Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và những van dé lý luận chung về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt của NHTM Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam — CN Hà Tây. Chương 4: Giải pháp phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam — CN Hà Tây. CHUONG 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VA MỘT SO VAN DE CO BAN VE PHAT TRIEN DICH VU THANH TOAN KHONG DUNG TIEN MAT CUA NGAN HANG THUONG MAI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Trong xu hướng toàn cầu hóa và tự do hóa tài chính, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ cùng các chính sách phát triển bền vững của chính phủ đã tạo nền tảng vững chắc cho hiện đại hóa hệ thống thanh toán, thúc đây các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt phát triển, từng bước giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận, sử dụng dịch vụ thanh toán qua ngân hàng một cách dé dàng thuận tiện.
Thanh toán không dùng tiền mặt đã va đang trở thành phương tiện thanh toán phổ biến và được nhiều quốc gia khuyến khích sử dụng, nhất là các phương tiện thanh toán điện tử. Thúc day TTKDTM là một trong những chủ trương quan trọng nhằm thúc đây Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 của Chính phủ. Mục tiêu đề ra trong Chiến lược là phan đấu tới năm 2025, ít nhất 80% người trưởng thành có tài khoản giao dịch tại ngân hàng hoặc các tổ chức được phép khác; số lượng giao dịch TTKDTM đạt tốc độ tăng 20 - 25%/năm. Tại Việt Nam Thủ tướng chính phủ vừa ban hành quyết định số 1813/QD- TTg ngày 28/10/2021 phê duyệt đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2021- 2025 thì vấn đề thanh toán không dùng tiền mặt và phát triển thanh toán không dùng tiền mặt càng được quan tâm va chú trọng tìm hiểu, nghiên cứu.
Có thé kế đến một số nghiên cứu gần đây về vấn đề này như sau: 1. Nghiên cứu chung về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt Đặng Công Hoàn (2015) với đề tài nghiên cứu “Phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt cho khu vực dân cư tại Việt Nam”. Đề tài đã đánh giá được thực trạng phát triển của dich vụ thanh toán không dùng tiền mặt cho khu vực dân cư tại nước ta hiện nay, làm rõ vai trò của các chính sách của nhà nước trong việc thúc đây và phát triển địch vụ thanh toán không dùng tiền mặt cho khu vực dân cư. Trần Thị Anh (2014) với dé tài nghiên cứu “Một số giải pháp nhằm tiếp tục phát triển thanh toán không dùng tiền mặt ở Việt Nam hiện nay”.
Luận văn đã đánh giá được những thành tựu đạt được hạn chế và nguyên nhân trong thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam, qua đó dé xuất một số giải pháp thúc đây thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam. Trên các tạp chí chuyên ngành có rất nhiều bài viết, công trình đề cập đến thanh toán không dùng tiền mặt, có thé ké ra một số bài viết quan trọng như: Nguyễn Thanh Thảo (2020), với bài viết “ Phat triển thanh toán không dùng tiên mặt tại Việt Nam” đăng trên tạp chí Tài chính, Bài viết chỉ ra những hạn chế và một số giải pháp phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam. Nguyễn Thị Nguyệt Dung (2018) với bài viết “Chat lượng dich vụ thanh toán không dùng tiền mặt : Nghiên cứu tại các ngân hàng thương mại Việt Nam” đăng trên tạp chí Khoa học & Công nghệ, bài viết nghiên cứu nhằm mục đích đo lường chất lượng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt của các NHTM Việt Nam; từ đó, đưa ra đề xuất giúp các NHTM nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng,kết quả nghiên cứu đã cho thấy, tất cả các yếu tố biểu hiện chất lượng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt đều nằm ở vùng “Chưa đáp ứng” hay nói cách khác, tồn tại khoảng cách giữa cảm nhận và kỳ vọng của khách hàng về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại các NHTM Việt Nam trong thời gian qua. Nguyễn Thị Thủy (2021) với bài viết “Các nhân tổ ảnh hưởng đến phát triển thanh toan không dùng tiền mặt và liên hệ tại Việt Nam” đăng trên tạp chí Kinh tế Châu Á- Thái Bình Dương.
Hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt ngay càng mở rộng về quy mô và phạm vi trên toàn thê giới nói chung va Việt Nam nói riêng. Nó làm giảm khối lượng tiền mặt trong lưu thông, tiết giảm chi phí, hướng tới một nền ngân hàng xanh. Do đó, bài viết tập trung nghiên cứu các nhân tố tác động tới sự phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, và từ đó đưa những đánh giá về hoạt động này ở Việt Nam. Ngoài ra còn có nghiên cứu của tác giả Lê Hữu Hung (2021) với bài viết “Thay đổi thói quen hướng tới sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt trước tác động của đại dịch Covid-19” đăng trên tạp chí Ngân hàng, bài viết đánh giá về những tiện ích của việc thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam, tác động của đại dịch Covid-19 đến hoạt động TTKDTM trên toàn thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, bài viết cũng nêu lên những thách thức, hạn chế của hoạt động TTKDTM, từ đó đưa ra những đề xuất giải pháp thúc day phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam.
