Phát Triển Kinh Tế Trang Trại Trên Địa Bàn Huyện Thuận Thành, Tỉnh Bắc Ninh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện thuận thành tỉnh bắc ninh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong

• Tác giả: Nguyễn Văn Bổ
• Người hướng dẫn: PGS. Mai Thanh Cúc
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
• Đề tài: Phát Triển Kinh Tế Trang Trại Tại Huyện Thuận Thành, Tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC HỘP
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Mục tiêu chung
• 1.2. Mục tiêu cụ thể
• 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.2.1. Phạm vi về nội dung
• 2.2.2. Phạm vi không gian
• 2.2.3. Phạm vi thời gian
• 3. ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN
• 3.1. Về mặt lý luận
• 3.2. Về mặt thực tiễn
• 4. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI
• 4.1. Một số khái niệm cơ bản
• 4.2. Khái niệm về trang trại
• 5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 6. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
• 6.1. Đặc điểm tự nhiên của huyện Thuận Thành
• 6.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội trong huyện
• 6.3. Đánh giá những thuận lợi và khó khăn về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện đến phát triển kinh tế trang trại
• 7. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH
• 7.1. Khái quát tình hình nông nghiệp trên địa bàn huyện
• 7.2. Các loại hình kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Thuận Thành
• 7.3. Tình hình sử dụng các nguồn lực của trang trại trên địa bàn huyện
• 7.4. Phát triển sản xuất trồng trọt, chăn nuôi các trang trại trên toàn huyện
• 7.5. Tình hình tiêu thụ và phát triển thị trường sản phẩm của các trang trại
• 7.6. Kết quả và hiệu quả sản xuất kinh doanh của trang trại
• 7.7. Những kết quả đạt được và những khó khăn trong phát triển kinh tế trang trại ở huyện Thuận Thành
• 8. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH
• 8.1. Thị trường tiêu thụ sản phẩm
• 8.2. Các chính sách quản lý nhà nước
• 8.3. Cơ sở hạ tầng, giao thông nông thôn
• 8.4. Các yếu tố thời tiết, khí hậu, dịch bệnh
• 8.5. Các điều kiện sản xuất của trang trại
• 8.6. Khả năng áp dụng khoa học kỹ thuật trong phát triển kinh tế trang trại
• 8.7. Khả năng liên kết hợp tác giữa các trang trại
• 9. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH
• 9.1. Định hướng phát triển kinh tế trang trại huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh
• 9.2. Giải pháp phát triển KTTT trên địa bàn huyên Thuận Thành
• 10. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Kinh Tế Trang Trại Thuận Thành

Phát triển kinh tế trang trại đang trở thành xu hướng tất yếu trong bối cảnh kinh tế nông thôn Bắc Ninh ngày càng hội nhập. Huyện Thuận Thành, với vị trí địa lý và điều kiện kinh tế - xã hội thuận lợi, đang chứng kiến sự chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình kinh tế hộ sang mô hình trang trại hiệu quả. Sự thay đổi này không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn thúc đẩy quá trình phát triển nông nghiệp Bắc Ninh theo hướng bền vững và hiện đại. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tối ưu, cần có sự đánh giá khách quan về thực trạng, tiềm năng và những thách thức đặt ra, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp.

1.1. Vai Trò Của Kinh Tế Trang Trại Trong Nông Nghiệp Thuận Thành

Kinh tế trang trại đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, tạo ra nhiều việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Theo nghiên cứu của Nguyễn Văn Bổ, mô hình trang trại giúp nông dân tiếp cận thị trường, sản xuất hàng hóa quy mô lớn và áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Điều này góp phần tăng năng suất, chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Đồng thời, kinh tế trang trại còn thúc đẩy liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản, tạo chuỗi giá trị bền vững.

1.2. Tiềm Năng Phát Triển Kinh Tế Trang Trại Tại Thuận Thành

Thuận Thành có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế trang trại nhờ vị trí địa lý thuận lợi, gần các khu công nghiệp lớn và thị trường tiêu thụ rộng lớn. Bên cạnh đó, huyện có quỹ đất nông nghiệp tương đối lớn, nguồn lao động dồi dào và chính sách hỗ trợ của địa phương. Các loại hình trang trại đa dạng như trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và trang trại tổng hợp có thể phát triển mạnh mẽ, đáp ứng nhu cầu thị trường và nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Kinh Tế Trang Trại Thuận Thành

Mặc dù có nhiều tiềm năng, phát triển kinh tế trang trại Thuận Thành vẫn đối mặt với không ít thách thức. Khó khăn về vốn, kỹ thuật, thị trường tiêu thụ và biến đổi khí hậu là những rào cản lớn đối với sự phát triển bền vững của các trang trại. Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ của nhà nước chưa thực sự hiệu quả, cơ sở hạ tầng còn hạn chế và liên kết sản xuất còn yếu cũng ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của các trang trại. Cần có giải pháp đồng bộ để giải quyết những thách thức này, tạo điều kiện cho kinh tế trang trại phát triển mạnh mẽ.

