học của đội ngũ cán bộ giảng dạy, nghiên cứu trẻ tại Học viện Chính trị khu vực 2 còn nhiều hạn chế về kỹ năng, kiến thức và thái độ nghiên cứu.
• Các yếu tố khách quan như chính sách đào tạo, khen thưởng và điều kiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng đủ nhu cầu phát triển năng lực.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ về đào tạo, chính sách, cơ sở vật chất và môi trường nghiên cứu nhằm nâng cao năng lực NCKH.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn trong việc nâng cao chất lượng đào tạo và vị thế của Học viện trong khu vực.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai chương trình đào tạo, cải tiến chính sách và đầu tư cơ sở vật chất, đồng thời đánh giá hiệu quả các giải pháp trong vòng 1-3 năm tới.

Hành động ngay hôm nay để phát triển năng lực nghiên cứu khoa học, góp phần xây dựng môi trường giáo dục chính trị hiện đại và hiệu quả!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC 1. Lịch sử nghiên cứu về năng lực nghiên cứu khoa học Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 (khóa XI) của Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo cũng đã đề ra 9 nhiệm vụ, giải pháp trong đó có nhiệm vụ, giải pháp “Tiếp tục sắp xếp, điều chỉnh mạng lưới các trường đại học, cao đẳng và các viện nghiên cứu theo hướng gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học” [1]. Thông qua hoạt động NCKH, đội ngũ giảng viên, nghiên cứu viên phải không ngừng tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn của mình.

NCKH của giảng viên, nghiên cứu viên là một hoạt động không thể thiếu trong quá trình đào tạo ở các trường cao đẳng, đại học, học viện. Đây cũng là hình thức tổ chức dạy học đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng đào tạo của nhà trường. Chính vì thế, việc tổ chức, rèn luyện cho giảng viên, nghiên cứu viên đặc biệt là giảng viên, nghiên cứu trẻ kỹ năng hoạt động NCKH đã trở thành vấn đề cấp thiết thu hút sự quan tâm của nhiều nhà khoa học giáo dục trong và ngoài nước. Ở nước ngoài Nghiên cứu khoa học của giảng viên trong trường đại học là một trong những nhiệm vụ bắt buộc đối với từng giảng viên (giảng dạy; nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ; tham gia công tác quản lý đào tạo, quản lý hoạt động khoa học và công nghệ; nhiệm vụ học tập bồi dưỡng nâng cao trình độ và các nhiệm vụ cụ thể khác cho từng chức danh giảng viên).

Nghiên cứu khoa học được cụ thể hóa trong luật khoa học và công nghệ năm (2013), trong các văn bản dưới luật của Nhà nước như: Thông tư số 24/2015 của Bộ giáo dục và đào tạo về quy định chuẩn quốc gia đối với cơ sở giáo dục đại học[2], các cơ quan nghiên cứu khoa học,…Hoạt động nghiên cứu khoa học trong trường đại học là hoạt động được xã hội và các nhà nghiên cứu quan tâm, nhưng làm thế nào để phát triển năng lực nghiên cứu của giảng viên, đây 6 Luan van chính là vấn đề cấp bách cho hoạt động nghiên cứu các khoa học hiện nay. Theo người nghiên cứu tìm hiểu, đã có rất nhiều nhà nghiên cứu quan tâm đến vấn đề năng lực nghiên cứu khoa học của giảng viên và cũng đã có rất nhiều đề tài, luận văn, báo cáo khoa học phân tích đánh giá, nhận định theo nhiều góc độ khác nhau từ các nhà nghiên cứu ở các nước trên thế giới, cụ thể: Donald và Anne cho rằng nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học của giảng viên không chỉ phụ thuộc vào khả năng và ý chí của người làm nghiên cứu mà còn phụ thuộc vào bản chất của các tổ chức và các hệ thống mà tổ chức vận hành (Donald & and Anne, 2015).[3] Emmanuel nghiên cứu về năng lực nghiên cứu khoa học của giảng về chính sách thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học củ giảng viên, khuyến khích ngườihọc tốt hơn, cách xây dựng mô hình để phát triển kỹ năng nghiên cứu của giảng viên và thực nghiệm của mình để giải quyết các vấn đề, cách thay đổi mô hình để phát triển năng lực nghiên cứu khoa học của giảng viên như: giao quyền giải quyết vấn đề cho bộ phận chuyên trách, có chương trình huấn luyện các kỹ năng để phát triển nghiên cứu, đào tạo cho những người học giả cao cấp để nâng cao năng lực hướng dẫn người nghiên cứu. Bên cạnh đó, Emmanuel còn cho rằng đổi mới chính sách của Trường để phát triển năng lực của giảng viên. Phương pháp nghiên cứu khoa học về kỹ năng nghiên cứu của họ, thái độ đối với nghiên cứu.

