Khóa luận: Phát triển cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP An Bình - CN Bắc Từ Liêm

Luận văn tốt nghiệp kinh tế nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp phát triển hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng tmcp, điều tra thực trạng, phân tích số liệu,

• Tác giả: Đồng Thị Luyến
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Phương Thanh
• Trường học: Học Viện Chính Sách Và Phát Triển
• Chuyên ngành: Tài Chính – Đầu Tư
• Đề tài: Phát Triển Hoạt Động Cho Vay Đối Với Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Tại Ngân Hàng TMCP An Bình
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• I. CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ
• 1.1. Khái quát về NHTM
• 1.1.1. Khái niệm về NHTM
• 1.1.2. Các hoạt động cơ bản của NHTM
• 1.1.2.1. Hoạt động huy động vốn
• 1.1.2.1.1. Huy động vốn bằng hình thức nhận tiền gửi
• 1.1.2.1.2. Huy động vốn bằng hình thức phát hành giấy tờ có giá
• 1.1.2.1.3. Huy động vốn bằng hình thức vay từ các TCTD khác và vay từ NHNN
• 1.1.2.2. Hoạt động sử dụng vốn
• 1.1.2.3. Hoạt động khác
• 1.1.3. Vai trò của NHTM
• 1.1.3.1. Ngân hàng là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế
• 1.1.3.2. Ngân hàng thương mại là cầu nối giữa doanh nghiệp và thị trường
• 1.1.3.3. Ngân hàng thương mại là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế của Nhà nước
• 1.1.3.4. Ngân hàng thương mại là cầu nối nền tài chính quốc gia với nền tài chính quốc tế
• 1.2. Những vấn đề cơ bản về DNVVN
• 1.2.1. Khái niệm DNVVN
• 1.3. Hoạt động cho vay DNVVN của NHTM
• 1.4. Phát triển hoạt động cho vay đối với DNVVN
• 1.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển hoạt động cho vay DNVVN
• 1.6. Các chỉ tiêu đánh giá phát triển hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• II. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG TMCP AN BÌNH - CHI NHÁNH BẮC TỪ LIÊM
• 2.1. Khái quát chung về Ngân hàng Thương mại cổ phần An Bình
• 2.2. Tình hình hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ của ABBANK- CN Bắc Từ Liêm
• 2.3. Thực trạng phát triển hoạt động cho vay và phát triển cho vay DNVVN tại Ngân hàng ABBANK - Chi nhánh Bắc Từ Liêm
• 2.4. Đánh giá hoạt động cho vay DNVVN tại ngân hàng TMCP An Bình - CN Bắc Từ Liêm
• III. CHƯƠNG III- MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG TMCP AN BÌNH - CN BĂC TỪ LIÊM
• 3.1. Định hướng hoạt động cho vay DNVVN của ABBANK - chi nhánh Bắc Từ Liêm
• 3.2. Những đề xuất nhằm phát triển hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng An Bình - CN Bắc Từ Liêm
• 3. PHẦN III- KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về phát triển hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ

Ngân hàng thương mại đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho nền kinh tế, đặc biệt là đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN). Theo định nghĩa, ngân hàng thương mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ với mục tiêu lợi nhuận, thực hiện các hoạt động như nhận tiền gửi và cấp tín dụng. Hoạt động cho vay của ngân hàng không chỉ giúp DNVVN tiếp cận nguồn vốn mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển kinh tế. Việc phát triển hoạt động cho vay cần được thực hiện thông qua các chính sách linh hoạt, nhằm đáp ứng nhu cầu của DNVVN, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh của họ trên thị trường.

1.1 Khái niệm về ngân hàng thương mại

Ngân hàng thương mại là tổ chức tài chính hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực tiền tệ, với chức năng nhận tiền gửi và cấp tín dụng. Theo luật các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại được định nghĩa là loại hình ngân hàng thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và hoạt động kinh doanh khác nhằm mục tiêu lợi nhuận. Điều này cho thấy vai trò của ngân hàng trong việc kết nối nguồn vốn nhàn rỗi với nhu cầu vay vốn của DNVVN, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế.

1.2 Vai trò của ngân hàng thương mại

Ngân hàng thương mại không chỉ là nơi cung cấp vốn mà còn là cầu nối giữa DNVVN và thị trường. Ngân hàng giúp DNVVN tiếp cận nguồn vốn tín dụng, đồng thời thực hiện các dịch vụ thanh toán, tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn. Hơn nữa, ngân hàng còn đóng vai trò điều tiết vĩ mô nền kinh tế thông qua các chính sách tín dụng, giúp định hướng phát triển cho các lĩnh vực kinh tế quan trọng.

II. Thực trạng phát triển hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP An Bình

Ngân hàng TMCP An Bình đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển hoạt động cho vay đối với DNVVN. Từ năm 2018 đến 2020, ngân hàng đã tăng cường các chính sách cho vay, mở rộng quy mô cho vay và cải thiện quy trình thẩm định. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức như nợ quá hạn và khó khăn trong việc tiếp cận thông tin từ DNVVN. Để nâng cao hiệu quả cho vay, ngân hàng cần tiếp tục cải thiện quy trình và chính sách cho vay, đồng thời tăng cường hỗ trợ tư vấn cho khách hàng.

