Chương I: Cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ tài trợ dự án trọn gói dành cho DNXL tai NHTM Chương II. Thực trang phat triển dịch vụ tài trợ dự án trọn gói dành cho DNXL tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong Chương III. Giải pháp phát triển dịch vụ tài trợ dự án trọn gói dành cho DNXL tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong Kết luận CHUONG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VE PHÁT TRIEN DỊCH VỤ TÀI TRỢ DỰ ÁN TRỌN GÓI DÀNH CHO DOANH NGHIỆP XÂY LẮP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.
Lý thuyết chung về tài trợ dự án 1. Khái niệm về dự án đầu tư e Khái niệm Đứng trên các quan điểm khác nhau, người ta đưa ra các quan điểm khác nhau về tài trợ dự án. Về mặt hình thức: Dự án đầu tư là một tập hồ sơ tài liệu trình bày một cách chỉ tiết, có hệ thống các hoạt động và chi phí theo kế hoạch nhằm đạt được những kết quả và thực hiện được những mục tiêu nhất định trong tương lai Về mặt nội dung: Dự án đầu tư là tổng thé các hoạt động và chi phí cần thiết, được bồ trí theo một kế hoạch chặt chẽ với lịch thời gian và địa điểm xác định dé tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo cơ sở vật chất nhất định nhằm thực hiện mục tiêu nhất định trong tương lai (Nguôn: Nguyễn Văn Tiến, Giáo trình tín dụng ngân hàng, NXB Thống kê) Dự án đầu tư theo Ngân hàng thé giới: “Dự án đầu tư là tong thé các hoạt động và các chi phí liên quan được hoạch định một cách có bài bản, nhằm đạt được những mục tiêu nhất định trong một thời gian xác định” Tuy nhiên, về mặt cơ bản dự án phải gồm 4 thành phan: - Các mục tiêu cần đạt được khi thực hiện dự án - Các kết quả - Các hoạt động - Các nguồn lực cần thiết cho dự án © Vai trò của dự án đâu tư Với chủ đầu tư: - Là căn cứ quan trọng nhất dé quyết định bỏ vốn dau tu - Là cơ sở dé xin phép được dau tư và cấp giây phép hoạt động; là cơ sở dé được xin phép nhập khẩu máy móc thiết bị, xin hưởng các khoản ưu đãi dau tư - Là phương tiện dé thuyết phục các tổ chức tiền tệ trong nước và nước ngoài tài trợ hoặc cho vay vốn - La căn cứ quan trọng dé xem xét giải quyết các mối quan hệ về quyền lợi và nghĩa vụ giữa các bên tham gia dự án. Đây cũng là cơ sở pháp lý để xét xử khi có tranh chấp giữa các bên Đối với nhà nước: Là cơ sở để các cơ quan quản lý nhà nước xem xét, phê duyệt cấp vốn và cấp giấy phép đầu tư Đối với nhà tài trợ: - Là cơ sở dé ra quyết định có tài trợ hay không tài trợ cho dự án đó - Khi chấp nhận đầu tư, dự án đó là cơ sở để các tổ chức này lập kế hoạch cấp vốn hoặc cho vay phù hợp với tiến độ thực hiện đầu tư đồng thời lập kế hoạch thu hồi vốn vay.
Chu trình của dự án đầu tư Chu trình dự án đầu tư là các bước hoặc các giai đoạn mà một dự án phải trải qua bắt đầu từ khi dự án mới chỉ là ý đồ cho đến khi dự án được hoàn thành cham dứt hoạt động Hình 1: Chu trình của dự án đầu tư xây dựng Chuân bị thực Thực hiện dự án Kêt thúc dự án hiện dự án Nguồn: Điêu 6, ND 59/2015/NĐ-CP Giai đoạn 1 - chuẩn bị thực hiện dự án: Là giai đoạn rất quan trọng, mang tính nền móng và có ý nghĩa quyết định đến thành công hoặc thất bại của dự án. Giai đoạn này vấn đề nguồn thông tin, chất lượng của các kết quả nghiên cứu, tính toán là quan trọng nhất. Giai đoạn 2 - Thực hiện dự án: Là giai đoạn tiến hành các hoạt động nhằm tạo nên cơ sở vật chất — kỹ thuật, tiền đề cho dự án đi vào hoạt động sau cùng Giai đoạn 3 — Kết thúc dự án: Là giai đoạn cuối cùng của dự án đầu tư. Thực chất của giai đoạn này là đưa công trình đã được xây dựng lắp đặt vào vận hành, khai thác nhằm đạt được mục tiêu của dự án đề ra.