2.1. Khó Khăn Về Vốn Và Tiếp Cận Vốn Vay Trang Trại

Vốn là yếu tố then chốt để phát triển kinh tế trang trại, tuy nhiên, nhiều trang trại gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi. Thủ tục vay vốn phức tạp, tài sản thế chấp hạn chế và lãi suất cao là những rào cản khiến các trang trại khó mở rộng sản xuất. Cần có chính sách tín dụng linh hoạt, tạo điều kiện cho các trang trại tiếp cận vốn vay dễ dàng hơn, đồng thời khuyến khích các tổ chức tín dụng đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp.

2.2. Hạn Chế Về Kỹ Thuật Canh Tác Trang Trại Và Ứng Dụng Công Nghệ

Trình độ kỹ thuật canh tác của nhiều trang trại còn hạn chế, chưa áp dụng rộng rãi các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Điều này dẫn đến năng suất thấp, chất lượng sản phẩm không ổn định và khả năng cạnh tranh yếu. Cần tăng cường đào tạo, tập huấn kỹ thuật cho nông dân, đồng thời khuyến khích các trang trại đầu tư vào công nghệ mới, nâng cao hiệu quả sản xuất.

2.3. Vấn Đề Tiêu Thụ Nông Sản Trang Trại Và Thị Trường Bấp Bênh

Thị trường tiêu thụ nông sản còn bấp bênh, giá cả không ổn định gây khó khăn cho các trang trại. Liên kết sản xuất và tiêu thụ còn yếu, chưa xây dựng được chuỗi giá trị bền vững. Cần có giải pháp mở rộng thị trường, xây dựng thương hiệu sản phẩm, đồng thời tăng cường liên kết giữa trang trại, doanh nghiệp và nhà phân phối.

III. Giải Pháp Phát Triển Kinh Tế Trang Trại Bền Vững Thuận Thành

Để phát triển kinh tế trang trại bền vững tại Thuận Thành, cần có giải pháp đồng bộ từ chính sách, vốn, kỹ thuật đến thị trường. Ưu tiên hỗ trợ các trang trại ứng dụng công nghệ cao, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Xây dựng chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ, phát triển thương hiệu sản phẩm địa phương. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài tỉnh. Nâng cao năng lực quản lý, điều hành cho chủ trang trại. Tạo môi trường thuận lợi để kinh tế trang trại phát triển, góp phần vào sự phát triển kinh tế nông thôn Bắc Ninh.

3.1. Chính Sách Hỗ Trợ Trang Trại Đổi Mới Để Hiệu Quả Hơn

Cần rà soát, điều chỉnh chính sách hỗ trợ trang trại theo hướng thiết thực, hiệu quả hơn. Ưu tiên hỗ trợ các trang trại sản xuất theo hướng bền vững, ứng dụng công nghệ cao. Đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho các trang trại tiếp cận chính sách hỗ trợ. Tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách, đảm bảo nguồn lực được sử dụng đúng mục đích.

3.2. Phát Triển Liên Kết Sản Xuất Trang Trại Mô Hình Chuỗi Giá Trị

Xây dựng mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, từ cung cấp vật tư đầu vào, sản xuất, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm. Khuyến khích các trang trại liên kết với doanh nghiệp, hợp tác xã để đảm bảo đầu ra ổn định. Hỗ trợ xây dựng thương hiệu sản phẩm, nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản.

3.3. Ứng Dụng Khoa Học Kỹ Thuật Vào Trang Trại Nâng Cao Năng Suất

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, từ giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến quy trình canh tác, chăn nuôi. Khuyến khích các trang trại đầu tư vào công nghệ mới, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Tổ chức đào tạo, tập huấn kỹ thuật cho nông dân, giúp họ tiếp cận và áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Mô Hình Trang Trại Hiệu Quả Tại Thuận Thành

Nghiên cứu và nhân rộng các mô hình trang trại hiệu quả tại Thuận Thành. Các mô hình này cần phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa phương, đồng thời đảm bảo tính bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường. Chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức giữa các trang trại, tạo động lực để các trang trại khác học hỏi và phát triển. Hỗ trợ các trang trại xây dựng thương hiệu sản phẩm, tiếp cận thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.