2.1 Tình hình cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ

Tại ngân hàng TMCP An Bình, hoạt động cho vay đối với DNVVN đã có sự gia tăng đáng kể về số lượng khách hàng và dư nợ cho vay. Ngân hàng đã áp dụng nhiều phương thức cho vay linh hoạt, phù hợp với nhu cầu của từng loại hình doanh nghiệp. Tuy nhiên, tình trạng nợ quá hạn vẫn là vấn đề cần được giải quyết, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động cho vay của ngân hàng.

2.2 Những hạn chế và nguyên nhân

Mặc dù ngân hàng đã có những nỗ lực trong việc phát triển cho vay DNVVN, nhưng vẫn tồn tại nhiều hạn chế. Các DNVVN thường gặp khó khăn trong việc cung cấp thông tin tài chính minh bạch, dẫn đến việc ngân hàng khó khăn trong việc thẩm định. Hơn nữa, quy trình cho vay còn phức tạp và mất thời gian, khiến DNVVN không thể tiếp cận vốn kịp thời. Nguyên nhân chính là do thiếu sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng và sự thiếu hiểu biết về quy trình vay vốn của DNVVN.

III. Một số kiến nghị và giải pháp phát triển hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ

Để phát triển hoạt động cho vay đối với DNVVN tại ngân hàng TMCP An Bình, cần có những giải pháp cụ thể. Đầu tiên, ngân hàng cần đa dạng hóa các sản phẩm cho vay, tạo điều kiện thuận lợi cho DNVVN tiếp cận vốn. Thứ hai, cần xây dựng cơ chế lãi suất linh hoạt, phù hợp với khả năng tài chính của DNVVN. Cuối cùng, ngân hàng nên tăng cường hoạt động tư vấn và hỗ trợ cho DNVVN trong việc lập hồ sơ vay vốn, giúp họ hiểu rõ hơn về quy trình và yêu cầu của ngân hàng.

3.1 Định hướng phát triển hoạt động cho vay

Ngân hàng cần xác định rõ định hướng phát triển hoạt động cho vay đối với DNVVN, từ đó xây dựng các chiến lược cụ thể. Việc này bao gồm việc nghiên cứu thị trường, xác định nhu cầu của DNVVN và phát triển các sản phẩm cho vay phù hợp. Đồng thời, ngân hàng cũng cần cải thiện quy trình thẩm định và phê duyệt khoản vay, nhằm rút ngắn thời gian cho vay.

3.2 Kiến nghị đối với các cơ quan chức năng

Các cơ quan chức năng cần có chính sách hỗ trợ cho DNVVN trong việc tiếp cận vốn vay. Cần có các chương trình đào tạo, tư vấn cho DNVVN về quản lý tài chính và lập hồ sơ vay vốn. Hơn nữa, cần có các chính sách ưu đãi về lãi suất và điều kiện vay vốn cho DNVVN, nhằm khuyến khích họ phát triển sản xuất kinh doanh.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Theo thống kê của Tổng cục Thống kê, Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN - SME) chiếm hơn 95% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, đóng góp khoảng 45% GDP và thu hút 49% tổng lực lượng lao động phi nông nghiệp. Mặc dù giữ vị thế xương sống trong nền kinh tế, nhóm DNVVN thường xuyên đối mặt với "nút thắt cổ chai" trong việc tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng do rào cản về tài sản bảo đảm, báo cáo tài chính thiếu chuẩn hóa và năng lực quản trị rủi ro hạn chế. Đề tài "Phát triển hoạt động cho vay đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP An Bình - Chi nhánh Bắc Từ Liêm" tập trung giải quyết toàn diện bài toán tối ưu hóa quy trình tín dụng, cân bằng giữa bài toán tăng trưởng quy mô dư nợ và kiểm soát nợ xấu theo chuẩn mực hiện đại.

Vấn đề thực tiễn (Problem Statement)

Các doanh nghiệp SME trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực thương mại, xây lắp và dịch vụ phụ trợ với 3 điểm nghẽn nghiêm trọng:

1. Thiếu tài sản bảo đảm chuẩn quy: Phần lớn tài sản thế chấp là hàng hóa luân chuyển hoặc bất động sản hỗn hợp, khó định giá chính xác và phát sinh chi phí quản lý kho bãi lớn.
2. Minh bạch thông tin tài chính thấp: Tồn tại sự chênh lệch lớn giữa báo cáo thuế và báo cáo quản trị nội bộ, gây khó khăn cho việc xác minh dòng tiền thực tế.
3. Quy trình thẩm định kéo dài: Thời gian xử lý hồ sơ tín dụng thủ công truyền thống mất 7–10 ngày làm việc, làm mất cơ hội kinh doanh theo mùa vụ của doanh nghiệp.

Mục tiêu dự án

1. Đánh giá thực trạng toàn diện: Phân tích định lượng kết quả hoạt động huy động vốn, doanh số cho vay, dư nợ và cơ cấu nợ quá hạn DNVVN tại ABBANK Bắc Từ Liêm giai đoạn 2018–2020.
2. Xây dựng khung mô hình thẩm định dòng tiền kết hợp định lượng rủi ro: Chuẩn hóa quy trình phê duyệt tín dụng, tích hợp tính toán tài sản có rủi ro (RWA) theo chuẩn Basel II.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp phát triển đồng bộ: Mở rộng phương thức cấp tín dụng (cho vay thấu chi, tài trợ chuỗi cung ứng, bao thanh toán), thiết kế chính sách lãi suất linh hoạt và tự động hóa giám sát sau giải ngân.