Cụ thé công việc chỉ tiết của từng giai đoạn sẽ được trình bày ở phan sau. Tài trợ dự án trọn gói trong hoạt động của ngân hàng Theo định nghĩa của ngân hàng “Tài frợ dự án trọn gói là hình thức cấp tín dụng cho doanh nghiệp trong suốt chu trình của dự án bao gồm dịch vụ bảo lãnh, cấp tín dụng (vay vốn ngắn hạn, trung và dai hạn), thanh toán theo trình tự phát sinh nhu cau của khách hàng khi tham gia một dự án hoặc thực hiện một hợp đông ” (Nguồn: website cua các NHTM) 1. Đặc điểm của doanh nghiệp xây lắp 121. Hé thing nginh VậU dung — Lip dt trong hé thing nginh Kinh rẾ quoc din Ngành Xây dựng (mã ngành F - ngành cấp 1), ngành này gồm: - Tất cả các hoạt động xây dựng công trình chung và xây dựng chuyên dụng cho các công trình nhà và công trình kỹ thuật dân dụng.
Bao gồm xây mới, sửa chữa, mở rộng và cải tạo, lắp ghép các cấu trúc hoặc cấu kiện đúc sẵn trên mặt băng xây dựng và xây dựng các công trình tạm. - Mã ngành 432 (ngành cấp 3): Lắp đặt hệ thống điện, hệ thống cấp thoát nước và lắp đặt xây dựng khác bao gồm: hoạt động lắp đặt hỗ trợ cho hoạt động xây nhà, bao gồm lắp đặt hệ thống điện, hệ thống đường ống (nước, khí đốt và nước thải), hệ thống sưởi và điều hoà không khí, thang máy. Đặc điểm của doanh nghiệp xây lắp Doanh nghiệp xây lắp (DNXL) hiểu theo cách chung nhất là doanh nghiệp sản xuất, lắp đặt với sản phẩm là các công trình đầu tư xây dựng cơ bản như là: nhà ở, văn phòng, trung tâm thương mại, đường giao thông. (Ths Phạm Tiến Hưng, GV Bộ môn Kiểm toán, khoa Kế toán — Học viện tài chính) Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này có những đặc thù riêng về sản phẩm va cách thức tổ chức sản xuất xây dựng, hoạt động dau tư xây dựng 1.
Về sản phẩm xây lắp Sản phâm xây lắp là những công trình mang tính có định, được phân bố ở nhiều nơi. Trong quá trình thi công các nhà thầu phải thực hiện thay đổi địa điểm thường xuyên từ đó cũng phát sinh các chi phí cần thiết. Sản phẩm xây lắp có tính đa dạng và cá biệt cao về công dụng, cách cấu tạo, cách thiết kế, chế tạo, đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật cao Sản phẩm xây lắp thường có giá trị lớn, thời gian thực hiện lâu dài, kỳ tính giá sản phẩm không phải là hàng tháng như các loại hình doanh nghiệp khác, mà được xác định tùy theo đặc điểm của từng công trình, điều này được thé hiện qua phương thức thanh toán giữa hai bên nhà thầu và khách hàng. Vì thời gian sản xuất dài và thường khách hàng chỉ tạm ứng một phần số tiền của công trình thi công nên các DNXL cần nguồn vốn lưu động cao.