4.1. Trang Trại Chăn Nuôi Thuận Thành Kinh Nghiệm Và Bài Học

Phân tích các mô hình trang trại chăn nuôi thành công tại Thuận Thành, từ quy mô, giống vật nuôi, quy trình chăm sóc đến thị trường tiêu thụ. Rút ra kinh nghiệm và bài học để nhân rộng cho các trang trại khác. Hỗ trợ các trang trại tiếp cận nguồn giống tốt, kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến và thị trường tiêu thụ ổn định.

4.2. Trang Trại Trồng Trọt Thuận Thành Giải Pháp Nâng Cao Giá Trị

Nghiên cứu các mô hình trang trại trồng trọt hiệu quả tại Thuận Thành, từ lựa chọn cây trồng, quy trình canh tác đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Đề xuất giải pháp nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản, từ sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP đến xây dựng thương hiệu sản phẩm.

4.3. Phát Triển Sản Phẩm OCOP Thuận Thành Cơ Hội Cho Trang Trại

Chương trình OCOP (Mỗi xã một sản phẩm) là cơ hội để các trang trại phát triển sản phẩm đặc trưng của địa phương, nâng cao giá trị gia tăng và tiếp cận thị trường rộng lớn. Hỗ trợ các trang trại xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP, từ thiết kế bao bì, nhãn mác đến quảng bá, xúc tiến thương mại.

V. Định Hướng Và Tương Lai Phát Triển Kinh Tế Trang Trại Bắc Ninh

Xác định rõ định hướng phát triển kinh tế trang trại trong bối cảnh mới, gắn với mục tiêu xây dựng nông thôn mới và phát triển bền vững. Ưu tiên phát triển các loại hình trang trại có lợi thế cạnh tranh, phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa phương. Tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ, xây dựng chuỗi giá trị bền vững. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao năng lực cạnh tranh cho các trang trại. Tạo môi trường thuận lợi để kinh tế trang trại phát triển, góp phần vào sự phát triển kinh tế nông thôn Bắc Ninh.

5.1. Quy Hoạch Trang Trại Thuận Thành Định Hướng Phát Triển

Xây dựng quy hoạch phát triển trang trại chi tiết, cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Xác định rõ các vùng phát triển trang trại, loại hình trang trại ưu tiên và các giải pháp hỗ trợ. Đảm bảo quy hoạch được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả, góp phần định hướng phát triển kinh tế trang trại bền vững.

5.2. Du Lịch Trang Trại Bắc Ninh Hướng Đi Mới Cho Nông Nghiệp

Phát triển du lịch trang trại là hướng đi mới, giúp nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân. Khuyến khích các trang trại đầu tư vào du lịch, từ xây dựng cơ sở vật chất, phát triển sản phẩm du lịch đến quảng bá, xúc tiến du lịch. Tạo ra các sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn, thu hút du khách trong và ngoài tỉnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn, kinh tế trang trại đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sản xuất hàng hóa quy mô lớn và nâng cao thu nhập cho cư dân nông thôn. Huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh sở hữu vị trí địa lý kinh tế chiến lược khi tiếp giáp các trung tâm công nghiệp lớn như Khu công nghiệp Sài Đồng, Quế Võ, Hapro và quy tụ 3 khu công nghiệp nội huyện. Tính đến năm 2017, toàn huyện đã hình thành 298 cơ sở kinh tế trang trại và gia trại. Tuy nhiên, số lượng cơ sở đạt đầy đủ tiêu chuẩn kinh tế trang trại theo Thông tư số 27/2011/TT-BNNPTNT mới dừng lại ở con số 29 trang trại. Đáng chú ý, có tới 10 trên 29 trang trại (tương đương 34,48%) chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tạo nên rào cản pháp lý lớn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng dài hạn và mở rộng quy mô sản xuất.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết mâu thuẫn giữa tiềm năng phát triển kinh tế nông nghiệp hàng hóa đô thị với thực trạng đất đai manh mún, hạn chế về nguồn vốn đầu tư và thiếu hụt chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm. Mục tiêu cụ thể của đề tài gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về kinh tế trang trại; đánh giá thực trạng tổ chức sản xuất và hiệu quả kinh doanh của các trang trại trên địa bàn huyện Thuận Thành; phân tích các nhân tố khách quan và chủ quan tác động đến quá trình phát triển; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp khả thi nhằm thúc đẩy kinh tế trang trại phát triển bền vững.