Nghiên cứu này có hai chiều: Là một nghiên cứu mô tả nhờ xác định các kỹ năng nghiên cứu và thái độ giáo viên tiềm năng đối với nghiên cứu, là một nghiên cứu thực nghiệm nhờ xác định ảnh hưởng của khoa học phương pháp nghiên cứu khóa học về kỹ năng giáo viên tương lai và thái độ của họ đối với nghiên cứu. Tác giả cũng đề xuất cho nghiên cứu tiếp theo về vấn đề chính sách nghiên cứu khoa học của nhà trường phát triển sẽ giúp phát triển kỹ năng nghiên cứu khoa học như thế nào. Ở trong nước Có khá nhiều bài viết được đăng trên báo và tạp chí về chủ đề NCKH, tuy nhiên trong khuôn khổ của luận văn, chúng tôi quan tâm đến hai nội dung có liên quan là lý luận về NCKHvàhoạt động NCKH của giảng viên, nghiên cứu viên. Đánh giá năng lực NCKH không phải là vấn dề mới trong lý luận và thực tiễn đào tạo đại học ở Việt Nam.

Phải thừa nhận rằng vấn đề trên đã được tìm hiểu và nghiên cứu từ rất sớm, vì vậy đã có rất nhiều quan điểm, tư tưởng, công trình nghiên cứu về NCKH và năng lực NCKH ở các khía cạnh khác nhau. Các nghiên cứu theo hướng học thuật thường được bắt nguồn từ những nghiên cứu trước đó trên thế giới và được thể hiện cụ thể trong các giáo trình, tài kiệu tham khảo, kỹ băng mềm cho các nhà nghiên cứu. Trong đó, các giáo trình về phương pháp luận NCKH của những nhà khoa học hàng đầu Việt Nam cũng đã thể hiện rất rõ năng lực cần thiết của một nhà nghiên cứu. Trong giáo trình của Vũ Cao Đàm, Nguyễn Văn Lê, Lê Huy Bá… các khái niệm NCKH, các phương pháp tiếp cận trong NCKH, các bước NCKH, cách thu thập và đọc tài liệu, các bước hình thành một đề tài nghiên cứu, cách xây dựng giả thuyết, chọn một đề tài nghiên cứu, phương pháp thu thập thông tin, thu thập số liệu, xử lý số liệu trong nghiên cứu, cách biểu diễn dữ liệu kết quả nghiên cứu, viết báo cáo khoa học… đều đã được phân tích một cách rất chi tiết và sâu sắc.

Đặc biệt là trong năm 2014, tác giả Nguyễn Văn Tuấn đã viết cuốn sách “Từ nghiên cứu đến công bố kỹ năng mềm cho nhà khoa học” [6], cuốn sách đã giới thiệu những kỹ năng mềm cho nhà khoa học, trong đó có các kỹ năng viết một bài báo khoa học, cách trình bày báo cáo, kỹ năng viết đề cương NCKH, văn phong khoa học… đã được thể hiện qua hai thứ tiếng Việt – Anh. Ở khía cạnh năng lực, các nhà nghiên cứu giáo dục và tâm lý cũng đã đưa ra nhiều quan điểm và cách phân chia thang năng lực khác nhau. Đáng chú ý là thang đo năng lực của Bloom (nhận thức, thái độ và kỹ năng). Thang đo này cũng đã được phát triển bởi nhiều nhà nghiên cứu và áp dụng rộng rãi trong đánh giá kết quả học tập và đánh giá năng lực.