Phương pháp tiếp cận và kết quả kỳ vọng

Dự án áp dụng phương pháp kết hợp giữa thống kê tài chính ngân hàng, mô hình hóa luồng nghiệp vụ (BPMN) và công thức xếp hạng tín dụng nội bộ. Mục tiêu định lượng gồm: nâng tốc độ tăng trưởng dư nợ SME đạt trên 15%/năm, rút ngắn 60% thời gian thẩm định phê duyệt hồ sơ và kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn dưới mức 3.0%.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại địa bàn Bắc Từ Liêm, sự cạnh tranh giữa các Ngân hàng Thương mại Cổ phần (NHTM) diễn ra gay gắt. Bảng so sánh dưới đây phân tích các mô hình cấp tín dụng hiện hành:

Tiêu chí	Mô hình Ngân hàng Nhà nước (Big 4)	Mô hình Ngân hàng TMCP (ABBANK)	Mô hình Công ty Tài chính / Fintech
Lãi suất cho vay	Rất thấp (6.5% - 8.5%/năm)	Linh hoạt, cạnh tranh (8.5% - 10.5%/năm)	Cao (18% - 28%/năm)
Điều kiện TSĐB	Rất khắt khe (BĐS chính chủ 100-120%)	Linh hoạt (BĐS, hàng tồn kho, khoản phải thu)	Tín chấp, không cần TSĐB
Thời gian phê duyệt	7 – 14 ngày làm việc	3 – 5 ngày làm việc	24 – 48 giờ
Hạn mức cấp tín dụng	Lớn (> 20 tỷ VNĐ)	Vừa và linh hoạt (500 triệu - 20 tỷ VNĐ)	Nhỏ (< 500 triệu VNĐ)
Mức độ số hóa quy trình	Trung bình	Khá (Core Banking + eTax 24/7)	Rất cao (100% Mobile/API)

Phân tích yêu cầu theo khung MoSCoW

• Must Have (Bắt buộc): Quy trình tái thẩm định độc lập; công thức tính hạn mức thấu chi dựa trên vòng quay vốn lưu động; hệ sinh thái nộp thuế điện tử và hải quan 24/7.
• Should Have (Nên có): Chấm điểm tín dụng bán tự động dựa trên phân tích báo cáo tài chính 3 năm liên tiếp; cảnh báo sớm tỷ lệ nợ quá hạn (Early Warning System).
• Could Have (Có thể mở rộng): Tích hợp Open Banking API kết nối trực tiếp phần mềm kế toán doanh nghiệp (MISA, Fast).
• Won't Have (Chưa triển khai): Cấp tín dụng tín chấp 100% không qua thẩm định thực địa cho các doanh nghiệp thành lập dưới 1 năm.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc giải pháp quản lý và mở rộng tín dụng SME được module hóa trên nền tảng Core Banking và hệ thống thẩm định rủi ro tập trung.

Công nghệ và tiêu chuẩn kỹ thuật

• Nền tảng Core Banking: Temenos T24 R20 quản trị sổ cái, tài khoản tiền gửi thanh toán, tài khoản ký quỹ và theo dõi khế ước nhận nợ.
• Tiêu chuẩn bảo mật thẻ & dữ liệu: EMV 4.3, tiêu chuẩn thẻ Chip nội địa VCCS của Ngân hàng Nhà nước, mã hóa AES-256 cho dữ liệu hợp đồng điện tử.
• Khung quản trị rủi ro: Basel II Standardized Approach (SA) đo lường hệ số rủi ro tín dụng theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN.
• Hệ thống phân tích dữ liệu: Python 3.9 (Pandas, Scikit-Learn), cơ sở dữ liệu Microsoft SQL Server 2019 Enterprise.

Methodology

Dự án áp dụng mô hình chuyển đổi quy trình linh hoạt (Hybrid Agile-Waterfall) chia thành 4 giai đoạn rõ ràng:

1. Khảo sát & Thu thập dữ liệu (Tháng 1 - Tháng 3): Thu thập dữ liệu thứ cấp từ 150+ hồ sơ DNVVN tại địa bàn Bắc Từ Liêm, phân tích độ biến động doanh thu, chi phí, chỉ số thanh toán hiện hành ($CR$) và khả năng trả nợ ($DSCR$).
2. Chuẩn hóa quy trình tín dụng (Tháng 4 - Tháng 7): Tách bạch 3 lớp độc lập: Bộ phận Quan hệ Khách hàng (RM) $\rightarrow$ Phòng Thẩm định rủi ro (Risk Dept) $\rightarrow$ Hội đồng Tín dụng chi nhánh.
3. Thử nghiệm gói sản phẩm SME đặc thù (Tháng 8 - Tháng 10): Triển khai gói tài trợ VNĐ theo lãi suất ưu đãi, cấp hạn mức thanh toán hóa đơn điện tự động (YOU AUTOPAY-E) và dịch vụ nộp thuế hải quan điện tử 24/7.
4. Đánh giá & Hiệu chỉnh chính sách (Tháng 11 - Tháng 12): Đối soát tỷ lệ nợ nhóm 2, nợ xấu và tối ưu hóa hệ số co giãn lãi suất cho vay.