Phạm vi không gian nghiên cứu được tiến hành trên địa bàn huyện Thuận Thành, khảo sát sâu tại 5 trên 18 xã và thị trấn đại diện. Phạm vi thời gian thu thập dữ liệu thứ cấp kéo dài từ năm 2010 đến 2017 và dữ liệu sơ cấp được điều tra trong giai đoạn 2016 - 2018. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học định lượng giúp địa phương tái cơ cấu ngành nông nghiệp, nâng cao tỷ suất hàng hóa vượt mức 85% và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất canh tác.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết kinh tế nông hộ chuyển dịch sang kinh tế trang trại của các học giả kinh tế nông nghiệp Việt Nam, kết hợp cùng lý thuyết lợi thế kinh tế theo quy mô (Economies of Scale). Bản chất của kinh tế trang trại là hình thức tổ chức sản xuất hàng hóa vượt trội hơn hẳn kinh tế hộ tiểu nông về trình độ tích tụ ruộng đất, mật độ vốn đầu tư và khả năng ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật.

Khung lý thuyết của luận văn tích hợp mô hình phát triển bền vững tam giác ba mặt: Kinh tế - Xã hội - Môi trường. Về mặt pháp lý, đề tài vận dụng các tiêu chuẩn định lượng của Thông tư số 27/2011/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Theo đó, trang trại trồng trọt, nuôi trồng thủy sản và sản xuất tổng hợp tại miền Bắc phải đạt diện tích tối thiểu 2,1 ha và giá trị sản lượng hàng hóa đạt từ 700 triệu đồng/năm; đối với cơ sở chăn nuôi, giá trị sản lượng hàng hóa bắt buộc đạt từ 1.000 triệu đồng/năm trở lên. Hệ thống khái niệm trung tâm được chuẩn hóa bao gồm: kinh tế trang trại, trang trại gia đình, trang trại chăn nuôi chuyên môn hóa, trang trại tổng hợp và liên kết chuỗi giá trị nông sản.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp để đảm bảo tính chuẩn xác và toàn diện:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ Niên giám thống kê huyện Thuận Thành giai đoạn 2010 - 2017, các báo cáo tổng kết nông nghiệp của Ủy ban nhân dân huyện, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thuận Thành cùng số liệu thống kê phát triển trang trại của tỉnh Bắc Ninh và cả nước.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua điều tra bảng hỏi trực tiếp đối với 29 chủ trang trại đạt chuẩn và đội ngũ cán bộ quản lý nông nghiệp tại 5 xã trọng điểm đại diện cho các vùng sinh thái kinh tế nông nghiệp của huyện.

Phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích (Purposive Stratified Sampling). Cỡ mẫu điều tra bao gồm 29 trang trại đã được cấp chứng nhận theo Thông tư số 27/2011/TT-BNNPTNT, phân bổ tại 5 xã đại diện nhằm bao quát đầy đủ các loại hình: trang trại chăn nuôi gia súc gia cầm, trang trại thủy sản và trang trại tổng hợp.

Phương pháp phân tích dữ liệu: Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả nhằm phản ánh quy mô đất đai, lao động, tài sản cố định; phương pháp phân tổ thống kê để phân loại trang trại theo quy mô vốn và loại hình sản xuất; phương pháp phân tích so sánh kinh tế nhằm đánh giá các chỉ tiêu chi phí sản xuất, giá trị sản xuất (GO), giá trị gia tăng (VA) và lợi nhuận thuần. Việc lựa chọn các phương pháp này giúp phản ánh chân thực năng lực sinh lời của từng đồng vốn và xác định chính xác các điểm nghẽn trong vận hành kinh tế trang trại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu loại hình trang trại tại huyện Thuận Thành có sự chuyển dịch mạnh mẽ sang chăn nuôi và sản xuất tổng hợp. Trong tổng số 29 trang trại đạt chuẩn điều tra năm 2017, các trang trại chăn nuôi lợn, gia cầm và trang trại tổng hợp kết hợp ao cá - vườn cây ăn quả chiếm trên 82% tổng số trang trại. Sự phát triển này phản ánh xu hướng khai thác quỹ đất chuyển đổi nhằm đáp ứng nhu cầu thực phẩm tươi sống cho các đô thị lân cận và các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.

Thứ hai, nguồn lực đất đai và tình trạng pháp lý còn nhiều bất cập. Tổng diện tích đất khai thác của 29 trang trại điều tra có sự chênh lệch lớn giữa các mô hình, bình quân từ 1,5 ha đến hơn 3,5 ha mỗi trang trại. Tuy nhiên, có tới 34,48% trang trại (10/29 cơ sở) chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do vướng mắc về nguồn gốc đất đấu thầu ngắn hạn hoặc đất tự chuyển đổi mục đích chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý.

Thứ ba, hiệu quả tài chính và năng lực tạo việc làm đạt mức tích cực. Quy mô vốn đầu tư bình quân của các trang trại chăn nuôi đạt từ 1,2 đến 2,8 tỷ đồng/trang trại; doanh thu bình quân năm 2017 đạt từ 1,5 đến trên 3,2 tỷ đồng/trang trại/năm. Mỗi trang trại tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 3 đến 5 lao động địa phương với mức thu nhập bình quân từ 4,5 đến 6,0 triệu đồng/người/tháng, cao hơn đáng kể so với thu nhập thuần nông của kinh tế hộ gia đình truyền thống.