Hình thức đánh giá năng lực thường là các bài kiểm tra khảo sát như kiểm tra kỹ năng, kiến thức, trắc nghiệm. 8 Luan van Vũ Cao Đàm và cộng sự (2006) với đề tài về “Nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học của giảng viên Đại học Quốc gia Hà Nội” [7] đã chỉ ra rằng nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học của giảng viên cần phải khắc phục sự chia cắt đào tạo và nghiên cứu khoa học, tổ chức lại hệ thống sao cho giảng viên cũng đồng thời là nhà nghiên cứu; khuyến khích khoa học sáng tạo, mở đường cho giảng viên đại học trở thành một nghiên cứu viên khoa học; trường đại học nhanh chóng thoát ra khỏi hệ thống giáo dục kinh viện. Ngoài ra, muốn nâng cao năng lực nghiên cứu thì phải bắt đầu từ sinh viên, cần trang bị cho sinh viên kiến thức về phương pháp luận nghiên cứu khoa học để khi ra trường dù có cơ hội nghiên cứu hay không cũng có thể giúp cho họ phương pháp học tập theo phong cách nghiên cứu khoa học. Đề tài “nghiên cứu giải pháp phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho đội ngũ giáo viên dạy nghề trường cao đẳng nghề Cần Thơ” của tác giả Lê Thị Thơ (2009) đã đánh giá thực trạng năng lực nghiên cứu khoa học của giảng viên trường cao đẳng nghề Cần Thơ và xác định ba nhóm giải pháp góp phần cho việc nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học đó là: (i) Bản thân người giáo viên, (ii) quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học, (iii) nhóm chính sách.[8] Đến năm 2016, tác giả Lê Thị Thơ lại tiếp tục phát triển đề tài “Bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học – công nghệ cho giảng viên Cao Đẳng Nghề Vùng đồng bằng sông Cửu Long” qua việc tìm hiểu, xác định năng lực nghiên cứu, xác định các hệ thống năng lực nghiên cứu khoa học của giảng viên cao đẳng nghề để có được mô hình tổ chức bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học của giảng viên cao đẳng nghề.[9] Đào Thị Oanh và cộng sự (2014) xác định năng lực nghiên cứu khoa học của giảng viên đại học sư phạm biểu hiện ở 3 mặt chính thông qua đề tài “Năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục của giảng viên đại học sư phạm”.

Ba mặt đó là kỹ năng nghiên cứu, kinh nghiệm nghiên cứu và kỹ năng phổ biến/ứng dụng, đây cũng là cơ sở để tác giả đưa ra giải pháp nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cho giảng viên. Theo đó bồi dưỡng năng lực là tổng thể các hoạt động của chủ thể, tác động trực tiếp vào nhận thức, hành vi và hoạt động học tập, rèn luyện của học viên đào tạo giảng viên,nhằm nâng cao tri thức tổng hợp, trình độ tư duy, kỹ năng, kinh nghiệm nghiên cứu khoa học, đảm bảo hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập.[11] Năm 2014, Trần Thanh Ái cho ra đời tác phẩm nghiên cứu “Cần phải làm gì để phát triển năng lực nghiên cứu khoa học giáo dục”. Từ kết quả nghiên cứu của đề tài, tác giả đã rút ra một số giải pháp cho việc phát triển năng lực như: khuyến khích các tiến sĩ làm nghiên cứu khoa học, tăng cường gửi giảng viên đi đào tạo tiến sĩ, nâng cao trình độ ngoại ngữ cho giảng viên, tăng cường tập huấn phương pháp nghiên cứu cho giảng viên trẻ, cải tiến cơ chế đánh giá khoa học theo chuẩn mực quốc tế, cải tiến nội dung giảng dạy môn phương pháp nghiên cứu khoa học. Lý luận về phát triển năng lực nghiên cứu khoa học 1.

Năng lực nghiên cứu khoa học 1. Khái niệm năng lực Nguyễn Văn Cường (2014), năng lực được định nghĩa “là một thuộc tính tâm lý phước hợp, là điểm hội tụ của nhiều yếu tố như kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, kinh nghiệm, sự sẵn sàng hành động và trách nhiệm”.