LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, sự chênh lệch giữa mức sống của thành phố và nông thôn làm cho một lượng lớn những người trẻ tuổi ở lại Hà Nội làm việc và sinh sống do đó mà nhu cầu nhà ở tại Hà Nội cao, đồng thời tỉ lệ gia tăng tự nhiên vẫn ở mức cao nên một thực trạng cho thấy những người có nhà ở hiện nay mới chỉ chiếm khoảng 1/3 lượng người có nhu cầu. Và thực tế, một tỉ lệ không nhỏ những đối tượng có nhu cầu này cần có sự hỗ trợ về tài chính bởi họ có thu nhập nhưng họ không thể tích lũy một khối lượng tiền lớn trong khoảng thời gian ngắn để mua một căn nhà cho gia đình mình, hoặc đã mua được đất/nhà nhưng chưa đủ tiền để xây dựng, sửa chữa căn nhà của mình khang trang hơn để phục vụ tốt hơn nhu cầu sinh hoạt của gia đình. Họ là những đối tượng khách hàng tiềm năng lớn của sản phẩm cho vay hỗ trợ nhu cầu nhà ở.
[34] Nắm bắt được nhu cầu của thị trường, các ngân hàng Việt Nam đang từng bước chuyển đổi hoạt động của mình trong giai đoạn mở cửa và hội nhập. Tăng cường các dịch vụ ngân hàng bán lẻ nói chung và cho vay bán lẻ nói riêng trong lĩnh vực ngân hàng đang là xu hướng tất yếu của sự phát triển. BIDV cũng không nằm ngoài xu hướng đó. Với mục tiêu trở thành một NHTM hiện đại, cung cấp các sản phẩm dịch vụ ngân hàng bán lẻ hàng đầu trong cả nước.
Hoạt động cho vay bán lẻ lấy trọng tâm là cho vay nhu cầu nhà ở nhằm tận dụng thế mạnh của hệ thống, tiềm năng của một đất nước với hơn 90 triệu dân, dân số trẻ, năng động, lực lượng trong độ tuổi lao động chiếm một tỷ lệ cao với nhu cầu nhà ở cực kỳ lớn. Là chi nhánh cấp 1 trực thuộc hệ thống BIDV, BIDV Ba Đình đã không ngừng đa dạng hóa sản phẩm ngay từ khi mới thành lập và phát triển những dịch vụ cho vay tiêu dùng nhằm hỗ trợ tài chính cho người dân trong mua sắm như cho vay hỗ trợ nhu cầu nhà ở, cho vay mua ôtô, cho vay hỗ trợ du học…Trong đó, sản phẩm cho vay hỗ trợ nhu cầu nhà ở được xác định là trọng tâm ưu tiên trong các sản phẩm tín dụng bán lẻ theo đúng định hướng của BIDV. Tuy nhiên quy mô, chất lượng và 2 hiệu quả của hoạt động chưa tương xứng với tiềm năng trên địa bàn. Hoạt động cho vay còn tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Tại BIDV Ba Đình cũng chưa có nghiên cứu nào về hoạt động cho vay hỗ trợ nhu cầu nhà ở để hoạt động này phát triển hơn. Với lý do trên, là một nhân viên đang làm việc tại BIDV Ba Đình tôi chọn đề tài: “Phát triển hoạt động cho vay hỗ trợ nhu cầu nhà ở tại BIDV Ba Đình” để nghiên cứu trong luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ kinh doanh và quản lý. Mục đích nghiên cứu đề tài - Hệ thống hóa và làm rõ thêm lý luận cơ bản về hoạt động cho vay nhu cầu nhà ở và phát triển hoạt động cho vay nhu cầu nhà ở. - Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển hoạt động cho vay hỗ trợ nhu cầu nhà ở tại BIDV Ba Đình.
- Đề xuất những giải pháp nhằm phát triển hoạt động cho vay hỗ trợ nhu cầu nhà ở tại BIDV Ba Đình. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Sự phát triển hoạt động cho vay nhu cầu nhà ở của NHTM - Phạm vi nghiên cứu: + Về thời gian: Trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm tháng 9/2014. + Về địa bàn: Tại BIDV Ba Đình. Trên thực tế, hoạt động hoạt động cho vay hỗ trợ nhu cầu nhà ở của BIDV Ba Đình tập trung chủ yếu vào các cá nhân, hộ gia đình đang sinh sống và làm việc thường xuyên trên địa bàn hoạt động của chi nhánh, do vậy phạm vi nghiên cứu chỉ tập trung ở khu vực Hà Nội.
Phương pháp nghiên cứu Dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, luận văn sử dụng phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp, so sánh giữa kế hoạch với thực hiện, so sánh giữa các Chi nhánh BIDV với nhau để làm sáng tỏ vấn đề nghiên cứu. Kết cấu nội dung luận văn Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, danh mục các bảng, biểu đồ, chữ viết tắt, tài liệu tham khảo, Luận văn gồm 3 chương: Chương 1: Những vấn đề cơ bản về phát triển hoạt động cho vay nhu cầu nhà ở của NHTM Chương 2: Thực trạng phát triển hoạt động cho vay hỗ trợ nhu cầu nhà ở tại BIDV Ba Đình Chương 3: Giải pháp phát triển hoạt động cho vay hỗ trợ nhu cầu nhà ở tại BIDV Ba Đình. 4 CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY NHU CẦU NHÀ Ở CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Khái quát hoạt động cho vay nhu cầu nhà ở của NHTM 1.