Thứ tư, phương thức tiêu thụ sản phẩm còn tiềm ẩn nhiều rủi ro thị trường. Trên 85% sản lượng nông sản của các trang trại được tiêu thụ qua thương lái trung gian mà không có hợp đồng bao tiêu dài hạn. Tỷ lệ trang trại tham gia vào các chuỗi liên kết giá trị khép kín hoặc cung ứng trực tiếp cho siêu thị và bếp ăn tập thể khu công nghiệp chỉ chiếm dưới 15%.

Thảo luận kết quả

Thực trạng 10/29 trang trại chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc các chủ trang trại gặp khó khăn khi tiếp cận nguồn vốn vay trung và dài hạn từ hệ thống ngân hàng thương mại. Hầu hết các khoản vay hiện nay đều dựa trên tài sản nhà ở thế chấp cá nhân với hạn mức nhỏ, trong khi chu kỳ sản xuất nông nghiệp và thời gian hoàn vốn chuồng trại đòi hỏi thời hạn vay từ 3 đến 5 năm.

Khi so sánh với kinh nghiệm phát triển tại tỉnh Hưng Yên (nơi đạt 100% trang trại được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và doanh thu bình quân 2,5 tỷ đồng/trang trại/năm) hay tỉnh Hải Dương (với chính sách hỗ trợ 50% kinh phí hạ tầng điện, giao thông và kênh mương), huyện Thuận Thành vẫn còn thiếu vắng các chính sách đòn bẩy hạ tầng đồng bộ.

Dữ liệu nghiên cứu được lượng hóa trực quan qua bảng tổng hợp chi phí sản xuất kinh doanh và biểu đồ phân bổ cơ cấu vốn đầu tư năm 2017. Kết quả phân tích cho thấy mối tương quan thuận giữa quy mô vốn trang bị máy móc, công nghệ chuồng kín với giá trị gia tăng trên một héc-ta đất canh tác: các trang trại đầu tư hệ sinh thái khép kín đạt tỷ suất lợi nhuận trên chi phí cao hơn từ 18% đến 25% so với các trang trại chăn nuôi truyền thống hở.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn và tạo động lực bứt phá cho kinh tế trang trại huyện Thuận Thành giai đoạn 2018 - 2025, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Đẩy nhanh công tác quy hoạch vùng sản xuất tập trung và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Ủy ban nhân dân huyện Thuận Thành và Phòng Tài nguyên và Môi trường cần tiến hành rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp tại các xã bãi ven sông Đuống và khu vực đồng trũng. Đặt mục tiêu đến năm 2022 hoàn thành cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâu dài (thời hạn 20 - 50 năm) cho 100% trang trại đủ điều kiện, tạo hành lang pháp lý an toàn cho chủ trang trại an tâm đầu tư hạ tầng kiên cố.

2. Mở rộng cơ chế tín dụng ưu đãi và đa dạng hóa hình thức thế chấp: Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các tổ chức tín dụng trên địa bàn huyện cần xây dựng gói vay trung - dài hạn với lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 1,5% đến 2,0%/năm so với lãi suất thương mại thông thường. Cho phép các trang trại sử dụng tài sản hình thành trên đất (nhà xưởng, kho lạnh, hệ thống chuồng trại khép kín) làm tài sản bảo đảm, phấn đấu nâng tỷ lệ trang trại tiếp cận vốn vay ưu đãi đạt trên 80% vào năm 2025.

3. Xây dựng chuỗi liên kết giá trị và mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản: Phòng Kinh tế và Hạ tầng phối hợp cùng Hội Nông dân huyện đóng vai trò cầu nối ký kết hợp đồng cung ứng thực phẩm sạch giữa các trang trại với hệ thống bếp ăn tập thể tại các khu công nghiệp nội huyện và chuỗi siêu thị tại Hà Nội, Bắc Ninh. Mục tiêu nâng tỷ trọng sản lượng nông sản tiêu thụ qua hợp đồng bao tiêu từ mức dưới 15% lên tối thiểu 60% vào năm 2025.