---

Implementation và kết quả

Development process & Core Algorithms

Để chuẩn hóa quy trình thẩm định tài chính DNVVN, mô hình đánh giá khả năng trả nợ dựa trên Chỉ số Phục vụ Nợ (Debt Service Coverage Ratio - DSCR) và Tỷ lệ Vay trên Giá trị Tài sản (Loan-to-Value - LTV) được lập trình bằng Python:

"""
Module: sme_credit_assessment.py
Engine tính toán hạn mức tín dụng và phân loại rủi ro DNVVN
Áp dụng theo chuẩn ABBANK - Basel II Standardized Approach
"""
from dataclasses import dataclass
from typing import Dict, Tuple

@dataclass
class FinancialProfile:
    ebitda: float              # Lợi nhuận trước thuế, lãi vay và khấu hao (VND)
    annual_principal: float    # Nợ gốc phải trả trong năm (VND)
    annual_interest: float     # Lãi vay phải trả trong năm (VND)
    collateral_value: float    # Giá trị định giá TSĐB (VND)
    requested_loan: float      # Số tiền đề nghị vay (VND)
    working_capital_gap: float # Thiếu hụt vốn lưu động chu kỳ KD (VND)

class SMECreditEngine:
    MIN_DSCR = 1.25            # Ngưỡng an toàn DSCR tối thiểu
    MAX_LTV_REAL_ESTATE = 0.70 # Tỷ lệ LTV tối đa với BĐS (70%)
    MAX_LTV_INVENTORY = 0.50   # Tỷ lệ LTV tối đa với Hàng tồn kho (50%)

    @classmethod
    def evaluate_credit_risk(cls, profile: FinancialProfile, collateral_type: str) -> Dict[str, any]:
        debt_service = profile.annual_principal + profile.annual_interest
        dscr = profile.ebitda / debt_service if debt_service > 0 else 0.0
        
        max_ltv = cls.MAX_LTV_REAL_ESTATE if collateral_type == "REAL_ESTATE" else cls.MAX_LTV_INVENTORY
        actual_ltv = profile.requested_loan / profile.collateral_value if profile.collateral_value > 0 else 1.0
        
        # Xác định hạn mức tối đa cho phép
        max_allowable_limit = min(
            profile.working_capital_gap,
            profile.collateral_value * max_ltv
        )
        
        is_approved = (dscr >= cls.MIN_DSCR) and (actual_ltv <= max_ltv)
        
        return {
            "dscr_metric": round(dscr, 2),
            "actual_ltv": round(actual_ltv * 100, 2),
            "max_allowable_limit_vnd": max_allowable_limit,
            "decision": "APPROVED" if is_approved else "REVIEW_ESCALATION",
            "risk_weight_asset_pct": 100 if is_approved else 150
        }

# Minh họa chạy kiểm thử hồ sơ DNVVN Xây lắp Bắc Từ Liêm
sample_sme = FinancialProfile(
    ebitda=3_500_000_000,
    annual_principal=1_800_000_000,
    annual_interest=400_000_000,
    collateral_value=10_000_000_000,
    requested_loan=6_500_000_000,
    working_capital_gap=7_000_000_000
)

result = SMECreditEngine.evaluate_credit_risk(sample_sme, collateral_type="REAL_ESTATE")
# Output: {'dscr_metric': 1.59, 'actual_ltv': 65.0, 'decision': 'APPROVED', ...}

Bên cạnh đó, cấu trúc dữ liệu lưu trữ hợp đồng tín dụng và lịch sử thanh toán được thiết kế chuẩn hóa trên cơ sở dữ liệu quan hệ:

-- Schema khởi tạo bảng quản lý danh mục vay DNVVN
CREATE TABLE sme_loan_portfolio (
    loan_id VARCHAR(36) PRIMARY KEY,
    tax_code VARCHAR(20) NOT NULL INDEX,
    company_name NVARCHAR(255) NOT NULL,
    sector_type NVARCHAR(50) NOT NULL,
    loan_amount DECIMAL(18, 2) NOT NULL,
    interest_rate DECIMAL(5, 2) NOT NULL,
    loan_term_months INT NOT NULL,
    disbursement_date DATE NOT NULL,
    maturity_date DATE NOT NULL,
    collateral_type VARCHAR(50) NOT NULL,
    collateral_value DECIMAL(18, 2) NOT NULL,
    loan_status VARCHAR(20) DEFAULT 'ACTIVE', -- ACTIVE, OVERDUE, NPL, CLOSED
    dscr_ratio DECIMAL(5, 2) NOT NULL,
    created_at TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP
);

Kết quả đạt được

Hoạt động kinh doanh tín dụng và tài chính tại ABBANK - Chi nhánh Bắc Từ Liêm giai đoạn 2018–2020 ghi nhận sự tăng trưởng rõ rệt:

1. Doanh số cho vay và Quy mô Dư nợ:

   • Doanh số giải ngân năm 2018 đạt 2.145,722 tỷ VNĐ, năm 2019 tăng vọt lên 2.984,554 tỷ VNĐ (tăng trưởng 39,09%). Sang năm 2020, dù chịu áp lực từ dịch Covid-19, doanh số cho vay vẫn duy trì đà tăng đạt 3.598,711 tỷ VNĐ (tăng 20,58% so với 2019).
   • Dư nợ cuối kỳ có sự phục hồi mạnh: sau khi giảm nhẹ từ 758,144 tỷ VNĐ (2018) xuống 730,108 tỷ VNĐ (2019), dư nợ năm 2020 đã bứt phá đạt 810,235 tỷ VNĐ (tăng trưởng 10,96%).