Nhà ở và nhu cầu nhà ở 1. Nhà ở - Khái niệm Qua quá trình phát triển không ngừng của các hình thái kinh tế xã hội, con người đã biết ý thức và hiểu được tầm quan trọng của nhà ở đối với cuộc sống. Thời kỳ nguyên thủy con người sống chủ yếu vào các hang động tự nhiên, tức là nơi che mưa che nắng. Thời kỳ du canh du mục, con người dùng tấp liếp, cành cây che chắn thô sơ.
Khi cuộc sống du canh du mục chuyển sang định canh định cư, con người biết lấy gỗ dựng nhà. Khoa học phát triển, con người đã sử dụng các nguyên vật liệu xây dựng để dựng nên một không gian sống đặc biệt. Lúc này, nhà ở là từ gọi chung của các công trình xây dựng (căn hộ chung cư, nhà ở) với mục đích để ở và phục vụ các nhu cầu sinh hoạt đối với hộ gia đình, cá nhân. [8] - Đặc điểm: Nhà ở có thể coi là một mặt hàng tiêu dùng đặc biệt với những đặc điểm khác so với các hàng hóa thông thường.
+ Là bất động sản nên không thể di động và đưa đi bán khắp nơi. Nó thường được sử dụng trong một thời gian tương đối dài. + Nhà ở là một khối không gian có tính chất cố định về hình dáng, kiến trúc, quỹ đất và điều kiện địa lý. Vừa là tài sản sở hữu của cá nhân, vừa là một hộ trong một quần thể dân cư nên có tính xã hội tương đối rộng.
+ Lượng đầu tư vào nhà ở một lần tương đối lớn do chi phí mua bán/chuyển nhượng khá cao. Việc xây dựng, sửa chữa cũng khá tốn kém. 5 - Vai trò của nhà ở: Nhà ở đô thị không chỉ là tư liệu sinh hoạt phục vụ cho đời sống của cư dân đô thị mà còn là điều kiện vật chất để phát triển đô thị. Xét từ góc độ vi mô, việc sở hữu một ngôi nhà để ở giúp cho công nhân viên chức, lao động tại các tổ chức, doanh nghiệp yên tâm lao động và làm việc.
Xét từ góc độ vĩ mô, nhà ở đô thị có vai trò khá quan trọng trong việc phát triển của các ngành công nghiệp khác như ngành xây dựng, ngành vật liệu xây dựng, ngành máy móc xây dựng… Như vậy nhà ở là một công trình quan trọng mà con người dùng để ở và sinh hoạt trong một thời gian dài, là một trong những điều kiện vật chất quan trọng để tái sản xuất sức lao động, để tiến hành các hoạt động kinh tế xã hội. Nhu cầu nhà ở Ta có thể nhận thấy nhu cầu nhà ở, đặc biệt là ở đô thị là một trong những nhu cầu cấp thiết nhất đối với mỗi hộ gia đình, cá nhân. Tuy nhiên, do lượng chi phí đầu tư ban đầu là khá lớn nên phần lớn người dân đáp ứng được ngay được mà cần có sự hỗ trợ một phần về mặt tài chính. Mục đích của việc hỗ trợ tài chính là để mua một ngôi nhà mới (nhà chung cư hoặc nhà đất), hoặc để xây dựng một ngôi nhà mới, hoặc để cải tạo, sửa chữa lại ngôi nhà một cách khang trang hơn, phù hợp với nhu cầu sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân.
Sự hỗ trợ này có thể xuất phát từ người thân hoặc ngân hàng. Theo một kết quả nghiên cứu tại địa bàn Hà Nội, cứ 10 người nghiên cứu thì có tới 8 người lựa chọn hình thức vay vốn để mua nhà. Như vậy, hoạt động cho vay nhu cầu nhà ở là một hoạt động rất quan trọng. Cho vay nhu cầu nhà ở của NHTM 1.
Khái niệm Theo Luật các tổ chức tín dụng năm 2010, “cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho 6 thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác”. “Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”. [1] Theo Quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng ban hành kèm theo Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 của NHNN Việt Nam, “cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thoả thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”. [2] Như vậy, cho vay nhu cầu nhà ở là một hình thức cấp tín dụng, theo đó Ngân hàng sẽ giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích mua/xây dựng/sửa chữa nhà ở, khách hàng cam kết sẽ hoàn trả cả gốc và lãi trong một khoản thời gian nhất định đã được quy định cụ thể trong hợp đồng cấp tín dụng.
Vai trò của hoạt động cho vay nhu cầu nhà ở Có thể nói, cho vay nhu cầu nhà ở là một sản phẩm tín dụng bán lẻ quan trọng của mỗi ngân hàng thương mại, có ý nghĩa thiết thực đối với không chỉ khách hàng vay vốn, bản thân ngân hàng mà cả đối với sự phát triển kinh tế xã hội. - Đối với NHTM: Theo xu thế phát triển của nền kinh tế, khách hàng cá nhân và hộ gia đình là một thị trường đầy tiềm năng.