4. Tăng cường chuyển giao khoa học kỹ thuật và đào tạo quản trị trang trại: Trạm Khuyến nông huyện chủ trì tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi an toàn sinh học theo chuẩn VietGAP, kỹ thuật xử lý chất thải bằng công nghệ Biogas và kỹ năng ghi chép sổ sách hạch toán kế toán. Mục tiêu 100% chủ trang trại và lao động kỹ thuật được bồi dưỡng nghiệp vụ quản trị định kỳ hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách nông nghiệp: Cung cấp bức tranh thực tế về các vướng mắc thể chế đất đai, hạ tầng và tín dụng ở cấp huyện, làm cơ sở xây dựng đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp và chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới nâng cao tại tỉnh Bắc Ninh.
• Chủ trang trại, chủ gia trại và hợp tác xã nông nghiệp: Cung cấp phương pháp hạch toán kinh tế, bài học kinh nghiệm về quản trị chi phí đầu vào, kỹ thuật bố trí mô hình kinh tế tuần hoàn (VAC) và kinh nghiệm thực tiễn từ các mô hình trang trại thành công tại Hưng Yên, Hải Dương.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học: Làm tài liệu tham khảo chuyên sâu cho các ngành Phát triển nông thôn, Kinh tế nông nghiệp và Quản lý kinh tế; cung cấp khung phương pháp luận khảo sát thực địa và bộ chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế trang trại vùng đồng bằng sông Hồng.
• Các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp chế biến nông sản: Giúp các ngân hàng thương mại đánh giá chính xác mức độ rủi ro tín dụng nông nghiệp, đồng thời giúp các doanh nghiệp phân phối nhận diện nguồn cung nông sản hàng hóa đạt chuẩn để thiết lập chuỗi cung ứng bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Tiêu chí cơ bản để một cơ sở sản xuất tại huyện Thuận Thành được công nhận là kinh tế trang trại là gì?
Theo Thông tư số 27/2011/TT-BNNPTNT áp dụng cho vùng đồng bằng sông Hồng, trang trại trồng trọt, thủy sản hoặc tổng hợp phải có diện tích tối thiểu từ 2,1 ha trở lên và giá trị sản lượng hàng hóa đạt từ 700 triệu đồng/năm. Đối với cơ sở chăn nuôi chuyên ngành, diện tích không bắt buộc nhưng giá trị sản lượng hàng hóa xuất bán phải đạt tối thiểu từ 1.000 triệu đồng/năm trở lên.

Khó khăn lớn nhất của các trang trại trên địa bàn huyện Thuận Thành giai đoạn 2016 - 2018 là gì?
Khó khăn lớn nhất là rào cản pháp lý về đất đai khi có 34,48% trang trại chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Điều này dẫn đến việc chủ trang trại không thể thế chấp tài sản để vay vốn ngân hàng dài hạn, hạn chế khả năng mở rộng quy mô chuồng trại và đầu tư công nghệ xử lý môi trường.

Loại hình trang trại nào phát triển hiệu quả nhất tại huyện Thuận Thành?
Các trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm quy mô lớn và trang trại tổng hợp kết hợp vườn - ao - chuồng mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất. Bình quân mỗi trang trại chăn nuôi tạo ra doanh thu từ 1,5 đến 3,2 tỷ đồng/năm và lợi nhuận ròng đạt từ 250 đến 450 triệu đồng/năm nhờ đáp ứng nhu cầu thực phẩm lớn từ các khu công nghiệp lân cận.

Các trang trại cần làm gì để giải quyết bài toán phụ thuộc vào thương lái trung gian?
Chủ trang trại cần chủ động liên kết thành lập các tổ hợp tác hoặc hợp tác xã kiểu mới để chuẩn hóa chất lượng nông sản theo tiêu chuẩn VietGAP, xây dựng nhãn hiệu hàng hóa và trực tiếp ký kết hợp đồng bao tiêu dài hạn với các bếp ăn tập thể khu công nghiệp, siêu thị và chuỗi bán lẻ nông sản sạch.

Luận văn đóng góp điểm mới nào về mặt học thuật và thực tiễn?
Về học thuật, luận văn hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu đánh giá kinh tế trang trại gắn với hiệu quả kinh tế - xã hội - môi trường tại vùng cận đô thị. Về thực tiễn, đề tài cung cấp bộ dữ liệu khảo sát chi tiết 29 trang trại tại Thuận Thành, chỉ ra 4 điểm nghẽn cốt lõi và đề xuất lộ trình giải pháp đồng bộ giai đoạn 2018 - 2025.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện thực trạng phát triển của 298 cơ sở trang trại, gia trại và phân tích chuyên sâu 29 trang trại đạt chuẩn tại huyện Thuận Thành.
• Hệ thống hóa khung lý luận về kinh tế trang trại theo định hướng sản xuất hàng hóa gắn với thị trường và phát triển bền vững ba mặt Kinh tế - Xã hội - Môi trường.
• Xác định rõ ràng các rào cản nội tại: 34,48% trang trại thiếu giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nguồn vốn vay hạn chế và trên 85% sản phẩm phụ thuộc thương lái tự do.
• Đúc kết các bài học kinh nghiệm thực tiễn quý giá từ mô hình trang trại thành công tại các địa phương lân cận như Hưng Yên, Hải Dương và Vĩnh Phúc.
• Hoàn thiện hệ thống giải pháp tổng thể về đất đai, nguồn vốn tín dụng, liên kết chuỗi giá trị và ứng dụng khoa học kỹ thuật cho giai đoạn 2018 - 2025.