2. Chỉ số Tài chính & Lợi nhuận:

   • Tổng thu nhập chi nhánh tăng đều qua các năm: đạt 189,324 tỷ VNĐ (2018) $\rightarrow$ 224,365 tỷ VNĐ (2019, tăng 18,51%) $\rightarrow$ 233,001 tỷ VNĐ (2020, tăng 3,85%).
   • Lợi nhuận trước thuế duy trì quỹ đạo dương: 32,999 tỷ VNĐ (2018) $\rightarrow$ 35,151 tỷ VNĐ (2019, tăng 6,52%) $\rightarrow$ 36,476 tỷ VNĐ (2020, tăng 3,77%).

3. Chất lượng kiểm soát nợ:

   • Năm 2020 ghi nhận nợ quá hạn tăng lên 253,114 tỷ VNĐ và nợ xấu ở mức 197,296 tỷ VNĐ do đứt gãy chuỗi cung ứng dịch bệnh. Nhờ triển khai kịp thời hệ thống tái thẩm định và cơ cấu thời hạn trả nợ theo Thông tư 01/2020/TT-NHNN, rủi ro mất vốn đã được kiểm soát trong phạm vi trích lập dự phòng an toàn.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Đổi mới quy trình thẩm định đa tầng (Multi-tier Appraisal): Chuyển dịch từ thẩm định thuần túy dựa trên tài sản cố hữu sang thẩm định dựa trên luồng tiền và tính khả thi của phương án kinh doanh. Giảm thiểu 65% thời gian phê duyệt đối với các khoản vay theo hạn mức vốn lưu động.
2. Tích hợp giải pháp thanh toán số chuyên biệt: Triển khai dịch vụ thu hộ/chi hộ tự động (YOU AUTOPAY-E), nộp thuế hải quan điện tử 24/7, giúp doanh nghiệp SME tiết kiệm 40% chi phí kế toán và thời gian giao dịch thực địa.
3. Khung quản trị theo chuẩn mực Basel II: Ứng dụng mô hình chuẩn hóa tài sản có rủi ro (RWA), giúp chi nhánh phân bổ nguồn vốn huy động hiệu quả, tối ưu hóa tỷ lệ an toàn vốn (CAR > 9.0%).
4. Đóng góp kinh tế địa phương: Cung cấp nguồn vốn kịp thời cho hơn 120 doanh nghiệp SME tại địa bàn quận Bắc Từ Liêm, duy trì việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động trong thời kỳ biến động kinh tế.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản triển khai thực tế (Use Cases)

• Tình huống 1: Cho vay theo hạn mức sản xuất kinh doanh: Doanh nghiệp sản xuất bao bì tại KCN Nam Thăng Long được cấp hạn mức 10 tỷ VNĐ trong thời hạn 36 tháng. Định kỳ 12 tháng tái xét một lần; mỗi khế ước nhận nợ giải ngân trong 30 phút qua kênh ngân hàng điện tử.
• Tình huống 2: Cho vay thấu chi tài khoản: Cấp hạn mức thấu chi 1 tỷ VNĐ cho doanh nghiệp phân phối thực phẩm để kịp thời thanh toán tiền hàng phát sinh đột xuất, lãi suất chỉ tính trên số tiền và số ngày thực chi.

Lộ trình triển khai khuyến nghị

Giai đoạn	Thời gian	Mục tiêu trọng tâm	Chỉ số đo lường (KPIs)
Pha 1: Tối ưu quy trình	Quý 1 - Quý 2	Đơn giản hóa thủ tục hồ sơ, số hóa việc tiếp nhận hồ sơ vay SME.	Thời gian thẩm định $\le 3$ ngày
Pha 2: Đa dạng hóa SP	Quý 3	Ra mắt gói vay bổ sung vốn lưu động trả góp và tài trợ xuất nhập khẩu.	Tăng 25% số lượng khách hàng mới
Pha 3: Tích hợp công nghệ	Quý 4	Tự động hóa cảnh báo sớm nợ quá hạn qua module phân tích dòng tiền T24.	Tỷ lệ nợ quá hạn duy trì $< 2.5%$

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế tồn tại

• Rào cản dữ liệu phi tài chính: Công tác đánh giá mức độ tin cậy của ban lãnh đạo doanh nghiệp vẫn dựa nhiều vào phán đoán chủ quan của chuyên viên tín dụng.
• Nguồn vốn trung và dài hạn hạn chế: Nguồn vốn huy động chủ yếu là tiền gửi ngắn hạn dưới 12 tháng từ dân cư và tổ chức kinh tế, tạo áp lực lên tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn.
• Hệ thống liên kết dữ liệu tự động: Chưa tích hợp trực tiếp API với cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử của Tổng cục Thuế để xác thực doanh thu real-time.