Hoạt động xây lắp có tính lưu động cao: hoạt động sản xuất sản phẩm phải tiễn hành ngoài trời nên chịu tác động lớn của điều kiện thời tiết, do vậy thi công xây lắp mang tinh chat thời vụ. Các yêu môi trường này ảnh hưởng đến kỹ thuật và tiến độ thi công, đồng thời các nhà thầu còn phải chú ý đến các biện pháp quản lý máy thi công và vật liệu ngoài trời. Việc thi công diễn ra dài và thi công ngoài trời còn tạo ra những khoản thiệt hai bất ngờ. Đây cũng là một rủi ro trong hoạt động kinh doanh của DNXL.
Trình tự dau tư xây dựng của doanh nghiệp xây lắp Đây là điểm khác biệt lớn của DNXL so với các doanh nghiệp khác. Luật Xây dựng 54/2014/QH13, quy định về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm cơ quan, tổ chức, cá nhân và quản lý nhà nước trong hoạt động xây dựng. Khoản 1, Điều 50, Luật xây dựng quy định trình tự đầu tư xây dựng cở bản của DNXL gồm 3 giai đoạn: chuẩn bi dự án, thực hiện dự án và kết thúc dự án. Cu thé tại khoản1, điều 6, ND59/2015, quy định chỉ tiết các công việc của từng giai đoạn sẽ được mô phỏng qua bảng sau: Giai đoạn chuẩn bị dự Giai đoạn thực hiện dự án Giai đoạn kết thúc dự án án 1.
Thực hiện việc giao đất 1. Quyết toán hợp đồng tiền khả thi hoặc thuê đất xây dựng 2. Chuẩn bị mặt bằng xây 2. Bảo hành công trình khả thi dựng, rà phá bom mìn xây dựng 3.
Báo cáo kinh tế kỹ 3. Khảo sát xây dựng thuật 4. Thiết kế, dự toán xây 4. Quyết định đầu tư xây | dựng dựng 5.
Cấp giấy phép xây dựng 6. Chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng xây dựng 7. Thi công xây dựng công trình 8. Giám sát thi công xây dựng 9.
Tạm ứng, thanh toán khối lượng hoàn thành 10. Nghiệm thu công trình 11. Bàn giao công trình hoàn thành Nguồn: Diéu 6, NP 59/2015/NĐ-CP Thông qua bảng trên ta có thé thấy, DNXL được thực hiện thi công xây dựng công trình thì phải thông qua hoạt động đấu thầu. Day là 1 bước của giai đoạn thực hiện dự án Theo Luật Thương mại 2015, Mục 3, trình tự đấu thầu gồm 5 bước: Mời thầu, dự thầu, mở thầu, chấm thầu và ký kết hợp đồng.
(Theo điều 18, ND63/201 4/ND_CP vé huong dan Luật đấu thầu về lựa chọn nhà thấu quy định về tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu) thì hồ sơ dự thầu bao gồm: Bản gốc hồ sơ dự thầu, đơn dự thầu, bảo đảm dự thầu, thỏa thuận liên danh (nếu có), các tài liệu về đánh giá năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu. Đề hồ sơ dự thầu hợp lệ thì DNXL cần có bảo đảm dự thầu tuân theo điều 11, Luật Dau thấu và Điêu 222,231, Luật thương mại quy định về bảo đảm thực hiện hợp đồng: Sau khi có thông báo trúng thầu, các bên có thé thỏa thuận trúng thầu phải đặt cọc, ký quỹ hoặc được bảo lãnh đề đảm bảo thực hiện hợp đồng. Căn cứ vào quy trình xây dựng cơ bản đối với DNXL, nhận thấy ngân hàng có vai trò rất lớn trong việc tài trợ đối với DNXL trong suốt quá trình thực hiện dự án đầu tư xây dưng, đảm bảo quá trình xây dựng tiễn hành theo đúng quy định. Đây là điểm khác biệt rất lớn của DNXL so với các doanh nghiệp khác.
Ngân hàng Ngân hàng cung cap Tài trợ Hình 2: Sơ đồ thể hiện vai trò của ngân hàng đối với DNXL 1.