Đóng góp nổi bật của luận văn là đã cung cấp cơ sở khoa học và dữ liệu thực chứng tin cậy phục vụ công tác quy hoạch phát triển nông nghiệp hàng hóa huyện Thuận Thành trong bối cảnh công nghiệp hóa nhanh. Để hiện thực hóa mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông sản địa phương, các cấp chính quyền và các chủ trang trại cần khẩn trương phối hợp triển khai đồng bộ các giải pháp về cấp quyền sử dụng đất và thành lập chuỗi liên kết bao tiêu nông sản ngay trong thời gian tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN VĂN BỔ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH Ngành: Phát triển nông thôn Mã số: 8620116 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Mai Thanh Cúc NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, nội dung, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực do chính tôi thực hiện và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi cũng xin cam kết chắc chắn rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc, bản luận văn này là nỗ lực, kết quả làm việc của cá nhân tôi (ngoài phần đã trích dẫn). Hà Nội, ngày 10 tháng 10 năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Bổ i c LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến PGS. Mai Thanh Cúc đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Phát triển nông thôn, Khoa Kinh tế và PTNT - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày 10 tháng 10 năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Bổ ii c MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC BẢNG BIỂU. vi DANH MỤC BIỂU ĐỒ .vii DANH MỤC HỘP .vii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT .viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN.

TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI. Một số khái niệm cơ bản. Vai trò và đặc điểm của phát triển kinh tế trang trại. Tiêu chí xác định kinh tế trang trại.

Các loại hình kinh tế trang trại. Nội dung nghiên cứu phát triển kinh tế trang trại. Các yếu tố ảnh hưởng phát triển kinh tế trang trại. Kết quả và hiệu quả sản xuất kinh tế trong sản xuất trang trại.

CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI. Kinh nghiệm phát triển kinh tế trang trại tại một số nước trên thế giới. Tình hình phát triển kinh tế trang trại và những bài học kinh nghiệm tại một số địa phương ở Việt Nam. Những bài học kinh nghiệm và thực tiễn cho phát triển kinh tế trang trại tỉnh Bắc Ninh.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU. Đặc điểm tự nhiên của huyện thuận thành. Đặc điểm kinh tế - xã hội trong huyện.

Đánh giá những thuận lợi và khó khăn về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện đến phát triển kinh tế trang trại. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin.

Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH. Khái quát tình hình nông nghiệp trên địa bàn huyện. Các loại hình kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Thuận Thành.

Tình hình sử dụng các nguồn lực của trang trại trên địa bàn huyện. Phát triển sản xuất trồng trọt, chăn nuôi các trang trại trên toàn huyện. Tình hình tiêu thụ và phát triển thị trường sản phẩm của các trang trại. Kết quả và hiệu quả sản xuất kinh doanh của trang trại.

Những kết quả đạt được và những khó khăn trong phát triển kinh tế trang trại ở huyện Thuận Thành. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH. Thị trường tiêu thụ sản phẩm. Các chính sách quản lý nhà nước.

Cơ sở hạ tầng, giao thông nông thôn. Các yếu tố thời tiết, khí hậu, dịch bệnh. Các điều kiện sản xuất của trang trại. Khả năng áp dụng khoa học kỹ thuật trong phát triển kinh tế trang trại.

Khả năng liên kết hợp tác giữa các trang trại. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH. Định hướng phát triển kinh tế trang trại huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Giải pháp phát triển KTTT trên địa bàn huyên Thuận Thành.

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 99 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 104 v c DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. Tổng hợp loại hình trang trại trên cả nước.

Dân số trung bình huyện Thuận Thành giai đoạn 2010 - 2016. Số lượng đàn gia súc, gia cầm giai đoạn 2012-2017. Diện tích, sản lượng thủy sản huyện giai đoạn 2013-2017. Phân bổ mẫu điều tra.

Đối tượng và số lượng mẫu điều tra. Tình hình sản xuất trồng trọt của huyện Thuận Thành. Tổng đàn vật nuôi năm 2017. Tổng hợp tình hình chăn nuôi trên địa bàn huyện .4 Số lượng các loại hình trang trại của huyện Thuận Thành qua 3 năm (2015 - 2017).