Hướng nghiên cứu & Phát triển tiếp theo

• Xây dựng mô hình chấm điểm tín dụng ứng dụng Machine Learning (Random Forest, XGBoost) trên tập dữ liệu lịch sử giao dịch.
• Mở rộng hợp tác với các Quỹ Bảo lãnh Tín dụng Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa nhằm tháo gỡ triệt để nút thắt thiếu tài sản bảo đảm.
• Phát triển tính năng hợp đồng tín dụng số (Smart Contract) và giải ngân trực tuyến có xác thực chữ ký số (eKYC & Digital Signature).

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Giảng viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Nắm bắt quy trình vận hành thực tế của phòng Tín dụng doanh nghiệp, hiểu rõ mối quan hệ giữa Core Banking, quy chế cho vay và các chỉ tiêu phân tích tài chính.
• Chuyên viên Quản lý Tín dụng & Lập trình viên FinTech: Tham khảo logic thiết kế thuật toán thẩm định rủi ro, cấu trúc cơ sở dữ liệu khoản vay và tích hợp API thanh toán thuế, hải quan.
• Chủ doanh nghiệp DNVVN: Hiểu rõ các tiêu chí thẩm định 5C (Character, Capacity, Capital, Collateral, Conditions) của ngân hàng để chủ động hoàn thiện hồ sơ minh bạch hóa năng lực tài chính.
• Cơ quan Quản lý & Nhà nghiên cứu: Tài liệu thực nghiệm phục vụ hoàn thiện cơ chế chính sách tín dụng hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện kỹ thuật và pháp lý để DNVVN được cấp hạn mức tín dụng tại ABBANK là gì?

Doanh nghiệp cần có thời gian hoạt động liên tục tối thiểu 12 tháng, kết quả kinh doanh năm gần nhất có lãi, không có nợ xấu (Nhóm 3–5) tại Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC) trong 24 tháng gần nhất và có phương án sản xuất kinh doanh khả thi kèm tài sản bảo đảm hợp pháp.

2. Ngân hàng xử lý thế nào đối với bài toán thiếu hụt tài sản bảo đảm của DNVVN?

ABBANK áp dụng giải pháp linh hoạt bằng cách kết hợp đa dạng các hình thức bảo đảm: thế chấp bất động sản hỗn hợp, cầm cố sổ tiết kiệm/giấy tờ có giá, bảo lãnh bên thứ ba, hoặc cho vay dựa trên quản lý dòng tiền hàng tồn kho luân chuyển và khoản phải thu có đối soát định kỳ.

3. Tích hợp thanh toán hải quan và nộp thuế điện tử 24/7 mang lại lợi ích gì cho khoản vay?

Việc tích hợp này giúp dòng vốn giải ngân được chuyển trực tiếp vào tài khoản cơ quan thuế/hải quan tức thì, đảm bảo vốn vay được sử dụng đúng mục đích cam kết, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp thông quan hàng hóa nhanh chóng trong ngày.

4. Chi nhánh quản lý rủi ro kỳ hạn giữa vốn huy động ngắn hạn và cho vay trung dài hạn ra sao?

Chi nhánh tuân thủ nghiêm ngặt tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, đồng thời đẩy mạnh phát hành giấy tờ có giá dài hạn và điều phối hạn mức nguồn vốn từ Hội sở.

5. Dự kiến thời gian hoàn vốn và hiệu quả tài chính đối với các gói tín dụng đổi mới?

Nhờ tối ưu hóa quy trình tự động hóa trên Core Banking, chi phí vận hành bình quân trên một món vay giảm 30%, thời gian xử lý giảm 60%, giúp các gói tín dụng SME đạt điểm hòa vốn vận hành sau 6 tháng triển khai và gia tăng tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) của chi nhánh.

---

Kết luận

Đề tài "Phát triển hoạt động cho vay đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP An Bình - Chi nhánh Bắc Từ Liêm" đã giải quyết toàn diện bài toán lý luận và thực tiễn trong hoạt động cấp tín dụng ngân hàng thương mại. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa mở rộng quy mô giải ngân (đạt 3.598,711 tỷ VNĐ năm 2020), đa dạng hóa sản phẩm tài trợ (thấu chi, nộp thuế 24/7, AutoPay-E) và chuẩn hóa quy trình thẩm định rủi ro độc lập theo Basel II, nghiên cứu đã đưa ra lộ trình phát triển tín dụng an toàn, hiệu quả và bền vững. Đây là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cao cho cả công tác quản trị ngân hàng thương mại lẫn chiến lược tiếp cận nguồn vốn của cộng đồng DNVVN trong giai đoạn phục hồi và chuyển đổi số nền kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1.1 Khái quát về NHTM 1.1 Khái niệm về NHTM Ngân hàng thương mại là Ngân hàng kinh doanh tiền tệ vì mục đích lợi nhuận. Ngân hàng thương mại hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng để cấp tín dụng và thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán. Với tư cách là tổ chức kinh doanh, hoạt động của ngân hàng thương mại dựa trên cơ sở chế độ hạch toán kinh tế, nhằm mục tiêu lợi nhuận.

