Chương 1: Tổng quan lý luận và kinh nghiệm phát triển du lịch qua hình thức thê thao Chương 2: Tổng quan về cơ sở lý luận trong nghiên cứu du lịch thé thao Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu Chương 5: Đề xuất và kiến nghị 16 CHƯƠNG 2: TONG QUAN LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM PHAT TRIEN DU LICH THE THAO VÀ CAC VAN ĐÈ NGHIÊN CỨU 2.1 Tổng quan lý luận về phát triển du lịch gắn với thể thao Ngày nay, du lịch đã thực sự trở thành một hiện tượng kinh tế xã hội phô biến không chi ở các nước phát triển mà còn ở các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam. Do hoàn cảnh (thời gian, khu vực) khác nhau, dưới mỗi góc độ nghiên cứu khác nhau mỗi người có một cách hiểu về du lịch khác nhau. Đúng như một chuyên gia du lịch nhận định: “Đối với du lịch có bao nhiêu tác giả nghiên cứu thì có bấy nhiêu định nghĩa”. Ở nước Anh, du lịch xuất phát từ tiếng “To Tour” có nghĩa là cuộc dạo chơi (Tour round the world — cuộc đi vòng quanh thế giới; to go for tour round the town — cuộc dao quanh thành phố; tour of inspection — cuộc kinh lý kiểm tra,.
Tiếng Pháp, từ du lịch bắt nguồn từ Le Tour có nghĩa là cuộc dạo chơi, dã ngoại,. Theo nhà sử học Trần Quốc Vượng, du lịch được hiểu như sau: “du” có nghĩa là đi chơi, “lịch” là lịch lãm, từng trải, hiểu biết, như vậy du lịch được hiểu là việc đi chơi nhằm tăng thêm kiến thức. Du lịch thể thao đã được định nghĩa đơn giản như việc sử dụng thể thao cho các hoạt động của du khách. Du lịch thể thao được định nghĩa là "du lịch giải trí dựa trên ý thích cá nhân tạm thời ra bên ngoài nơi ở của ho dé trực tiếp tham gia vào các hoạt động thé thao, dé xem hoạt động thé thao, hoặc dé tham quan các di tích hoặc bảo tàng thể thao mà họ ưa thích.
Du lịch thể thao là tất cả các dạng của sự bao hàm chủ động và bị động trong hoạt động thể thao, tham gia một cách tự nhiên hay có tổ chức cho hoạt động phi thương mại hay các nguyên nhân kinh doanh thương mại với hình thức du lịch xa nhà, xa khu vực làm việc, “du lịch thể thao là sự kết hợp của những hoạt động thể thao và du lịch.1 (1) Sự kết hợp thể thao và du lịch (Nguồn: Hinch, T. , 2011) Theo Hall (1992) thì du lịch thể thao được chia thành hai loại là du lịch để tham gia các hoạt động thé thao và du lịch dé xem thi đấu thé thao. Do đó, du lịch thé thao được xác định là các chuyên đi với mục đích phi thương mại nhăm tham gia hay xem các hoạt động thể thao ở khu vực xa nhà. Tourism Ỳ Relevant to sport Holiday Non-holiday / Business Active sport Passive sport Active sport Passive sport Sport activity Holiday sports Connoisseur Casual holidays activities observer observer il lina Pal b1 - events : , 1 - sports Single sport Multiple sport Organized Independent museums activity holidays activity holidays - sport - camps - adventure - clubs - sporting tours - cure - sport festivals - hotels Hình 2.2 (2) Các loại hình của du lich thé thao.
(Nguồn: Sfandeven And De Knop, 1999) Hiện tại có một số lượng lớn người tham gia hoặc là khán giả của các sự kiện du lich thé thao. Sự kết nối giữa du lịch và thé thao đã tồn tại từ rất lâu, mối quan hệ 18 này ngày càng đạt được nhiều ý nghĩa. Nhận thức ngày càng tăng về sức khỏe của người dân là một trong những lý do chính du lịch thể thao trở nên thiết yếu trong cuộc sống hiện đại. Từ xu hướng này thê thao và du lịch cùng nhau hưởng lợi bởi chính những vi khách của mình.
Một khía cạnh quan trọng trong sự phát triển của du lịch thể thao là công nghiệp hóa. Điều làm cho du lịch và thể thao càng trở nên quan trọng, thực tế là từ thời điểm công nghiệp hóa, hai xu hướng rõ ràng được nhận thay: Sự phát triển của thể thao đòi hỏi người tham gia phải di du lịch và phát triển hoạt động thể thao liên quan đến du khách du lịch (Weed and Bull 2004, p. Về mặt người tham gia, có hai nhóm khác nhau bắt nguồn cùng một lúc. Một mặt có nhóm đi du lịch để tham gia các cuộc thi và mặt khác là những người đi du lịch vì họ không thể tìm thấy các cơ sở du lịch thể trong môi trường xung quanh sinh sông.1 Một số khái niệm e Dụ lịch thể thao Theo tác giả Joy Standeven và Paul Deul De Knop [27, pg.12-13] nhận định rằng “Du lịch thé thao là sự kết hợp giữa du lịch và thé thao”.
- Du lịch (Tourism): Du lịch là một hoạt động mang tính tạm thời của con người tại nơi không phải là nhà và nơi làm việc của mình, có liên quan tới những trải nghiệm hoàn toàn khác với những hoạt động hằng ngày. Những trải nghiệm này có thé diễn ra như một phần của kỳ nghỉ hay đó là sự phụ thuộc vào một vài hoạt động trong kinh doanh lữ hành. - Thể thao (Sport): Là tất cả các loại hình mang tính chất thi đấu hoặc không thi dau và có sử dụng các kỹ năng, các chiến lược hoặc gan kết con người trong các hoạt động tương xứng với trình độ của họ. Hay đơn giản chi là tham gia, dao tạo hoặc nâng các kỹ năng hiện có lên một tâm cao mới.