Các nghiên cứu về thanh toán không dùng tiền mặt tại các Ngân hàng thương mại Nguyễn Thị Thanh Huyền (2015) với đề tài “Phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chỉ nhánh Thanh Xuân ”. Luận văn đã khảo sát thực trang phat triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt của chi nhánh trên các khía cạnh: thị phần doanh số, cung cấp dịch vụ thanh toán, mạng lưới thanh toán, tài khoản thanh toán, tính đa dạng của sản pham, chất lượng phục vụ công tác thanh toán. Trên cơ sở định hướng phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt của ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam đến năm 2030 và của chi nhánh Thanh Xuân, tác giả đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt của ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chỉ nhánh Thanh Xuân trong tương lai. Lã Thị Kim Anh (2015) với đề tài “Phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng thương mại cổ phan dau tư và phát triển Việt Nam chỉ nhánh Thái Nguyên”.
Luận văn nghiên cứu về thực trạng hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt qua các số liệu và thực trạng ở giai đoạn thị trường thanh toán không dùng tiền mặt đang phát triển. Phân tích các chỉ tiêu nhằm đánh giá phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, Đồng thời chỉ ra điểm mạnh, điểm yếu, thách thức, cơ hội của chi nhánh ngân hàng nghiên cứu đề ra chiến lược tận dụng điểm mạnh, khắc phục điểm yếu dé xuất các giải pháp nham phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hang TMCP Đầu tư và phát trién Việt Nam chi nhánh Thái Nguyên. Tuy nhiên luận văn chưa đi sâu vào phân tích chỉ tiêu quan trọng đánh giá phát triển thanh toán không dùng tiền mặt và phân tích các nhân tô ảnh hưởng đến phát triển thanh toán không dùng tiền mặt của ngân hàng. Khoảng trồng nghiên cứu Phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt trong những năm gần đây đã được nghiên cứu trên nhiều phạm vi, đối tượng và hướng nghiên cứu khác nhau.
Các luận án, luận văn trên đã góp phần hoàn thiện lý thuyết về phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng. Đồng thời các tác giả đã đi sâu phân tích đánh giá thực trạng thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam nói chung và một số ngân hàng thương mại nói riêng, chỉ ra thành qua đạt được hạn chế của dịch vụ này dé đưa ra các giải pháp phủ hop. Nhìn chung các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước đã công bố phản ánh khá đầy đủ về cơ sở lý luận thực trạng hoạt động phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại một số ngân hàng cũng như tình hình thanh toán không dùng tiền mặt của nền kinh tế. Tuy nhiên gan với đối tượng nghiên cứu cụ thé là phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hang BIDV chi nhánh Hà Tây thì chưa có công trình nghiên cứu nào được công bó.
Do vậy với việc hệ thống hóa và đưa ra cách nhìn mới về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, đồng thời luận văn dựa trên số liệu thực tế về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt của BIDV chi nhánh Hà Tây để nhận định những nguyên nhân, hạn chế, từ đó đưa ra các giải pháp thực hiện nhằm giúp cho BIDV chi nhánh Hà Tây ngày càng phát triển mạnh mẽ nâng cao hơn nữa vị thế và uy tín của ngân hàng. Một số van đề lý luận cơ bản về phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt 1. Dịch vụ và dich vụ ngân hàng Dịch vụ là những hoạt động lao động mang tính xã hội, tạo ra các sản phẩm hàng hóa không tồn tại dưới hình thức vật thé (vô hình), không có sự chuyền giao quyền sở hữu khi một tô chức cung cấp dịch vụ cho khách hàng nhằm thỏa mãn kịp thời, thuận lợi và hiệu quả các nhu cầu của sản xuất và đời sống sinh hoạt của con người. Trong thực tế, nhu cầu của con người đang ngày càng trở nên đa dạng kéo theo đó là sự ra đời của nhiều loại hình dịch vụ khác nhau nhằm đáp ứng các nhu cầu đó.
Dịch vụ ngân hàng cũng không ngoại lệ, nó là một bộ phận cau thành của dịch vụ tai chính. Theo quy định chung của Hiệp định chung về Thương mại Dịch vụ GATS của WTO, dịch vụ ngân hàng đến nay vẫn không có khái niệm nhất quán ma được coi như một loại hình dịch vụ tài chính. Dich vụ tài chính được hiểu là bất kỳ dịch vụ nào có tính chất tài chính như các dịch vụ ngân hàng, các dịch vụ bảo hiểm và dịch vụ liên quan đến bảo hiểm và các dịch vụ tải chính khác. Trước xu thế hội nhập quốc tế hiện nay thì quan niệm về dịch vụ ngân hàng đã được đổi mới phù hợp với thông lệ quốc tế.