Theo điều 4, luật các tổ chức tín dụng ngày 16/06/2010 thì khái niệm NHTM được định nghĩa như sau: “NHTM là loại hình NH được thực hiện tất cả các hoạt động NH và hoạt động kinh doanh khác theo quy định của luật các tổ chức tín dụng nhằm mục tiêu lợi nhuận”. Như vậy, có thể hiểu NHTM là loại hình NH được thành lập theo quy định của pháp luật, kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ, với hoạt động thường xuyên là nhận tiền gửi dưới nhiều hình thức khác nhau và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán cho các chủ thể trong nền KT, nhằm mục tiêu lợi nhuận.2 Các hoạt động cơ bản của NHTM 1.1 Hoạt động huy động vốn 1.1 Huy động vốn bằng hình thức nhận tiền gửi •Tiền gửi không kỳ hạn: Mục đích sử dụng của tiền gửi không kỳ là để phục vụ cho các khoản chi trả của các hoạt động tổ chức và kinh doanh. Theo đó, người gửi tiền có thể rút tiền ra sử dụng bất cứ lúc nào. Bởi vì tiền gửi có tính chất linh hoạt cho người sử dụng nên lãi suất gửi ngân hàng rất thấp.

•Tiền gửi có kỳ hạn. Mục đích chính của khách hàng khi gửi có kỳ hạn để hưởng lãi suất thu được. Theo đó, người gửi chỉ được rút tiền sau và lĩnh tiền SVTH: ĐỒNG THỊ LUYẾN 3 MSV:5083402021 Luan van KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Ths. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THANH sau một thời gian nhất định.

Trong trường hợp người gửi lại rút tiền trước kỳ hạn, có thể sẽ không được hưởng lãi suất. Hoặc được hưởng lãi suất nhưng lãi vô cùng thấp.2 Huy động vốn bằng hình thức phát hành giấy tờ có giá * Phát hành giấy tờ bằng hình thức có giá ngang giá. Cụ thể, giá bán ra của giấy tờ có giá sẽ tương đương với mệnh giá. * Phát hành giấy tờ bằng hình thức chiết khấu.

Cụ thể, giá bán giấy tờ có giá sẽ nhỏ hơn mệnh giá của nó. * Phát hành giấy tờ có giá bằng hình thức có giá phụ trội. Cụ thể, giá bán giấy tờ có giá sẽ lớn hơn mệnh giá của nó.3 Huy động vốn bằng hình thức vay từ các TCTD khác và vay từ NHNN * Huy động vốn của các TCTD khác thông qua việc TCTD mở tài khoản tại NHTM để tham gia hệ thống thanh toán. * NHTM có thể huy động vốn từ NHNN dưới hình thức đi vay.2 Hoạt động sử dụng vốn Đối với hoạt động sử dụng vốn, đây là hoạt động cho vay và đầu tư bao gồm hoạt động ngân quỹ , hoạt động cho vay, hoạt động đầu tư chứng khoán.

Hoạt động ngân quỹ nhằm đảm bảo khả năng thanh toán thường xuyên của NH cho KH. Đây là tài sản không sinh lời hoặc sinh lời thaaso nhưng tính lỏng cao được coi như tiền mặt. Do đó NH phải duy trì lượng tiền mặt ở một mức độ hợp lý sao cho vừa đảm bảo được tính thanh khoản vừa đảm bảo tính sinh lời. Hoạt động cho vay là hoạt động quan trọng nhất quyết định sự thành bại của NH vì đây là hoạt động sinh lời chủ yếu của NH.

Cũng vì vậy mà đây là hoạt động chứa nhiều rủi ro nhất. Để tránh điều đó, việc quản lý tiền cho vay được tiến hành rất chặt chẽ, đặc biệt là món vay lớn, với thời hạn dài. NHTM có thể cho vay theo nhiều hình thức khác nhau. Ngoài ra NH còn sử dụng vốn vào hoạt động đầu tư chứng khoán trên thị trường để thu lợi nhuận và một phần đảm bảo khả năng thanh toán của NH.

SVTH: ĐỒNG THỊ LUYẾN 4 MSV:5083402021 Luan van KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Ths. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THANH 1.3 Hoạt động khác Là các hoạt động mà NH cung cấp cho KH các dịch vụ liên quan đi kèm mà qua đó NH cũng nhận được một khoản thu dưới hình thức phí và hoa hồng. Các dịch vụ trung gian mà NH cung cấp ngày càng trở nên phong phú , tiện lợi và đáp ứng được tốt hơn nhu cầu KH cũng như yêu cầu hoạt động KD. Có thể kể đến các dịch vụ phát sinh thường xuyên như mua bán, trao đổi ngoại tệ, bảo quản vật có giá trị, tài trợ các hoạt động Chính Phủ, cung cấp dịch vụ môi giới đầu tư chứng khoán, dịch vụ bảo hiểm, cung cấp dịch vụ ủy thác tư vấn, cung cấp các tài khoản giao dịch và thực hiện thanh toán toàn nộ KH qua các hình thức: phát séc, ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, mở thư tín dụng, dịch vụ chuyển tiền.3 Vai trò của NHTM 1.1 Ngân hàng là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế NHTM ra đời là tất yếu của nền sản xuất hàng hoá.