19 Từ đó mà tác giả Phạm Vũ Trúc Quynh [1] cũng đưa ra định nghĩa cho du lịch thể thao như sau: “Du lịch thể thao là tất cả mọi hoạt động mang tính chủ động và bị động có liên quan tới các hoạt động thé thao, có tham gia hoặc được tô chức với lý do phi thương mại và các hoạt động du lịch đó xa nơi sống hiện tại của du khách”. Theo Ross [38], du lịch thể thao là một trải nghiệm du lịch, và trải nghiệm này bao gồm du lịch đến và đi từ các hoạt động liên quan đến thé thao. Gibson [21] dinh nghia du lich thé thao 1a những chuyến đi mà mọi người thực hiện để theo dõi hoặc tham gia các hoạt động thê thao từ nơi thường trú của họ. Weed and Bull đưa ra một khái niệm về du lịch thé thao phát sinh từ sự tương tác độc đáo của hoạt động, con người và địa điểm, trong đó trọng tâm là sự tương tác của hoạt động, con người và địa điểm, do đó nhắn mạnh tính chất tổng hợp của phenom enon và chuyên nó ra khỏi thé thao hoặc du lịch như là yếu tố chi phối.
Weed và Bull nhấn mạnh khía cạnh phi thương mại của du lịch thể thao và định nghĩa khái niệm này là các hoạt động thể thao tích cực hoặc thính giác của những cá nhân tham gia hoặc xem các hoạt động nói trên. Pigeassou định nghĩa các chuyến du lịch đến các điểm đến liên quan đến thể thao là ton tại trong phạm vi của du lịch thé thao. Nhu có thé hiểu từ các định nghĩa này, du lịch thể thao là một khái niệm rộng. Trong du lịch thể thao, nơi có sự tham gia đông đảo của quần chúng, mọi người hoặc tham gia hoạt động thể thao trong phạm vi hoạt động du lịch hoặc tham gia du lịch do hoạt động thê thao.
20 Các khái niệm trên đều đi sâu dé làm rõ bản chat của các hoạt động thé thao liên quan đến các hoạt động du lịch, theo đó Đỗ Cam Thơ cũng đã tóm gọn lại những nghiên cứu cua Ross va Gibson vé viéc phan loai du lich thé thao thanh 03 nhóm chính như sau: - Du lịch thé thao chủ động: Cá nhân tham gia các sự kiện và hoạt động thể thao như golf, chèo thuyền, tennis, câu cá, lướt sóng. với 02 nhóm đối tượng chính (nhóm hoạt động và nhóm sở thích). Nhóm hoạt động bao gồm những người đến tham gia các hoạt động thé thao với mục đích cạnh tranh, trong khi nhóm sở thích tham gia các hoạt động thé thao với mục tiêu giải trí. - Du lich thé thao sự kiện: Khách đến tham dự các sự kiện thé thao như: Thế vận hội Olympic; các giải đấu cấp quốc gia, quốc tế.
có sự tham gia của các VDV (chuyên nghiệp hoặc không chuyên). - Du lịch thể thao hoài niệm: Khách đến tham quan các điểm đến nỗi tiếng có liên quan đến thé thao (bảo tàng thé thao, sân vận động.) se Dụ lịch thé thao gan với các sự kiện thé thao Sự kiện du lich thé thao đề cập đến các hoạt động thé thao thu hút khách du lịch trong đó phan lớn là khán giả. Hơn thế nữa, những sự kiện cụ thé này cũng có khả năng thu hút giới truyền thông không thường trú, nhân viên kỹ thuật, vận động viên, huấn luyện viên và các quan chức thê thao khác. Sự kiện thê thao có tính chất du lịch có nghĩa là khách du lịch đi du lịch xa nơi mình đang sinh sống để xem các vận động viên ngôi sao hiện tại và trong quá khứ hoặc đội chiến thắng mà khách du lịch tham dự hoặc tham gia các hoạt động thé thao, được lên kế hoạch chính thức hoặc không chính thức được tổ chức.
Có lẽ vì lý do đó mà Deery, Mjago, L and Fredline, L. cho rằng “du lịch thé thao về bản chat là du lịch sự kiện”. 235-245] Khi rà soát các khái niệm về du lịch thé thao thì có thé thấy du lịch thé thao thường gắn với các sự kiện thể thao, và chiếm đa số về đối tượng hướng tới của du lịch thể thao. Theo tác giả Đỗ Cam Tho (Phát triển du lịch thé thao thông qua các sự kiện thé thao, đề tài cấp bộ, 2020) thì người tham gia sự kiện với tư cách là vận động viên 21 (chuyên nghiệp hay không chuyên nghiệp) và người đến tham dự để theo sự kiện chính là đối tượng rất quan trọng, cùng với đó tác giả Gibson [21 ,pg.
45-76] cũng khang định loại du lịch thé thao sự kiện đối với những người đến dé xem thé thao là đối tượng rất quan trọng. Không chỉ vậy, những VĐV tham gia các sự kiện thé thao có thé mang theo gia đình, bạn bè, người thân khác dến tham gia cổ vũ họ thi đấu, họ có thé ở lại thêm nhiều ngày tại nơi họ sẽ diễn ra thi đấu. Tại đây thì người nhà của các vận động viên có thể tham gia vào các hoạt động du lịch như tham quan giải trí, sử dụng các dịch vụ của du lịch tại địa phương.