Sự phân bổ trang trại trên toàn huyện. Tổng diện tích khai thác đất của trang trại trên địa bàn huyện. Tổng hợp vốn hiện nay của 29 trang trại. Tình hình sử dụng lao động trong các trang trại năm 2017.

Trình độ chuyên môn của chủ các trang trại. Tổng hợp khả năng tự học hỏi của chủ trang trại. Diện tích gieo trồng một số cây trồng chính của trang trại. Sản lượng một số cây trồng chính của trang trại.

Quy mô chăn nuôi một số giống vật nuôi chủ yếu của trang trại. Sản lượng một số giống vật nuôi chính của trang trại. Máy móc thiết bị của các trang trại năm 2017. Chi phí sản xuất kinh doanh của trang trại năm 2017.

Tổng giá trị sản xuất từ các hoạt động sản xuất kinh doanh của trang trại. Tổng giá trị gia tăng từ các hoạt động sản xuất của trang trại. Bảng chi phí tiền thuê nhân công thường xuyên và nhân công gia đình. Lợi nhuận cuối cùng trong sản xuất kinh doanh của trang trại.

Hiệu quả sản xuất kinh doanh của các trang trại năm 2017. Cơ cấu trang trại theo vốn đầu tư. Kết quả thăm dò ý kiến về việc áp dụng các chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp. Đánh giá của các trang trại về cơ sở hạ tầng.

Thông tin chung về các trang trại điều tra năm 2017 .84 DANH MỤC HÌNH Hình 2. Mối quan hệ ba mặt cơ bản của trang trại. Sơ đồ vị trí huyện Thuận Thành .40 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2. Tỷ lệ trang trại phân bổ trên cả nước.

Nhiệt độ không khí (0C) và số giờ nắng trung bình năm 2015. Lượng mưa tương đối trung bình tháng năm 2015 tại Bắc Ninh. Lượng mưa trung bình tháng huyện Thuận Thành 2017 .43 DANH MỤC HỘP Hộp 4. Ý kiến người dân về vốn sản xuất trang trại.

Ý kiến của chủ trang trại về người lao động trong trang trại. Ý kiến người dân về vốn sản xuất trang trại.78 vii c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình Quân CCN Cụm công nghiệp CC Cơ cấu CLC Chất lượng cao CN-TTCN Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp CNH-HĐH Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa DA Dự án DT Diện tích HTX Hợp tác xã KCN Khu công nghiệp KTTT Kinh tế trang trại KT-XH Kinh tế - Xã hội KHKT Khoa học kỹ thuật MHTD Mô hình trình diễn NS Năng suất NSNN Ngân sách nhà nước PTNT Phát triển nông thôn TT Trang trại TTTH Trang trại tổng hợp TTCN Trang trại chăn nuôi SLHH Sản lượng hàng hóa SXNN Sản xuất nông nghiệp SXKD Sản xuất kinh doanh UBND Ủy ban nhân dân NN&PTNT Phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn XHH Xã hội hóa viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Văn Bổ Tên Luận văn: “Phát triển kinh tế trang trại huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh” Ngành: Phát triển nông thôn Mã số: 8620116 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu: Trên cơ sở đánh giá thực trạng, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế trang trại huyện Thuận Thành hiện nay, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới. Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp thu thập số liệu: Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra 5/18 xã thị trấn trên địa bàn huyện, số liệu thứ cấp được thu thập từ các tài liệu đã công bố như các báo cáo, niên giám thống kê của huyện, các báo cáo tóm tắt của các phòng, ban liên quan. Số liệu sơ cấp được thu thập qua phỏng vấn các cán bộ và hộ nông dân.

Phương pháp phân tích số liệu: Nghiên cứu sử dụng một số phương pháp phân tích số liệu như phương pháp phân tích mô tả, phân tổ thống kê và phân tích so sánh. Kết quả nghiên cứu Sau khi đánh giá thực trạng phát triển KTTT trên toàn huyện hiện nay như: thị trường tiêu thụ sản phẩm, các chính sách của nhà nước bao gồm chính sách đất đai, tín dụng…, cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn, khí hậu thời tiết dịch bênh và các yếu tố sản xuất của trang trại. Khả năng áp dụng KH-KT, khả năng liên kết giữa các trang trại. Từ các yếu tố ảnh hưởng đưa ra các giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển KTTT trên địa bàn huyện trong thời gian tới cụ thể: Giải pháp chung cho các loại hình trang trại; Giải pháp cho từng loại hình trang trại như trang trại chăn nuôi, trang trại tổng hợp; Các giải pháp cụ thể cho sản xuất như: giải pháp mở rộng thị trường tiêu thụ, giải pháp về chính sách, về xây dựng cơ sở hạ tầng, về bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ quản lý, áp dụng khoa học kỹ thuật vào phát triển kinh tế trang trại.