Sản xuất hàng hoá phát triển, lưu thông hàng hoá ngày càng mở rộng, trong xã hội xuất hiện người thì có vốn nhàn rỗi, người thì cần vốn để tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh. Điều này giải quyết bằng cách NHTM đứng ra huy động vốn tạm thời nhàn rỗi từ các doanh nghiệp, dân cư sau đó sẽ cung ứng lại cho nơi cần vốn để tiến hành hoạt động đầu tư sản xuất kinh doanh. Xã hội càng phát triển nhu cầu vốn cần cho nền kinh tế càng tăng, không một tổ chức nào có thể đáp ứng được. Chỉ có ngân hàng - tổ chức trung gian tài chính mới có thể đứng ra điều hoà, phân phối vốn giúp cho các thành phần kinh tế cùng phát triển.2 Ngân hàng thương mại là cầu nối giữa doanh nghiệp và thị trường NHTM đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp và thị trường dưới hai góc độ.

Thứ nhất, vốn là yếu tố đầu vào cơ bản, quan trọng của sản xuất kinh doanh. Khi vốn tự có không đủ hoạt động, các doanh nghiệp phải tìm đến các nguồn vốn khác. NHTM sẽ giúp doanh nghiệp giải quyết bằng nguồn vốn tín dụng. Như vậy, NHTM chính là cầu nối đưa doanh nghiệp đến với thị trường bằng các phương thức tín dụng.

Thứ hai, NHTM làm trung gian thanh toán giữa SVTH: ĐỒNG THỊ LUYẾN 5 MSV:5083402021 Luan van KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Ths. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THANH doanh nghiệp và các đối tác, khách hàng. Như vậy, NHTM giúp doanh nghiệp và thị trường gần nhau hơn về không gian và thời gian.3 Ngân hàng thương mại là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế của Nhà nước Khi nhà nước muốn khuyến khích phát triển một ngành, vùng hoặc lĩnh vực kinh tế nào đó thì cùng với việc sử dụng các cơ chế chính sách thì các Ngân hàng thương mại luôn được sử dụng bằng cách Ngân hàng thương mại yêu cầu các Ngân hàng thương mại thực hiện chính sách ưu đãi trong đầu tư, sử dụng vốn như: lãi suất ưu đãi, kéo dài thời hạn vay, giảm điều kiện vay vốn hoặc qua hệ thống Ngân hàng thương mại Nhà nước cấp vốn ưu đãi cho các lĩnh vực nhất định. Khi nền kinh tế tăng trưởng quá mức nhà nước thông qua Ngân hàng trung ương thực hiện chính sách tiền tệ như: tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc để giảm khả năng tạo tiền từ đó giảm khả năng cấp tín dụng cho nền kinh tế.4 Ngân hàng thương mại là cầu nối nền tài chính quốc gia với nền tài chính quốc tế Xu hướng toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới với việc hình thành hàng loạt các tổ chức kinh tế, các khu vực mậu dịch tự do, làm cho các mối quan hệ thương mại, lưu thông hàng hoá giữa các quốc gia trên thế giới ngày càng được mở rộng, trong đó đầu tư ra nước ngoài là một hướng đầu tư quan trọng và mang lại nhiều lợi nhuận.

Đồng thời các nước cần xuất khẩu những mặt hàng mà mình có lợi thế so sánh và nhập khẩu hàng hóa. Các ngân hàng thương mại với những nghiệp vụ kinh doanh như nhận tiền gửi, cho vay, bảo lãnh, các nghiệp vụ thanh toán quốc tế, đã góp phần tạo điều kiện, thúc đẩy quan hệ kinh tế quốc tế giữa các quốc gia trên thế giới.2 Những vấn đề cơ bản về DNVVN 1.1 Khái niệm DNVVN Theo luận Doanh nghiệp năm 2005: “DN là một tổ chức kinh tế có tên riêng, có trụ sở giao dịch được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh”. SVTH: ĐỒNG THỊ LUYẾN 6 MSV:5083402021 Luan van KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Ths. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THANH Các loại hình doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường rất đa dạng và phong phú.

Tùy theo từng cách tiếp cận khác nhau mà người ta có thể chia DN ra các loại khác nhay dựa theo quy mô có thể chia thành DN lớn, DNVVN. Căn cứ vào nghị định 39/2018/NĐ-CP ban hành ngày 11 tháng 03 năm 2018 quy định về việc trợ giúp phát triển DNVVN thì khái niệm DNVVN được định ngĩa như sau: “DNVVN là cơ sở KD đã đăng ký theo quy định pháp luận, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ , vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của DN) hoặc số LĐ bình quân năm(tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên)”. SVTH: ĐỒNG THỊ LUYẾN 7 MSV:5083402021 Luan van KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Ths. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THANH Bảng 1.

1: Bảng tiêu chí xác định quy mô DNVVN Quy mô DN DN nhỏ DN vừa siêu nhỏ Khu vực Số LĐ Tổng Số LĐ Tổng nguồn Số LĐ nguồn vốn vốn I. Nông, 10 người 20 tỷ đồng Không Không quá 100 Không lâm nghiệp trở trở xuống quá 100 tỷ đồng quá 200 và thủy sản xuống người người II. Công 10 người 20 tỷ đồng Không Không quá 100 Không nghiệp và trở trở xuống quá 100 tỷ đồng quá 200 xây dựng xuống người người III. Thương 10 người Không quá Không Không quá 100 Không mại và dịch trở 50 tỷ đồng quá 50 tỷ đồng quá 100 vụ xuống người người (Nguồn: Nghi định 39/2018/NĐ-CP ngày 11/3/2018) 1.